IV Ka 314/25

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 314/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
2. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 10 grudnia 2024 roku w sprawie II K 714/
3. 1.
4. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
5. Granice zaskarżenia 1.1.
6. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
7. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.
8. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana
9. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
10. Ustalenie faktów 1.1.
11. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
12. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.1.
13. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
14. ------------------- ---------------------------------------------------------- ------------- --------------- 1.
15. Ocena dowodów 1.1.
16. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------- 1.1.
17. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- -------------------------------------------------------------- -----------------------------------------------
18. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
19. Podniesionew apelacji obrońcy oskarżonego – na podstawie art. 438 pkt 2, 3 i 4 k.p.k. - zarzuty:
20. Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 117 § 2 i § 3a k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., poprzez przeprowadzenie przez Sąd Rejonowy w Opocznie w dniu 26 listopada 2024 roku o godz. 10:00 rozprawy oraz nieuwzględnienie wniosku obrońcy oskarżonego o zmianę terminu rozprawy, podczas gdy w dniu 26 listopada 2024 roku o godz. 9:30 oskarżony E. W. oraz jego obrońca mieli wyznaczone posiedzenie jawne przed Sądem Okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie (...), dotyczące wniosku pokrzywdzonej M. R. o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego wyrokiem z dnia 20 marca 2023 roku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie (...), co stanowiło usprawiedliwioną nieobecność oskarżonego i jego obrońcy na rozprawie w dniu 26 listopada 2024 roku o godz. 10:00 przed Sądem Rejonowym w Opocznie. Pomimo tego Sąd Rejonowy, nie kwestionując wskazanego terminu posiedzenia przed Sądem Okręgowym, przy usprawiedliwionej nieobecności oskarżonego i jego obrońcy otworzył przewód sądowy, przeprowadził postępowanie dowodowe i zamknął przewód sądowy, jednocześnie odraczając ogłoszenie wyroku, co w konsekwencji stanowiło obrazę przepisów postępowania oraz rażące naruszenie prawa do obrony wynikającego z art. 6 k.p.k.
21. Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 374 § 1 k.p.k., poprzez prowadzenie rozprawy pod nieobecność oskarżonego, który usprawiedliwił swoją nieobecność z powodu kolizji terminów spraw i wniósł o zmianę terminu rozprawy, co zobowiązywało Sąd do nieprowadzenia rozprawy w dniu 26 listopada 2024 roku.
22. Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonego E. W., polegającą na odmowie nadania im waloru wiarygodności.
23. Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonej M. R. i obdarzenie ich walorem wiarygodności w zakresie osoby i zachowania E. W..
24. Obraza przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 201 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę opinii biegłego sądowego z zakresu technologii internetowych.
25. Obraza przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę pozostałego materiału dowodowego o charakterze rzeczowym.
26. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia i mających wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu sprawstwa oskarżonego E. W. w zakresie przypisanych mu przestępstw, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynikały okoliczności uzasadniające taki wniosek.
27. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia i mających wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iż uszczerbek występujący u M. R. uzasadnia zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia w kwocie 8.000 zł, przy jednoczesnym zaniechaniu przez Sąd przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia rozmiaru szkody, w tym jej wymiaru procentowego, winy oraz związku przyczynowego, co prowadzi do wniosku, że kwota ta nie znajduje uzasadnienia.
28. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia i mających wpływ na jego treść, polegający na zasądzeniu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 6.150 zł, przy braku w aktach sprawy dowodu wykonania umowy oraz zapłaty tej kwoty, a także przy uznaniu przez Sąd niezasadności tak zasądzonej kwoty, podczas gdy nakład pracy pełnomocnika sprowadzał się w praktyce do udziału w jednej rozprawie.
29. Rażąco niesłuszne orzeczenie wobec oskarżonego E. W. kary łącznej, kar jednostkowych pozbawienia wolności, kary grzywny oraz środków karnych, wyrażające się w niedostatecznym uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie wykazuje uchybień, które mogłyby skutkować zmianą bądź uchyleniem zaskarżonego wyroku. Kontrola instancyjna nie potwierdziła, aby Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, błędu w ustaleniach faktycznych, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, czy też nieprawidłowej subsumcji prawa materialnego. W istocie apelacja stanowi polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi oraz oceną dowodów przeprowadzoną przez sąd meriti. Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób kompletny, odnosząc się do wszystkich istotnych dowodów i rekonstruując stan faktyczny w oparciu o ich klarowną analizę. Uzasadnienie wyroku w sposób syntetyczny prezentuje tok rozumowania prowadzący do przyjętych ustaleń faktycznych. Sąd meriti wskazał, którym dowodom dał wiarę i z jakich przyczyn, a którym waloru wiarygodności odmówił, przy czym ocena ta mieści się w granicach wyznaczonych art. 7 k.p.k. i nie nosi cech dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia art. 410 k.p.k., gdyż rozstrzygnięcie oparto na całokształcie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy, ani art. 4 k.p.k., skoro analiza obejmowała również okoliczności potencjalnie przemawiające na korzyść oskarżonego. Sąd Okręgowy, dokonując kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku, miał na uwadze, że postępowanie odwoławcze nie stanowi ponownego, pełnego procesu merytorycznego, lecz jest mechanizmem kontroli legalności i prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego przez sąd pierwszej instancji. Zakres ingerencji sądu odwoławczego wyznaczają przepisy art. 433 k.p.k., a ocena materiału dowodowego dokonana przez sąd meriti może zostać zakwestionowana wyłącznie w przypadku wykazania, że doszło do naruszenia reguł swobodnej oceny dowodów, w szczególności zasad logicznego rozumowania, wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Apelacja obrońcy oskarżonego nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty mają charakter wyłącznie polemiczny i nie wykazują, aby w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji doszło do uchybień mogących mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Analiza akt sprawy, jak również treści pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego, prowadzi do wniosku, iż postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym ocenionym zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 7 k.p.k. Na wstępie wskazać należy, iż zasadnicza część zarzutów apelacyjnych koncentruje się wokół twierdzenia o naruszeniu prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy w dniu 26 listopada 2024 roku pod nieobecność oskarżonego oraz jego obrońcy. Zarzuty te nie znajdują jednak żadnego potwierdzenia w realiach niniejszej sprawy. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zarówno oskarżony E. W., jak i jego obrońca zostali prawidłowo i z odpowiednim wyprzedzeniem zawiadomieni o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 26 listopada 2024 roku o godzinie 10.
30. Obrońca odebrał zawiadomienie w dniu 18 października 2024 roku, natomiast oskarżony w dniu 22 października 2024 roku, przy czym odebrał je osobiście. Tym samym strony dysponowały ponad miesięcznym okresem pozwalającym na odpowiednie zaplanowanie udziału w rozprawie lub zgłoszenie ewentualnych kolizji terminów w czasie umożliwiającym sądowi podjęcie racjonalnej decyzji procesowej. Tymczasem dopiero w dniu rozprawy, o godzinie 8.25, obrońca oskarżonego przesłał drogą mailową wniosek o jej odroczenie, powołując się na kolizję z posiedzeniem wyznaczonym przed Sądem Okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie o sygnaturze (...). Z akt wynika jednak, że zawiadomienie o tym posiedzeniu obrońca otrzymał dopiero w dniu 18 listopada 2024 roku, a zatem już po doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy w niniejszej sprawie. W takiej sytuacji to na obrońcy spoczywał obowiązek niezwłocznego poinformowania sądu o powstałej kolizji terminów. Zaniechanie w tym zakresie i zgłoszenie wniosku o odroczenie dopiero w dniu rozprawy, bez jakiegokolwiek wcześniejszego sygnału, nie może być oceniane jako działanie lojalne wobec sądu ani zgodne z zasadą rzetelnego korzystania z uprawnień procesowych. Co więcej, jak wynika z treści apelacji samego obrońcy, posiedzenie przed Sądem Okręgowym rozpoczęło się o godzinie 9.30 i zakończyło o godzinie 10.00, podczas gdy rozprawa przed Sądem Rejonowym w Opocznie rozpoczęła się o godzinie 10.00 i zakończyła o godzinie 10.
31. W tej sytuacji oskarżony i jego obrońca nie podjęli żadnej próby kontaktu z sądem ani jakiegokolwiek działania zmierzającego do uczestnictwa w rozprawie, choć oczywiste jest, że przejazd pomiędzy W. a C. zajmuje około 40 minut. Brak jakiejkolwiek inicjatywy w tym zakresie, nawet w postaci kontaktu telefonicznego z sekretariatem sądu czy próby poinformowania o możliwości spóźnionego przybycia, wskazuje, że rzeczywistym celem złożonego wniosku nie było zapewnienie udziału w rozprawie, lecz doprowadzenie do jej odroczenia. Zważyć należy przy tym, że obecność oskarżonego na tej rozprawie nie była obowiązkowa. Zgodnie z art. 117 § 3 k.p.k. nieobecność strony lub jej obrońcy stanowi przeszkodę do przeprowadzenia czynności jedynie wówczas, gdy ich stawiennictwo jest obowiązkowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodziła, wobec czego Sąd Rejonowy był w pełni uprawniony do przeprowadzenia rozprawy mimo nieobecności oskarżonego i jego obrońcy. Podkreślenia wymaga również, że Sąd Rejonowy nie ogłosił wyroku bezpośrednio po zamknięciu przewodu sądowego, lecz odroczył jego ogłoszenie do dnia 10 grudnia 2024 roku. W okresie tym ani oskarżony, ani jego obrońca nie podjęli żadnych działań procesowych zmierzających do wznowienia przewodu sądowego, złożenia dodatkowych wniosków dowodowych czy przedstawienia stanowiska w sprawie. Brak jakiejkolwiek reakcji ze strony obrony w tym czasie w sposób jednoznaczny wskazuje, że podnoszony obecnie zarzut naruszenia prawa do obrony ma charakter wyłącznie instrumentalny. Analiza całokształtu zachowań procesowych oskarżonego E. W. prowadzi do wniosku, że jego postawa w toku niniejszego postępowania cechowała się wyraźną selektywnością i koniunkturalnością, a podejmowane czynności procesowe zmierzały raczej do destabilizacji toku postępowania niż do merytorycznego wyjaśnienia sprawy. Na etapie postępowania odwoławczego oskarżony również nie stawiał się na wyznaczane terminy rozpraw, mimo że miał pełną możliwość osobistego przedstawienia swojego stanowiska oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień. W tym kontekście szczególnie wymowne jest zdarzenie związane z rozprawą odwoławczą wyznaczoną na dzień 3 czerwca 2025 roku. Oskarżony powoływał się wówczas na zwolnienie lekarskie obejmujące okres od 14 maja do 14 czerwca 2025 roku i z tej przyczyny sąd odroczył rozprawę. Jednocześnie z informacji uzyskanej z Sądu Rejonowego w Opocznie wynika, że w dniu 26 maja 2025 roku, a więc w czasie obowiązywania tego zwolnienia, oskarżony był obecny na posiedzeniu w sprawie o sygnaturze III (...) (...) przed Wydziałem Rodzinnym i Nieletnich tego sądu, gdzie przebywał w godzinach od 10.17 do 10.
32. Okoliczność ta w sposób oczywisty podważa wiarygodność powoływania się przez oskarżonego na niemożność uczestniczenia w rozprawach sądowych z przyczyn zdrowotnych i wskazuje, że twierdzenia te miały charakter czysto instrumentalny. Analiza całokształtu zachowania oskarżonego w toku postępowania wskazuje na powtarzalny schemat działań, które w praktyce prowadziły do destabilizacji toku sprawy. Oskarżony nie stawiał się na wyznaczane terminy rozpraw, nie podejmował aktywnych działań procesowych po zamknięciu przewodu, nie inicjował kontaktu z sądem w sytuacjach deklarowanych kolizji terminów, korzystał z argumentów dotyczących niemożności stawiennictwa w sposób wybiórczy. Tego rodzaju postawa procesowa, polegająca na selektywnym korzystaniu z uprawnień procesowych i powoływaniu się na przeszkody jedynie w tych sytuacjach, w których udział w postępowaniu byłby dla oskarżonego niekorzystny, nosi cechy klasycznej obstrukcji procesowej. W judykaturze utrwalony jest pogląd, że sąd nie jest zobowiązany do akceptowania działań stron, które zmierzają do przewlekania postępowania lub dezorganizowania jego toku, a korzystanie z uprawnień procesowych powinno odbywać się w sposób zgodny z ich celem i funkcją w procesie karnym. W świetle powyższych okoliczności nie sposób uznać, aby przeprowadzenie rozprawy w dniu 26 listopada 2024 roku stanowiło naruszenie prawa do obrony oskarżonego. Oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, miał realną możliwość wzięcia w niej udziału, a jego nieobecność była konsekwencją przyjętej przez niego strategii procesowej, nie zaś skutkiem działania sądu. Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 7 k.p.k. oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd Rejonowy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, opierając się na całokształcie ujawnionych w sprawie okoliczności, zasadach logiki oraz doświadczenia życiowego. Ocena ta mieści się w granicach zakreślonych przez art. 7 k.p.k. i nie nosi cech dowolności. Należy przypomnieć, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania, iż sąd pierwszej instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów poprzez naruszenie zasad logiki, wiedzy lub doświadczenia życiowego, bądź też pominął istotne dowody mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tymczasem apelacja obrońcy ogranicza się w istocie do przedstawienia własnej, odmiennej interpretacji materiału dowodowego i polemiki z oceną dokonaną przez sąd meriti, co nie może prowadzić do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych. Sąd odwoławczy nie jest bowiem powołany do ponownego przeprowadzania pełnej oceny dowodów i zastępowania w tym zakresie sądu pierwszej instancji, lecz jedynie do kontroli, czy ocena ta została dokonana zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów procedury karnej. W niniejszej sprawie taka kontrola nie wykazała żadnych uchybień mogących podważyć trafność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. Dotyczy to zarówno oceny wyjaśnień oskarżonego E. W., jak i zeznań pokrzywdzonej M. R. oraz pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym opinii biegłego z zakresu technologii informatycznych. Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił opinię biegłego z zakresu technologii informatycznych. Opinia była jasna, kompletna, logiczna i nie była kwestionowana w sposób merytoryczny. Ujawnione dane cyfrowe potwierdzały wersję pokrzywdzonej oraz częściowo korespondowały z wyjaśnieniami oskarżonego w zakresie samego faktu nagrania. Dowody te tworzą spójny łańcuch powiązań, który jednoznacznie wskazuje na sprawstwo oskarżonego zarówno w zakresie utrwalenia wizerunku, jak i kierowania gróźb jego rozpowszechnienia. Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu, którym dowodom dał wiarę i z jakich przyczyn, a którym odmówił waloru wiarygodności, przedstawiając logiczną i przekonującą argumentację. Sam fakt, że uzasadnienie to nie ma rozbudowanej formy, nie oznacza jeszcze, że dokonana ocena dowodów była wadliwa. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający – według skarżącego – na niezasadnym przyjęciu, iż uszczerbek doznany przez pokrzywdzoną M. R. uzasadnia zasądzenie na jej rzecz kwoty 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia, przy jednoczesnym – jak twierdzi obrona – zaniechaniu przeprowadzenia postępowania w zakresie ustalenia rozmiaru szkody, w tym jej wymiaru procentowego, winy oraz związku przyczynowego. W tej części zaskarżony wyrok wymagał jedynie korekty polegającej na przyjęciu, że kwota 8000 złotych została orzeczona tytułem nawiązki na podstawie art. 46 § 2 k.k., co pozostaje w zgodzie z charakterem tego świadczenia oraz zakresem zgłoszonego przez pokrzywdzoną roszczenia. Korekta ta nie wpływa jednak na samą zasadność orzeczenia o obowiązku kompensacyjnym. Zarzut ten opiera się na błędnym założeniu co do charakteru prawnego rozstrzygnięcia zawartego w punkcie VIII wyroku Sądu Rejonowego oraz na nieprawidłowym rozumieniu przesłanek stosowania instytucji przewidzianych w art. 46 k.k. Na wstępie wskazać należy, że Sąd Okręgowy dokonał korekty zaskarżonego wyroku w tym jedynie zakresie, że przyjął, iż orzeczona w punkcie VIII kwota 8.000 zł została zasądzona na podstawie art. 46 § 2 k.k. tytułem nawiązki. Korekta ta miała charakter porządkujący i wynikała z konieczności precyzyjnego określenia charakteru orzeczonego świadczenia, przy czym nie prowadziła do zmiany jego istoty ani wysokości. Wbrew twierdzeniom apelacji, Sąd Rejonowy dysponował wystarczającymi podstawami do przyjęcia, że pokrzywdzona doznała krzywdy pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z zachowaniem oskarżonego. Okoliczności te wynikają wprost z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, w szczególności z zeznań pokrzywdzonej oraz pozostałego materiału dowodowego, który został przez Sąd Rejonowy oceniony w sposób zgodny z dyrektywami wynikającymi z art. 7 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że zachowanie oskarżonego polegające na utrwaleniu oraz wykorzystaniu materiału o charakterze intymnym w celu wywarcia presji na pokrzywdzonej stanowiło poważną ingerencję w jej dobra osobiste, w szczególności w sferę prywatności, godności oraz poczucia bezpieczeństwa. Tego rodzaju działania – co trafnie podkreślił Sąd Rejonowy – prowadzą do powstania realnej krzywdy niemajątkowej, której istota polega na doznanych przez pokrzywdzoną przeżyciach psychicznych, poczuciu zagrożenia oraz naruszeniu jej autonomii osobistej. W tym kontekście argumentacja obrony dotycząca konieczności ustalenia „procentowego wymiaru uszczerbku” jest całkowicie chybiona. Wymóg taki może pojawiać się w sprawach dotyczących szkód na zdrowiu w znaczeniu medycznym, jednak nie znajduje zastosowania w odniesieniu do krzywdy niemajątkowej wynikającej z naruszenia dóbr osobistych. Krzywda taka ma charakter niematerialny i nie poddaje się ścisłemu wyliczeniu według mierników o charakterze matematycznym. Podkreślić również należy, że instytucja nawiązki przewidziana w art. 46 § 2 k.k. ma charakter kompensacyjny, jednak jej zastosowanie nie wymaga ścisłego ustalenia wysokości szkody lub krzywdy w sposób właściwy dla postępowania cywilnego. Ustawodawca przewidział możliwość orzeczenia nawiązki właśnie w sytuacjach, w których dokładne ustalenie wysokości szkody lub krzywdy byłoby utrudnione lub nadmiernie skomplikowane. Z tego względu sąd, orzekając nawiązkę, dokonuje jej określenia według zasad słuszności, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym charakter naruszonego dobra, sposób działania sprawcy, rozmiar doznanych przez pokrzywdzonego cierpień oraz skutki przestępstwa. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że Sąd Rejonowy miał na względzie wszystkie wskazane wyżej elementy. W szczególności uwzględnił charakter czynu przypisanego oskarżonemu, sposób jego działania oraz konsekwencje, jakie zachowanie to wywołało po stronie pokrzywdzonej. Nie sposób przy tym pominąć, że żądanie pokrzywdzonej w zakresie świadczenia kompensacyjnego było istotnie wyższe niż kwota ostatecznie zasądzona przez sąd. Orzeczona kwota 8.000 zł stanowi zatem jedynie częściową rekompensatę doznanej krzywdy i nie może być uznana za nadmierną. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak jest również podstaw do przyjęcia, aby pomiędzy zachowaniem oskarżonego a doznaną przez pokrzywdzoną krzywdą nie zachodził związek przyczynowy. Związek ten wynika wprost z ustalonego przebiegu zdarzeń i został przez Sąd Rejonowy prawidłowo wykazany. W konsekwencji zarzut apelacji w tej części stanowi jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądu pierwszej instancji oraz sprowadza się do kwestionowania samej zasadności przyznania pokrzywdzonej świadczenia kompensacyjnego. Z tych względów zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający – według skarżącego – na niezasadnym zasądzeniu od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej kwoty 6.150 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Argumentacja apelacji w tym zakresie jest nietrafna i wynika z błędnego rozumienia charakteru rozstrzygnięcia o kosztach procesu w postępowaniu karnym. Zgodnie z art. 627 k.p.k., w razie skazania oskarżonego sąd zasądza od niego na rzecz oskarżyciela posiłkowego uzasadnione wydatki, w tym koszty ustanowienia pełnomocnika. Podstawą zasądzenia tych kosztów nie jest natomiast wykazanie faktycznego uiszczenia przez stronę określonej kwoty, lecz sam fakt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i jego udziału w postępowaniu. Przepisy postępowania karnego nie uzależniają możliwości zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego od przedłożenia dowodu zapłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi ani od przedstawienia treści umowy zawartej pomiędzy stroną a pełnomocnikiem. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że sąd zasądza koszty zastępstwa procesowego według stawek określonych w przepisach wykonawczych regulujących wynagrodzenie adwokatów lub radców prawnych, niezależnie od tego, czy i w jakiej wysokości wynagrodzenie zostało faktycznie uiszczone przez stronę. Rozstrzygnięcie to służy rekompensacie kosztów poniesionych przez stronę w związku z koniecznością korzystania z profesjonalnej pomocy prawnej. Nie sposób również podzielić stanowiska skarżącego, jakoby zasądzona kwota pozostawała w oczywistej dysproporcji do nakładu pracy pełnomocnika pokrzywdzonej. Ocena nakładu pracy pełnomocnika nie może być sprowadzana wyłącznie do liczby rozpraw, w których brał on udział. Zakres czynności profesjonalnego pełnomocnika obejmuje bowiem także przygotowanie do udziału w rozprawie, analizę akt sprawy, sporządzanie pism procesowych oraz bieżące konsultacje ze stroną. Okoliczności tych nie sposób pomijać przy ocenie zasadności zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że Sąd Rejonowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Zasądzenie na rzecz pokrzywdzonej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego mieści się w granicach obowiązujących przepisów oraz odpowiada zasadzie odpowiedzialności za wynik postępowania. Z tych względów zarzut ten należało uznać za bezzasadny. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec oskarżonego E. W. kary łącznej, kar jednostkowych pozbawienia wolności, kary grzywny oraz środków karnych. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych i Sądu Najwyższego zarzut rażącej niewspółmierności kary, o którym mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k., nie może być utożsamiany z każdą sytuacją, w której strona prezentuje odmienny pogląd co do wymiaru kary. Dla jego skuteczności konieczne jest wykazanie, że zachodzi wyraźna, oczywista i istotna dysproporcja pomiędzy karą wymierzoną przez sąd a karą, jaka powinna zostać orzeczona przy prawidłowym zastosowaniu dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 k.k. Innymi słowy, chodzi o taką sytuację, w której kara – w świetle całokształtu okoliczności sprawy – jawi się jako oczywiście niesprawiedliwa. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy zastosował dyrektywy wymiaru kary wynikające z art. 53 k.k., w szczególności uwzględniając zarówno stopień winy oskarżonego, jak i stopień społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów. W uzasadnieniu wyroku sąd meriti wskazał okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, dokonując ich wyważonej oceny. Do okoliczności obciążających Sąd Rejonowy zasadnie zaliczył przede wszystkim charakter i sposób działania oskarżonego, który polegał na świadomym i celowym naruszeniu dóbr osobistych pokrzywdzonej, przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Zachowanie to cechowało się znacznym stopniem naganności oraz prowadziło do realnego naruszenia sfery prywatności i poczucia bezpieczeństwa pokrzywdzonej. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że działanie oskarżonego było ukierunkowane na wywarcie presji na pokrzywdzonej poprzez wykorzystanie utrwalonego materiału o charakterze intymnym. Tego rodzaju zachowanie stanowi szczególnie dolegliwą formę ingerencji w sferę życia prywatnego i w sposób oczywisty generuje po stronie pokrzywdzonej poczucie zagrożenia, stresu i poniżenia. Jednocześnie Sąd Rejonowy uwzględnił również okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego. W szczególności wziął pod uwagę dotychczasową niekaralność oskarżonego oraz fakt, że prowadzi on ustabilizowany tryb życia. Okoliczności te znalazły odzwierciedlenie w zastosowaniu wobec oskarżonego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, co stanowi istotny przejaw łagodności reakcji karnej. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można zatem uznać, aby sąd pierwszej instancji pominął istotne okoliczności sprawy lub dokonał ich niewłaściwej oceny. Przeciwnie, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie relewantne elementy zostały przez Sąd Rejonowy rozważone i należycie wyważone. Orzeczone wobec oskarżonego kary jednostkowe mieszczą się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia i pozostają adekwatne zarówno do stopnia zawinienia, jak i do społecznej szkodliwości przypisanych czynów. W tych okolicznościach również wymierzona kara łączna nie może zostać uznana za nadmiernie surową. Podobnie należy ocenić orzeczony wobec oskarżonego środek karny. Jego zastosowanie pozostaje uzasadnione koniecznością zapewnienia pokrzywdzonej realnej ochrony przed dalszymi naruszeniami jej dóbr osobistych oraz realizacją celów prewencji indywidualnej. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się także nieprawidłowości w wymiarze kary grzywny, która została orzeczona z uwzględnieniem sytuacji majątkowej oskarżonego oraz pełni funkcję uzupełniającą wobec kary pozbawienia wolności. W konsekwencji nie sposób przyjąć, aby wymierzone oskarżonemu kary oraz środki karne nosiły cechy rażącej niewspółmierności w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. Stanowisko skarżącego sprowadza się w istocie do polemiki z prawidłową oceną dokonaną przez Sąd Rejonowy i nie wskazuje na takie uchybienia, które uzasadniałyby ingerencję sądu odwoławczego w rozstrzygnięcie o karze. Z tych względów zarzut ten należało uznać za oczywiście bezzasadny. W konsekwencji, wobec braku uchybień podniesionych w apelacji oraz braku podstaw do ingerencji z urzędu, zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. Wniosek Wniosek uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego E. W. od zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek jest niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.
33. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
34. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
35. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
36. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
37. Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymanie w mocy wyroku w zakresie nie podlegającym modyfikacji orzeczeniem sądu odwoławczego opisanej w punkcie 5.2.1 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego, kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanych mu czynów, a także wymierzonej mu kary. Sąd Okręgowy podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy w zakresie czynów przypisanych oskarżonemu, jak i odtworzony na podstawie tego materiału stan faktyczny. Kontrola odwoławcza wykazała wszak, że Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych w tym względzie działał w zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w ramach i na podstawie obowiązującego prawa oraz zasad doświadczenia życiowego. Stąd też rozumowanie Sądu Rejonowego, które doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych na kanwie przedmiotowej sprawy w tym zakresie, znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, w którym Sąd Rejonowy w sposób syntetyczny i trafny odniósł się do poszczególnych dowodów, a Sąd odwoławczy w pełni ocenę tą aprobuje. Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środku odwoławczym w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonej apelacji oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Skarżący prezentuje w apelacji własny, subiektywny punkt widzenia odnośnie meritum sprawy bez uwzględnienia rzeczywistej treści dowodów i wymowy całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. Sąd Okręgowy, nie dopatrując się również uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu, określonych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k., zaskarżony wyrok wobec oskarżonego utrzymał w mocy w zakresie nie podlegającym modyfikacji opisanej w punkcie 5.2.
38. 1.
39. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
40. Przedmiot i zakres zmiany Zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjęto, iż orzeczona w punkcie ósmym na podstawie art. 46 § 2 kk kwota 8.000 złotych stanowi nawiązkę. Zwięźle o powodach zmiany W tej części zaskarżony wyrok wymagał korekty polegającej na przyjęciu, że kwota 8000 złotych została orzeczona tytułem nawiązki na podstawie art. 46 § 2 k.k., co pozostaje w zgodzie z charakterem tego świadczenia oraz zakresem zgłoszonego przez pokrzywdzoną roszczenia. Korekta ta nie wpływa jednak na samą zasadność orzeczenia o obowiązku kompensacyjnym. 1.
41. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
42. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
43. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.
44. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.
45. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.
46. ----------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1.1.
47. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 1.
48. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ----------------- ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
49. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
50. Mając na uwadze wynik postępowania odwoławczego, w którym apelacja nie została uwzględniona, Sąd Okręgowy – na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. – zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 380 zł tytułem opłaty za drugą instancję oraz kwotę 20 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym.
51. PODPIS 0.1.1.
52. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego E. W.. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 10 grudnia 2024 roku w sprawie II (...) (...). 0.1.1.3.
53. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
54. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 0.1.1.
55. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana