Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. akt II Ka 889/25
Sygn. akt II Ka 889/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2026r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący:
SSO Karol Troć Protokolant: st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale prokuratora Iwony Filimoniuk po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy Z. A. oskarżonego z art. 158 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 23 września 2025 r. sygn. akt II K 179/24 I. w zaskarżonej części utrzymuje wyrok w mocy;
II. zasądza od oskarżonego Z. A. na rzecz Skarbu Państwa 80 złotych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 889/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1 1.
CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 23 września 2025 r. sygn. akt II K 179/24 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k.
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp.
Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp.
Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu .
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp.
Zarzut Obrońca zaskarżanemu wyrokowi zarzucił:
I. na podstawie art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia (poprzez dokonanie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych), tj.:
III. na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt 2 k.p.k. wyrokowi w zaskarżonej części zarzucam błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że wina oskarżonego Z. A. w zakresie przypisanego mu czynu nie budzi żadnych wątpliwości, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że Z. A. bronił się i odpierał bezpośredni, bezprawny atak oskarżonego M. B., a jego działanie było nastawione na obronę i ochronę swojego własnego bezpieczeństwa, nawet jeżeli przyjęło formę „szarpaniny", a tym samym jego zachowanie winno być rozpatrywane w ramach kontratypu z art. 25 k.k., a zatem oskarżony nie powinien ponosić winy przy obronie koniecznej, co powinno skutkować jego uniewinnieniem, a nie warunkowym umorzeniem postępowania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty obrońcy oskarżonego sprowadzały się do próby wykazania, że to nie Z. A. (i jego koledzy) zainicjowali zajście, a następnie nie uczestniczyli w nim aktywnie, ograniczając się wyłącznie do odpierania ataków, wskutek czego nie można mówić o udziału w bójce, a jedynie o obronie koniecznej. W tym celu skarżący podnosił, że Sąd niewłaściwie ocenił zebrane w sprawie dowody, tak osobowe, jak i materialne oraz wyciągnął z nich niewłaściwe wnioski. Poczynając od podkreślanych dowodów takich jak zestawienie połączeń telefonicznych czy dokumentacja medyczna Z. A. należy zauważyć, że nie były one przez nikogo kwestionowane ani nie zostały zdyskwalifikowane przez Sąd, który słusznie stwierdził, że dla oceny słuszności zarzutów aktu oskarżenia nie mają one istotnego znaczenia.
Jak słusznie podkreślił Sąd meriti, dla bytu przestępstwa udziału w bójce nie jest bowiem istotne, kto zainicjował zdarzenie, kto pierwszy zadał cios ani czy w ogóle cios zadał, dlatego też wywody apelacji, że oskarżony miał w niedalekiej perspektywie ślub, że właśnie zamówił taksówkę i nie planował dodatkowych atrakcji wieczoru w postaci walki na pięści, nie mają w sprawie istotnego zdarzenia. Istotne w sprawie było bowiem to, czy w sytuacji, gdy zajście z udziałem kilku osób się już rozpoczęło (na skutek zaczepki jednej z nich), pozostał on i towarzyszące mu osoby wyłącznie pasywny (a więc czy wyłącznie starał się unikać ataków, parował ciosy, oddalał się z miejsca zdarzenia itd.), czy też może podjął aktywną konfrontację, odpowiadając na zachowania osoby/osób atakujących działaniami adekwatnymi, podobnymi.
Na ocenę charakteru jego aktywności w trakcie zajścia nie ma wpływu to, czy tylko on, czy jeszcze ktoś doznał w jego trakcie obrażeń ciała (niezależnie od możliwych i wskazanych przez Sąd I instancji rozważań co do mechanizmu, w jakim do nich doszło), czy tylko jemu, czy komuś jeszcze uszkodzono mienie (a w sprawie niniejszej nie tylko zegarek i okulary Z. A. uległy uszkodzeniu czy zniszczeniu), ani nawet to, czy to Z. A. jako zaczepiony czuł się ofiarą ataku i wezwał policję, nie czując się współsprawcą szczególnego typu przestępstwa, jakim jest udział w bójce. W tym zakresie decydujące było to, że wskutek zaczepki M. B. najpierw oskarżony, później towarzyszący mu koledzy, a później również E.
K.włączyli się do konfliktu, którego przebieg (wbrew tezie zarzutów apelacji) przez wszystkich jego uczestników był opisywany nieco inaczej, chaotycznie, co można zrozumieć mając na uwadze dynamikę zdarzenia, ale i pozostawanie przez te osoby pod wpływem alkoholu. Tym niemniej pierwotne, najbliższe zdarzeniom, a przez to nienazanaczone przemyśleniami o potrzebie takiego przedstawienia ich przebiegu, by sobie i kolegom nie zaszkodzić, relacje już tylko kolegów Z. A., przeczą twierdzeniu apelacji, że jego zachowanie polegało wyłącznie na obronie przed atakiem M. B.. D. D. opisał najpierw wymianę zdań między M. B. a Z. A., która skutkowała zadaniem przez tego pierwszego ciosu drugiemu i przerodziła się w ich szarpaninę, a w jej dalszym przebiegu Ł.
J. obezwładniał pierwszego napastnika, trzymając go od tyłu za ręce. Z. F. wskazał, że po wymianie zdań to C. S. „dotknął” napastnika, żeby zwiększyć dystans, po czym został mocno odepchnięty, a następnie Z. A. próbując „delikatnie” zwiększyć dystans „delikatnie dotknął” napastnika (i to nie było uderzenie) i wówczas zaczęli się oni szarpać, przy czym uderzeń żadnych nie widział. Pół roku później w wyjaśnieniach Ł. J. twierdził, że Z. A. po pierwszym uderzeniu złapał i unieruchomił napastnika, by uniemożliwić mu dalsze zadawanie ciosów, po czym na pomoc ruszył z gazem O. Z. (którego z kolei on chwycił i unieruchomił), ale już w relacji C. S. pierwszy napastnik najpierw obił Z. A., potem próbował bić również jego, gdy zaczął „ich rozpychać” i wówczas dołączył O.
Z., a Ł. J. nie brał w tym udziału. Z. A. zaś w pierwotnych wyjaśnieniach w ogóle nie opisał szczegółów, podnosząc jedynie, że z jego strony nie było żadnej aktywności, choć równocześnie, że zaatakowany miał prawo bronić się skutecznie, jak mógł, by nie doznać obrażeń i nie może odpowiadać za udział w bójce, nawet jeśli mógł uzyskać przewagę nad napastnikiem i spowodować u niego obrażenia ciała. Słusznie więc Sąd meriti dopatrzył się w relacjach tych osób rozbieżności i treści, wskazujących na chęć uchronienia siebie lub innych przed odpowiedzialnością karną, co czyni niezasadnymi zarzuty apelacji, że niesłusznie sąd ocenił ich wyjaśnienia i zeznania, choć są rzekomo spójne i logiczne, że niesłusznie wywiódł z treści tych dowodów równy udział obu stron w bójce, skoro zamawiając taksówkę nie mieli zamiaru brać w niej udziału.
Nie wytrzymuje logicznej krytyki zarzut niewłaściwej oceny zeznań M. G., której zeznania miałyby być w całości niewiarygodne i wewnętrznie sprzeczne – dlatego, że nie widziała początku zajścia oraz dlatego, że była osobą bliską dla O. Z. i jej relacja stanowiła wyraz linii jego obrony – choć równocześnie taką ocenę wyjaśnień oskarżonych stanowczo odrzucał. Podobnie za nielogiczny należało uznać zarzut dotyczący wymagania uznania za niewiarygodne zeznań Z. F. tylko dlatego, że zeznał, że nie widział pierwszych uderzeń – bo skoro inni o nich mówili, to i on powinien je widzieć. Wszystko to, dodatkowo jeszcze z uwzględnieniem wyjaśnień M. B. i O. Z., których oceny w apelacji nie zakwestionowano, a także zeznań M.
G. nakazuje uznać, że prawidłowe są ustalenia faktyczne Sądu I instancji, iż zachowanie Z. A. w trakcie całego zdarzenia, a nie tylko na jego początkowym etapie, nie było wyłącznie pasywne, obronne, uprawnione w ramach obrony koniecznej, ale przyjęło formę wzajemnego szarpania i uderzania się. Sąd I instancji szczegółowo i słusznie wskazał, że udział w bójce czy pobiciu nie musi nawet polegać na bezpośrednim zadawaniu uderzeń, ale może realizować się nawet w formie słownego zachęcania, „zagrzewania” innych osób do takiej aktywności, a penalizacja takiego udziału nie zależy od ustalenia, czy zajście zainicjowała tylko jedna strona czy osoba, czy że obie strony chciały wziąć w niej udział bądź wręcz ją wcześniej zaplanowały.
Bójkę może wywołać jedno słowo czy spojrzenie, na które innym słowem odpowie ktoś nim poruszony, co wywoła lawinę dalszych reakcji, najpierw słownych, potem odepchnięć, potem być może ciosów – ręką, nogą, a potem może i z wykorzystaniem niebezpiecznych przedmiotów, gdzie w sukurs, jeśli nie na ratunek, pierwotnym harcownikom przyjdą ich koledzy – z obu stron i dojdzie do regularnej bitwy wielu osób. W takim układzie żądanie, by odpowiedzialność za udział w bójce uzależniać od ustalenia, kto zaczął i w konsekwencji kto się bronił, należy uznać za całkowicie nieuzasadnione.
Wniosek O zmianę zaskarżanego orzeczenia poprzez uniewinnienie oskarżonego Z. A. od zarzucanego mu czynu, a w konsekwencji wyeliminowanie co do jego osoby obowiązku zapłaty świadczenia pieniężnego i zapłaty wydatków na rzecz Skarbu Państwa ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Niezasadność zarzutów skutkowała nietrafnością wniosku o jakąkolwiek zmianę wyroku, w szczególności poprzez uniewinnienie oskarżonego. W związku z tym nie mógł zostać uwzględniony wiązany z wnioskiem zasadniczym wniosek wynikowy o wyeliminowanie z treści wyroku orzeczenia o świadczeniu pieniężnym i obciążeniu kosztami sądowymi.
4.
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5.
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1.
Przedmiot utrzymania w mocy Całość wyroku, tak w części zaskarżonej, jak i w pozostałej, podlegającej ocenie z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność apelacji i brak okoliczności, podlegających uwzględnieniu z urzędu.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1.
Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 3.1.
Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6.
Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Zgodnie z treścią art. 636 § 1 kpk w razie nieuwzględnienia apelacji, wniesionej wyłącznie przez oskarżonego (jego obrońcę), koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi skarżący. Na koszty postępowania odwoławczego składają się zaś opłata w wysokości należnej za I instancję oraz ryczałt za doręczenia korespondencji – w kwocie 20 zł.
7.
PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana