danym w KRS wspólnikami w spółce są: K. S. i P. S., którzy jednocześnie reprezentują spółkę. Do dnia 10 sierpnia 2018 r. wspólnikiem był także L. S.. Umowa spółki jawnej (...) została sporządzona w formie aktu notarialnego w dniu 3 marca 2014 r. Spółkę zawiązali K. S., L. S. oraz P. S..
umowy wspólnicy wnieśli tytułem wkładów do spółki kwotę wynoszącą 5.000 zł, w tym K. S. - 3.000 zł, L. S. - 1.500 zł, P. S. 500 zł. W myśl §9 ust. 2 tej umowy: „Dopuszcza się możliwość przeniesienia praw i obowiązków Wspólnika na inna osobę pod warunkiem zgody spółki wyrażonej w uchwale podjętej kwalifikowaną większością 85% głosów liczoną względem 100 głosów posiadanych przez wszystkich wspólników i złożenia oświadczenia Wspólnika przystępującego do Spółki, że przystępuje na zasadach określonych w umowie Spółki”. Stosownie zaś do §7 ust. 8 „każdy wspólnik posiada tyle głosów, ile procent wkładu wniósł do spółki”. W dniu 16 sierpnia 2019 r. K. S. zawarł ze spółką (...) sp. z o.o. w G. umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce jawnej (...). W treści umowy ubezpieczony oświadczył, że dokonuje zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce za kwotę 1.000 zł; wartość wkładu, który w chwili zawarcia umowy posiadał K. S. w spółce jawnej wynosiła 3.000 zł. W dniu 16 sierpnia 2019 r. zawarto umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w (...) sp. j. - pomiędzy P. S. i spółką (...) sp. z o.o. w G.. W ramach tej umowy P. S. miał dokonać zbycia ogół praw i obowiązków w spółce za kwotę 1.000 zł. K. S. w dniu 30 września 2019 r. złożył wniosek do sądu rejestrowego o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorstw (...) sp. j., sygn. akt. (...). Wniosek ten został podpisany przez K. S. i P. S.. Zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2019 r. dokonano zwrotu wniosku KRS nr (...) sygn. akt. (...) ze wskazanym motywem rozstrzygnięcia: wniosek podpisany niezgodnie ze sposobem reprezentacji. W dniu 31 sierpnia 2023 r. zawarta została umowa zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w (...) sp.j. pomiędzy P. S. i L. S.. P. S. zbył wówczas ogół praw i obowiązków za kwotę 500 zł. W dniu 31 sierpnia 2023 r. zawarto umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w (...) sp.j. pomiędzy K. S. i (...) sp. z o.o. w B.. K. S. zbył wówczas ogół praw i obowiązków wspólnika za kwotę 500 zł. Sąd rejestrowy zarządzeniem z dnia 29 września 2023 r. dokonał zwrotu wniosku z dnia 7 września 2023 r. KRS nr (...) sygn. akt. (...) ze wskazanym motywem rozstrzygnięcia: wniosek podpisany niezgodnie ze sposobem reprezentacji. Decyzją z 13 maja 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. stwierdził, że K. S. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność będąca wspólnikiem spółki jawnej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu w okresie od 1 września 2019 r.; w treści decyzji określono ponadto w tabeli podstawę wymiaru składek. Powyższa decyzja jest prawomocna. Decyzją z 19 maja 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. określił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia K. S. podlegającego ubezpieczeniom jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o., wspólnik spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej za okres od lutego 2020 r. do maja 2021 r. Powyższa decyzja jest prawomocna. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 30 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wskazał okresy podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu przez K. S. jako wspólnika spółki (...) sp.j. Ustalone wyżej okoliczności faktyczne w ocenie Sądu Okręgowego były w całości bezsporne i zostały ustalone na podstawie dokumentów nie kwestionowanych przez strony. Brak było zatem podstaw, aby prowadzić w tym zakresie dodatkowe postępowanie dowodowe. Kwestią sporną była ocena prawna sprowadzająca się do ustalenia, czy K. S. podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozostawania wspólnikiem spółki (...) sp.j. Istotną okolicznością dla tej oceny, w świetle §9 ust. 2 umowy spółki było ustalenie, czy zbycie udziałów przez K. S. w spółce jawnej (...) nastąpiło za zgodą wspólników reprezentujących co najmniej 85% głosów. Pozwany wielokrotnie podnosił w niniejszym procesie ten zarzut, a wobec biernej postawy ubezpieczonego został on wezwany przez Sąd zarządzeniem z 28 stycznia 2025 r. do ustosunkowania się do tego zarzutu i wykazania skuteczności zbycia udziałów. Pomimo tego ubezpieczony nie przedłożył żadnych dowodów na wykazania zgody 85% głosów, nie stawił się też na rozprawie prawidłowo o niej zawiadomiony. Również pozyskanie dokumentów rejestrowych nie dało podstaw do takiego ustalenia. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego z urzędu. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Sąd I instancji przypomniał, że
treścią art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, osoby prowadzące pozarolniczą działalność z zastrzeżeniem art. 8 i 9 podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z kolei obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego - w myśl art. 66 ust. 1 pkt lc ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.) - podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast
art. 67 ust. 1 powyższej ustawy obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi
przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. W myśl art. 8 ust. 6 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się zarówno osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych (art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy) jak i wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy). Z treści art. 8 ust. 6 pkt 1 i 4 ustawy systemowej organ rentowy wyprowadził wniosek, że wnioskodawca powinien podlegać ubezpieczeniom społecznym z tytułu posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. W ocenie Sądu Okręgowego w ustalonych okolicznościach faktycznych brak jest podstaw do stwierdzenia, że ubezpieczony przestał być wspólnikiem spółki jawnej (...).
art. 10 §1 k.s.h. ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi.
tego artykułu ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Jak trafnie podkreślają twórcy Kodeksu spółek handlowych (S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, Uzasadnienie..., s. 162 i 163) art. 10 rozszerza granice swobody umów, pozwalając, jeżeli umowa tak stanowi, na przeniesienie ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółkach osobowych na inną osobę (poprawne jest również używanie określeń „zbycie”, „przeniesienie”- „członkostwa”, „udziału”, „praw członkowskich”; można też mówić o translatywnym przeniesieniu członkostwa). Brak w umowie spółki (statucie) postanowienia zezwalającego na przeniesienie członkostwa wspólnika na inną osobę powoduje bezwzględną nieważność czynności prawnej dokonanej z naruszeniem art. 10 §1 k.s.h. na podstawie art. 58 §1 in principio k.c. (np. A. Kidyba, Kodeks..., t. I, s. 84 wraz z podaną literaturą; wyrok SA w Warszawie z 26 października 2006 r., VI ACa 394/2006, LexPolonica nr 1954274, OSA 2008, nr 8, poz. 26). Samo jednak postanowienie umowne nie jest wystarczające do skutecznego przeniesienia ogółu praw i obowiązków. Ustawodawca umożliwił bowiem wspólnikom kontrolę zmiany składu osobowego poprzez wprowadzenie tym razem już ustawowego obowiązku wyrażenia przez pozostałych wspólników pisemnej zgody. Forma pisemna zgody została zastrzeżona wyłącznie dla celów dowodowych, choćby w skład majątku spółki wchodziły nieruchomości (tak: S. Sołtysiński, w: Szajkowski, System PrPryw, t. 16, 2008, s. 800; odmiennie J.P. Naworski, w: Potrzeszcz, Siemiątkowski, Komentarz KSH, 2001, s. 87, który wskazuje, iż pisemność zgody jest tu przesłanką skuteczności czynności prawnej i wobec tego nie ma zastosowania art. 74 k.c.). Z dyspozytywnego charakteru zgody wynika, że wspólnicy mogą w umowie spółki zarówno złagodzić, jak i zaostrzyć wymóg formy (np. zgoda w formie aktu notarialnego, lub w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi), ale nie jest także wykluczona całkowita rezygnacja z wymogu zgody (tak: M. Tarska, Zakres swobody umów w spółkach handlowych, Warszawa 2012, s. 248; K. Kopaczyńska-Pieczniak, Pozycja prawna wspólnika spółki jawnej, Warszawa 2013, s. 389). Zgoda pozostałych wspólników może być wyrażona zarówno przed, jak i po przeniesieniu ogółu praw i obowiązków. Ze sformułowania art. 10 §2 k.s.h. wynika, iż ogół praw i obowiązków może być przeniesiony tylko po uzyskaniu zgody, nie należy wyprowadzać wniosku, że zgoda ta powinna być udzielona jedynie przed dokonaniem czynności (tak A.J. Witosz, Odpowiedzialność wspólników spółek osobowych. Przypadki szczególne, Warszawa 2008, s. 137; odmiennie G. Kozieł, Przesłanki, s. 39–40, który podnosi, że zgoda może być udzielona po dokonaniu transakcji tylko wtedy, gdy umowa spółki tak stanowi, tak też: K. Kopaczyńska-Pieczniak, Pozycja prawna wspólnika, s. 389). Zgoda, która została udzielona po dokonaniu czynności ma skutek ex tunc. Nie ma także znaczenia, której stronie transakcji udzielenie zgody zostanie zakomunikowane. Do zgody znajdzie zastosowanie w drodze analogii art. 61 k.c. Dla dokonania powyższej czynności nie jest natomiast wymagana zgoda spółki. Czynność prawna dotycząca zbycia ogółu praw i obowiązków bez wymaganej zgody jest obarczona sankcją bezskuteczności zawieszonej. Zgoda pozostałych wspólników jest zgodą osoby trzeciej, o której mowa w art. 63 k.c. (tak: S. Sołtysiński, w: Szajkowski, System PrPryw, t. 16, 2008, s. 801; J.P. Naworski, w: Potrzeszcz, Siemiątkowski, Komentarz KSH, 2001, s. 87; M. Bielecki, Przeniesienie; A.J. Witosz, Odpowiedzialność, s. 137; K. Kopaczyńska-Pieczniak, Pozycja prawna wspólnika, s. 390; odmiennie G. Kozieł, Przesłanki, s. 40, który ze względu na fakt pozostawania wspólnika w stosunku prawnym z pozostałymi wspólnikami sprzeciwia się uznaniu zgody z art. 10 § 2 KSH za zgodę osoby trzeciej). Niezasadny jest zaś pogląd wywodzący bezskuteczność zawieszoną przedmiotowej czynności z odpowiednio stosowanego art. 103 k.c (tak Kidyba, Handlowe spółki osobowe, t. I, 2005, s. 85). Dla powyższego wniosku nie ma znaczenia, czy wymóg zgody wynika wprost z ustawy, czy został w jakikolwiek sposób zmodyfikowany w umowie spółki (tak M. Litwińska-Werner, w: Włodyka, System pr. handl., t. 2A, 2007, s. 490). Ze względu na możliwość następczego wyrażenia zgody należy również odrzucić pogląd uznający, że brak zgody skutkuje nieważnością czynności prawnej (art. 58 k.c.) przenoszącej ogół praw i obowiązków (tak G. Kozieł, Przesłanki, s. 40). W doktrynie wskazuje się jednak, iż wymóg zgody dotyczy jedynie czynności rozporządzającej. Z tego też względu czynność jedynie zobowiązująca dokonana bez wymaganej zgody pozostałych wspólników jest ważna. Niemniej w przypadku braku zgody nie będzie możliwości skutecznego zawarcia umowy rozporządzającej, co może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą niedoszłego zbywcy (tak: M. Spyra, w: Bieniak i in., Komentarz KSH, 2012, art. 10, Nb 6). Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego ubezpieczony K. S. zawarł umowę zbycia ogółu praw i obowiązków na rzecz spółki (...) sp. z o.o. w G., jednak brak jest podstaw do ustalenia, że czynność ta została dokonana
2 umowy spółki, tj. za zgodę 85% głosów wspólników. Sąd Okręgowy zaznaczył, że wspólnicy
umową spółki z dnia 3 marca 2014 r. wnieśli tytułem wkładów do spółki kwotę 5.000 zł, z czego K. S. wniósł kwotę 3.000 zł, co się równa 60% udziałów. Zatem w dniu zbycia ogółu praw i obowiązków spółki jawnej K. S. posiadał jedynie 60% głosów liczoną względem 100 głosów posiadanych przez wszystkich wspólników. Brak jest zatem potwierdzenia zgody na dokonanie tej czynności co najmniej przez 25% głosów. Jak wskazano już wcześniej, w umowie spółki z dnia 3 marca 2014 r., w §9 wskazano, że dopuszcza się możliwość przeniesienia praw i obowiązków wspólnika na inną osobę pod warunkiem zgody spółki wyrażonej w uchwale podjętej kwalifikowaną większością 85% głosów liczoną względem 100 głosów posiadanych przez wszystkich wspólników i złożenia oświadczenia wspólnika przystępującego do spółki, że przystępuje na zasadach określonych w umowie spółki. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu Okręgowego przyjąć należało, że ubezpieczony nie przedstawił żadnego miarodajnego materiału dowodowego potwierdzającego posiadanie przez niego zgody wspólników do zbycia ogółu praw i obowiązków spółki jawnej. Nadto jego wniosek o wykreślenie go z KRS jako wspólnika właśnie z powyższego powodu został zwrócony. W Krajowym Rejestrze Przedsiębiorców ubezpieczony w dalszym ciągu widnieje jako wspólnik (...) spółka jawna. Dla porządku Sąd I instancji przypomniał, iż osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność są między innymi wspólnicy spółki jawnej (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Wspólnik takiej spółki jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność,
art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, tj. od dnia uzyskania statusu wspólnika do dnia utraty takiego statusu. W orzecznictwie wskazuje się, że okres istnienia spółki jawnej jest jednoznacznie ustalony przepisami Kodeksu spółek handlowych. Zgodnie bowiem z art. 25 1 §1 k.s.h. spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru, zaś w art. 84 §2 k.s.h. stwierdzono, że rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru. Decyduje zatem sam wpis do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Odnosząc uwagi dotyczące obowiązującego stanu prawnego do pytań sformułowanych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Okręgowy przypomniał, że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma konstytutywny charakter, który wynika wprost z przepisów Kodeksu spółek handlowych, a moment rozpoczęcia prowadzenia bądź zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę (czyli stan faktyczny) jest irrelewantny dla jej istnienia - w odróżnieniu od wpisu do CEIDG (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2017 r., III UK 244/16). W konsekwencji nie powinno budzić wątpliwości, że samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym stanowi posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej wpisanej do KRS. Można również stwierdzić, że wpis spółki jawnej do KRS i brak jej wykreślenia (mimo nieprowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników) stanowi samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólników takiej spółki, co wynika wprost z jednoznacznego brzmienia stosownych przepisów (postanowienie SN z 12 sierpnia 2020 r., I UK 337/19). Reasumując, w ocenie Sądu I instancji argumentacja przedstawiona przez odwołującego się w zakresie dokonanego przez niego zbycia/przeniesienia ogółu praw i obowiązków spółki jawnej nie znalazła odzwierciedlenia w ustaleniach i dokonanej ocenie dowodów. Wobec braku jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej wnioskodawcy – brak przedłożenia uchwał ze zgromadzenia wspólników (zgód wspólników) – skutkowało stwierdzeniem, iż ubezpieczony K. S. nadal posiada statusu wspólnika w (...) spółce jawnej. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. W punkcie II sentencji wyroku Sąd Okręgowy orzekł o kosztach zastępstwa procesowego, kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik sporu, na podstawie art. 98 §1 k.p.c., art. 99 k.p.c. oraz art. 108 k.p.c. oraz na podstawie §9 ust. §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), ustalając je w stawce minimalnej tj. 360 zł, biorąc pod uwagę rodzaj i stopień zawiłości sprawy, nakład pracy pełnomocnika pozwanego oraz jego wkład pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia. Apelację od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony K. S. zaskarżając go w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 233 §1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.p.c. w zw. z art. 659 §1 k.c. poprzez nadużycie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny zebranego materiału bez jego wszechstronnego rozważenia. Dodatkowo skarżący zgłosił zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz 8 ust. 6 pkt 1 i 4 ustawy systemowej poprzez błędne zastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania, ewentualnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji w celu uzupełnienia materiału sprawy oraz zasądzenie od ZUS kosztów procesu. Ponadto ubezpieczony złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w II instancji. W uzasadnieniu apelacji skarżący wskazał, że wpis zmian osobowych wspólników spółki jawnej ma charakter deklaratoryjny. Nie zgodził się także ze stwierdzeniem Sądu, że okoliczności faktyczne były w całości bezsporne. W niniejszej sprawie od początku kwestionował stan faktyczny będący podstawą decyzji ZUS. Skarżący zwrócił uwagę, że zobowiązaniem z dnia 30 stycznia 2025 r. Sąd wezwał go do „odniesienia się do zarzutu braku skuteczności umowy zbycia udziałów i wykazanie skuteczności umowy”. Sąd w żadnym miejscu zobowiązania nie podał, o co konkretnie chodzi i jaka kwestia budzi jego wątpliwość. W odpowiedzi na otrzymane wezwanie złożył pismo z dnia 10 lutego 2025 r. w którym podał jako dowód akt notarialny nr (...). Skarżący nie rozumiem dlaczego Sąd nie napisał mu, że ma wykazać zgodę wspólników na sprzedaż udziałów. Sąd sformułował zobowiązanie w taki sposób, że nie wiadomo o co chodzi, a wyprowadza z tego niekorzystne skutki dla odwołującego. Jest to działanie wbrew prawu i poddaje w wątpliwość rzetelność Sądu w rozpatrzeniu sprawy. Nie jest także prawdą, zdaniem apelującego, wskazana w uzasadnieniu podstawa oddalenia wniosku o wpis w KRS - wskazano wprost wniosek podpisany niezgodnie ze sposobem reprezentacji. Sąd nie ma uprawnienia do kreowania w sprawie stanu faktycznego sprzecznego z rzeczywistymi faktami tak jak w przypadku niniejszej sprawy. W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w sprawie pozostawało, czy ubezpieczony K. S. podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozostawania wspólnikiem spółki (...) sp.j. w okresach od 1 września 2019 r. do 2 listopada 2020 r. i od 1 września 2021 r. do 7 listopada 2023 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego dokonana przez Sąd Okręgowy ocena mieści się w granicach statuowanych treścią art. 233 k.p.c. i nie wzruszają jej zarzuty apelacji.
art. 233 §1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a ponadto powinna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i – ważąc ich moc oraz wiarygodność – odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r., II UKN 685/98). W razie przekroczenia naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 233 §1 k.p.c. wadliwa jest przeprowadzona przez sąd ocena dowodów, a także będące jej konsekwencją ustalenie stanu faktycznego i jego subsumowanie pod określony przepis prawa. Nadto, jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 §1 k.p.c.) i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, I ACa 513/05). Dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 233 §1 k.p.c. nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżących odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie sądu w tym zakresie. W szczególności strona skarżąca powinna wskazać, jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając (tak Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniach z dnia: 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00; 12 kwietnia 2001 r., II CKN 588/99; 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu art. 233 §1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest wystarczające jedynie przekonanie o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, niepubl.). Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy w sprawie w przeważającej części, znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, a podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 233 §1 k.p.c. jest chybiony. Należy jedynie sprostować, że organ rentowy w zaskarżonej decyzji nie ustalił okresów podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Przechodząc do podstawy materialnoprawnej przypomnieć należy, że
art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Z kolei według art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Istota sporu między stronami sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy K. S. podlega ubezpieczeniom społecznym w okresach od 1 września 2019 r. do 2 listopada 2020 r. i od 1 września 2021 r. do 7 listopada 2023 r. z tytułu pozostawania wspólnikiem spółki (...) sp.j. Z twierdzeń ubezpieczonego wynika, że zbył udziały w spółce (...) sp.j. w dniu 16 sierpnia 2019 r., a wpis zmian osobowych wspólników spółki jawnej w KRS jego zdaniem ma charakter deklaratoryjny. Przypomnieć można, że z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, iż spółkę (...) sp.j. zawiązali K. S., L. S. oraz P. S.. Jest ona zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego od 24 kwietnia 2014 r. Wspólnikami w spółce są: K. S. i P. S., którzy jednocześnie reprezentują spółkę. Do dnia 10 sierpnia 2018 r. wspólnikiem był także L. S.. Umowa spółki jawnej (...) została sporządzona w formie aktu notarialnego w dniu 3 marca 2014 r.
umowy wspólnicy wnieśli tytułem wkładów do spółki kwotę wynoszącą 5.000 zł, w tym K. S. - 3.000 zł, L. S. - 1.500 zł, P. S. 500 zł. Co istotne w myśl §9 ust. 2 tej umowy: „Dopuszcza się możliwość przeniesienia praw i obowiązków Wspólnika na inna osobę pod warunkiem zgody spółki wyrażonej w uchwale podjętej kwalifikowaną większością 85% głosów liczoną względem 100 głosów posiadanych przez wszystkich wspólników i złożenia oświadczenia Wspólnika przystępującego do Spółki, że przystępuje na zasadach określonych w umowie Spółki”. Stosownie zaś do §7 ust. 8 „każdy wspólnik posiada tyle głosów, ile procent wkładu wniósł do spółki”. W dniu 16 sierpnia 2019 r. K. S. zawarł ze spółką (...) sp. z o.o. w G. umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w Spółce jawnej (...). W treści umowy ubezpieczony oświadczył, że dokonuje zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce za kwotę 1.000 zł; wartość wkładu, który w chwili zawarcia umowy posiadał K. S. w spółce jawnej wynosiła 3.000 zł. Ponadto w tym samym dniu zawarto też umowę zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w (...) sp. j. - pomiędzy P. S. i spółką (...) sp. z o.o. w G.. Wniosek z dnia 30 września 2019 r. podpisany przez K. S. i P. S., złożyny do sądu rejestrowego o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorstw (...) sp. j., sygn. akt. (...) został zwrócony na mocy zarządzenia z dnia 13 grudnia 2019 r. W motywach rozstrzygnięcia podano: wniosek podpisany niezgodnie ze sposobem reprezentacji. W dniu 31 sierpnia 2023 r. zawarte zostały kolejne umowy zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w (...) sp.j. pomiędzy P. S. i L. S.. P. S. zbył wówczas ogół praw i obowiązków za kwotę 500 zł oraz pomiędzy K. S. i (...) sp. z o.o. w B.. K. S. zbył wówczas ogół praw i obowiązków wspólnika za kwotę 500 zł. Sąd rejestrowy zarządzeniem z dnia 29 września 2023 r. dokonał ponownie zwrotu wniosku z dnia 7 września 2023 r. ze wskazanym motywem rozstrzygnięcia: wniosek podpisany niezgodnie ze sposobem reprezentacji. Wskazać w tym miejscu należy, że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) może mieć charakter konstytutywny (tworzący) lub deklaratoryjny (potwierdzający), w zależności od przepisów ustawy. Wpisy konstytutywne, takie jak powstanie spółki czy zmiana umowy spółki, są skuteczne dopiero od momentu wpisania do rejestru, podczas gdy wpisy deklaratoryjne, na przykład powołanie członka zarządu, potwierdzają stan prawny lub faktyczny, który już wcześniej zaistniał. Wpis konstytutywny to wpis, który jest warunkiem koniecznym do powstania lub zmiany określonego stanu prawnego. Dopiero dokonanie wpisu w KRS wywołuje skutki prawne, zarówno w stosunkach wewnętrznych spółki, jak i wobec osób trzecich. Natomiast wpis o charakterze deklaratoryjnym potwierdza istnienie stanu prawnego lub faktycznego, który już nastąpił wcześniej. W przypadku gdy ustawa stanowi, że dany wpis tworzy nowy stan prawny, to ma on charakter konstytutywny. Jeśli przepisy nie określają wpływu wpisu na skuteczność, a dana zmiana lub fakt prawny był skuteczny wcześniej (np. na podstawie uchwały organu spółki), wówczas wpis ma charakter deklaratoryjny. Bez wątpienia wpis w KRS faktu zbycia udziałów w spółce jawnej ma charakter konstytutywny, a zatem dopiero dokonanie wpisu wywołuje skutki prawne. Sąd Najwyższy wskazał, że wspólnik spółki jawnej jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność,
art. 13 pkt 4 u.s.u.s., podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, to jest od dnia uzyskania statusu wspólnika do dnia utraty takiego statusu. Stwierdził również, że wpis spółki jawnej do KRS i brak jej wykreślenia (mimo nieprowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników) stanowi samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólników takiej spółki, co wynika wprost z jednoznacznego brzmienia stosownych przepisów (por. postanowienia SN z 21 września 2023 r., III USK 180/23 i z dnia 23 lipca 2024 r., I USK 2/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego samodzielną - i zarazem wystarczającą - podstawę podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu stanowi więc posiadanie statusu wspólnika spółki jawnej wpisanej do KRS, a w tym kontekście wpis spółki jawnej do KRS i brak jej wykreślenia. Wynikający z posiadania statusu wspólnika spółki jawnej tytuł podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu istnieje - jak stanowi art. 13 pkt 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230) - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2025 r., II GSK 6/25). Sąd Apelacyjny podziela pogląd, że z treści art. 8 ust. 6 pkt 4 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.s.u.s. wynika, że dla potrzeb podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wspólnik spółki jawnej uważany jest za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą. Pozostawanie wspólnikiem takiej spółki stanowi zatem prowadzenie pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy. W rezultacie, obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlega każdy będący osobą fizyczną wspólnik spółki jawnej zawiązanej w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i prowadzącej taką działalność (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 czerwca 2021 r., V SA/Wa 2568/20). Zasady działania spółek w tym spółki jawnej określają przepisy kodeksu spółek handlowych. Z art. 25 1 §1 k.s.h. wynika, że spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru, zaś w art. 84 §2 k.s.h., że rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru.
art. 10 §1 k.s.h. ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi.
tego artykułu ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Czynność prawna dotycząca zbycia ogółu praw i obowiązków bez wymaganej zgody jest obarczona sankcją bezskuteczności zawieszonej. W niniejszej sprawie spółka (...) sp.j. posiadała 3 wspólników, którzy wnieśli tytułem wkładów do spółki kwotę 5.000 zł, w tym K. S. - 3.000 zł, L. S. - 1.500 zł, P. S. 500 zł. Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że wkład K. S. równa się 60% udziałów. Zatem w dniu zbycia ogółu praw i obowiązków spółki jawnej K. S. posiadał jedynie 60% głosów liczoną względem 100 głosów posiadanych przez wszystkich wspólników. Pomimo wezwania odwołującego do odniesienia się do zarzutu braku skuteczności umowy zbycia udziałów z dnia 16 sierpnia 2019 r. i wykazania jej skuteczności, nie odniósł się on do powyższego. Brak jest zatem potwierdzenia zgody na dokonanie tej czynności co najmniej przez 25% głosów,
2 umowy spółki (...) sp.j. W apelacji skarżący wskazał, że kwestionował stan faktyczny, niemniej jednak w żaden sposób nie udowodnił swoich twierdzeń. Ponadto apelujący uznał, że zobowiązanie sformułowane przez Sąd było niezrozumiałe. Zdaniem Sądu Apelacyjnego osoba zakładająca spółkę jawną winna znać przepisy kodeksu spółek handlowych i wynikające z jego przepisów prawa i obowiązki wspólnika. Reasumując, skoro ubezpieczony nie wykazał, że czynność zbycia prawa i obowiązków w spółce z dnia 16 sierpnia 2019 r. dokonana została
przepisami prawa oraz
postanowieniami umowy spółki nie ma ona charakteru wiążącego. Nie dokonano stosownych wpisów w KRS
e złożonym wnioskiem, gdyż został on podpisany niezgodnie ze sposobem reprezentacji. Wpis w KRS dotyczący zmian w składzie osobowym spółki ma charakter konstytutywny, zatem jego brak jest podstawą do uznania, że dokonana czynność zbycia praw i obowiązków w spółce jest nieważna. Skoro zatem K. S. nadal jest wspólnikiem spółki jawnej (...) podlega z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jak wskazał pozwany organ rentowy w zaskarżonej decyzji z dnia 30 lipca
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.