Sygn. akt II C 393/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2026 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia SO Michał Chojnacki po rozpoz
§ 2k.c.
nie wynika, jakoby strony mogły w umowie określić tylko jeden, a nie kilka mierników wartości. W szczególności zakaz taki nie wynika z faktu, że w treści przepisu zastosowana została liczba pojedyncza, zamiast liczby mnogiej. Ograniczenie takie nie wynika ani z treści, ani z celu tego przepisu. Dalej powód (pozwany wzajemny) wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do uznania umowy kredytu za nieważną. W szczególności nieważność umowy nie stanowi skutku ewentualnego uznania niektórych postanowień umownych za abuzywne. Końcowo powód (pozwany wzajemny) wskazał, że w przypadku uznania umowy za nieważną lub niezawartą, to jego roszczenie podlegałoby uwzględnieniu w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Roszczenie powoda (pozwanego wzajemnego) przy taki założeniu nie opiewałoby jednak wyłącznie na kwotę udostępnionego kredytu. W niniejszej sprawie korzyścią majątkową po stronie pozwanych (powodów wzajemnych), w przypadku uznania umowy za nieważną byłaby nie tylko wypłacona kwota kredytu, ale również możliwość korzystania z kapitału udostępnionego przez bank. Zwrotowi na rzecz banku podlegałaby zatem kwota wypłaconych przez bank powiększona o odpowiedni, rynkowy koszt pozyskania kapitału (pozew – k. 2-29). Pozwani (powodowie wzajemni) M. P.
(2)i M. P.
(1)w odpowiedzi na pozew wnieśli pozew wzajemny. Wnieśli o odrzucenie, ewentualnie zwrot pozwu w zakresie roszczenia banku opartego o przesłankę bezpodstawnego wzbogacenia wobec braku spełnienia wymogu art. 187 § 1 pkt 1) k.p.c. Nadto domagali się oddalenia powództwa banku w całości oraz zasądzenie od banku na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej. W ramach powództwa wzajemnego pozwani (powodowie wzajemni) wnieśli o:
- zasądzenie od powoda (pozwanego wzajemnego) na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie łącznej kwoty 913.549,85 zł, na którą składają się: a. kwota 834.682,39 zł tytułem całych rat kapitałowo – odsetkowych uiszczonych na rzecz banku przez pozwanych (powodów wzajemnych) w walucie PLN od dnia 01 września 2008 r. do dnia 12 października 2015 r.; b. kwota 2.923,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie nieruchomości (budynków) uiszczonych w okresie od dnia 31 lipca 2008 r. do dnia 05 stycznia 2015 r.; c. kwota 35.570,65 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenia na życie, uiszczonych w okresie od dnia 31 lipca 2008 r. do dnia 05 grudnia 2015 r.; d. kwota 7.872,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie (tzw. ubezpieczenie pomostowe) uiszczonych w okresie od dnia 08 sierpnia 2008 r. do dnia 08 marca 2009 r.; e. kwota 31.996,84 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie niskiego wkładu własnego uiszczonych w okresie od dnia 05 sierpnia 2008 r. do dnia 29 lipca 2011 r. oraz od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 30 grudnia 2015 r.; f. kwota 204,97 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie (...), uiszczonych w okresie od dnia 04 sierpnia 2008 r. do dnia 02 października 2015 r.; g. kwota 300,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. opłaty za wycenę nieruchomości uiszczonej w dniu 31 lipca 2008 r.;
- zasądzenie od powoda (pozwanego wzajemnego) na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie łącznej kwoty 105.558,95 CHF tytułem całych rat kapitałowo – odsetkowych od umowy kredytu, uiszczonych w walucie CHF w okresie od dnia 17 lutego 2012 r. do dnia 30 listopada 2015 r., tj. wszystkich ww. kwot tytułem nienależnego świadczenia na podstawie art. 410 k.c. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 03 lutego 2015 r. do dnia zapłaty. Nadto domagali się zasądzenia od banku na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej. Pozwani (powodowie wzajemni) zakwestionowali roszczenie banku tak co do zasady, jak i co do wysokości. Wskazali, że bank nigdy nie udostępnił kredytu w kwocie 1.861.393,33 zł. Podali, że nie wykorzystali kredytu w ww. kwocie. Zaprzeczyli, że otrzymali i podpisali regulamin kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) w wersji (...), otrzymali i podpisali ww. Regulamin w wersji (...), objęli konsensem i wykorzystali kwotę kredytu w wysokości 721.764,99 CHF oraz kwotę 1.766.271,98 zł. Pozwani (powodowie wzajemni) zaznaczyli, że bank nie wskazał na jakiej podstawie prawnej ma zostać zasądzona na jego rzecz kwota 1.861.391,33 zł. W zakresie roszczenia związanego z rzekomym niewykonaniem umowy podali, że jest ono bezpodstawne, albowiem nie zostało udowodnione, jak również wynika z nieważnej umowy, a zatem nie ma charakteru odszkodowawczego z tytułu niewykonania umowy, gdyż umowa nie została między stronami ważnie zawarta. Dalej pozwani (powodowie wzajemni) zaznaczyli, że powód (pozwany wzajemny) nie wykazał żadnych przesłanek warunkujących roszczenie oraz nie wykazał, że faktycznie przelał całą kwotę kredytu kredytobiorcom, jak też kwotę dochodzoną pozwem. Nadto bank nie wskazał wysokości roszczeń w razie nieważności umowy dotyczących zwrotu kapitału kredytu oraz wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Podkreślili, że do dnia złożenia odpowiedzi na pozew wpłacili na rzecz banku kwotę większą niż udostępniony kapitał kredytu, tj. 1.294.723,21 zł, a zatem kwota dochodzona przez bank na podstawie rzekomego bezpodstawnego wzbogacenia banku nie może wynikać z udzielonego kapitału kredytu, lecz z „czegoś innego”, bliżej nieokreślonego przez bank. W konsekwencji dochodzenie przez bank od pozwanych (powodów wzajemnych) zwrotu kapitału kredytu na obecnym etapie (w zakresie jego spłaconej wartości) jest bezpodstawne, albowiem została już przez pozwanych (powodów wzajemnych) spłacona i powód (pozwany wzajemny) nie jest już wzbogacony, a ponadto jest co najmniej przedwczesne, gdyż kwota ta nie została ani powodowi (pozwanemu wzajemnemu) zwrócona, ani też prawomocnie zasądzona na jego rzecz. Pozwani (powodowie wzajemni) z ostrożności procesowej podnieśli, że roszczenie banku o zwrot całego kapitału przedawniło się z upływem trzech lat od udostępnienia kredytu. Kolejno pozwani (powodowie wzajemni) zakwestionowali i podważyli przedłożony przez powoda (pozwanego wzajemnego) wyciąg z ksiąg bankowych wskazując, że nie jest wystarczający do stwierdzenia niewątpliwego charakteru roszczeń banku z tytułu odszkodowawczego oraz w zakresie wysokości udzielonego kredytu w walucie PLN, podlegającego zwrotowi na podstawie bezpodstawnego wzbogacenia. Podali, że wyciąg z ksiąg banku ma wyłącznie moc dokumentu prywatnego. Dalej wskazali, że bank domaga się nie zwroty kwoty kredytu, lecz waluty kredytu, którą to odpowiednią ilość waluty dowolnie ustalaną po kursie kupna po uruchomieniu kredytu w PLN zapisał w ewidencji, a po wypowiedzeniu przeliczył po własnym kursie sprzedaży domagając się jej równowartości w PLN. Kwota roszczenia ostała przez bank w sposób całkowicie dowolny ustalona. Powód (pozwany wzajemny) nie przedstawił w jaki sposób dokonał zamiany kwoty 425.396,15 CHF na kolejne kwoty wyrażone w walucie polskiej, tj. brak jest wyjaśnienia co do sposobu ustalenia kursu i aktualnej wartości kursu wymiany waluty. Podnieśli, że bank przyjął błędną datę dokonania rzekomego przewalutowania waluty kredytu wpisanej do ewidencji, która stała się podstawą do wystawienia wyciągu z ksiąg rachunkowych i jest wskazana w pozwie z uwagi na błędny kurs. Zdaniem pozwanych (powodów wzajemnych) nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla żądania przez bank kwoty należności głównej w wysokości jako roszczenia odszkodowawczego 1.766.271,97 zł, a bank nie dokonał uzasadnienia ww. kwoty. Bank wybrał zatem datę dowolną i ustalił zadłużenie po dowolnym kursie i w sposób sprzeczny z umową kredytu i Regulaminem. Pozwani (powodowie wzajemni) odwołali się do wezwania do zapłaty z dnia 28 listopada 2016 r. wskazujące na saldo kapitału w wysokości 1.766.271,97 zł podając, że nie zawierają informacji o wartości kursu, po którym saldo zostało przeliczone na PLN, a zatem wątpliwe jest źródło pochodzenia ww. kwoty i w konsekwencji wysokość roszczenia banku. Tym samym bank źle obliczył termin wymagalności kredytu i dokonał przewalutowania kredytu po złym kursie, tj. z dnia 25 listopada 2016 r., zamiast 24 listopada 2016 r. Kwota dochodzonego roszczenia przez bank jest zatem nieprawidłowa. Odnosząc się kolejno do twierdzeń pozwu wzajemnego pozwani (powodowie wzajemni) wskazali, że dochodzą zwrotu niesłusznie pobranych przez pozwanego kwot jako świadczenia nienależnego. Pozwani (powodowie wzajemni) podnieśli, że osią sporu niniejszego postępowania jest to, czy klauzule waloryzacyjne zawarte w umowie kredytowej przewidujące indeksację kwoty głównej kredytu (tj. § 2 ust. 2 umowy kredytu w zw. z § 8 ust. 3 Regulaminu kredytowania) oraz powodujące wyliczenie rat od kwoty będącej równowartością w CHF kwoty kredytu w PLN oraz ich przeliczenie z waluty CHF na PLN w datach wymagalności rat po kursie sprzedaży (tj. § 7 ust. 1 umowy kredytu). Zakwestionowali w całości indeksację jako dopuszczalną przez prawo przed wejściem w życie ustawy antyspreadowej, jak też podnieśli nieuczciwy charakter całego mechanizmu indeksacji. Zaznaczyli, że kwestionowane postanowienia umowy są bezskuteczne, a ich abuzywny/nieuczciwy charakter stwierdzony został wyrokiem SOKiK z dnia 14 grudnia 2010 r. (sygn. akt XVII AmC 426/09), który dokonał ich wpisania do rejestru klauzul niedozwolonych. W konsekwencji istota sporu sprowadza się do ustalenia czy cała umowa kredytu obarczona jest sankcją nieważności bezwzględnej lub należy ją uznać za niezawartą od początku poprzez brak ustalenia essentialia negotii (wskutek bezskuteczności klauzul indeksacyjnych), co winno zostać w ocenie pozwanych (powodów wzajemnych), uwzględnione z urzędu jako przesłanka rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu wzajemnego i co przemawia za zasadnością roszczenia pozwanych (powodów wzajemnych) o całości rat i innych świadczeń przez nich uiszczonych jako świadczeń nienależnych na podstawie art. 410 k.c. Pozwani (powodowie wzajemni) wskazali, iż z okoliczności faktycznych i zgromadzonych dowodów oraz treści umowy kredytowej jednoznacznie wynika, iż powód (pozwany wzajemny) udzielił pozwanym (powodom wzajemnym) kredytu w walucie PLN, a nie kredytu indeksowanego, a bank nigdy nie udostępnił na konto pozwanych (powodów wzajemnych) waluty CHF. Indeksacja kwoty kredytu pozostaje sprzeczna z naturą i celem umowy kredytu i prowadzi do zwyrodnienia celu umowy kredytowej. Podnieśli, że umowa kredytowa jest sprzeczna z ustawą, bowiem została skonstruowana z naruszeniem art. 69 Prawa bankowego, zaś mechanizm waloryzacji powoduje, że kredytobiorcy spłacają odsetki nie za korzystanie z cudzych pieniędzy lecz od równowartości waluty CHF wskazanej w ewidencji banku. Zaznaczyli, że indeksacja stanowi instrument finansowy w postaci swapa walutowo – procentowego zdefiniowanego przez ustawę o obrocie instrumentami finansowymi oraz dyrektywę MIFID. Ponadto umowa kredytu jest sprzeczna z zasadą swobody umów, z naturą stosunku prawnego, z zasadami współżycia społecznego, w szczególności poprzez brak ekwiwalentności wymiernej świadczeń oraz asymetryczne ukształtowanie umowy kredytowej i przerzucenie całego ryzyka na kredytobiorców, naruszenie dobrych obyczajów oraz zasad lojalności i uczciwości kupieckiej oraz etyki bankowej. Indeksacja jest sprzeczna z imperatywnym charakterem art. 69 Prawa bankowego. W konsekwencji powyższego zawarty w umowie mechanizm indeksacji prowadzi do nieważności umowy kredytowej zgodnie z treścią art. 58 k.c. stanowiącego, iż czynność prawna sprzeczna z ustawą lub mająca na celu obejście ustawy jest nieważna. Nadto umowa kredytu indeksowanego do waluty CHF stanowi w rzeczywistości kredyt złotówkowy oprocentowany stawką jak dla kredytów złotówkowych, tj. stawką WIBOR, a przez to wobec treści art. 83 k.c. w zw. z art. 56 k.c. stanowi czynność pozorną i jest nieważna z mocy prawa. Zdaniem pozwanych (powodów wzajemnych) kapitał do spłaty oraz raty odsetkowe naliczane były nie od kwoty rzeczywiście wykorzystanego kredytu w PLN, lecz od wartości wirtualnej kredytu, tj. kwoty nominalnej indeksowanej do CHF, co spowodowało, że w każdej racie kapitałowo – odsetkowej pozwani (powodowie wzajemni) spłacali tzw. nadwyżkę indeksacyjną. Kolejno pozwani (powodowie wzajemni) odnieśli się do finansowania (zabezpieczenia) pozycji walutowej przez bank w związku z udzielaniem kredytów indeksowanych. Dalej pozwani (powodowie wzajemni) wskazali, że bank dopuścił się naruszenia dobrych obyczajów poprzez wykorzystanie uprzywilejowanej pozycji oraz brak rzetelnej informacji o granicach ryzyka walutowego. Bank w sposób rażący naruszył bezwzględny wymóg formułowania umowy w sposób przejrzysty, zrozumiały, rzetelny, wyczerpujący, nieprowadzający w błąd lub błędne przekonanie oraz uczciwy, naruszając tym samym w sposób oczywisty zasady współżycia społecznego. W ocenie pozwanych (powodów wzajemnych) umowa kredytu indeksowanego stanowi obejście przepisów prawa bankowego oraz jest czynnością pozorną i nieistniejącą. Niezależnie pod powyższego, zdaniem pozwanych (powodów wzajemnych) klauzule indeksacyjne należy uznać za bezskuteczne. Odwołali się przy tym do zakazu redukcji utrzymującej skuteczność umowy kredytowej oraz zakazu uzupełniania stosunku prawnego normą dyspozytywną. Ich zdaniem nieważność względna umowy wynika również z uchylenia się od skutków prawnych złożonych oświadczeń woli (odpowiedź na pozew wraz z powództwem wzajemnym – k. 477-577). Bank (...) S.A. w piśmie z dnia 09 października 2017 r. (koperta – k. 1415) stanowiącym replikę na odpowiedź na pozew oraz odpowiedź na pozew wzajemny podtrzymał powództwo w całości, w tym wszystkie twierdzenia i wnioski zawarte w pozwie. Na wypadek uznania przez Sąd, że pozwani (powodowie wzajemni) są zobowiązani do zapłaty Bankowi kwoty w walucie CHF, a nie w PLN, wniósł o zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) na jego rzecz kwoty 445.443,95 CHF wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie Bank wniósł o oddalenie powództwa wzajemnego w całości. Powód (pozwany wzajemny) wskazał na bezzasadność zarzutu powodów (pozwanych wzajemnych) w zakresie ważności umowy. Brak jest podstaw do uznania umowy za sprzeczną z art. 69 ust. 1 prawa bankowego, czy też za nieważną bądź nieobowiązującą na podstawie innych zarzutów. Umowa nie jest sprzeczna z naturą umowy kredytu. Wskazał, że umowa kredytu indeksowanego nie stanowi „instrumentu finansowego zbliżonego w swej konstrukcji do swapa walutowo – procentowego”. W ocenie Banku zarzuty związane z finansowaniem pozycji walutowej Banku należy uznać za bezpodstawne i bezprzedmiotowe, podobnie jak zarzut naruszenia dobrych obyczajów oraz braku informacji o granicach ryzyka walutowego, jak również zarzut „pozornego charakteru” umowy. Umowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Nie doszło również do naruszenia zasady ekwiwalentności świadczeń. Podał, że wyroki SOKiK, na które powołują się pozwani (powodowie wzajemni) dotyczą abstrakcyjnej kontroli postanowień wzorców umów. Wyroki te nie przesądzają, że postanowienia konkretnej umowy o podobnej lub nawet takiej samej treści stanowią niedozwolone postanowienia umowne w trybie kontroli incydentalnej. Bank nie miał dowolności czy arbitralności w ustalaniu kursów CHF. Bank stosował kursy ściśle uzależnione od warunków podyktowanych przez rynek. Odnosząc się do pobranych od kredytobiorców składek tytułem ubezpieczenia niskiego wkładu własnego powód (pozwany wzajemny) wskazał, że zapisy umowy precyzyjnie określają kwotę, która zostanie pobrana w związku z koniecznością zabezpieczenia ryzyka Banku z tytułu niskiego wkładu własnego i określa w jakiej sytuacji kredytobiorcy zobowiązani będą do ponownego uiszczenia opłaty z tego tytułu. W ocenie powoda (pozwanego wzajemnego) żądanie zapłaty sformułowane w pozwie jest zasadne, zaś zarzuty pozwanych (powodów wzajemnych) co do wysokości salda kredytu w CHF i kursów zastosowanych do przeliczenia transz kredytu z PLN na CHF są niezasadne. Kolejno Bank przedstawił sposób wyliczenia wysokości dochodzonego roszczenia w walucie PLN, przewalutowania kredytu i kursu sprzedaży CHF zastosowanego do przewalutowania kredytu oraz braku umocowania i braku doręczenia Regulaminu (replika na odpowiedź na pozew oraz odpowiedź na pozew wzajemny – k. 1307-1349). W piśmie z dnia 18 czerwca 2018 r. (koperta – k. 1640) pozwani (powodowie wzajemni) wnieśli o oddalenie powództwa Banku jako bezpodstawnego. Wskazali, że nie dokonali wyboru kredytu indeksowanego spośród oferty kredytowej Banku i innych banków, lecz ten rodzaj kredytu został im zaproponowany przez pracownika Banku jako dostępna i korzystna oferta. Zdaniem pozwanych (powodów wzajemnych) nie można utożsamiać faktu zaproponowania przez Bank kredytu indeksowanego z negocjacjami warunków umownych określających ten rodzaj produktu. Podali, że okoliczność, iż pozwani (powodowie wzajemni) byli aktywni zawodowo i wykształceni w żaden sposób nie zwalniała Banku z wykonania jego obowiązków jako profesjonalisty (pismo z dnia 16 czerwca 2018 r. – k. 1448-1521). W piśmie z dnia 24 stycznia 2020 r. (koperta – k. 1888) powód (pozwany wzajemny) podtrzymał dotychczasowe stanowisko procesowe wskazując, że umowa zawarta między stronami jest ważna i skuteczna oraz że została skutecznie wypowiedziana przez Bank na skutek trwałego zaprzestania spłaty rat przez kredytobiorców. W ocenie powoda (pozwanego wzajemnego) żądanie zapłaty jest zasadne również przy uznaniu umowy kredytu za nieważną, albowiem przy takiej ocenie prawnej przedstawionego przez Bank stanu faktycznego, żądanie Banku zasługuje na uwzględnienie na podstawie przepisów art. 405 k.c. oraz art. 410 § 1 i 2 k.c. i obejmuje zwrot udostępnionego kredytobiorcom kapitału kredytu (1.390.700,00 zł), a także zwrot wartości świadczenia Banku, polegającego na udostępnieniu umożliwieniu korzystania przez pozwanych (powodów wzajemnych) z tego kapitału. Powód (pozwany wzajemny) wskazał, że w niniejszym postępowaniu wnosi o:
- zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie kwoty 1.861.391,33 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem należności z umowy kredytu, ewentualnie na wypadek uznania przez Sąd, że pozwani (powodowie wzajemni) są zobowiązani do zapłaty Bankowi kwoty w CHF, a nie w PLN,
- zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na jego rzecz kwoty 445.443,95 CHF wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem należności z umowy kredytu, ewentualnie, w razie uznania umowy kredytu za nieważną:
- zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na jego rzecz kwoty 1.861.391,33 zł wraz z odsetkami umownymi od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty, tytułem należności z umowy kredytu, ewentualnie w częściach równych – tytułem zwrotu udostępnionego kapitału kredytu w wysokości 1.390.700,00 zł oraz zwrotu (częściowego zwrotu) wartości świadczenia Banku, polegającego na udostępnieniu i umożliwieniu korzystania przez pozwanych z tego kapitału (powodów wzajemnych) z tego kapitału (pismo z dnia 24 stycznia 2020 r. – k. 1875-1887). Pozwani (powodowie wzajemni) w piśmie z dnia 28 stycznia 2020 r. (koperta – k. 1979) podtrzymali dotychczasowe stanowisko procesowe oraz dotychczasową argumentację w zakresie nieważności umowy kredytu. Podali, że umowa bez zachowania mechanizmu indeksacji nie może się ostać, zaś stwierdzenie nieważności umowy leży w ich interesie. Podkreślili, że ogólne przepisy prawa stanowiące sankcję nieważności lepiej ochronią ich przed atakami powoda (pozwanego wzajemnego) i definitywnie wyjaśnią sytuację prawną pomiędzy stronami. Orzeczenie nieważności umowy jest dla kredytobiorców dalece bardziej korzystne, aniżeli pozostawienie umowy w PLN ze stawką LIBOR, a jednocześnie nie wystawia kredytobiorców na żadne ryzyko natychmiastowej spłaty. Pozwani (powodowie wzajemni) odwołali się do sankcji z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 jako sankcji nieważności bezwzględnej, tudzież bezskuteczności zawieszonej. Wskazali, że indeksacja i postanowienia odsyłające do tabel kursowych stanowią przedmiot główny umowy kredytu indeksowanego oraz odwołali się do charakteru prawnego tabeli kursów jako ogłoszenia w rozumieniu art. 71 k.c. (pismo z dnia 28 stycznia 2020 r. – k. 1889-1908). Powód (pozwany wzajemny) w piśmie z dnia 03 lipca 2020 r. (koperta – k. 1985) wskazał, że nie wnosi zastrzeżeń do wyliczeń matematycznych przedstawionych przez pozwanych (powodów wzajemnych) dotyczących przedstawionej przez pozwanych sumy spełnionych przez nich świadczeń na rzecz banku na podstawie umowy kredytu. Powód (pozwany wzajemny) podtrzymał wszystkie twierdzenia zawarte w replice na odpowiedź na pozew, odnoszące się do zarzutu pozwanych (powodów wzajemnych) w zakresie wyliczenia roszczenia banku (pismo z dnia 03 lipca 2020 r. – k. 1984). Pozwani (powodowie wzajemni) w piśmie z dnia 04 grudnia 2020 r. (koperta – k. 2023) dokonali modyfikacji powództwa wzajemnego w ten sposób, że obok roszczenia o zapłatę, wnieśli także roszczenie o ustalenie, że umowa kredytu nr (...)z dnia 23 maja 2008 r. jest nieważna, a także dokonali sprecyzowania roszczenia co do kwot roszczenia o zasądzenie tzw. nadpłat indeksacyjnych. Wobec powyższego wnieśli o: I.
- zasądzenie od powoda (pozwanego wzajemnego) na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie łącznej kwoty 913.549,85 zł, na którą składają się: a. kwota 834.682,39 zł tytułem całych rat kapitałowo – odsetkowych uiszczonych na rzecz banku przez pozwanych (powodów wzajemnych) w walucie PLN od dnia 01 września 2008 r. do dnia 12 października 2015 r.; b. kwota 2.923,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie nieruchomości (budynków) uiszczonych w okresie od dnia 31 lipca 2008 r. do dnia 05 stycznia 2015 r.; c. kwota 35.570,65 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenia na życie, uiszczonych w okresie od dnia 31 lipca 2008 r. do dnia 05 grudnia 2015 r.; d. kwota 7.872,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie (tzw. ubezpieczenie pomostowe) uiszczonych w okresie od dnia 08 sierpnia 2008 r. do dnia 08 marca 2009 r.; e. kwota 31.996,84 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie niskiego wkładu własnego uiszczonych w okresie od dnia 05 sierpnia 2008 r. do dnia 29 lipca 2011 r. oraz od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 30 grudnia 2015 r.; f. kwota 204,97 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie (...), uiszczonych w okresie od dnia 04 sierpnia 2008 r. do dnia 02 października 2015 r.; g. kwota 300,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. opłaty za wycenę nieruchomości uiszczonej w dniu 31 lipca 2008 r.;
- zasądzenie od powoda (pozwanego wzajemnego) na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie łącznej kwoty 105.558,95 CHF tytułem całych rat kapitałowo – odsetkowych od umowy kredytu, uiszczonych w walucie CHF w okresie od dnia 17 lutego 2012 r. do dnia 30 listopada 2015 r., tj. wszystkich ww. kwot tytułem nienależnego świadczenia na podstawie art. 410 k.c. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 03 lutego 2015 r. do dnia zapłaty, w związku z uznaniem, że umowa o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 23 maja 2008 r. jest nieważna, tudzież nie istnieje;
- ustalenie, że umowa kredytu nr (...) z dnia 23 maja 2008 r. jest nieważna. II. W ramach roszczenia ewentualnego wobec roszczenia z pkt I, w szczególności na wypadek uznania przez Sąd, że nie jest możliwe połączenie roszczenia o zapłatę z roszczeniem o ustalenie nieważności umowy, pozwani (powodowie wzajemni) wnieśli o:
- zasądzenie od pozwanego na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie łącznej kwoty 913.549,85 zł, na którą składają się: a. kwota 834.682,39 zł tytułem całych rat kapitałowo – odsetkowych uiszczonych na rzecz banku przez pozwanych (powodów wzajemnych) w walucie PLN od dnia 01 września 2008 r. do dnia 12 października 2015 r.; b. kwota 2.923,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie nieruchomości (budynków) uiszczonych w okresie od dnia 31 lipca 2008 r. do dnia 05 stycznia 2015 r.; c. kwota 35.570,65 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenia na życie, uiszczonych w okresie od dnia 31 lipca 2008 r. do dnia 05 grudnia 2015 r.; d. kwota 7.872,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie (tzw. ubezpieczenie pomostowe) uiszczonych w okresie od dnia 08 sierpnia 2008 r. do dnia 08 marca 2009 r.; e. kwota 31.996,84 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie niskiego wkładu własnego uiszczonych w okresie od dnia 05 sierpnia 2008 r. do dnia 29 lipca 2011 r. oraz od dnia 12 sierpnia 2014 r. do dnia 30 grudnia 2015 r.; f. kwota 204,97 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. składek na ubezpieczenie (...), uiszczonych w okresie od dnia 04 sierpnia 2008 r. do dnia 02 października 2015 r.; g. kwota 300,00 zł tytułem innego nienależnego świadczenia, tj. opłaty za wycenę nieruchomości uiszczonej w dniu 31 lipca 2008 r.;
- zasądzenie od pozwanego na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie łącznej kwoty 105.558,95 CHF tytułem całych rat kapitałowo – odsetkowych od umowy kredytu, uiszczonych w walucie CHF w okresie od dnia 17 lutego 2012 r. do dnia 30 listopada 2015 r., tj. wszystkich ww. kwot tytułem nienależnego świadczenia na podstawie art. 410 k.c. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 03 lutego 2015 r. do dnia zapłaty, w związku z uznaniem, że umowa kredytu nr (...) z dnia 23 maja 2008 r. jest nieważna. III. W ramach dalszego roszczenia ewentualnego, jako roszczenie ewentualne wobec roszczenia z pkt I i II, w szczególności w razie uznania przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna, ale pozwanym (powodom wzajemnym) nie przysługuje roszczenie o zapłatę, powodowie (pozwani wzajemni) wnieśli o ustalenie, że umowa kredytu nr (...) z dnia 23 maja 2008 r. jest nieważna. IV. W ramach kolejnego roszczenia ewentualnego jako roszczenie ewentualne wobec roszczenia z pkt I-III w razie stwierdzenia przez Sąd braku podstaw do stwierdzenia nieważności umowy kredytowej objętej powództwem, pozwani (powodowie wzajemni) wnieśli o zasądzenie od banku na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie części roszczenia głównego w postaci tzw. nadpłat indeksacyjnych (tj. w razie uznania, że umowa kredytu obowiązuje bez postanowień nieuczciwych (tj. kredyt w PLN ze stawką LIBOR): a. kwoty 278.227,46 zł tytułem części rat kapitałowo – odsetkowych uiszczonych przez pozwanych (powodów wzajemnych) na rzecz powoda (pozwanego wzajemnego) w walucie PLN od dnia 01 września 2008 r. do dnia 12 października 2015 r. (po dniu 17 lutego 2012 r. pozwani (powodowie wzajemni) zasadniczo wpłacali raty w walucie CHF, sporadycznie w walucie PLN); b. kwoty 35.186,32 CHF tytułem części rat kapitałowo – odsetkowych uiszczonych przez pozwanych (powodów wzajemnych) w walucie CHF w okresie od dnia 17 lutego 2012 r. do dnia 30 listopada 2015 r., tj. wszystkich powyższych kwot tytułem nienależnego świadczenia na podstawie art. 410 k.c. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 03 lutego 2015 r. do dnia zapłaty; c. ustalenie na podstawie art. 189 k.p.c., że postanowienia umowy o kredyt hipoteczny nr (...) zawartej dnia 23 maja 2008 r. pomiędzy pozwanymi (powodami wzajemnymi), a bankiem w zakresie § 2 ust. 2 oraz § 7 ust. 1, § 9 ust. 7-10 umowy kredytu, a także § 8 ust. 3 Regulaminu kredytowania są bezskuteczne wobec pozwanych (powodów wzajemnych), tj. nie wiążą pozwanych (powodów wzajemnych). Dalej pozwani (powodowie wzajemni) wnieśli o zasądzenie od banku na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie kosztów postępowania wraz z odsetkami za opóźnienie od daty ich wpłaty do dnia zapłaty, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W przypadku zobowiązania pozwanych (powodów wzajemnych) do wpłaty zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego wnieśli również o przyznanie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty równej ww. zaliczce od dnia jej wpłaty przez pozwanych (powodów wzajemnych) do dnia zapłaty. Uzasadniając roszczenie o ustalenie nieważności umowy pozwani (powodowie wzajemni) wskazali, że wyrok wydany w niniejszej sprawie będzie podstawą do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej. Podali, że mają również interes prawny w roszczeniu o ustalenie obowiązku wykonywania umowy bez postanowień nieuczciwych, albowiem bank będzie wyliczał raty od zawyżonego salda uwzględniającego postanowienia umowne, co będzie skutkowało bezpodstawnym obciążeniem kredytobiorców wysokimi ratami kapitałowo – odsetkowymi i wymuszało na nich cykliczne dochodzenie swych należności od banku. Dalej pozwani (powodowie wzajemni) wskazali, że postanowienia określające indeksację i odesłanie do tabel kursowych to jeden łączny mechanizm umowy. Powołali się na zakaz redukcji utrzymującej skuteczność z uwagi na jej sprzeczność z art. 4 ust. 2, art. 5 art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13, jak również z celem art. 6 ust. 1 ww. dyrektywy. Podali, że zawarta w umowie indeksacja jest niejednoznaczna, jak również wyjaśnili, że indeksacja jest w całości nieuczciwa (nietransparentna). Zaznaczyli, że brak jest możliwości wykładni umowy w celu zastosowania art. 358 k.c. Odwołali się do braku obowiązku informowania kredytobiorców o skutkach nieważności przez Sąd oraz kwestii równowagi kontraktowej i zasady proporcjonalności. Podtrzymali zarzut przedawnienia roszczeń banku o zwrot kapitału kredytu. Podali, że bank nie ma uprawnienia do żądania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, albowiem ww. roszczenie jest sprzeczne z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/
- Zaznaczyli, że brak jest możliwości żądania wynagrodzenia za korzystanie kapitału w wysokościach sugerowanych przez pozwanego (pismo z dnia 04 grudnia 2020 r. – k. 1986-2012v). W piśmie z dnia 05 lipca 2021 r. (koperta – k. 2117) powód (pozwany wzajemny) w odpowiedzi na pismo pozwanych (powodów wzajemnych) zawierające modyfikację roszczenia pozwu, podtrzymał powództw w całości, w tym wszystkie twierdzenia oraz wnioski zawarte w pozwie i dalszych pismach procesowych. Bank podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie powództwa wzajemnego w całości, również w zakresie, w jakim zostało ono rozszerzone. Powód (pozwany wzajemny) wskazał, że dochodzone przez niego roszczenie nie jest przedawnione, zaś umowa kredytu do momentu jej wypowiedzenia była ważna i wiążąca. Zdaniem banku nie ma podstaw do orzeczenia bezwzględnej nieważności umowy, jak również podstaw dla orzeczenia względnej nieważności umowy ani bezskuteczności umowy. Zdaniem powoda (pozwanego wzajemnego) uwzględnienie roszczeń banku na wypadek upadku umowy w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu jest dopuszczalne. Postanowienia umowy dotyczące spreadu walutowego oraz ryzyka walutowego, podlegają odrębnej ocenie – stwierdzenie abuzywności postanowień dotyczących kursów kupna i sprzedaży samo w sobie nie jest równoznaczne z wyeliminowaniem z umowy waloryzacji. Powód (pozwany wzajemny) wskazał na bezzasadność rozszerzonego powództwa wzajemnego i twierdzeń pozwanych (powodów wzajemnych) dotyczących nieważności lub abuzywności postanowień umowy. Zdaniem powoda (pozwanego wzajemnego) w niniejszej sprawie zastosowanie winno znaleźć obiektywne podejście przy ocenie umowy pod kątem nieważności. Wskazał nadto na obowiązek informowania konsumentów przez Sąd o skutkach upadku umowy. Odnosząc się do wniosku pozwanych (powodów wzajemnych) o zasądzenie kosztów postępowania wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia ich wpłaty powód (pozwany wzajemny) wskazał, że w momencie wejścia w życie zmiany k.p.c. oraz niektórych innych ustaw z dnia 04 lipca 2019 r. niniejsze postępowanie już się toczyło, a więc art. 98 § 1 1 i 1 2 nie może mieć zastosowania w sprawie. Dalej powód (pozwany wzajemny) wskazał na błędne stwierdzenie braku kwestionowania przez bank roszczeń pozwanych (powodów wzajemnych) co do wysokości. Kolejno podał, że argumenty pozwanych (powodów wzajemnych) kwestionujących roszczenia banku są bezzasadne. Zaznaczył, że dochodzone przez bank roszczenie nie uległo przedawnieniu (pismo z dnia 05 lipca 2021 r. – k. 2063-2099). W piśmie z dnia 05 sierpnia 2021 r. (data prezentaty sądowej – k. 2122) pozwani (powodowie wzajemni) podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pozwani (powodowie wzajemni) wskazali, że roszczenie banku winno podlegać oddaleniu w całości, albowiem umowa kredytu jest nieważna, a roszczenie wynika z ważnej, a niewykonanej umowy kredytu. Podali, że nawet w przypadku uznania, że bank prawidłowo zgłosił roszczenie o zwrot kapitału kredytu i wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, to roszczenie banku jest przedawnione. Nadto wskazali, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału kredytu jest bezpodstawne (pismo z dnia 05 sierpnia 2021 r. – k. 2122-2123v). Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2021 r. Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnień prawnych przedstawionych przez Pierwszą Prezes Sądu Najwyższego w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą III CZP 11/21 (postanowienie – k. 2124; postanowienie z uzasadnieniem – k. 2131-2134). Na skutek zażalenia pozwanych (powodów wzajemnych) z dnia 26 października 2021 r. (data prezentaty – k. 2138), uzupełnionym pismem z dnia 20 grudnia 2021 r. (koperta – k. 2152) na postanowienie z dnia 17 sierpnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 stycznia 2022 r. wydanym w sprawie za sygn. akt V ACz 807/21 uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I) oraz pozostawił tut. Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji (zażalenie z dnia 26 października 2021 r. – k. 2138-2139v; uzupełnienie zażalenia – pismo z dnia 20 grudnia 2021 r. – k. 2150-2150v; odpowiedź na zażalenie – pismo z dnia 17 stycznia 2022 r. – k. 2178-2181; postanowienie z dnia 25 stycznia 2022 r. – k. 2183). Pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. (koperta – k. 2177), uzupełnionym pismem z dnia 25 marca 2022 r. (koperta – k. 2235) powód (pozwany wzajemny) dokonał zmiany powództwa. Wskazał, że podtrzymuje powództwo w całości, jednocześnie wnosząc o oddalenie powództwa wzajemnego w całości, również w zakresie w jakim zostało ono rozszerzone. Powód (pozwany wzajemny) wskazał, że w niniejszym postępowaniu wnosi o:
- zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie kwoty 1.861.391,33 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem należności z umowy kredytu, ewentualnie na wypadek uznania przez Sąd, że pozwani (powodowie wzajemni) są zobowiązani do zapłaty Bankowi kwoty w CHF, a nie w PLN,
- zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na jego rzecz kwoty 445.443,95 CHF wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem należności z umowy kredytu, ewentualnie, w razie uznania umowy kredytu za nieważną:
- zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na jego rzecz kwoty 1.872.867,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, na którą składają się: a. kwota 1.390.700,01 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu udostępnionego pozwanym (powodom wzajemnym), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; b. kwota 482.167,69 zł tytułem zwrotu równowartości świadczenia banku polegającego na udostepnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału w wysokości 1.390.700,01 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W razie uznania braku podstaw do zasądzenia wskazanej kwoty solidarnie, powód (pozwany wzajemny) wniósł o zasądzenie jej od pozwanych (powodów wzajemnych) in solidum, ewentualnie w częściach równych, tj. po 936.433,85 zł – tytułem zwrotu powodowi (pozwanemu wzajemnemu) udostępnionego pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału w wysokości 1.390.700,00 zł oraz zwrotu wartości świadczenia banku, polegającego na udostepnieniu i umożliwieniu korzystania przez pozwanych (powodów wzajemnych) z tego kapitału. Powód (pozwany wzajemny) odniósł się do momentu ustalenia wysokości wzbogacenia, rozliczenia w przypadku umowy kredytu wskazując na zobowiązania o charakterze ciągłym. Dalej wskazał na skutki sankcji unieważnienia (bezskuteczności) umowy kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej na tle przepisów prawa polskiego. Podkreślił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma możliwości powrotu do stanu sprzed świadczenia, ponieważ bank nie może przeznaczyć kapitału na inny cel i osiągnąć z tego tytułu alternatywnego przychodu, a kredytobiorcy nie muszą pozyskiwać finansowania na zakup nieruchomości a alternatywny sposób i ponosić z tego tytułu stosownych kosztów, ewentualnie ponieść wydatki związane z koniecznością najmu nieruchomości lub utracenia przychodów z tego tytułu. Dalej powód (pozwany wzajemny) wskazał na sposób kalkulacji wynagrodzenia banku (pismo z dnia 30 grudnia 2021 r. – k. 2158-2169, k. 2201-2222; pismo z dnia 25 marca 2022 r. – k. 2198-2199). Powodowie (pozwani wzajemni) w piśmie z dnia 19 maja 2022 r. (koperta – k. 2256) w całości podtrzymali dotychczasowe stanowisko w zakresie swoich roszczeń. Wskazali na brak podstaw do żądania wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, jak również możliwości powołania się przez bank na art. 5 k.c. (pismo z dnia 19 maja 2022 r. – k. 2239-2253). Powód (pozwany wzajemny) w piśmie z dnia 12 sierpnia 2022 r. (koperta – k. 2282) podtrzymał powództwo w całości, również w zakresie w jakim zostało ono zmienione, w tym wszystkie twierdzenia oraz wnioski zawarte w pozwie oraz dalszych pismach procesowych. Powód (pozwany wzajemny) wniósł o oddalenie powództwa wzajemnego w całości, również w zakresie, w jakim zostało ono rozszerzone. Powód (pozwany wzajemny) wskazał, że roszczenie o zapłatę za korzystanie z kapitału nie narusza przepisów unijnych oraz podał, że polskie orzecznictwo nie potwierdziło do tej pory braku możliwości wystąpienia z roszczeniem o zapłatę wartości świadczenia związanego z korzystaniem z kapitału. W ocenie powoda (pozwanego wzajemnego) roszczenie o zwrot kapitału, a tym samym roszczenie o zapłatę wartości świadczenia związanego z korzystaniem z kapitału nie jest przedawnione. Podał, że wyliczenia dotyczące roszczenia o zapłatę wartości świadczenia związanego z korzystaniem z kapitału są prawidłowe (pismo z dnia 12 sierpnia 2022 r. – k. 2268-2281). Pismem z dnia 24 marca 2023 r. (data prezentaty – k. 2432) Prokurator Okręgowy w W. zgłosił udział w niniejszym postępowaniu (pismo z dnia 23 marca 2023 r. – k. 2432-2432v). Pismem z dnia 27 czerwca 2023 r. (data prezentaty – k. 2478) Prokurator Okręgowy w W. wniósł o oddalenie powództwa głównego w zakresie roszczenia powoda (pozwanego wzajemnego) o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału (pismo z dnia 26 czerwca 2023 r. – k. 2478-2478v). Powodowie (pozwani wzajemni) w piśmie z dnia 14 sierpnia 2023 r. (koperta – k. 2493) podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazali, że w ich ocenie Sąd nie ma uprawnienia do ingerencji w umowę kredytu w ten sposób, aby dokonać zmiany kursów kupna / sprzedaży z tabeli walut obcych Banku na kurs średni NBP. Nadto w ocenie pozwanych (powodów wzajemnych) brak jest podstaw do zastosowania oprocentowania WIBOR + marża Banku z umowy, albowiem WIBOR jest czynnikiem nieobiektywnym i nie powinien mieć zastosowani. Podkreślili, że ich zdaniem Sąd nie ma uprawnienia do ingerencji w umowę kredytu w ten sposób, że dokona zmiany stawki LIBOR na stawkę WIBOR (pismo z dnia 14 sierpnia 2023 r. – k. 2492-2492v). Prokurator Okręgowy w W. w piśmie z dnia 24 sierpnia 2023 r. (data prezentaty – k. 2495) wskazał, że nie kwestionuje matematycznej poprawności wyliczeń przedstawionych przez powoda (pozwanego wzajemnego) (pismo z dnia 23 sierpnia 2023 r. – k. 2495-2495v). Pismem z dnia 12 października 2023 r. (data prezentaty – k. 2533), uzupełnionym pismem z dnia 16 listopada 2023 r. (koperta – k. 2617) powód (pozwany wzajemny) dokonał zgłoszenia kolejnego roszczenia ewentualnego, wnosząc o:
- zmianę wysokości świadczenia (ukształtowanie) w ten sposób, że kwota należności banku od pozwanych (powodów wzajemnych) z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy nr (...) o kredyt hipoteczny indeksowany do CHF z dnia 23 maja 2008 r. powinna być poddana waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości, powodowi (pozwanemu wzajemnemu) przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 482.167,69 zł wynikającej z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza;
- zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na rzecz powoda (pozwanego wzajemnego) kwoty 482.167,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia modyfikacji powództwa do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową kwotę (ponad kwotę wypłaconego kapitału), a o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego pozwanym (powodom wzajemnym) – jako świadczenia nienależnego. W razie uznania przez Sąd braku podstaw do zasądzenia ww. kwoty solidarnie powód (pozwany wzajemny) wniósł o zasądzenie jej od pozwanych (powodów wzajemnych) in solidum, ewentualnie w częściach równych tytułem zwrotu dodatkowej kwoty wynikającej z dokonanej waloryzacji sądowej. Powód (pozwany wzajemny) wyjaśnił, że ww. roszczenie zostało zgłoszone w razie nieuwzględnienia roszczenia głównego, pierwszego roszczenia ewentualnego oraz uznania umowy za nieważną i nieuwzględnienia drugiego roszczenia ewentualnego Banku w części, tj. w przypadku oddalenia roszczenia w zakresie zapłaty wartości korzystania przez pozwanych (powodów wzajemnych) z kapitału. Powód (pozwany wzajemny) wyjaśnił, że wraz z ww. roszczeniem wnosi o zasądzenie od pozwanych (powodów solidarnych) na jego rzecz kwoty 1.390.700,01 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu udostępnionego pozwanym (powodom wzajemnym) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie powód (pozwany wzajemny) podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Powód (pozwany wzajemny) kolejno wyjaśnił, że nie dochodzi obciążenia pozwanych (powodów wzajemnych) całością skutków zmiany siły nabywczej pieniądza, jak również, że nie zamierza się domagać w zakresie podstawy prawnej jaką jest waloryzacja kwoty wyższej niż domagał się z tytułu zwrotu wartości jaką przedstawiało umożliwienie korzystania z kapitału kredytu. Podkreślił, że waloryzacja jest w pełni uzasadniona z punktu widzenia przesłanek z art.
§ 3
k.c., jak również nie narusza interesu pozwanych (powodów wzajemnych) ani zasad współżycia społecznego. Waloryzacja nie prowadzi nadto do pokrzywdzenia pozwanych (powodów wzajemnych) (pismo z dnia 12 października 2023 r. – k. 2533-2548; pismo z dnia 16 listopada 2023 r. – k. 2580-2583, k. 2585-2600). Pozwani (powodowie wzajemni) w piśmie z dnia 15 grudnia 2023 r. (data prezentaty – k. 2623) wnieśli o oddalenie w całości zgłoszonego przez powoda (pozwanego wzajemnego) roszczenia ewentualnego. Pozwani (powodowie wzajemni) wskazali na brak możliwości żądania zwaloryzowanego kapitału kredytu oraz żądania zwaloryzowanego kapitału kredytu – art. 358 § 4 k.c. w zw. z art. 55 1 pkt 4 k.c. Odwołali się do interesów stron i zasad współżycia społecznego, jak również brak wzajemności umowy kredytu w kontekście możliwości waloryzacji kapitału kredytu. Zaznaczyli, że w razie uznania, że waloryzacja jest w ogóle dopuszczalna, sąd winien zastosować odpowiedni dla danego świadczenia miernik waloryzacji oraz sposób waloryzacji (pismo z dnia 15 grudnia 2023 r. – k. 2623-2631v). Prokurator Okręgowy w W. w piśmie z dnia 15 grudnia 2023 r. (data prezentaty – k. 2632) wniósł o oddalenie powództwa głównego w zakresie trzeciego roszczenia ewentualnego powoda (pozwanego wzajemnego) o zapłatę kwoty 482.167,69 zł (obliczonej na podstawie art.
§ 3k.c.) wraz z odsetkami ustawowymi (pismo z dnia 14 grudnia 2023 r.
– k. 2632-2632v). Powód (pozwany wzajemny) w piśmie z dnia 18 marca 2024 r. (koperta – k. 2662) na podstawie art. 203 § 1 k.p.c. cofnął pozew w części, tj. w zakresie:
- części roszczenia ewentualnego, tj. kwoty 482.167,69 zł tytułem zwrotu równowartości świadczenie polegającego na udostepnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału w wysokości 1.370.700,01 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; oraz
- roszczenia ewentualnego, tj. żądania na podstawie art.
§ 3k.c., tj.
zmiany wysokości świadczenia (ukształtowania) oraz zasądzenia od pozwanych (powodów wzajemnych) na rzecz powoda (pozwanego wzajemnego) kwoty 482.167,69 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia modyfikacji powództwa do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową kwotę (ponad kwotę wypłaconego kapitału), o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego pozwanym (powodom wzajemnym) jako świadczenia nienależnego. Powód (pozwany wzajemny) wskazał, że powyższe częściowe cofnięcie pozwu następuje bez zrzeczenia się roszczenia. Dalej powód (pozwany wzajemny) wniósł o umorzenie postepowania w zakresie częściowo cofniętego pozwu głównego. Jednocześnie powód (pozwany wzajemny) podtrzymał roszczenie zgłoszone w pozwie głównym w pozostałym zakresie, tj. roszczenie o: 1. zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na jego rzecz kwoty 1.861.391,33 zł wraz odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; ewentualnie: 2. zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na jego rzecz kwoty 445.443,95 CHF wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; ewentualnie: 3. zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) solidarnie na jego rzecz kwoty 1.390.700,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwanym (powodom wzajemnym) odpisu pozwu do dnia zapłaty, a w razie uznanie przez Sąd braku zasądzenia ww. kwoty solidarnie, powód (pozwany wzajemny) wniósł o zasądzenie jej od pozwanych (powodów wzajemnych) in solidum, ewentualnie w częściach równych – tytułem zwrotu powodowi (pozwanemu wzajemnemu) udostępnionego pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału w wysokości 1.390.700,00 zł (pismo z dnia 18 marca 2024 r. – k. 2656-2661). Powód (pozwany wzajemny) w piśmie z dnia 13 maja 2024 r. (koperta – k. 2671) wskazał, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko i cofa pozew w części, w wskazany w powyższym piśmie oraz wskazał, że ww. cofnięcie pozwu w części następuje wraz ze zrzeczeniem się roszczenia (pismo z dnia 13 maja 2024 r. – k. 2669-2670). Pozwani (powodowie wzajemni) w piśmie z dnia 27 maja 2024 r. (data prezentaty – k. 2672) wskazali, że wyrażają zgodę na częściowe cofnięcie pozwu:
- a)co do roszczenia ewentualnego o zwrot kapitału kredytu i wynagrodzenia za korzystanie z kapitału kredytu;
- b)co do roszczenia ewentualnego o tzw. waloryzację kapitału kredytu. Jednocześnie wnieśli o umorzenie postępowania w części, w której roszczenie powoda (pozwanego wzajemnego) zostało cofnięte. Pozwani (powodowie wzajemni) oświadczyli nadto, że podtrzymują w całości wniosek o zasądzenie od powoda (pozwanego wzajemnego) na ich rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w szczególności w zakresie cofniętych roszczeń (pismo z dnia 27 maja 2024 r. – k. 2672-2672v). Postanowieniem z dnia 07 czerwca 2024 r. Sąd umorzył postępowanie w części tj. w zakresie roszczenia ewentualnego zgłoszonego w punkcie V 3 pisma powoda głównego z dnia 24 stycznia 2020 r. i zmodyfikowanego pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. oraz w zakresie roszczenia ewentualnego zgłoszonego w pkt III i V pisma powoda głównego z dnia 12 października 2023 r. (postanowienie – k. 2673). Pismem z dnia 28 października 2024 r. Prokurator Okręgowy w W. oświadczył, że cofa swój udział w niniejszym postępowaniu (pismo z dnia 25 października 2024 r. – k. 2751-2751v). Na rozprawie dnia 19 września 2025 r. powód (pozwany wzajemny) podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie powództwa wzajemnego w całości oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwani (powodowie wzajemni) wnieśli o oddalenie powództwa głównego oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwani (powodowie wzajemni) podtrzymali zarzut przedawnienia roszczeń banku (protokół z rozprawy z dnia 19 września 2025 r. – k. 2807-2807v). Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 19 września 2025 roku Sąd oddalił wniosek pozwanych głównych o odrzucenie pozwu głównego (postanowienie – k. 2806). Pozwani (powodowie wzajemni) w piśmie z dnia 29 października 2025 r. (koperta – k. 2820) podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie tak w zakresie swoich roszczeń jak i roszczeń banku. Powodowie (pozwani wzajemni) wnieśli o oddalenie roszczenia głównego, umorzenie postępowania w części, w której roszczenia powoda zostały cofnięte oraz podtrzymali wniosek o zasądzenie od powoda (pozwanego wzajemnego) na jego rzecz łącznie, ewentualnie solidarnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w szczególności w zakresie cofniętych roszczeń (pismo z dnia 29 października 2025 r. – k. 2819-2819v). Do zamknięcia rozprawy strony postępowania popierały zgłoszone stanowiska, w tym twierdzenia i zarzuty. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Małżonkowie M. P.
(1)i M. P.
(2)w 2006 r zawarli z Bankiem (...) umowę kredytu hipotecznego indeksowaną do waluty CHF. W 2008 roku umowa była w dalszym ciągu przez nich wykonywana, a świadczenia tytułem zapłaty rat kapitałowo – odsetkowych spełniane były w walucie polskiej. W 2008 roku M. P.
(1)i M. P.
(2)chcieli uzyskać środki pieniężne z kolejnej umowy kredytu hipotecznego. W celu uzyskania jak najkorzystniejszej oferty kredytowej skorzystali z pomocy pośrednika kredytowego (...) S.A. Doradca zaproponował im kredyt powiązany z walutą obcą frank szwajcarski wskazując na bezpieczeństwo kredytu oraz niższą ratę kredytu, a w konsekwencji większą zdolność kredytową, która pozwoli im również na remont domu. Pośrednik przedstawił wykres obrazujący historię kursu waluty CHF w ujęciu historycznym. W spotkaniach z doradca brał udział wyłącznie M. P.
(1). M. P.
(1)i M. P.
(2)oceniając ówcześnie umowę zawartą w 2006 r. (kredyt indeksowany do waluty CHF) jako korzystną, zdecydowali się na zaciągnięcie zobowiązania kredytowego w Banku (...) S.A. (przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). W dniu 25 lutego 2008 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)złożyli w Banku (...) S.A. za pośrednictwem doradcy kredytowego w (...) sp. z o.o. wniosek kredytowy nr (...), w którym wnioskowali o udzielenie kredytu w walucie CHF. We wniosku wskazano całkowitą kwotę kredytu – 1.390.700,00 zł oraz cel: spłata kredytu mieszkaniowego (kwota 1.230.700,00 zł) oraz dowolny cel (kwota 160.000,00 zł). M. P.
(1)i M. P.
(2)zaproponowali spłatę kredytu w 240 miesięcznych ratach równych. Jako walutę kredytu wskazano CHF. Małżonkowie mieli do wyboru waluty PLN, EURO, USD i CHF. Wnioskodawcy wskazali, że pozostają w związku małżeńskim. M. P.
(1)podał, że ma wykształcenie wyższe i jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenie w (...) w W. na stanowisku (...). Podał, że prowadzi również własną działalność gospodarczą. M. P.
(2)podała z kolei, że ma wykształcenie wyższe i współpracuje z mężem w ramach prowadzonej przez niego działalności. Wśród swoich zobowiązań wnioskodawcy wymienili kredyt zaciągnięty w maju 2006 r. w Banku (...) na kwotę 69.994,00 CHF, w lipcu 2007 r. w (...) S.A. na kwotę 1.230.700,00 zł, kartę kredytową w Banku (...) S.A. z limitem 10.000,00 zł oraz limit w ROR w wysokości 10.000,00 zł. Wśród aktywów wymienili trzy nieruchomości. Jako proponowane zabezpieczenie wskazali hipotekę na nieruchomości kredytowanej, cesję praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych oraz cesję praw z umowy ubezpieczenia na życie kredytobiorców. Jako zabezpieczenie przejściowe wskazali ubezpieczenie kredytu do czasu ustanowienia hipoteki (wniosek kredytowy – k. 37-41; przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). W związku ze złożeniem wniosku kredytowego M. P.
(1)i M. P.
(2)przedstawiono w formie pisemnej dokument zatytułowany: „Informacja dla wnioskodawców ubiegających się o produkty hipoteczne indeksowane kursem waluty obcej, oparte na zmiennej stopie procentowej”. W dokumencie informowano, że wybierając zadłużenie w walucie obcej kredytobiorcy korzystają aktualnie z oprocentowania niższego w porównaniu z kredytem złotowym i spłacają miesięcznie niższą ratę kredytu. Wynika to ze znacznej różnicy w wysokości stawek referencyjnych, które są podstawą do ustalenia oprocentowania kredytu. Zgodnie z Cennikiem Kredyt Hipoteczny/Pożyczka hipoteczna w okresie do dnia 31 marca 2008 r. stawki referencyjne wyniosły: -dla kredytów złotowych: 5,6800% (WIBOR 3M), -dla kredytów indeksowanych kursem franka szwajcarskiego: 2,7567% (LIBOR 3M CHF), -dla kredytów indeksowanych kursem euro: 4,6840% (EURIBOR 3M), -dla kredytów indeksowanych kursem dolara amerykańskiego: 4,7025% (LIBOR 3M USD). W informacji podkreślono jednak, że zaciągając zobowiązanie w walucie obcej, kredytobiorcy narażeni są na ryzyko zmiany kursów walutowych. Występowanie ryzyka kursowego sprawia, że zarówno rata spłaty, jak i wysokość zadłużenia tytułem zaciągniętego kredytu przeliczona na PLN na dany dzień podlega ciągłym wahaniom, w zależności od aktualnego kursu waluty. Zaznaczono, że ryzyko kursowe jest znacznie mniejsze, jeżeli o kredyt walutowy ubiegają się kredytobiorcy, osiągający dochody w tej samej walucie obcej. Z wyżej wymienionych powodów bank zachęcał kredytobiorców do rozważenia zaciągnięcia długoterminowego kredytu w PLN jako korzystnej alternatywy w stosunku do kredytów walutowych, które mimo atrakcyjnych aktualnie warunków cenowych w długim okresie mogą okazać się droższe na skutek wzrostu kursów walutowych. Poinformowano wnioskodawców, iż zarówno w przypadku kredytów złotowych jak i walutowych, oprocentowanych w oparciu o zmienną stopę procentową, kredytobiorcy ponoszą ryzyko zmiany stóp procentowych. Oprocentowanie kredytów i pożyczek hipotecznych składało się ze stałej marży banku i zmiennej stopy referencyjnej i ulegało zmianom co kwartał. Ryzyko zmiany stóp procentowych oznaczało, iż w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej oprocentowanie kredytu mogło być wyższe, co wpływało na wzrost comiesięcznej raty kapitałowo – odsetkowej. Wskazano, że bank nie określa stopy referencyjnej, jeżeli jest ona ustalana na rynku międzybankowym i zależała m.in. od decyzji banku centralnego w zakresie obniżenia lub podwyższenia stóp procentowych. Wskazano, że rzeczywiste koszty obsługi długu mogą się okazać znacząco wyższe od wcześniej założonych i zachęcano klientów do zapoznania się z danymi historycznymi i sporządzanymi przez analityków prognozami dotyczącymi wahań kursu oraz wysokości stawek referencyjnych dla danej waluty (wartości, które w danym momencie mogą być korzystne dla klientów, w długim okresie mogą się okazać niekorzystne). W dokumencie została również zawarta tabela, w której przedstawiono szacunkowe wysokości rat kredytu przy założeniu zmiany stopy procentowej oraz kursu waluty CHF/ Jednocześnie M. P.
(1)i M. P.
(2)oświadczyli, że zapoznali się z ww. informacją oraz, że w pierwszej kolejności przedstawiono im ofertę kredytu w PLN, z której rezygnują (informacja dla wnioskodawców z załącznikami – k. 43-44). M. P.
(1)i M. P.
(2)podpisali wskazany dokument własnoręcznie (przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). W dniu 23 maja 2008 r. pomiędzy Bankiem (...) S.A. w W. (dalej także: bankiem) a M. P.
(1)i M. P.
(2)(dalej także: kredytobiorca, kredytobiorcy) została zawarta umowa o kredyt hipoteczny nr (...), sporządzona w dniu 19 maja 2008 r. Na mocy umowy, bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie, na cel i na warunkach określonych w umowie, a kredytobiorcy zobowiązali się do spłaty kredytu wraz z odsetkami oraz opłatami i prowizjami wynikającymi z umowy i aktualnego cennika w oznaczonych terminach spłaty oraz wywiązania się z pozostałych postanowień umowy (§ 1 ust. 2). Kredytobiorcy oświadczyli, że przed zawarciem umowy otrzymali Cennik Kredyt Hipoteczny / Pożyczka Hipoteczna oraz Regulamin, obowiązujące w dniu zawarcia umowy, zapoznali się z nimi i zaakceptowali warunki w nich zwarte (§ 1 ust. 1). Kwotę kredytu określono na 1.390.700,00 zł (§ 2 ust. 1). Kredyt był indeksowany do CHF, po przeliczeniu wypłaconej kwoty zgodnie z kursem kupna CHF wg Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach bank wysyłał do kredytobiorców pismo, informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu w CHF oraz jego równowartości w PLN, zgodnie z kursem kupna CHF według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu/transzy, przy czym zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania mają wpływ na wysokość kwoty zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo-odsetkowej (§ 2 ust. 2). Celem kredytu były: inne potrzeby konsumpcyjne (kwota 160.000,00 zł) oraz spłata innego kredytu mieszkaniowego (kwota: 1.230.700,00 zł) (§ 2 ust. 3). Przedmiotem kredytowania było prawo użytkowania wieczystego działki gruntu i prawo własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Warszawie dla Warszawy - Mokotowa VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...), położonych w W. przy ul. (...), nr działki (...) (§ 2 ust. 4). Nieruchomość ta miała być jednocześnie przedmiotem zabezpieczenia hipotecznego (§ 2 ust. 5). Okresem kredytowania objęto 240 miesięcy, w tym 2 miesiące karencji licząc od dnia wypłaty kredytu lub jego pierwszej transzy (§ 2 ust. 6). Od udzielonego kredytu bank pobrał jednorazową bezzwrotną prowizję w wysokości 0,00 zł, płatną przed uruchomieniem kredytu lub jego pierwszej transzy (§ 4 ust. 1). Zgodnie z § 4 ust. 5 umowy w przypadku zmiany waluty kredytu w okresie obowiązywania umowy, kredytobiorcy ponieść mieli koszty prowizji zgodnie z aktualnie obowiązującym Cennikiem Kredyt Hipoteczny / Pożyczka Hipoteczna, jednak nie wyższe niż 0,00% kwoty kredytu w przypadku zmiany waluty na PLN oraz 1,00% kwoty kredytu w przypadku zmiany na EUR, CHF lub USD. Zmiana waluty kredytu ma wpływ na wysokość kwoty kredytu oraz wysokość rat kapitałowo – odsetkowych i dokonywana jest w oparciu o zasady przedstawione w § 4 ust. 6 przy czym w pkt 1 i 2 zawarto odwołanie do obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Obcych. Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej (§ 6 ust. 1), która wynosiła 3,9726% w stosunku rocznym, co stanowiło sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M (CHF) obowiązującej w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 1,0876 p.p., stałej w całym okresie kredytowania (§ 6 ust. 3). W § 6 ust. 2 wskazano, że w przypadku oprocentowania według zmiennej stopy procentowej kredytobiorcy ponoszą ryzyko zmiany stóp procentowych, co oznaczało, że w przypadku wzrostu poziomu stopy referencyjnej wyższe będzie oprocentowanie kredytu i wzrośnie wówczas wysokość miesięcznej raty kapitałowo – odsetkowej. Na podstawie umowy, kredytobiorcy zobowiązali się spłacić kwotę kredytu w CHF ustaloną zgodnie z § 2 w złotych polskich z zastosowaniem kursu sprzedaży CHF obowiązującego w dniu płatności raty kredytu, zgodnie z Tabelą Kursów Walut Obcych Banku (...) S.A. (§ 7 ust. 1). Kredyt miał być spłacany w 240 ratach miesięcznych, w tym 2 rat obejmujących odsetki w okresie karencji spłaty kredytu oraz 238 równych ratach miesięcznych, które zawierać miały malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej (§ 7 ust. 2). Spłata miała następować poprzez bezpośrednie potrącanie przez bank należnych mu kwot z rachunku kredytobiorców w banku (§ 7 ust. 3). Hipoteka kaucyjna na zabezpieczenie spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami, miała zostać ustanowiona do kwoty 2.364.190,00 zł. Zabezpieczeniami była cesja praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych nieruchomości oraz cesja praw z polisy ubezpieczeniowej na życie kredytobiorców (§ 9 ust. 1). Ponadto, w § 9 ust. 2 umowy zawarte zostało postanowienie dotyczące zabezpieczenia kredytu do czasu otrzymania przez bank odpisu z księgi wieczystej nieruchomości z prawomocnym wpisem hipoteki na rzecz banku, które stanowić miało ubezpieczenie kredytów zabezpieczanych hipotecznie na podstawie umowy zawartej przez bank z Towarzystwem Ubezpieczeń (...) S.A. Kredytobiorca zobowiązany był do zwrotu bankowi kosztów składki ubezpieczeniowej wnoszonej przez bank w związku z w/w ubezpieczeniem. Miesięczna opłata z tytułu refinansowania składki ubezpieczeniowej wynosiła 1/12 z 0,81% kwoty przyznanego kredytu, co stanowiło kwotę 984 PLN, przy uwzględnieniu kursów waluty obcej, do jakiej kredyt jest indeksowany na pierwszy dzień miesiąca, w którym została sporządzona umowa kredytowa wg Tabeli Kursów Walut Obcych Banku (...) S.A. (§ 9 ust. 3). Bank pobierał opłatę wynikającą z kosztów ubezpieczenia kredytu do czasu ustanowienia hipoteki z dołu, poprzez automatyczne obciążenie rachunku w PLN kredytobiorcy 8-ego dnia każdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po dacie uruchomienia kredytu lub jego pierwszej transzy (§ 9 ust. 4). Ostatni miesiąc ochrony ubezpieczeniowej, za który pobierana była składka z tytułu ubezpieczenia przypadał w miesiącu, w którym do banku wpłynął dostarczony przez kredytobiorcę odpis z księgi wieczystej nieruchomości z prawomocnym wpisem hipoteki na rzecz banku (§ 9 ust. 5). Kredytobiorca zobowiązany został do dostarczenia do banku odpisu z księgi wieczystej bez dodatkowych wezwań ze strony banku (§ 9 ust. 6). Dodatkowe zabezpieczenie kredytu do czasu, gdy saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu stanie się równie lub niższe niż 1.360.456,80 zł, stanowiło ubezpieczenie kredytów hipotecznych z niskim wkładem własnym kredytobiorcy na podstawie umowy zawartej przez Bank (...) S.A. z (...) S.A. (§ 9 ust. 7). Kredytobiorca zobowiązał się do zwrotu bankowi kosztów ubezpieczenia w wysokości 2.919,00 zł za pierwszy 36-miesięczny okres trwania ochrony ubezpieczeniowej (§ 9 ust. 8). Zgodnie z ust. 9 § 9 umowy, jeżeli w ciągu 36 miesięcy ochrony ubezpieczeniowej saldo zadłużenia z tytułu udzielonego kredytu nie stało się równe lub niższe niż 1.360.456,80 zł, kredytobiorca zobowiązany został do zwrotu kosztów ubezpieczenia za kolejny 36 - miesięczny okres udzielonej bankowi przez (...) S.A. ochrony ubezpieczeniowej, o czym kredytobiorca miał zostać poinformowany przez bank pisemnie. Bank mógł wypowiedzieć umowę w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielania kredytu, w szczególności w zakresie sposobu i terminu spłaty kredytu (§ 11 ust. 4 umowy). W § 12 ust. 1 umowy bank poinformował kredytobiorcę, iż całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosił 692.873,77 zł ( umowa – k. 46-51). Integralną część umowy stanowił „Regulamin kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A.”. Zapis § 2 Regulaminu zawierał wyjaśnienia użytych w nim określeń. Zmienna stopa procentowa to stopa wg której oprocentowany był kredyt, ustalana jako suma odpowiedniej dla danej waluty stopy referencyjnej i marży banku (§ 2 pkt 7). W § 2 pkt 8 lit. f zawarto definicję stawki LIBOR (3M), zaś w § 2 pkt 18 definicję kredytu w walucie obcej. W myśl § 3 ust. 1 Regulaminu kredyt udzielany jest w PLN. Na mocy § 3 ust. 2 kredyt mógł być indeksowany kursem waluty obcej na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych. W § 5 ust. 15 określono, że w przypadku kredytu w walucie obcej: 1) wnioskodawca we wniosku o udzielenie kredytu określa kwotę kredytu w PLN z zaznaczeniem waluty wnioskowanego kredytu, 2) kredyt jest kredytem indeksowanym do walut wymienialnych i jest udzielany w złotych polskich. W umowie kredytowej jest określona w PLN, 3) uruchomienie środków z kredytu następuje w sposób określony w dyspozycji uruchomienia kredytu, po jej akceptacji przez bank, 4) uruchomienie środków z kredytu następuje w PLN. Następnie w § 6 ust. 1 wskazano, że kredyt oprocentowany jest wg zmiennej stopy procentowej na podstawie stopy referencyjnej powiększonej o marżę zgodnie z umową kredytu. Odsetki naliczane miały być za każdy dzień od salda zadłużenia, przy założeniu, że rok ma 360 dni, a każdy miesiąc 30 dni. Zgodnie z § 7 ust. 5 pkt 2 opłata dotycząca refinansowania kosztów ubezpieczenia niskiego wkładu własnego określona była w cenniku obowiązującym w dniu zawarcia umowy kredytu. Podstawa wyliczenia dla kredytów w walucie obcej – dla celów wyliczenia opłaty przyjmowana była kwota udzielonego kredytu wyrażona w PLN wyliczona wg wartości kursów waluty obcej wg Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w banku: a) w pierwszym dniu roboczym miesiąca, w którym sporządzona została umowa kredytu – w przypadku nowych kredytów, b) w ostatnim dniu roboczym miesiąca ochrony ubezpieczeniowej – w przypadku przedłużenia ochrony na okres kolejnych 36 miesięcy zgodnie z wzorem: Podstawa wyliczenia opłaty = [(kwota kredytu w PLN/ kurs kupna dewiz) * kurs sprzedaży dewiz] – 80% wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia kredytu. W przypadku kredytu w walucie obcej kwota raty spłaty miała być obliczona wg kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w banku, na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia spłaty (§ 8 ust. 3). W przypadku kredytu w walucie obcej kredytobiorca mógł zastrzec w umowie kredytu, że bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt jest indeksowany, o ile ten rachunek był dostępny w aktualnej ofercie banku (§ 8 ust. 4). W przypadku kredytu w walucie obcej, bank w następnym dniu po upływie terminu wymagalności kredytu, miał dokonać przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia w PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów Walut Obcych. Od wymagalnego kapitału, wyrażonego w PLN bank miał naliczać dalsze odsetki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych (§ 9 ust. 4). W przypadku kredytu w walucie obcej kwota wcześniejszej spłaty miała być obliczana według kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia realizacji, wskazanego przez kredytobiorcę w dyspozycji o dokonanie wcześniejszej spłaty (§ 10 ust. 4). Bank mógł przewalutować kredyt na wniosek kredytobiorcy (§ 11 ust. 1). Na mocy § 11 ust. 2 przewalutowanie nie mogło być dokonane: 1) w okresie, w którym kredyt uruchamiany w transzach nie został wypłacony w całości, 2) w okresie karencji w spłacie kapitału kredytu, 3) w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w § 11 ust. 8 w terminie 4 dni roboczych przed datą spłaty kolejnej raty kredytu oraz 4) w przypadku występowania zaległości w spłacie kredytu. W § 11 ust. 4 wskazano, że przewalutowanie następuje wg kursów: 1) kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych w przypadku zmiany waluty z PLN na walutę obcą i 2) sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na PLN. Zgodnie z § 12 ust. 3 w przypadku kredytu w walucie obcej prowizja za podwyższenie kwoty kredytu ustalana miała być od kwoty podwyższenia, przeliczonej wg kursu sprzedaży dewiz na podstawie obowiązującej w Banku Tabeli Kursów Walut Obcych z dnia sporządzenia aneksu, a § 13 ust. 4, że w przypadku kredytu w walucie obcej dla odnawiania zabezpieczeń kredytu stosuje się kurs sprzedaży dewiz obowiązujący w dniu odnawiania zabezpieczenia na podstawie obowiązującej w banku Tabeli Kursów Walut Obcych. W przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu, albo w razie utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank mógł: 1) obniżyć kwotę przyznanego kredytu; 2) wstrzymać uruchomienie kredytu (transz kredytu); 3) zażądać dodatkowego zabezpieczenia spłaty wierzytelności; 4) wypowiedzieć umowę kredytu, z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia, z zastrzeżeniem ust. 2, po czym dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń w drodze postępowania egzekucyjnego, w szczególności z nieruchomości wskazanej w umowie jako zabezpieczenie spłaty kredytu. W myśl § 19 ust. 6 Regulaminu wypowiedzenie umowy stawało się skuteczne z chwilą otrzymania przez kredytobiorcę wypowiedzenia listem poleconym lub teleksem, telegramem, faksem lub doręczenia go bezpośrednio do kredytobiorcy (Regulamin – k. 68-86). M. P.
(1)i M. P.
(2)nie mieli możliwości uzyskania projektu umowy w celu wcześniejszego zapoznania się z jej treścią. W dacie zawarcia umowy kredytu jej treść nie wzbudziła wątpliwości kredytobiorców (przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). M. P.
(1)i M. P.
(2)otrzymali również „Cennik Kredyt Hipoteczny / Pożyczka Hipoteczna” (cennik – k. 108-109). Bank sporządził „Oświadczenie o udzieleniu kredytu”, w którym oświadczył, że udzielił M. P.
(2)i M. P.
(3)kredytu w wysokości 1.390.700,00 zł, zaś kredytobiorcy oświadczyli, że jako zabezpieczenie należności Banku (...) S.A. z siedzibą w W. z tytułu umowy o kredyt nr (...) sporządzonej w dniu 19 maja 2008 r. ustanawiają hipotekę w kwocie 4.000.138,66 zł na nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości J., przy ul. (...) (nr działki (...)) wpisanej do księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Otwocku IV Wydział Ksiąg Wieczystych (oświadczenie o udzieleniu kredytu – k. 579). Kredyt został wypłacony w walucie PLN w dniu 31 lipca 2008 r. w kwocie 1.230.700,00 zł, która stanowiła równowartość kwoty 642.629,63 CHF (zastosowany kurs: 1 CHF = 1,9648) oraz w dniu 03 września 2008 r. w kwocie 160.000,00 zł, która stanowiła równowartość kwoty 78.678,21 CHF (zastosowany kurs: 1 CHF = 2,0901), tj. łącznie 1.390.700,00 zł, co stanowiło równowartość kwoty 721.307,84 CHF (zestawienie transakcji – k. 123-124, k. 135-145; dyspozycja wypłaty środków z kredytu – k. 126, k. 128; zaświadczenie o obsłudze kredytu hipotecznego – k. 130-133; zestawienie – k. 1407; zestawienia banku – k. 1664-1678; opinia biegłego ds. ekonomii, finansów i rachunkowości dr hab. R. P. – k. 2315-2356; opinia uzupełniająca – k. 2703-2745v; wyjaśnienia biegłego złożone na rozprawie – k. 2804-2804v). Cel kredytu został przez M. P.
(1)i M. P.
(2)zrealizowany (odpis KW – k. 111-121; przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). W dniu 25 listopada 2011 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)złożyli „Wniosek o zmianę warunków kredytu/pożyczki nr (...)” w którym wnieśli o zmianę rachunku do spłaty na prowadzony w CHF (wniosek – k. 53-57). W dniu 17 lutego 2012 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)zawarli z Bankiem (...) S.A. aneks do umowy o kredyt hipoteczny nr(...), który został opatrzony numerem (...). Dokument aneksu został sporządzony w dniu 12 grudnia 2011 r. Na mocy aneksu w § 2 umowy dodano jako kolejny ustęp postanowienie o brzmieniu: „„Kurs wymiany walut obcych, na podstawie którego przeliczane są na złote polskie zobowiązania kredytobiorcy wyrażone w walucie obcej podawany jest w Tabeli Kursów Waluto Obcych Banku. Podstawą do ustalenia kursów kupna i sprzedaży zawartych w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku jest kurs bazowy, stanowiący średnią arytmetyczną z ofert kupna i ofert sprzedaży tej waluty oferowanych przez profesjonalnych uczestników rynku walutowego i podanych na stronie serwisu Reuters w chwili tworzenia Tabeli Kursów Walut Obcych. Wartości kursu kupna i wartości kursu sprzedaży z Tabeli Kursów Walut Obcych mogą odbiegać od kursu bazowego o nie więcej niż 10 %. Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona jest przynajmniej raz dziennie każdego dnia roboczego. Pierwsza Tabela Kursów Walut Obcych Banku tworzona jest pomiędzy godziną 8:00 a godziną 10:00 danego dnia Tabela Kursów Walut Obcych publikowana jest każdorazowo na stronie (...). W przypadku, gdy Tabela Kursów Walut Obcych tworzona jest w danym dniu co najmniej dwukrotnie, do ustalenia wysokości zobowiązania wyrażonego w walucie obcej przyjmowany jest kurs sprzedaży dewiz dla danej waluty najkorzystniejszy dla Kredytobiorcy spośród kursów sprzedaży dewiz obowiązujących w Banku w dniu przeliczania zobowiązania na złote polskie. W przypadku wcześniejszym częściowej spłaty kredytu będzie to najkorzystniejszy kurs sprzedaży dewiz spośród kursów obowiązujących w Banku danego dnia do chwili złożenia dyspozycji wcześniejszej częściowej spłaty”. § 7 ust. 3 umowy uległ zmianie i otrzymał brzmienie: „Spłaty rat kredytu oraz przedterminowa spłata pełnej lub częściowej kwoty kredytu będzie dokonywana przez kredytobiorcę w walucie obcej, do której kredyt jest indeksowany lub denominowany. Otwarcie i prowadzenie rachunku walutowego służącego do gromadzenia środków przeznaczonych na spłatę kredytu jest bezpłatne”. Na mocy § 4 aneksu kredytobiorcy udzielali bankowi pełnomocnictwa z prawem pełnej substytucji dla upoważnionych pracowników banku do pobierania w imieniu kredytobiorców z rachunku bankowego, o którym mowa w § 2 aneksu środków pieniężnych z zaliczeniem ich na spłatę wymagalnych zobowiązań kredytobiorców z tytułu kredytu/pożyczki. Kredytobiorcy oświadczyli, iż obciążenie tego rachunku bankowego nie wymaga oddzielnej jego dyspozycji. Jednocześnie kredytobiorcy zrzekli się prawa odwołania pełnomocnictwa (aneks nr (...) – k. 59-60). Na mocy aneksu nr (...) z dnia 19 sierpnia 2013 r., sporządzonego w dniu 12 sierpnia 2013 r. strony dokonały zmiany w zakresie brzmienia § 2 ust. 5 umowy w zakresie zmiany przedmiotu zabezpieczenia, na którym miała zostać ustanowiona hipoteka na rzecz banku, tj. działce nr (...) położonej w J., przy ul. (...) oraz działce nr (...) położonej przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Otwocku IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). Dodatkowo dokonano zmiany w zakresie brzmienia § 9 ust. 1 pkt 1), § 10 umowy. W myśl § 4 ust. 1 aneksu kredytobiorcy zobowiązali się do dnia 30 września 2013 r. do dokonania spłaty części kapitału wynikającego z umowy w wysokości 300.000,00 zł (aneks nr (...) – k. 62-63). W piśmie z dnia 03 marca 2014 r. skierowanym do (...) S.A. wskazało, że od dnia 01 lutego 2014 r. wysokość rocznicowej sumy ubezpieczenia z tytułu grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców kredytu hipotecznego / pożyczki hipotecznej w Banku (...) S.A. wynosi 1.681.416,98 zł, natomiast wysokość składki miesięcznej pobranej z tytułu ochrony ubezpieczeniowej wynosi 336,28 zł (pismo z dnia 03 marca 2014 r. – k. 616). Aneksem nr (...) zawartym dnia 12 sierpnia 2014 r., sporządzonym w dniu 30 czerwca 2014 r. strony wprowadziły zmiany w zakresie brzmienia § 4 umowy poprzez dodanie ust. 9 oraz skreślenie ust. 7, 9-10 umowy (aneks nr (...) – k. 65-66). W okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 12 października 2015 r. pozwani (powodowie wzajemni) wpłacili na rzecz banku łączną kwotę 834.668,89 zł tytułem spłaty rat kapitałowo – odsetkowych, w tym kwotę 701.927,57 zł tytułem rat kapitałowych oraz kwotę 132.741,32 zł tytułem spłaty odsetek. W okresie od dnia 10 lutego 2012 r. do dnia 30 listopada 2015 r. pozwani (powodowie wzajemni) wpłacili na rzecz banku łączna kwotę 105.571,16 CHF tytułem spłaty rat kapitałowo – odsetkowych, w tym kwotę 91.100,23 CHF tytułem rat kapitałowych oraz kwotę 14.470,93 CHF tytułem spłaty odsetek. Oprocentowanie kredytu ulegało zmianie. W dniu 01 października 2008 r. wynosiło 4,0426%, w dniu 01 października 2011 r. – 1,1109%, w dniu 01 października 2016 r. – 0,3376% (zestawienie transakcji – k. 123-124, k. 135-145; dyspozycja wypłaty środków z kredytu – k. 126, k. 128; zaświadczenie o obsłudze kredytu hipotecznego – k. 130-133; zaświadczenie o wysokości odsetek od kredytu hipotecznego – k. 622-638; potwierdzenie wykonania operacji – k. 639-808; zestawienia banku – k. 1664-1678; opinia biegłego ds. ekonomii, finansów i rachunkowości dr hab. R. P. – k. 2315-2356). M. P.
(1)w dniu 30 stycznia 2015 r. skierował do banku pismo, w którym wskazał, że zawarta między stronami umowa kredytu jest niezgodna z obowiązującymi przepisami prawa, albowiem zawiera w swojej treści postanowienia niedozwolone (pismo z dnia 30 stycznia 2015 r. – k. 580-582; przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). Pismo M. P.
(1)i M. P.
(2)było pierwszym pismem, w którym zakwestionowali skuteczność zawartej między stronami umowy kredytu (przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). W piśmie z dnia 09 lutego 2015 r. skierowanym do Banku (...) S.A. M. P.
(1)z prośbą o udzielenie informacji w zakresie wysokości raty kredytu z pominięciem klauzul abuzywnych (pismo z dnia 09 lutego 2015 r. – k. 583; przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). Bank (...) S.A. w piśmie z dnia 20 lutego 2015 r. wskazał, że powoływanie się na wyrok SOKiK wydany w kontroli abstrakcyjnej nie powoduje, że nie jest możliwe automatyczne wykreślenie danego postanowienia z konkretnej umowy kredytowej (pismo z dnia 20 lutego 2015 r. – k. 584-584v). Kredytobiorcy zaprzestali spłacania rat kredytu w listopadzie 2015 roku (przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). W piśmie z dnia 25 lutego 2015 r. skierowanym do (...) S.A. wskazało, że od dnia 01 lutego 2015 r. wysokość rocznicowej sumy ubezpieczenia z tytułu grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców kredytu hipotecznego / pożyczki hipotecznej w Banku (...) S.A. wynosi 2.015.259,52 zł, natomiast wysokość składki miesięcznej pobranej z tytułu ochrony ubezpieczeniowej wynosi 403,05 zł (pismo z dnia 25 lutego 2015 r. – k. 616v). W piśmie z dnia 31 grudnia 2015 r. skierowanym do banku, M. P.
(1)wskazał, że posiada nadpłatę w wysokości spłacanych rat kredytu. Podał, że jednym z elementów nadpłaty jest pobrana przez bank opłata z tytułu podwyższonej marży (ubezpieczenia) po czasie ustanowienia docelowego zabezpieczenia w postaci wpisu do hipoteki. Zaznaczył, że do dnia sporządzenia pisma opłata ze strony banku nie została na jego rzecz zwrócona. Jednocześnie wniósł o zwrot ww. opłaty (pismo z dnia 31 grudnia 2015 r. – k. 585). M. P.
(1)i M. P.
(2)w dniu 04 stycznia 2016 r. zwrócili się do Banku (...) S.A. z wnioskiem o wydanie dokumentów i udzielenie informacji (wniosek – k. 588). Bank (...) S.A. w piśmie z dnia 07 stycznia 2016 r. poinformował M. P.
(1), że nie znajduje podstaw do uznania jego roszczenia (pismo z dnia 07 stycznia 2016 r. – k. 586). W dniu 07 stycznia 2016 r. Bank skierował do M. P.
(1)i M. P.
(2)ostateczne wezwanie do zapłaty, wzywając do spłaty zadłużenia przeterminowanego w wysokości 5.685,16 CHF powstałego w związku z niespłaceniem rat spłaty kredytu w terminie wskazanym w umowie. Saldo zadłużenia na dzień sporządzenia wezwania wynosiło odpowiednio:
- a)wymagalne należności kapitałowe w kwocie 5.404,73 CHF;
- b)wymagalne należności z tytułu odsetek w kwocie 248,99 CHF;
- c)wymagalne należności z tytułu naliczonych odsetek przeterminowanych z tytułu niespłaconej należności kapitałowej w kwocie 31,44 CHF. Podano, że od wymagalnej należności kapitałowej do dnia zapłaty zadłużenia przeterminowanego bankowi przysługują dalsze odsetki, naliczane według stopy zmiennej właściwej dla zadłużenia przeterminowanego wynosząca aktualnie 10% w skali roku. Jednocześnie kredytobiorcy zostali poinformowani o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty zobowiązania, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Bank wskazał, że brak spłaty zadłużenia przeterminowanego wraz z dalszymi odsetkami naliczonymi do dnia zapłaty bądź nie złożenie wniosku o restrukturyzację zadłużenia we wskazanym terminie, skutkować będzie wypowiedzeniem przez bank określonej umowy oraz podjęciem działań windykacyjnych zmierzających do odzyskania należności. Dokument został podpisany przez pełnomocników Banku (...) S.A. w osobie K. K.
(1)– Dyrektora Departamentu Dochodzenia należności detalicznych oraz K. K.
(2)pracownika Departamentu Dochodzenia Należności Detalicznych. Pismo zostało skierowane na adres kredytobiorców, tj. ul. (...), (...)-(...) W. i odebrane przez M. P.
(2)w dniu 15 stycznia 2016 r. (ostateczne wezwanie do zapłaty – k. 147-148, k. 151-152; potwierdzenie odbioru – k. 149-150, k. 153-154; pełnomocnictwo nr (...) udzielone w dniu 05 października 2007 r. dla K. K.
(2)przez członka Zarządu Z. K. oraz J. G. – k. 1366; pełnomocnictwo nr (...) udzielone w dniu 16 grudnia 2011 r. dla K. K.
(1)przez członka Zarządu W. H. oraz J. G. – k. 1370-1371). Bank (...) S.A. w piśmie z dnia 11 stycznia 2016 r. wskazał, że kredytobiorcy winni zgłosić się do placówki Banku w celu złożenia wniosku o wydanie archiwalnych kopii dokumentów oraz złożenie wniosku o wydanie zaświadczeń. Koszt opłat został określony na kwotę 136,00 zł (pismo z dnia 11 stycznia 2016 r. – k. 589). Pismem z dnia 01 lutego 2016 r. Bank (...) S.A. poinformował M. P.
(1), że w związku z wystąpieniem na dzień 31 stycznia 2016 r. zadłużenia przeterminowanego powyżej 60 dni, w przypadku braku spłaty ww. zadłużenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma, bank będzie uprawniony do przetwarzania oraz przekazywania do Biura (...) S.A. informacji stanowiących tajemnicę bankową bez jego zgody przez okres 5 lat od dnia wygaśnięcia zobowiązania (pismo z dnia 01 lutego 2016 r. – k. 587). W piśmie z dnia 10 lutego 2016 r. Bank ponownie skierował do M. P.
(1)i M. P.
(2)ostateczne wezwanie do zapłaty, wzywając do spłaty zadłużenia przeterminowanego w wysokości 8.563,92 CHF powstałego w związku z niespłaceniem rat spłaty kredytu w terminie wskazanym w umowie. Saldo zadłużenia na dzień sporządzenia wezwania wynosiło odpowiednio:
- a)wymagalne należności kapitałowe w kwocie 8.112,23 CHF;
- b)wymagalne należności z tytułu odsetek w kwocie 364,33 CHF;
- c)wymagalne należności z tytułu naliczonych odsetek przeterminowanych z tytułu niespłaconej należności kapitałowej w kwocie 87,36 CHF. Podano, że od wymagalnej należności kapitałowej do dnia zapłaty zadłużenia przeterminowanego bankowi przysługują dalsze odsetki, naliczane według stopy zmiennej właściwej dla zadłużenia przeterminowanego wynosząca aktualnie 10% w skali roku. Jednocześnie kredytobiorcy zostali poinformowani o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty zobowiązania, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Bank wskazał, że brak spłaty zadłużenia przeterminowanego wraz z dalszymi odsetkami naliczonymi do dnia zapłaty bądź nie złożenie wniosku o restrukturyzację zadłużenia we wskazanym terminie, skutkować będzie wypowiedzeniem przez bank określonej umowy oraz podjęciem działań windykacyjnych zmierzających do odzyskania należności. Dokument został podpisany przez pełnomocników Banku (...) S.A. w osobie K. K.
(1)– Dyrektora Departamentu Dochodzenia należności detalicznych oraz K. K.
(2)pracownika Departamentu Dochodzenia Należności Detalicznych – Kierownika Zespołu Windykacji Należności Hipotecznych. Pismo zostało skierowane na adres kredytobiorców, tj. ul. (...), (...)-(...) W. i odebrane przez M. P.
(2)w dniu 17 lutego 2016 r. Bank dodatkowo wysłał wezwanie do zapłaty na adres kredytobiorców, tj. ul. (...); (...)-(...) J.. Przesyłki pod ww. adresem nie zostały przez kredytobiorców odebrane. Przesyłka była awizowana w dniu 17 lutego 2016 r., powtórnie awizowana w dniu 25 lutego 2016 r., a w dniu 04 marca 2016 r. została zwrócona do banku (ostateczne wezwanie do zapłaty – k. 155-156, k. 159-160, k. 165-166, k. 169-170; potwierdzenie odbioru – k. 157-158, k. 161-164, k. 167-168, k. 171-174; pełnomocnictwo nr (...) udzielone w dniu 05 października 2007 r. dla K. K.
(2)przez członka Zarządu Z. K. oraz J. G. – k. 1366; pełnomocnictwo nr (...) udzielone w dniu 16 grudnia 2011 r. dla K. K.
(1)przez członka Zarządu W. H. oraz J. G. – k. 1370-1371). W piśmie z dnia 16 lutego 2016 r. skierowanym do (...) S.A. wskazało, że od dnia 01 lutego 2016 r. wysokość rocznicowej sumy ubezpieczenia z tytułu grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców kredytu hipotecznego / pożyczki hipotecznej w Banku (...) S.A. wynosi 1.6757.138,92 zł, natomiast wysokość składki miesięcznej pobranej z tytułu ochrony ubezpieczeniowej wynosi 351,43 zł (pismo z dnia 16 lutego 2016 r. – k. 617). M. P.
(1)w dniu 03 marca 2016 r. złożył w oddziale Banku w K., placówka nr (...) wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego wszystkich wpłat od początku obowiązywania umowy kredytu, tj. wszystkich rat kapitałowo – odsetkowych, ubezpieczeń oraz kwoty częściowej wcześniejszej spłaty kredytu. Bank pobrał opłatę za wydanie zaświadczenia w wysokości 100,00 zł (wniosek z dnia 03 marca 2016 r. – k. 590). W dniu 03 marca 2016 r. M. P.
(1)złożył w Banku (...) S.A. pismo, w którym wskazał, że wnosi o wydanie zaświadczenia o wysokości dokonanych wpłat oraz wyjaśnił, że według jego obliczeń posiada od nadpłatę w odniesieniu do uiszczanych dotychczas rat kredytu. Oświadczył, że wobec powyższego zaprzestaje uiszczania dalszych należności na rzecz Banku, a wznowienie spłat nastąpi po dokonaniu wyliczeń przez Bank (pismo z dnia 03 marca 2016 r. – k. 591). Bank (...) S.A. w piśmie z dnia 11 marca 2016 r. wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi procedurami, wydanie wnioskowanych przez kredytobiorcę informacji o kredycie, następuje w formie zaświadczeń / opinii o kredycie hipotecznym. Jednocześnie wskazał, że kredytobiorca winien udać się do placówki Banku w celu złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia (pismo z dnia 11 marca 2016 r. – k. 592). W dniu 21 kwietnia 2016 r. M. P.
(1)złożył w oddziale Banku (...) S.A. w W., placówka nr (...) wniosek o wydanie zaświadczenia o poniesionych kosztach z tytułu kredytu w okresie od dnia 01 czerwca 2008 r. do dnia 31 sierpnia 2016 r. dotyczącego wszystkich wpłat oraz nadpłat kredytu, informacji na temat bieżącego salda kredytu w CHF i w przeliczeniu na PLN wraz z informacją o wysokości kursu, po którym dokonywana była spłata rat. Bank pobrał opłatę za wydanie zaświadczenia w wysokości 100,00 zł (wniosek z dnia 21 kwietnia 2016 r. – k. 593). W dniu 21 kwietnia 2016 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)złożyli w Banku (...) S.A. reklamację domagając się natychmiastowego wykreślenia z umowy klauzul uznanych za abuzywne w wyroku z grudnia 2011 r. Jednocześnie domagali się natychmiastowego zwrotu wszystkich niesłusznie naliczonych przez Bank (...) S.A. spreadów i ubezpieczenia niskiego wkładu własnego (pismo z dnia 21 kwietnia 2016 r. – k. 594). W 2016 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)dokonali sprzedaży nieruchomości. Nieruchomość została przez nich zakupiona za kwotę 1.550.000,00 zł, zaś sprzedana po cenie 1.050.000,00 zł. Po zmianie właściciela wyprowadzili się z domu. Mimo prowadzenia przez M. P.
(1)działalności gospodarczej, nie była ona przez niego stale wykonywana w nieruchomości. Niekiedy spotykał się w domu z klientami, jak również pracował z wykorzystaniem laptopa. M. P.
(1)nie rozliczał kosztów kredytu w ramach prowadzonej działalności (przesłuchanie pozwanego (powoda wzajemnego) M. P.
(1)– k. 1713-1715, k. 2806-2807; przesłuchanie pozwanej (powódki wzajemnej) M. P.
(2)– k. 2807-2807v). Na dzień 12 maja 2016 r. saldo zadłużenia wyniosłoby 396.564,59 CHF, a M. P.
(1)i M. P.
(2)zobowiązani byli spłacić łącznie 384.003,07 CHF. W związku z powyższym M. P.
(1)i M. P.
(2)spłacili względem banku kwotę 357.756,72 CHF, a niedopłata wyniosła 38.807,87 CHF. Saldo zadłużenia na dzień 12 maja 2016 r. wyniosło 453.372,45 CHF, co po przeliczeniu w oparciu o kurs średni NBP z dnia 12 maja 2016 r., tj. 4,0008 wyniosło 1.741.838,11 zł. Na dzień 12 maja 2016 r. saldo zadłużenia wyniosłoby 386.706,98 CHF, a M. P.
(1)i M. P.
(2)zobowiązani byli spłacić łącznie 377.285,30 CHF. W związku z tym, że M. P.
(1)i M. P.
(2)spłacili względem banku kwotę 357.756,72 CHF, niedopłata wyniosła 19.528,58 CHF. Wobec powyższego saldo zadłużenia na dzień 12 maja 2016 r. wyniosło 406.235,56 CHF, co po przeliczeniu w oparciu o kurs średni NBP z dnia 12 maja 2016 r., tj. 4,0008 wyniosło 1.625.267,22 zł (opinia biegłego ds. ekonomii, finansów i rachunkowości dr hab. R. P. – k. 2315-2356; opinia uzupełniająca – k. 2703-2745v). W dniu 20 czerwca 2016 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)skierowali do banku reklamację w związku z zawartą umowę kredytu wskazując, że kwestionują podstawę prawną umowy, w tym postanowienia zawarte w § 2 ust. 2, § 7 ust. 1 umowy. Jednocześnie domagali się m.in.: 1) uznania przez bank, iż z ww. przyczyn ich umowa z bankiem jest umową kredytu na kwotę 1.390.700,00 zł z pominięciem indeksacji do CHF za pomocą kursów kupna i sprzedaży z tabel kursowych banku z dnia wypłaty kredytu oraz jego spłaty; 2) zwrotu nadpłaty w kwocie 459.000,00 zł; 3) przesłania aktualnego harmonogramu spłat, w terminie 30 dni od daty złożenia reklamacji (reklamacja – k. 176-184). Bank (...) S.A. w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r. wskazał, że bank nie widzi podstaw do uznania zgłoszonych w reklamacji roszczeń oraz jej uznania (pismo banku z dnia 20 lipca 2016 r. – k. 186-189). W piśmie z dnia 12 sierpnia 2016 r. Bank skierował do M. P.
(1)i M. P.
(2)ponownie ostateczne wezwanie do zapłaty, wzywając do spłaty zadłużenia przeterminowanego w wysokości 26.305,62 CHF powstałego w związku z niespłaceniem rat spłaty kredytu w terminie wskazanym w umowie. Saldo zadłużenia na dzień sporządzenia wezwania wynosiło odpowiednio:
- a)wymagalne należności kapitałowe w kwocie 24.363,69 CHF;
- b)wymagalne należności z tytułu odsetek w kwocie 1.059,89 CHF;
- c)wymagalne należności z tytułu naliczonych odsetek przeterminowanych z tytułu niespłaconej należności kapitałowej w kwocie 882,04 CHF. Podano, że od wymagalnej należności kapitałowej do dnia zapłaty zadłużenia przeterminowanego bankowi przysługują dalsze odsetki, naliczane według stopy zmiennej właściwej dla zadłużenia przeterminowanego wynosząca aktualnie 10% w skali roku. Jednocześnie kredytobiorcy zostali poinformowani o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty zobowiązania, w tym czasowe zawieszenie płatności rat kredytu w całości lub w części kapitałowej lub czasowe obniżenie wysokości raty na okres do 12 miesięcy. Bank wskazał, że jest gotowy rozważyć inne propozycje restrukturyzacyjne po złożeniu w Banku dokumentów finansowych obrazujących aktualną zdolność kredytową kredytobiorców, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Bank wskazał, że brak spłaty zadłużenia przeterminowanego wraz z dalszymi odsetkami naliczonymi do dnia zapłaty bądź nie złożenie wniosku o restrukturyzację zadłużenia we wskazanym terminie, skutkować będzie wypowiedzeniem przez bank określonej umowy oraz podjęciem działań windykacyjnych zmierzających do odzyskania należności. Wezwanie do zapłaty zostało podpisane przez pracowników Banku posiadających stosowne pełnomocnictwa do podpisywania ww. dokumentów, tj. Kierownika Zespołu Windykacji Należności Hipotecznych K. K.
(2)oraz Dyrektora Departamentu Dochodzenia Należności Detalicznych K. K.
(1). Pismo zostało skierowane na adres kredytobiorców, tj. ul. (...), (...)-(...) W. (ostateczne wezwanie do zapłaty – k. 610; pełnomocnictwo nr (...) udzielone w dniu 05 października 2007 r. dla K. K.
(2)przez członka Zarządu Z. K. oraz J. G. – k. 1366; pełnomocnictwo nr (...)udzielone w dniu 16 grudnia 2011 r. dla K. K.
(1)przez członka Zarządu W. H. oraz J. G. – k. 1370-1371). W dniu 25 sierpnia 2016 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)zwrócili się z wnioskiem do Rzecznika Finansowego o zbadanie sprawy i podjęcie wobec Banku (...) S.A. stosownych działań w związku z reklamacją złożoną w Banku, w zakresie umowy kredytu nr KH/ (...) (wniosek z dnia 25 sierpnia 2016 r. – k. 595). W piśmie z dnia 14 września 2016 r. M. P.
(1)i M. P.
(2)wskazali, że Bankowi (...) S.A. nie przysługuje prawo do wypowiedzenia umowy, albowiem umowa jest nieważna, ewentualnie od początku nie istnieje. Nadto kredytobiorcy posiadają nadpłaty w związku ze spłatą zobowiązania kredytowego z uwagi na stosowanie przez bank klauzul niedozwolonych. Wobec powyższego działania banku zmierzające do wypowiedzenia umowy należy uznać za nieskuteczne (pismo z dnia 14 września 2016 r. – k. 191-192). Bank (...) S.A. w piśmie z dnia 05 października 2016 r. podtrzymał dotychczasowe stanowisko co do skuteczności i ważności umowy, wysokości i wymagalności zadłużenia z tytułu umowy oraz przysługującego bankowi prawa do wypowiedzenia umowy (pismo banku z dnia 05 października 2016 r. – k. 194). W piśmie z dnia 07 października 2016 r. Bank (...) S.A. sformułował wypowiedzenie umowy określając czas jego trwania na 30 dni wraz z wezwaniem do spłaty zaległości w okresie biegu wypowiedzenia. Kwota zaległości została ustalona na 425.396,15 CHF, w tym: 1) kapitał w kwocie 422.826,22 CHF, w tym: a) kapitał prawidłowy w kwocie 393.025,18 CHF oraz b) kapitał przeterminowany w kwocie 29.801,04 CHF; 2) odsetki umowne zapadłe w kwocie 1.260,22 CHF; 3) odsetki umowne naliczone do dnia 06 października 2016 r. w kwocie 25,47 CHF; 4) odsetki od kapitału przeterminowanego w kwocie 1.284,24 CHF. Dokument został podpisany przez pełnomocników Banku (...) S.A. w osobie K. K.
(1)oraz K. K.
(2)(wypowiedzenie – k. 196-199; pełnomocnictwo nr (...) udzielone w dniu 05 października 2007 r. dla K. K.
(2)przez członka Zarządu Z. K. oraz J. G. – k. 1366; pełnomocnictwo nr (...) udzielone w dniu 16 grudnia 2011 r. dla K. K.
(1)przez członka Zarządu W. H. oraz J. G. – k. 1370-1371). Wypowiedzenie zostało skierowane na adres ul. (...); (...)-(...) W.. Pismo nadano w dniu 07 października 2016 r. Korespondencja została odebrana przez M. P.
(1)w dniu 24 października 2016 r. (kopia korespondencji – k. 200-203). Saldo zadłużenia na dzień 07 października 2016 r. wyniosłoby 386.032,20 CHF, a M. P.
(1)i M. P.
(2)zobowiązani byli spłacić łącznie 395.167,78 CHF. W związku z powyższym pozwani (powodowie wzajemni) spłacili względem banku kwotę 357.756,72 CHF, a zatem niedopłata wyniosła 37.411,06 CHF. Saldo zadłużenia na dzień 07 października 2016 r. wyniosło 423.443,26 CHF. Na dzień 07 października 2016 r. saldo zadłużenia wyniosłoby 375.396,93 CHF, a M. P.
(1)i M. P.
(2)zobowiązani byli spłacić łącznie 387.412,99 CHF. W związku z tym, że pozwani (powodowie wzajemni) spłacili względem banku kwotę 357.756,72 CHF, niedopłata wyniosła 29.656,27 CHF. Saldo zadłużenia na dzień 07 października 2016 r. wyniosłoby 405.053,20 CHF (opinia biegłego ds. ekonomii, finansów i rachunkowości dr hab. R. P. – k. 2315-2356; opinia uzupełniająca – k. 2703-2745v). Symulacja kosztów kredytu na podstawie umowy kredytu nr (...) na dzień 31 października 2016 r. kształtowała się następująco: Symulacja dla danych zgodnie z umową Symulacja dla warunków kredytu, gdyby został udzielony w PLN Kwota kredytu 721.307,84 CHF 1.390.700,00 zł Marża 1,0876% 1,1726% Koszt odsetek do 31.10.2016 r. 191.565,80 zł 462.444,44 zł Kapitał spłacony do 31.10.2016 r. 341.318,90 CHF 668.986,45 zł 47,32% 48,10% Bank wyliczył kwotę odsetek do dnia 31 października 2016 r. dla rat spłacanych regularnie przy uwzględnieniu rzeczywistej zmiany oprocentowania i poziomów wskaźników LIBOR3M (dla CHF) oraz WIBOR3M (dla PLN). Symulacja dla danych zgodnych z umową została przygotowana przez Bank przy założeniu spłaty rat kredytu w PLN z uwzględnieniem zmienności kursu CHF w Tabeli Kursów Walut Obcych Banku(...) S.A. (symulacja – k. 1681). M. P.
(1)i M. P.
(2)w dniu 24 listopada 2016 r. skierowali do Banku (...) S.A. oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, tj. oświadczenia woli złożonego w dniu zawarcia umowy w dniu 19 maja 2008 r. umowy o kredyt hipoteczny nr (...). Oświadczyli, że w chwili podpisywania umowy działali w mylnym przekonaniu co do kluczowych parametrów umowy: całkowitych kosztów kredytu, rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz składników wynagrodzenia Banku. Podali, że zostali przez Bank wprowadzeni w błąd, bowiem w § 12 ust. 1 pkt 1 umowy oświadczono im, że całkowite koszty kredytu wyniosą 692.873,77 zł, natomiast w § 12 ust. 1 pkt 2 umowy podano, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania wyniesie 4,87%. Zdaniem kredytobiorców ww. wartości sią nieprawdziwe. albowiem ww. koszty są wyższe. Oświadczyli, że gdyby znali rzeczywiste koszty kredytu, a w szczególności spread na dzień podpisania umowy nigdy nie zawarliby umowy, gdyż spread ten stanowi rodzaj dodatkowej prowizji pobieranej przez Bank bez poinformowania o powyższym konsumentów. Wskazali, że mając na uwadze fakt, że działali pod wpływem błędu co do treści czynności prawnej, a błąd ten został wywołany przez Bank, uchylają się od skutków prawnych oświadczenia. Podali, że termin z art. 88 § 2 k.c. został dochowany, albowiem o błędzie dowiedzieli się w dniu 23 listopada 2016 r. w trakcie rozmowy z pełnomocnikiem (oświadczenie – k. 611; protokół – k. 611v). Na dzień 25 listopada 2016 r. saldo zadłużenia wynosiłoby 383.367,23 CHF (przy uwzględnieniu nadpłat), a M. P.
(1)i M. P.
(2)zobowiązani byli spłacić łącznie 398.031,24 CHF. Wobec powyższego M. P.
(1)i M. P.
(2)spłacili względem banku kwotę 357.756,72 CHF, a niedopłata wyniosła 40.274,52 CHF. Na dzień 25 listopada 2016 r. saldo zadłużenia wyniosło 423.641,74 CHF, co po przeliczeniu w oparciu o kurs średni NBP z dnia 25 listopada 2016 r. wyniosło 1.740.023,73 zł. Na dzień 25 listopada 2016 r. saldo zadłużenia wyniosłoby 372.805,37 CHF (przy uwzględnieniu nadpłat), a M. P.
(1)i M. P.
(2)zobowiązali byli spłacić łącznie 390.197,57 CHF. W związku z tym, że faktycznie M. P.
(1)i M. P.
(2)spłacili względem Banku 357.756,72 CHF, to niedopłata wyniosła (-) 32.440,85 CHF. Saldo zadłużenia na dzień 25 listopada 2016 r. wyniosło 405.246,22 CHF, co po przeliczeniu w oparciu o kurs średni NBP w wysokości 4,1073 wynosiło 1.664.467,79 zł (opinia biegłego ds. ekonomii, finansów i rachunkowości dr hab. R. P. – k. 2315-2356; opinia uzupełniająca – k. 2703-2745v). Wysokość rat w odniesieniu do rat kapitałowych oraz odsetkowych w walucie CHF należnych bankowi w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 25 listopada 2016 r., przyjmując że kredyt oparty jest o wszelkie postanowienia umowne wynosiła łącznie 398.031,24 CHF tytułem spłaty rat kapitałowo – odsetkowych, w tym 338.380,35 CHF tytułem spłaty kapitału oraz 59.650,89 CHF tytułem spłaty odsetek. Różnica między wysokością rat faktycznie spłaconych przez pozwanych (powodów wzajemnych) w CHF w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 25 listopada 2016 r., a wysokością rat przy uwzględnieniu wszystkich postanowień umownych, w szczególności dotyczących wysokości oprocentowania i rat spłaty kredytu wyniosła [hipotetyczna niedopłata pozwanych (powodów wzajemnych)] (-) 40.274,52 CHF, w tym wysokość kapitału (-) 39.441,58 CHF oraz (-) 832,94 CHF tytułem odsetek. Wysokość w CHF rat kapitałowo – odsetkowych należnych bankowi od pozwanych (powodów wzajemnych) w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 25 listopada 2016 r. przy założeniu, że kwota wypłacona pozwanym (powodom wzajemnym) faktycznie w PLN przeliczona została w oparciu o kurs średni NBP wynosiła łącznie 390.197,57 CHF, w tym rata kapitałowa w wysokości 331.983,93 CHF oraz rata odsetkowa w wysokości 58.213,64 CHF. Różnica miedzy kwotą wypłaconą pozwanym (powodom wzajemnym) w PLN przeliczona w oparciu o kurs średni NBP, a kwotami faktycznie uiszczonymi przez pozwanych (powodów wzajemnych) w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 25 listopada 2016 r. wyniosła [hipotetyczna niedopłata pozwanych (powodów wzajemnych)] łącznie (-) 32.440,85 CHF tytułem rat kapitałowo – odsetkowych, w tym kwota (-) 33.045,16 CHF tytułem spłaty kapitału oraz kwota 604,31 CHF tytułem spłaty odsetek (opinia biegłego ds. ekonomii, finansów i rachunkowości dr hab. R. P. – k. 2315-2356; opinia uzupełniająca – k. 2703-2745v). W dniu 28 listopada 2016 r. bank skierował do M. P.
(1)i M. P.
(2)przedsądowe wezwanie do zapłaty na jego rzecz zadłużenia przeterminowanego w kwocie 1.780.928,01 zł, na które składały się: 1) należność główna w kwocie 1.766.271,97 zł, co stanowiło równowartość kwoty 422.826,22 CHF; 2) odsetki umowne naliczone od należności głównej od dnia 31 października 2015 r. do dnia 23 listopada 2016 r. w kwocie 6.092,10 zł, co stanowiło równowartość kwoty 1.458,38 CHF; 3) odsetki umowne naliczone od dnia zadłużenia przeterminowanego przed wypowiedzeniem za okres od dnia 01 grudnia 2015 r. do dnia 24 listopada 2016 r. w wysokości 7.092,05 zł, co stanowiło równowartość kwoty 1.697,76 CHF; 4) odsetki umowne naliczone od zadłużenia przeterminowanego po wypowiedzeniu za okres od dnia 25 listopada 2016 r. do dnia 27 listopada 2016 r. w wysokości 1.471,89 zł. Wskazano, że od kwoty ww. zadłużenia przeterminowanego do dnia zapłaty bankowi przysługują dalsze odsetki naliczane według stopy zmiennej dla należności przeterminowanych, wynoszącej 10% w stosunku rocznym. Dokument został podpisany przez pracowników Banku w osobach K. G. oraz A. A. (przedsądowe wezwanie do zapłaty – k. 205-206, k. 209-210). Przedsądowe wezwanie do zapłaty zostało skierowane na adres ul. (...); (...)-(...) W.. Pismo nadano w dniu 01 grudnia 2016 r. Korespondencja została odebrana przez M. P.
(1)i M. P.
(2)w dniu 09 grudnia 2016 r. (kopia korespondencji – k. 207-208, k. 211-212). Banku (...) S.A. w piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r. wskazał, że Bank dokonał oszacowania całkowitego kosztu kredytu właściwie, zakładając przewidziany umową sposób spłaty kredytu w formie rat stałych. W wyliczeniach uwzględniono koszt ustanowienia zabezpieczeń kredytu jak również pozostałe koszty, do których zapłaty byli kredytobiorcy zobowiązani w całym okresie kredytowania, w tym koszty odsetek oraz ubezpieczeń, do których kredytobiorcy przystąpili w momencie zawierania umowy. Zaznaczył, że samo złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych określonego oświadczenia woli nie oznacza nieważności tego oświadczenia. Umowa zawarta między stronami jest zatem ważna i wiążaca (pismo z dnia 20 grudnia 2016 r. – k. 612-613). Rzecznik Finansowy w dniu 15 lutego 2017 r. przekazał do Banku (...) S.A. pismo kredytobiorców wnosząc przy tym o przedstawienie przez Bank wyjaśnień w związku z zawartą umową kredytu (pismo z dnia 15 lutego 2017 r. – k. 596-602). W piśmie z dnia 20 lutego 2017 r. skierowanym do M. P.
(1)(...) S.A. wskazało, że od dnia 01 lutego 2017 r. wysokość rocznicowej sumy ubezpieczenia z tytułu grupowego ubezpieczenia na życie kredytobiorców kredytu hipotecznego / pożyczki hipotecznej w Banku (...) S.A. wynosi 1.766.271,97 zł, natomiast wysokość składki miesięcznej pobranej z tytułu ochrony ubezpieczeniowej wynosi 353,25 zł (pismo z dnia 20 lutego 2017 r. – k. 617v). Banku (...) S.A. w piśmie z dnia 15 marca 2017 r. skierowanym do Rzecznika Finansowego odniósł się do przebiegu procedury kredytowej mającej zastosowanie do M. P.
(1)i M. P.
(2). Podał, że postanowienia umowy były objęte rzeczywistą wolą klientów. Bank nie narzucał klientom waluty kredytu, jego kwoty, ani zabezpieczenia, a wszystkie decyzje były podejmowane przez kredytobiorców samodzielnie. Zawarta przez strony umowa uwzględniała wszystkie indywidualne warunki, o które wnioskowali ubiegając się o kredyt, a na które to warunki Bank przystał, wydając decyzję kredytową. Nadto wskazał na wynegocjowanie przez kredytobiorców obniżenia marży o 0,2 p.p. oraz prowizji za udzielenie kredytu. Wskazał, że oferta Banku została przedstawiona przez pośrednika kredytowego, a zatem to kredytobiorcy uznali ofertę Banku za najkorzystniejszą spośród innych ofert oraz podał, że kredyt indeksowany nie zawiera w sobie klauzuli waloryzacyjnej, lecz stanowi rodzaj umowy kredytowej wypracowany w oparciu o zasadę swobody umów i usankcjonowany w drodze ustawy (pismo z dnia 15 marca 2017 r. – k. 603-606v). W dniu 12 maja 2017 r. Bank wystawił wyciąg z ksiąg stwierdzając, że w księgach Banku (...) S.A. M. P.
(1)i M. P.
(2)posiadają wymagalne zadłużenie w wysokości 1.861.391,33 zł z tytułu umowy kredytu nr (...) z dnia 23 maja 2008 r. Na kwotę zadłużenia składały się: 1) należność główna w kwocie 1.766.271,97 zł, co stanowiło równowartość kwoty 422.826,22 CHF; 2) odsetki umowne naliczone od należności głównej od dnia 31 października 2015 r. do dnia 23 listopada 2016 r. w kwocie 6.092,10 zł, co stanowiło równowartość kwoty 1.458,38 CHF; 3) odsetki umowne naliczone od dnia zadłużenia przeterminowanego przed wypowiedzeniem za okres od dnia 01 grudnia 2015 r. do dnia 24 listopada 2016 r. w wysokości 7.092,05 zł, co stanowiło równowartość kwoty 1.697,76 CHF; 4) odsetki umowne naliczone od zadłużenia przeterminowanego po wypowiedzeniu za okres od dnia 25 listopada 2016 r. do dnia 11 maja 2017 r. w wysokości 81.935,21 zł. Wskazano, że od kwoty ww. zadłużenia przeterminowanego do dnia zapłaty bankowi przysługują dalsze odsetki naliczane według stopy zmiennej dla należności przeterminowanych, wynoszącej 10% w stosunku rocznym (wyciąg z ksiąg banku – k. 214-215). Wysokość odsetek karnych za okres od dnia 25 listopada 2016 r. do dnia 12 maja 2017 r. wyniosła 113.681,55 zł. Wysokość faktycznego zadłużenia kredytobiorców na dzień 12 maja 2017 r. wyniosła:
- a)suma kapitału wymagalnego – 1.740.023,73 zł;
- b)odsetki karne – 113.681,55 zł, tj. łącznie 1.853.705,28 zł. Wysokość odsetek karnych w oparciu o kurs średni NBP za okres od dnia 25 listopada 2016 r. do dnia 12 maja 2017 r. wyniosła 108.745,23 zł. Wysokość faktycznego zadłużenia kredytobiorców na dzień 12 maja 2017 r. wyniosła:
- a)suma kapitału wymagalnego – 1.664.467,79 zł;
- b)odsetki karne – 108.745,23 zł, tj. łącznie 1.773.213,02 zł (opinia uzupełniająca – k. 2703-2745v). Kredyt został wypowiedziany z przewalutowaniem po kursie 4,1773 z dnia 25 listopada 2016 r. (zaświadczenie o obsłudze kredytu hipotecznego – k. 130-133). Rzecznik Finansowy w dniu 20 czerwca 2017 r. ponownie zwrócił się do Banku (...) S.A. wskazując, że Bank nie wyjaśnił, czy kredytobiorcy mieli wiedzę, w jaki sposób Bank ustala kursy walut. Zaznaczył, że sposób ustalania kursów waluty przez Bank nie wynika ani z treści umowy, ani z Regulaminu obowiązującego na dzień zawarcia umowy. Bank wskazał, że nie sprecyzował szczegółowo zasad ustalania kursów walut w Tabeli, a zostały one wprowadzone dopiero w 2011 r. Jednocześnie zwrócił się do Banku o przedstawienie dalszych wyjaśnień (pismo z dnia 20 czerwca 2017 r. – k. 607-609v). Wartość świadczenia banku polegającego na udostępnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału, przy założeniu, że wartość świadczenia banku odpowiada wartości odsetek ustawowych w rozumieniu art. 359 § 2 k.c., przy uwzględnieniu zmian wysokości tych odsetek oraz zakładając, że kapitał udostępniony pozwanym (powodom wzajemnym) po uruchomieniu kredytu nie ulegał zmianie w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 30 listopada 2022 r. wynosił w zakresie wysokości rat odsetkowych 1.209.326,91 zł. Wartość świadczenia banku polegającego na udostępnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału, przy założeniu, że wartość świadczenia banku odpowiada wartości odsetek ustawowych w rozumieniu art. 359 § 2 k.c., przy uwzględnieniu zmian wysokości tych odsetek oraz zakładając, że kapitał udostępniony pozwanym (powodom wzajemnym) po uruchomieniu kredytu nie ulegał zmianie w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 30 listopada 2022 r. wynosił w zakresie wysokości rat odsetkowych 913.051,92 zł. Wartość świadczenia banku polegającego na udostępnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału, przy założeniu, że wartość świadczenia banku odpowiada wartości odsetek ustawowych, przy uwzględnieniu zmian wysokości tych odsetek oraz zakładając, że kapitał udostępniony pozwanym (powodom wzajemnym) po uruchomieniu kredytu uległ zmianie w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 25 listopada 2016 r. wynosiła 658.108,00 zł. Wartość świadczenia banku w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 30 listopada 2022 r. polegającego na udostępnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału, przy założeniu, że wartość świadczenia banku publikowanego przez NBP odpowiada publikowanej przez NBP stopie średniego oprocentowania dla kredytów i innych należności w PLN dla gospodarstw domowych na nieruchomości mieszkaniowe, dla okresu kredytowania powyżej 5 lat, przy uwzględnieniu zmian wysokości tych odsetek oraz zakładając, że kapitał udostępniony pozwanym (powodom wzajemnym) nie ulegał zmianie wynosiła 929.801,03 zł w odniesieniu do rat odsetkowych. Wartość świadczenia banku w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 30 listopada 2022 r. polegającego na udostępnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału, przy założeniu, że wartość świadczenia banku publikowanego przez NBP odpowiada publikowanej przez NBP stopie średniego oprocentowania dla kredytów i innych należności w PLN dla gospodarstw domowych na nieruchomości mieszkaniowe, dla okresu kredytowania powyżej 5 lat, przy uwzględnieniu zmian wysokości tych odsetek oraz zakładając, że kapitał udostępniony pozwanym (powodom wzajemnym) ulegał zmianie wynosiła 703.421,86 zł w odniesieniu do rat odsetkowych. Wartość świadczenia banku w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 25 listopada 2016 r. polegającego na udostępnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału, przy założeniu, że wartość świadczenia banku publikowanego przez NBP odpowiada publikowanej przez NBP stopie średniego oprocentowania dla kredytów i innych należności w PLN dla gospodarstw domowych na nieruchomości mieszkaniowe, dla okresu kredytowania powyżej 5 lat, przy uwzględnieniu zmian wysokości tych odsetek oraz zakładając, że kapitał udostępniony pozwanym (powodom wzajemnym) ulegał zmianie wynosiła 533.592,43 zł w odniesieniu do rat odsetkowych. Wartość świadczenia banku w okresie od dnia 01 września 2008 r. do dnia 30 listopada 2022 r. polegającego na udostępnieniu pozwanym (powodom wzajemnym) kapitału, przy założeniu, że wartość świadczenia banku odpowiada referencyjnej stopie procent