Sygn. akt I ACa 890/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Protokolant: K
§ 2k.c., tj.
od dnia następnego po dniu doręczenia stronie pozwanej pisma z dnia 23 kwietnia 2022 r. , zawierającego rozszerzenie powództwa. Doręczenie takie nastąpiło w dniu 2 sierpnia 2022 roku; - od kwoty 38 866,98 zł od dnia 16 marca 2023 r. do dnia zapłaty zgodnie z art. 481 §
§ 2k.c., tj.
od dnia następnego po dniu doręczenia stronie pozwanej pisma z dnia 16 grudnia 2022 r. rozszerzającego ponownie żądanie. To doręczenie nastąpiło w dniu 15 marca 2022r. Podstawą orzeczenia o kosztach procesu była norma art. 98 §
3 kpc i wynikająca z niej zasada odpowiedzialności za wynik sprawy. Sąd Okręgowy szczegółowo wskazał jakie elementy składowe złożyły się na sumę , którą z tego tytułu , na rzecz O. O.
(1), został obciążony przerywający bank . Porażka procesowa spowodowała że po myśli art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , strona pozwana została zobowiązana także do pokrycia w całości wydatków związanych z postępowaniem, wyłożonych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa / wydatki te były związane z przeprowadzonym w postępowaniu dowodem z opinii biegłego z zakresu bankowości i finansów [ dodatek redakcyjny S.A. ]. Apelację od tego orzeczenia złożyła tylko strona pozwana , obejmując jej zakresem punkty 1, 2 i 4 jego sentencji. We wniosku środka odwoławczego (...) S.A. domagał się w pierwszej kolejności oddalenia powództwa w całości oraz obciążenia O. O.
(1)na rzecz skarżącego kosztami procesu i postępowania apelacyjnego. Jako wniosek ewentualny sformułował żądanie uchylenia orzeczenia Sądu I instancji i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania [ skarżący pomylił przy tym Sąd – wskazując Sąd Okręgowy w Warszawie - uwaga S.A. ]. Apelacja została oparta na zarzutach: - naruszenia prawa procesowego , w sposób mający dla treści rozstrzygnięcia istotne znaczenie , a to : a/ art. 321 §1 kpc w zw. z art. 193§2 1i 3 kpc w z zw. z ar 130 2 kpc i art. 25 a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wobec nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd , że w sprawie doszło do skutecznego rozszerzenia żądań pozwu / w zakresie roszczenia pieniężnego - dodatek redakcyjny S.A] mimo że powód nie wniósł właściwych od nich opłat sądowych , b/ art. 479 13 kpc w zw. z art. 365§
366 kpc , jako konsekwencji nieuzasadnionej kwalifikacji przez Sąd I instancji wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - do którego odwołał się w motywach wyroku , jako orzeczenia o rozszerzonej prawomocności , mającego tzw. znaczenie prejudycjalne. c/ art.235 2 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 kpc i 227 kpc w zw. z art. 243 kpc wobec pominięcia jako dowodu transkrypcji zeznań świadka M. D. mimo , iż jego relacja miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o roszczeniach powoda , d/ art. 233§1 kpc , poprzez oparcie ustaleń faktycznych na zeznaniu powoda przesłuchanego w charakterze strony mimo , iż były one sprzeczne z treścią dokumentów zgromadzonych w sprawie a z których wynika , że bank dopełnił wobec niego wszystkich koniecznych obowiązków informacyjnych , co wyklucza uznanie kwestionowanych przezeń postanowień za niedozwolone i w konsekwencji ustalenie nieważności umowy kredytowej w całości oraz nadanie świadczeniom spełnionym przez kredytobiorcę w jej wyniku , cechy świadczeń nienależnych i wobec tego podlegających zwrotowi , e/ art.232 kpc w zw. z art.6 kc wobec nieuzasadnionego przyjęcia , iż to strona skarżąca miała dowodzić tego ,iż w sposób prawidłowy powód został poinformowany o ryzyku kursowym , f/ art. 327 1 §1 pkt 1 kpc jako następstwa wadliwej konstrukcji uzasadnienia zaskarżonego wyroku , w którym Sąd I instancji nie odniósł się ocennie do szeregu dowodów zgłoszonych przez apelującego , chociaż ich treść miała doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia. - naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie lub niepoprawne niezastosowanie : 1/ art. 189 kc , jako następstwa niezasadnego uznania przez Sąd I instancji , iż powód ma interes prawny w dochodzonym w sprawie ustaleniu , 2/ art.56 kc w zw. z art. 4 i 5 ust.2 ustawy z 29 lipca 2011r o zmianie ustawy prawo bankowe, poprzez nieuzasadnione pominięcie, przy ocenie roszczeń powoda , uregulowań tego aktu prawnego w zakresie metodologii określania kursów walutowych, 3/ art. 385 1§1, 2 i 3 kc w zw. z art. 4 ust.
art. 6 ust. 1 Dyrektywy nr 93/13/ EWG , wobec nieuzasadnionego przyjęcia ,iż postanowienia te mają charakter niedozwolony, a wobec tego upada cała umowa mimo , że nawet przy przyjęciu , iż wskazane przez powoda postanowienia maja charakter niedozwolony , w pozostałym zakresie może ona wiązać strony . W bardzo podobny sposób bank motywował pozostałe zarzuty materialne, zbudowane na tezie o nieprawidłowym zastosowaniu przez Sąd Okręgowy normy art. 385 1 §1 lub §2 w powiązaniu ze wskazywanymi przez stronę pozwaną normami kodeksu cywilnego. Sąd II instancji nie będzie ich bliżej przytaczał, właśnie z uwagi na zbieżność argumentacyjną motywów tych zarzutów. 4/ art. 405 kc i 410 §
§2kc , wobec wyrażenia nieuzasadnionej oceny , zgodnie z którą świadczenia spełnione przez O. O.
(1),w wykonaniu umowy, miała charakter nienależny [ w warunkach , gdy umowa stanowiąca ich podstawę nie może być uznawana za nieważną , wobec braku cech abuzywności postanowień kwestionowanych przez kredytobiorcę , 5/ art. 481§ 2 kc w zw. z art. 455 kc jako następstwa niepoprawnego oznaczenia przez Sąd I instancji początkowego terminu płatności odsetek ustawowych za opóźnienie od świadczenia w kwocie 164 470, 92 zł od dnia 4 marca 2020r w warunkach , gdy dopiero na rozprawie w dniu 4 listopada 2021r powód złożył oświadczenie o tym , iż nie jest zainteresowany w utrzymaniu umowy kredytowej w mocy z datą wsteczną oraz , iż jest świadomy jego następstw, w zakresie wzajemnych rozliczeń pomiędzy stronami. Z tym zarzutem związany został ściśle zarzut naruszenia art. 405 kc i 410 §
2 kc oraz art. 481 §2 i 455kc jako konsekwencji zasądzenia w zaskarżonym wyroku odsetek ustawowych od kwoty 38 866, 98 zł od dnia 16 marca 2023r., podczas gdy powód dochodził, w ramach tej sumy cząstkowej , sumy kwoty o dwa tysiące niższej [ 36 866, 98 zł ] Powołując art. 380 kpc. strona skarżąca domagała się przeprowadzenia oceny decyzji procesowej Sądu I instancji o nie uwzględnieniu wniosku o przeprowadzenie dowodu z transkrypcji zeznań świadka M. D. , a w wyniku tej kontroli , przeprowadzenia tego dowodu w postępowaniu odwoławczym Odpowiadając na apelację O. O.
(1)domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz obciążenia strony przeciwnej kosztami postępowania apelacyjnego wraz z odsetkami . Sprzeciwił się także uwzględnieniu wniosku banku o przeprowadzenie na odwoławczym etapie postępowania dowodu z zeznań wskazanego wyżej świadka , podnosząc jego nieprzydatność dla ustaleń doniosłych dla rozstrzygnięcia . W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2025r strona pozwana złożyła oświadczenie o cofnięciu apelacji w zakresie , w którym zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy zasądził kwotę przekraczającą sumę 1 309, 48 zł , którą powód zapłacił bankowi , w ramach umowy kredytowej objętej sporem z tytułu składek na ubezpieczenie./ por k. 415 akt / W pozostałym zakresie środek odwoławczy został przez stronę pozwaną podtrzymany. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 16 września 2025r - wobec wątpliwości co do zakresu aktu cofnięcia środka odwoławczego , na pytanie przewodniczącego , pełnomocnik (...) S.A. wskazał , iż apelacja jest podtrzymywana tylko w odniesieniu do rozstrzygnięcia Sądu I instancji zawartego w punkcie 2 sentencji wyroku , o ile w zasądzono nim na rzecz powoda – w ramach dochodzonego roszczenia pieniężnego kwotę 1309, 48 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od tej sumy , począwszy od dnia 4 marca 2020r do dnia zapłaty. Pełnomocnik strony pozwanej wskazał precyzując jego zakres , iż bank cofa apelację także w zakresie rozstrzygnięć zawartych w punktach 3 i 4 sentencji wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13 lipca 2023r. . W pozostałym zakresie środek odwoławczy był nadal podtrzymywany . / por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 16 września 2025r minuty 11-24, zapis skrócony k. 429 akt /. Wobec cofnięcia apelacji, Sąd Apelacyjny rozważył : Na podstawie art. 391 §2 kpc cofnięcie apelacji jest aktem dyspozycji przedmiotem środka odwoławczego , wiążącym dla Sądu Odwoławczego , w tym znaczeniu , iż prowadzi do umorzenia postępowania apelacyjnego , w zakresie tym aktem objętym i to niezależnie od stanowiska strony przeciwnej w odniesieniu do niego. Rodzi on też obowiązek przyjmowania , że w graniach cofnięcia , prowadzącego do uprawomocnienia się w tych granicach zaskarżonego uprzednio wyroku Sadu niższej instancji , iż w zakresie rozliczenia kosztów postępowania strona cofająca jest traktowana jako podmiot przerywający spór stron na jego odwoławczym etapie. Podsumowując następstwa cofnięcia apelacji przez stronę pozwaną wskazać w pierwszej kolejności należy , że w jego granicach postępowanie apelacyjne uległo umorzeniu , na podstawie wskazanego wyżej przepisu prawa procesowego / pkt II sentencji uzasadnianego wyroku Sądu Apelacyjnego / Akt dyspozycji przez pozwany bank przedmiotem postępowania wywołanego jego apelacją ma jeszcze dwa następstwa. Pierwszym jest to , iż poza granicami oceny apelacyjnej Sądu II instancji pozostało rozstrzygniecie Sądu Okręgowego , którym ustalił nieważność umowy kredytowej z dnia 3 sierpnia 2005r. Wobec tego , poza ta oceną pozostać muszą te wszystkie zarzuty apelacyjne strony pozwanej , tak procesowe i dotyczące ustaleń oraz materialne, w oparciu o które bank kwestionował niedozwolony charakter postanowień umowy zakwestionowanych w stanowisku procesowym O. O.
(1). Drugim natomiast to , że Sąd Odwoławczy , w ranach oceny apelacji banku obowiązany jest przyjmować , iż umowa kredytowa jest wobec takiej kwalifikacji tych postanowień jest nieważna i przez prymat tej jej cechy , ocenić zasadność apelacji ale tylko w zakresie ostatecznie poddanym pod osąd na odwoławczym etapie sporu stron . Nieco inaczej kwestię tę ujmując, przedmiotem tej oceny pozostaje , zważywszy na zarzuty apelacyjne odnoszące się tylko do kwalifikacji świadczenia pieniężnego dochodzonego przez powoda jako nienależnego i tylko w odniesieniu do kwoty 1309, 48 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, z tytułu zapłaconych przez powoda składek na ubezpieczenie nieruchomości , w ramach realizacji umowy kredytowej , to czy Sąd niższej instancji poprawnie w tym zakresie orzekł o obowiązku zwrotu przez bank [ także ] tej kwoty na rzecz byłego kredytobiorcy . Przed przejściem do oceny apelacji strony pozwanej w tak oznaczonym ostatecznie zakresie, dostrzec należy , że wyrok Sądu I instancji w punkcie 2 lit.c sentencji, obarczony jest omyłką rachunkową mająca charakter oczywisty , którą Sad Apelacyjny sprostował z urzędu na podstawie art. 350 §3 kpc. Należy zwrócić bowiem uwagę , że o ile dokona się zsumowania kwot cząstkowych od których w tym punkcie zostały naliczone odsetki ustawowe za opóźnienie [a.+b.+c.] zamkną się one kwotą 283 693,54 zł , która jest o 2 000 złotych wyższa aniżeli kwota świadczenia głównego zasądzonego na rzecz powoda w punkcie 2 sentencji kontrolowanego instancyjnie wyroku. Co więcej i przede wszystkim, przyjęcie , iż w punkcie 2 lit.c . wyroku wskazana tam suma cząstkowa 38 866, 98 zł jest określona prawidłowo [ a nie zawiera wskazanej omyłki ] kolidowałoby z żądaniem pieniężnym dochodzonym ostatecznie w sprawie przez O. O.
(1), skoro w piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2022r , ostatecznie określającym jego granice ilościowe/ por. k. 274 akt / , były kredytobiorca domagał się właśnie sumy głównej 281 693, 54 zł a kwoty cząstkowe od których , według żądania, należne mu były odsetki ustawowe za opóźnienie obejmowały właśnie m.in. sumę [nie jak przyjął to Sąd niższej instancji w punkcie 2 lit. c 38 866, 98 zł ] ale 36 866, 98 zł. Z tych powodów uznając iż w tym zakresie wyrok z dnia 13 lipca 2023r zawiera oczywistą omyłkę rachunkową , Sąd II instancji dokonał sprostowania tej jego części, na podstawie powołanego wyżej przepisu prawa procesowego [ pkt I sentencji motywowanego orzeczenia]. Przechodząc do oceny apelacji strony pozwanej [ w granicach wcześniej oznaczonych ], Sąd Apelacyjny uznaje , iż jest ona nieuzasadniona i podlega oddaleniu. Przy przyjęciu , iż prawomocne jest orzeczenie Sądu Okręgowego , w częściach w ramach których ustalił , iż umowa kredytowa jest nieważna z powodu abuzywności , opisanych wyżej jej postanowień i zasądził , jako podlegające zwrotowi na rzecz powoda - kwalifikując je jako nienależne- świadczenia , które O. O.
(1)spełnił w jej realizacji na rzecz banku, przedmiotem oceny Sądu Apelacyjnego pozostało jedynie to , czy do tego świadczenia należy zaliczyć także dochodzoną pozwem kwotę 1309, 48 zł , którą powód zapłacił na poczet składek na ubezpieczenie nieruchomości [ lokalowej ]. Przyjmując za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji , Sąd Odwoławczy wskazuje , iż ustaleń tych [ których w tym zakresie strona pozwana nie negowała ] wynika , że kwota ta także została przez powoda zapłacona a fakt ten wynika z zaświadczenia , które bank wystawił w dniu 20 lipca 2020r /k. 56-59 akt / Stanowisko strony skarżącej, negujące traktowanie tej kwoty jako elementu składowego kwoty podlegającej zwrotowi na rzecz byłego kredytodawcy , opiera się na tezie , że składki te zostały przekazane ubezpieczycielowi i nie stanowiły one korzyści jakie odniosła strona pozwana a ściślej jej poprzednik prawny , w relacji umownej z powodem. Ta argumentacja nie jest trafna z tego powodu , że niewątpliwie świadczenie to [także] obciążyło powoda jako kredytodawcę na podstawie nieważnej umowy Miało ono charakter dodatkowej opłaty związanej z faktem zawarcia umowy kredytowej z 3 sierpnia 2005r. To, w jaki sposób poprzednik prawny strony pozwanej zadysponował nią , pozostaje dla obowiązku zwrotu , jako spełnionej w wykonaniu umowy , której zawarcie było warunkowane m. in. tym obowiązkiem powoda , dla oceny tej części jego roszczenia zwrotnego , prawnie irrelewantne. Już tyko dla porządku należy dodać , iż ta część tego świadczenia R. O. od strony przeciwnej jest mu należna wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 3 sierpnia 2022r, do dnia zapłaty , zawierając się w jego kwocie cząstkowej 80 355, 64 zł i mieszcząc się w jej granicach , skoro jak wynika z treści motywów pisma procesowego powoda z dnia 23 kwietnia 2022r- rozszerzającego po raz pierwszy żądanie pieniężne oraz [pośrednio] z zaświadczenia banku z dnia 29 lipca 2020r. , w tym piśmie po raz pierwszy powód oznaczył tę należność jako element składowy roszczenia zwrotnego . / por. 244 akt / Pismo to zostało doręczone stronie przeciwnej w dniu 2 sierpnia 2022r zatem od dnia następnego bank pozostawał w opóźnieniu w jej zwrocie /por. k. 254 akt /. Stąd nie ma racji apelujący także gdy twierdzi w środku odwoławczym , że Sąd I instancji popełnił błąd zasadzając ją z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, począwszy od dnia 4 marca 2020r Z podanych powodów w uznaniu apelacji za nieuzasadnioną Sąd Apelacyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 385 kpc / punkt III sentencji uzasadnianego wyroku/. Rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy zastosował art. 98 §
3 oraz w zw. z art. 391§1 kpc i wynikającą z tego przepisu , dla wzajemnego rozliczenia stron z tego tytułu, zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy. Kwota należna wygrywającemu także ten etap sporu stron powodowi , od przerywającej strony pozwanej , odpowiada wynagrodzeniu zastępującegoO. O.
(1)adwokata , ustalonemu na podstawie § 2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia MS w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 [ DzU z 2015 poz. 1800 ]. Kwota kosztów została przyznana wraz z odsetkami o których Sąd Odwoławczy był obowiązany orzec z urzędu , po myśli art. 98 §1 1 kpc. w zw. z art. 391 §1 kpc. / pkt IV sentencji uzasadnianego wyroku/. SSA Grzegorz Krężołek