VIII P 53/23

Sygn. akt VIII P 53/23 UZASADNIENIE Powód D. W. pozwem złożonym przeciwko pozwanej (...) S.A. w K. wniósł o zasądzenie kwoty 100.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, jakiej doznał wskutek wypadku przy pracy w dniu 6 sierpnia 2020r. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, iż w dniu 6 sierpnia 2020r. nie z własnej winy uległ wypadkowi przy pracy, wskutek którego doznał obrażeń ciała w postaci: złamania kości dna oczodołu, otwartej rany powłok głowy, wieloodłamowego złamania kości oczodołu oraz urazu gałki ocznej. Powód wskazał, iż otrzymał jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy z (...) w wysokości 39.655 zł z tytułu 35% stałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego skutkami wyżej wskazanego wypadku przy pracy. Powód obecnie domaga się zadośćuczynienia w oparciu o art. 445 §1 k.c. oraz wskazuje, iż odpowiedzialność pozwanej wynika z art. 435 §1 k.c. i kształtuje się na zasadzie ryzyka, z uwagi na fakt, iż samo funkcjonowanie zakładu wprawionego w ruch za pomocą sił przyrody stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, niezależnie od działania lub zaniechania podmiotu prowadzącego taki zakład. W kwestii wysokości zadośćuczynienia powód wskazał, iż przed wypadkiem był osobą w pełni aktywną zawodowo, a wskazany wypadek przekreślił szybki powrót do zdrowia i pracy przez powoda, zmuszając go do przedłużenia zwolnienia lekarskiego oraz do długoterminowej rezygnacji z czynności zawodowych, przez co Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał powodowi rentę wypadkową. Powód podkreślił, że zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, przywrócenie wzroku w lewym oku jest praktycznie niemożliwe. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwana podniosła, że nie uznaje powództwa w całości co do zasady. Pozwana nie kwestionuje faktu, iż powód uległ wypadkowi przy pracy 6 sierpnia 2020r., jednakże w ocenie pozwanej jej odpowiedzialność jest wyłączona, gdyż do wypadku doszło z wyłącznej winy poszkodowanego zgodnie z art. 435 §1 k.c. Nadto ze stanowiska doktryny i orzecznictwa wynika, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w każdej sytuacji, gdy szkoda powstała w przedsiębiorstwie, które w jakikolwiek sposób wykorzystuje siły przyrody, można automatycznie przyjąć odpowiedzialność przedsiębiorstwa na zasadzie ryzyka. Dalej pozwana wskazała, że z protokołu powypadkowego nie wynika, ażeby wypadek ten został spowodowany z wyłącznej winy powoda, jednak opierając się na informacjach w nim zawartych, nie jest przeszkodą do poczynienia w postępowaniu sądowych stosowych ustaleń w tym zakresie. Nadto, w sytuacji uznania przez Sąd przyczynienia się powoda do zdarzenia, pozwana wniosła, ażeby ewentualna kwota zadośćuczynienia, jeśli Sąd uzna powództwo za zasadne w ogóle, zgodnie z treścią art. 362 k.c., została stosownie obniżona. Pozwana wskazała, iż nie ulega wątpliwości, że powód wykonywał czynności związane z usuwaniem zatoru z przesypu przenośnika taśmowego (...) (typu (...)), który cały czas był włączony i czynności te wykonywał przy pracującym obok i pozostającym w ciągu technologicznym przenośniku taśmowym typu G. (...). Obydwa przenośniki w czasie zaistnienia wypadku pracowały, powód nie wyłączył przenośnika (...) przed przystąpieniem do usuwania zatoru, ani nie poinformował pracownika obsługującego przenośnik G. o konieczności jego wyłączenia przed usuwaniem zatoru powstałego w miejscu przesypu przenośnika (...) – pomimo tego, że miał taki obowiązek. Co więcej, powód miał ze sobą okulary ochronne i był prawidłowo pouczony i poinformowany o konieczności ich używania, lecz nie nałożył okularów ochronnych tłumacząc, że zaparowały. Pozwana wskazała, że w jej ocenie roszczenia powoda są zawyżone, a powód nie wykazał, iż wysokość kwoty której się domaga jest zasadna. Pozwana stoi na stanowisku, że otrzymana już przez powoda kwota świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowi należytą rekompensatę krzywdy powoda. Powód uzyskał od pozwanej renty wyrównawcze związane z wypadkiem oraz zrzekł się z tego tytułu pozostałych roszczeń związanych z wypadkiem od pozwanej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Powód D. W. (urodzony (...)) od 2019r. pracował u pozwanej na podstawie umowy o pracę. Wykonywał pracę w charakterze górnika dołowego na kopalni (...). W dniu wypadku, tj. 6 sierpnia 2020r., D. W. zatrudniony był na zmianę rozpoczynającą się o godzinie 18:30 dnia 5 sierpnia 2020r. Podczas podziału pracy sztygar oddziału (...)-(...) A. D. skierował powoda na samodzielne stanowisko obsługi przenośnika taśmowego typu (...) znajdujące się w dowierzchni badawczej 3 w pokładzie 402 na poziomie 830m w rejonie przesypu przenośnika taśmowego (...) na przenośnik taśmowy typu G. (...) odbierającego urobek. Około godziny 0:45 D. W. zauważył powstały zator w przesypie przenośnika taśmowego (...) i natychmiast przystąpił do jego usuwania. D. W. w celu łatwiejszego dostępu do powstałego zatoru stanął na leżącym przy trasie przenośnika taśmowego G. 1000 zwiniętym w rolkę fragmencie taśmy przenośnikowej. Stojąc na fragmencie taśmy przenośnikowej powód, opierając się lewym bokiem o konstrukcję przenośnika taśmowego G. (...), ustawił się twarzą w stronę wysypu. Za pomocą deski, D. W. przystąpił do usuwania powstałego zatoru w przesypie. Powód miał ubrany kask, rękawice, miał też przy sobie okulary ochronne, lecz ich nie używał. Podczas usuwania zatoru przez powoda, jedna z brył, nadal narzucanego urobku przez pracujący przenośnik taśmowy (...) na powstały już zator, odbiła się od osłony przesypu i uderzyła D. W. w lewą stronę twarzy. Powód najpierw stracił przytomność, później po jej odzyskaniu poczuł silny ból w okolicy czoła oraz lewego oka, stwierdził również krwawienie z czoła. Za pomocą lampy indywidualnej powód zaczął nawoływać pracowników przebywających na obsłudze przenośnika taśmowego G. (...), równocześnie udając się w ich stronę. Od strony obsługi przenośnika taśmowego G. (...) podszedł do poszkodowanego K. P., który pomógł dojść powodowi do stanowiska obsługi. Na stanowisku obsługi została mu udzielona pierwsza pomoc przez R. H. oraz K. P.. K. P. poinformował o zaistniałym zdarzeniu sztygara A. D., które polecił R. H. odprowadzić poszkodowanego do punktu pierwszej pomocy. Poszkodowany został odwieziony pod szyb kolejką szynową podwieszaną, następnie po wyjeździe został odprowadzony do punktu pierwszej pomocy, gdzie po konsultacji z lekarzem dyżurnym powód został skierowany na badania do Szpitala Miejskiego w R. G.. D. W. po badaniach w ww. szpitalu został przeniesiony na dalsze badania do (...) Centrum (...). K. G. (...) w K., Zakładu (...). U powoda rozpoznano uraz oka i oczodołu, wielomiejscowe złamanie kości twarzoczaszki w okolicy oczodołowej lewej, płaskie odwarstwienie siatkówki oka lewego, zaćmę podwichniętą pourazową oka lewego, krwotok do komory przedniej oka lewego, oderwanie tęczówki od nasady oka lewego oraz przepuklinę ciała szklistego do komory przedniej oka lewego. Pozwana uznała zdarzenie za wypadek przy pracy. W Protokole nr (...)r. ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy jako przyczyny wypadku pozwana podała: 1. inne błędy i niedociągnięcia przy wykonywaniu pracy – usuwanie przez poszkodowanego powstałego zatoru podczas ruchu przenośników, typu (...) podającego urobek oraz przenośnika taśmowego odbierającego typu G. (...); 2. nie użycie przez poszkodowanego posiadanych okularów ochronnych podczas usuwania zatoru; 3. brak odpowiedniego sprzętu i narzędzi – brak łomu na wyposażeniu stanowiska obsługi przenośnika typu (...); 4. inne przyczyny organizacyjno-ludzkie – brak podestu roboczego umożliwiającego swobodny dostęp do przesypu z przenośnika taśmowego typu (...) na przenośnik G. (...). 5. niedostateczne doświadczenie zawodowe poszkodowanego. Powód D. W. odbył szkolenia okresowe w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dnia 29 listopada 2019r. oraz dnia 9 grudnia 2019r. Celem szkolenia była aktualizacja i ugruntowanie wiedzy i umiejętności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaznajomienie uczestników szkolenia z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie. Nadto był on zapoznany z instrukcjami maszyn, na których pracował. Został zapoznany m.in. z Instrukcją nr 87/TG/GT/2012 obsługi urządzeń odstawy taśmowej, w której w części IV „ Postanowienia szczegółowe ” punkcie 4.17 zapisano, że: „ W przypadku powstania zatoru w przesypie, obsługujący wyłącza i blokuje obydwa współpracujące ze sobą napędy przenośników, powiadamia o tym obsługę napędów przenośników będących w ciągu technologicznym, po czym przystępuje do usunięcia zatoru ”. W części III punkcie 3.2 wskazano, że: „ Pracownik obsługujący przenośnik powinien posiadać na stanowisku pracy narzędzia do usuwania nagromadzonego urobku oraz zatorów ( łopata, wygarniak, łom, kilof, młot 3-5 kg ) ”. Powód został także zapoznany z Zarządzeniem nr 38/16 Dyrektora Kopalni/Kierownika (...) Zakładu (...)/ KWK (...) z dnia 8 września 2016r. w sprawie zabezpieczenia pracowników przed urazami oczu, w którym zobowiązano wszystkich pracowników zatrudnionych w podziemnych wyrobiskach górniczych i na powierzchni, do posiadania przy sobie sprawnych środków ochrony oczu i ich stosowania zgodnie z zarządzeniem oraz postanowieniami ujętymi w technologiach wykonywania prac i instrukcjach bezpieczeństwa i higieny pracy ( §1 ). W §3 pkt 8 i 12 tego Zarządzenia wprowadzono obowiązek stosowania okularów ochronnych budowy otwartej przez pracowników wykonujących następujące czynności: obsługa urządzeń odstawy urobku, a także prace związane z używaniem młotów, kilofów, przecinaków i wybijaków. Do wypadku z dnia 6 sierpnia 2020r. doszło z wyłącznej winy powoda. Bezpośrednią przyczyną wypadku powoda w pracy w dniu 6 sierpnia 2020r. było nie wyłączenie przez powoda przenośnika taśmowego typu (...) oraz nie poinformowanie pracownika obsługującego przenośnik G. o konieczności jego wyłączenia przed usuwaniem zatoru powstałego w miejscu przesypu przenośnika (...). Dodatkową przyczyną wypadku było nie stosowanie przez powoda środków ochrony indywidualnej w postaci okularów ochronnych. Powyższe Sąd ustalił na podstawie dokumentacji powypadkowej D. W., dokumentacji medycznej powoda, akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. dotyczących wypadku przy pracy powoda, decyzji (...) z 14 grudnia 2020r. (k.212), z Instrukcji nr (...), Zarządzenia nr (...), Karty oceny ryzyka zawodowego, oświadczenia powoda o zapoznaniu się z Kartą oceny ryzyka zawodowego oraz z zestawem instrukcji stanowiskowych, oddziałowej książki raportowej, dokumentacji technicznej pomostu roboczego, wykazu: wyników badań natężenia oświetlenia, badań klimatycznych, przeprowadzonych kontroli, książki kontroli i dokumentacji zabudowy przenośnika obsługiwanego przez powoda, wykazu okularów ochronnych wraz z instrukcją stosowania, dokumentacji dotyczącej przeprowadzanych pomiarów ( k.272 – 392 ), opinii biegłego D. S. ( opinia główna k. 397 - 400, opinia uzupełniając k. 418 - 421), zeznań świadków S. W.