Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 marca 2026 r., sygn. akt XXV C 669/23

Sygn. akt XXV C 669/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2026 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Paweł Duda Protokolant: protokolant sądowy Izabela Kwaterczak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Państwowego Instytutu Medycznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w W. przeciwko (...) spółce jawnej z siedzibą w T., Z. K. i M. J. o zapłatę I. zasądza solidarnie od (...) spółki jawnej z siedzibą w T., Z. K. i M. J. na rzecz Państwowego Instytutu Medycznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w W. kwotę 291.735,74 zł (dwieście dziewięćdziesiąt jeden tysięcy siedemset trzydzieści pięć złotych siedemdziesiąt cztery grosze):

II. oddala powództwo w pozostałej części;

III. zasądza tytułem zwrotu kosztów postępowania solidarnie od (...) spółki jawnej z siedzibą w T., Z. K. i M. J. na rzecz Państwowego Instytutu Medycznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w T. kwotę 13.636,16 zł (trzynaście tysięcy sześćset trzydzieści sześć złotych szesnaście groszy) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt XXVC 669/23 UZASADNIENIE wyroku z dnia 4 marca 2026 r.

Powód Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w W. pozwem z dnia 25 kwietnia 2023 r. wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych (...) spółki jawnej z siedzibą w W., Z. K. i M. J. kwoty 632.036,81 zł wraz z: a) odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, od kwoty 493.615,17 zł od dnia 25 kwietnia 2024 r. do dnia zapłaty, b) odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 130.191,31 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, c) odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 1.758,45 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, d) odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 5.471,87 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, e) odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 1.000,01 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 16 lutego 2018 r., jako wynajmujący, zawarł z (...) spółką jawną, jako najemcą, umowę najmu nr (...)dotyczącą lokalu użytkowego w postaci pomieszczeń stołówki w (...) należącym do kompleksu szpitalnego (...) MSWiA w W. przy (...), o łącznej powierzchni 511,5 m (

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 12 października 2023 r. tutejszy Sąd nakazał pozwanym, aby zapłacili solidarnie na rzecz powoda kwotę 632.036,81 zł, wraz z: odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym liczonymi od kwoty 493.615,17 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 130.191,31 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.758,45 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 5.471,87 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.000,01 zł od dnia 25 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty, oraz koszty postępowania, w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty albo wnieśli w tymże terminie sprzeciw .

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwani zaskarżyli powyższy nakaz zapłaty w całości i wnieśli o oddalenie powództwa w całości.

Pozwani podnieśli, że na skutek ogłoszenia przez władze państwowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i związanych z tym obostrzeń, w związku z zakażeniami wirusem (...), wystąpiła wada przedmiotu najmu w rozumieniu art. 664 § 1 k.c., która ograniczyła przydatność wynajętej stołówki do umówionego celu, w wyniku czego drastycznie spadły przychody z prowadzonej przez najemcę działalności. Przed ogłoszeniem stanu epidemii ze stołówki korzystali bowiem zarówno pracownicy Szpitala, pacjenci, współpracownicy i odwiedzający chorych goście. Po ogłoszeniu epidemii i przekształceniu (...) MSWiA w szpital jednoimienny, jedynymi klientami stołówki stali się pracownicy Szpitala. Pozwani w związku z drastycznym spadkiem przychodów zamierzali rozwiązać umowę najmu, ale nie uczynili tego na skutek próśb dyrekcji Szpitala, która nalegała na zapewnienie posiłków dla personelu powoda w okresie pandemii. Strony negocjowały aneks do umowy najmu przewidujący obniżkę czynszu za miesiące od listopada 2020 r. do marca 2021 r., ale do jego podpisania nie doszło, w szczególności ze względu na pogarszającą się sytuację stołówki. W okresie, którego dotyczy pozew, spadki sprzedaży stołówki w stosunku do roku 2019 wynosiły: za listopada 2020 r. 71%, za grudzień 2020 r. 59%, za styczeń 2021 r. 65%, za luty 2021 r. 60%, za marzec 2021 r. 55%, za kwiecień 2021 r. 59%, za maj 2021 r. 55%, za czerwiec 2021 r. 45%, za lipiec 2021 r. 56%, za sierpień 2021 r. 49%, za wrzesień 2021 r. (proporcjonalnie do czasu zamknięcia stołówki) 49%. W tej sytuacji czynsz za miesiąca objęte pozwem winien zostać istotnie obniżony – przynajmniej w takiej proporcji, w jakiej przychody spółki spadły w stosunku do analogicznego okresie sprzed pandemii. W sytuacji, gdyby Sąd uznał, że przepis art. 664 § 1 k.c. nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, wysokość czynszu winna zostać obniżona w oparciu o art. 5 k.c., ponieważ dochodzenie przez powoda czynszu w pełnej wysokości jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego – lojalności, uczciwości kupieckiej i solidarności społecznej. Wystąpienie stanu epidemii oraz wszystkie związane z tym konsekwencje stanowią bowiem okoliczności niezależne do strony, które można uznać za przypadek siły wyższej. Pozwani wskazali ponadto, że kwota 6.081,99 zł wynikająca z faktury nr (...) z dnia 31 grudnia 2020 r., składająca się na dochodzoną przez powoda sumę 493.615,17 zł, została zapłacona 9 lipca 2021 r. Pozwani zakwestionowali również skuteczność kapitalizacji odsetek od należności wynikających z poszczególnych faktur, z uwagi na nieprzedstawienie przez powoda kwot skapitalizowanych odsetek od poszczególnych należności, a także wyliczenia skapitalizowanych odsetek za opóźnienie.

W piśmie procesowym z dnia 24 stycznia 2024 r. powód cofnął pozew, bez zrzeczenia się roszczenia, w części co do następujących kwot: 6.081,99 zł tytułem należności wynikającej z faktury nr (...) z dnia 31 grudnia 2020 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym; 1.742,06 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym od wyżej wymienionej kwoty 6.081,99 zł; 323,04 zł tytułem rekompensaty za odzyskiwanie należności od wyżej wymienionej kwoty 6.081,99 zł; 65,01 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od wyżej wymieniowej kwoty 323,04 zł tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Jednocześnie powód podtrzymał powództwo w pozostałym zakresie.

Z uwagi na częściowe cofnięcie pozwu, postanowieniem z dnia 30 maja 2025 r. Sąd umorzył postępowanie w części co do kwot: 6.081,99 złotych, wynikającej z faktury VAT nr (...) z dnia 31 grudnia 2020 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od tej kwoty; 1.742,06 złotych, tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych naliczonych od w/w kwoty 6.081,99 złotych; 323,04 złotych, tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, o której mowa w art. 10 ustawy z dnia 8 marca 2015 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych od w/w kwoty 6.081,99 złotych; 65,01 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od w/w kwoty 323,04 złotych, Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) spółka jawna z siedzibą w W., jako najemca, oraz (...) Szpital (...) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w T. (obecnie: Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji), jako wynajmujący, zawarli w dniu 16 lutego 2018 r. umowę najmu nr (...), na podstawie której wynajmujący oddał najemcy, a najemca przyjął do używania pomieszczenia stołówki w budynku (...), usytuowane na terenie (...) MSWiA w T. przy ul. (...) (zwane „lokalem”), w tym na I piętrze w budynku (...) o powierzchni 379,70 m (

Według umowy najmu, wynajmującemu przysługuje prawo zmiany wysokości czynszu określonego w § 8 ust. l umowy raz w roku, w oparciu o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług za rok ubiegły, ogłaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, za miesięcznym pisemnym powiadomieniem, bez konieczności wypowiadania warunków umowy (§ 11 umowy).

Umowa została zawarta na okres 48 miesięcy i wchodziła w życie z dniem 16 lutego 2018 r. (§ 12 ust. 1 i 2 umowy).

W umowie przewidziano, że wynajmujący może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, bez wypowiedzenia w przypadku, gdy najemca: a) dopuszcza się opóźnienia z zapłatą czynszu lub jego części, co najmniej za dwa pełne okresy płatności,

Lokal użytkowy objęty powyższą umową najmu został wydany pozwanej spółce w dniu 16 lutego 2018 r., co stwierdzono w sporządzonym protokole zdawczo-odbiorczym (protokół zdawczo-odbiorczy z 16.02.2018 r. – k. 30-36).

Aneksem nr (...) do przedmiotowej umowy najmu, zawartym 19 marca 2019 r., strony zmieniły § 7 ust. 4 umowy najmu ustalając, że wynajmujący od dnia 1 sierpnia 2018 r. będzie prowadził gospodarkę odpadami komunalnymi powstałymi i gromadzonymi w związku z prowadzoną przez najemcę na nieruchomości wynajmującego działalnością gospodarczą oraz że zasady prowadzenia gospodarki odpadami komunalnymi, w tym płatności, i wynikające z nich prawa i obowiązki stron regulować będzie odrębna umowa, która zostanie zawarta nie później niż w terminie 3 dni od dnia podpisania niniejszego Aneksu (Aneks nr (...) z 19.03.2019 r. – k. 28-28v.).

W wykonaniu powyższego Aneksu, (...) Szpital (...) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o (...) spółka jawna zawarli w dniu 20 marca 2019 r. umowę nr (...) dotyczącą zasad gospodarki odpadami komunalnymi nieruchomości położonej przy (...) w T.. W umowie postanowiono, że najemca będzie obowiązany, w nieprzekraczalnym terminie 3 dni od dnia zawarcia umowy, do złożenia, przedstawicielowi wynajmującego jednorazowych dwóch pisemnych deklaracji dotyczących wytwarzanych odpadów, z uwzględnieniem zbiórki odpadów komunalnych w sposób selektywny, za dwa okresy: od 1 sierpnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. w podziale na odpady zmieszane oraz od 1 stycznia 2019 r. przez okres obowiązywania umowy najmu, w podziale na określone w umowie frakcje, podając przy tym: miesięczne ilości gromadzonych odpadów, preferowane terminy odbiorów w miesiącu, a także osobę upoważnioną wobec wynajmującego do reprezentacji najemcy przy realizacji postanowień umowy (§ 1 ust. 1 umowy). Najemca zobowiązał się do gromadzenia odpadów komunalnych w sposób selektywny w podziale na frakcje wyłącznie w miejscach gromadzenia odpadów komunalnych wskazanych przez wynajmującego oraz do zbierania i gromadzenia odpadów według zasad obowiązujących u wynajmującego oraz określonych w obowiązujących przepisach (§ 2 ust. 2 i 3 umowy).

Zgodnie z umową, najemca będzie zobowiązany do dokonywania następujących płatności: 1) miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości zadeklarowanej w deklaracji, o której mowa w § 1 umowy, 2) miesięcznego wynagrodzenia w wysokości stanowiącej 10% opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w pkt 1) niniejszego ustępu (§ 3 ust. 1 umowy). Za okres administrowania odpadami, od dnia 1 sierpnia 2018 r. do dnia zawarcia umowy najemca dokona jednorazowej płatności należności określonych w ust. 1 niniejszego paragrafu w terminie 7 dni od dnia złożenia faktury wystawionej zgodnie z § 4 umowy. Płatność nastąpi na podstawie dokumentów księgowych wystawionych przez wynajmującego w terminie 7 dni od dnia zawarcia Umowy (§ 3 ust. 2 umowy). W przypadku dokonania korekty ilości zadeklowanych od dnia 1 sierpnia 2018 r. do dnia zawarcia umowy odpadów, skutkującej zmianą płatności określonych w ust. 1 umowy, Najemca, którego zadeklarowana ilość odpadów uległa korekcie, będzie zobowiązany do zwrotu wynajmującemu w terminie 7 dni od dnia otrzymania faktury VAT różnicy pomiędzy opłatami ustalonymi i naliczonymi przed korektą, a opłatami ustalonymi i naliczonymi po korekcie (§ 3 ust. 3 umowy).

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi określona w § 3 ust. 1 pkt 1) umowy płatna będzie z góry w terminie do 20. dnia każdego miesiąca za dany miesiąc, na podstawie noty obciążeniowej wystawionej przez wynajmującego w terminie do 5. dnia każdego miesiąca (§ 4 ust. 1 umowy). Wynagrodzenie wynajmującego za administrowanie określone w § 3 ust. 1 pkt 2) umowy płatne będzie na podstawie faktury w terminie 14 dni od daty wystawienia faktury (§ 4 ust. 2 umowy). Do powyższego wynagrodzenia zostanie doliczony podatek VAT w wysokości obowiązującej w dniu powstania obowiązku podatkowego (§ 4 ust. 3 umowy). Jeśli w wyniku przeprowadzonej przez wynajmującego kontroli poprawności zadeklarowanych przez Najemców ilości zbieranych odpadów okaże się, że zadeklarowana wartość jest inna od ilości faktycznie zbieranych przez najemców i zabieranych odpadów komunalnych, to różnicą opłaty określonej w § 3 ust. 1 pkt 2) umowy zostanie obciążony najemca na podstawie noty obciążeniowej (§ 4 ust. 4 umowy). Należności określone w niniejszym paragrafie płatne będą na rachunek bankowy wskazany na nocie obciążeniowej lub na fakturze, w zależności od rodzaju płatności (§ 4 ust. 8 umowy). Za datę zapłaty tych należności strony przyjmują datę uznania rachunku bankowego wynajmującego (§ 4 ust. 9 umowy). W przypadku opóźnienia najemcy w zapłacie jakiejkolwiek należności lub jej części, wynajmujący naliczał będzie odsetki ustawowe za opóźnienie (§ 4 ust. 10 umowy).

Według zapisów umowy, umowa wchodzi w życie z dniem jej podpisania i reguluje gospodarkę odpadami oraz administrowanie gospodarką odpadami od dnia 1 sierpnia 2018 r. do dnia wygaśnięcia lub rozwiązania umowy najmu (§ 9 umowy). (umowa (...) dotycząca zasad gospodarki odpadami komunalnymi z dnia 19.03.2019 r. – k. 37-40).

W związku z wybuchem epidemii koronawirusa (...), Wojewoda (...) decyzją z dnia 17 marca 2020 r. na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...), innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, polecił przeprofilowanie na jednoimienny szpital zakaźny bazy łóżkowej (...) Szpitala (...) MSWiA w W. przy ul. (...), z uwzględnieniem 10% wskaźnika łóżek respiratorowych, z dniem 17 marca 2020 r. do odwołania (decyzja Wojewody (...) z dnia 17.03.2020 r. – k. 145).

W konsekwencji powyższej decyzji, (...) Szpital (...) MSWiA przyjmował tylko pacjentów zarażonych wirusem (...), a wyjątkowo również pacjenci przechodzący terapię onkologiczną (chemioterapię). W Szpitalu od dnia 13 marca 2020 r. wprowadzono wówczas szereg ograniczeń, w tym m.in. wstrzymano wszelkie planowe przyjęcia do Klinik i Oddziałów, wstrzymano czasowo działanie poradni specjalistycznych (w tym rehabilitacji i fizjoterapii), wstrzymano odwiedziny pacjentów przebywających w Szpitalu. Pacjenci nie mieli wówczas swobodnego poruszania się po terenie Szpitala. Personel medyczny mógł się poruszać po terenie Szpitala, lecz utrudnieniem były wydłużona droga komunikacji ze względu na konieczność korzystania z tzw. dróg „czystych” i „brudnych”. Poradnie specjalistyczne na terenie Szpitala były nieczynne od marca do czerwca 2020 r., a po tym okresie były sukcesywnie uruchamiane. W związku z powyższymi ograniczeniami wszyscy najemcy lokali w Szpitalu mieli bardzo utrudnioną działalność i Szpital zawierał z najemcami, za zgodą Ministra Zdrowia, aneksy do umów najmu, obniżające nawet ponad 90% czynsz najmu za okres od marca do czerwca 2020 r. Kolejna fala zachorowań na (...) miała miejsce jesienią 2020 r. i zimą 2021 r. Szpital MSWiA był szpitalem jednoimiennym przez ponad rok (wydruk informacji o organizacji pracy Szpitala ze strony internetowej Szpitala – k. 143-144, komunikat Ministerstwa Zdrowia z 09.10.2020 r. – wydruk ze strony (...) Oddziału (...) – k. 147-150, wydruk artykułu prasowego z 14.10.2020 r. – k. 151-152, zeznania świadków: E. G. – k. 330-330v., B. T. – k. 331v.-332, E. W. – 332, S. M. – k. 332v., W. W. – k. 377-378).

Przed wybuchem epidemii wirus (...), ze stołówki prowadzonej przez spółkę jawną (...) na terenie (...) Szpitala (...) korzystał personel Szpitala, pacjenci, osoby odwiedzające pacjentów. Po wybuchu epidemii i wprowadzaniu zmian organizacyjnych w Szpitalu, ze stołówki korzystał wyłącznie personel Szpitala. Dodatkowo przez pewien czas ze stołówki nie korzystali lekarze, ze względu na społeczną akcję przywożenia darmowych posiłków dla lekarzy na początku epidemii. W związku z tym liczba klientów stołówki oraz obroty pozwanej spółki znacznie spadły w stosunku do okresu sprzed epidemii. W tej sytuacji pozwani rozważali zawieszenie lub zakończenie działalności stołówki w Szpitalu. Do zawieszenia ani zakończenia działalności stołówki ostatecznie nie doszło ze względu na prośby pracowników Szpitala o jej kontynuowanie w ramach pomocy w organizacji posiłków dla personelu. Pozwani ograniczyli ilość osób zatrudnionych w stołówce: przed wybuchem epidemii w stołówce było zatrudnione 8-9 osób, a po wybuchu epidemii pozostały tam 3 osoby, a mimo to ponosili straty w związku z prowadzeniem stołówki (wydruk wiadomości e-mail z 12.05.2020 r. – k. 146, zeznania świadków: E. W. – k. 332, M. L. – k. 332v., S. M. – k. 332v.-333, H. B. – k. 378, K. M. – k. 378v., przesłuchanie pozwanych: M. J. – k. 379-379v. i Z. K. – k. 379v.-380).

W dniu 24 czerwca 2020 r. strony zawarły Aneks do umowy najmu nr (...) r. z dnia 16 lutego 2018 r., w którym ustaliły, że w związku z koniecznością ograniczenia przez najemcę z dniem 14 marca 2020 r. prowadzenia działalności na wynajmowanej powierzchni z powodu ustanowienia ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wynajmujący udziela 95% upustu na czynsz za okres od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r. oraz że najemca w tym okresie będzie obowiązany płacić czynsz w wysokości 5% kwoty określonej w § 8 ust. 1 umowy, a pozostałe opłaty nie ulegają zmianie (Aneks z dnia 24.06.2020 r. do umowy najmu – k. 29).

Pozwana spółka złożyła następnie do Szpitala wniosek o obniżenie czynszu za okres od lipca 2020 r. W związku z tym prowadziły rozmowy i uzgodnienia dotyczące dalszego obniżenia czynszu najmu. W toku tych rozmów Szpital żądał wykazania spadku obrotów w prowadzonej przez pozwanych stołówce. W tym celu pozwani przekazywali pracownikom administracyjnym Szpitala raporty z terminali płatniczych i z kas fiskalnych. W wyniku tych rozmów i po uzyskaniu przez Szpital zgody Ministra Zdrowia, przygotowany został projekt Aneksu nr (...) do umowy najmu, który przewidywał, że w związku z koniecznością ograniczenia przez najemcę działalności na wynajmowanej powierzchni z powodu ustanowienia ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, wysokość opłat czynszowych wynikających z umowy najmu ulegnie obniżeniu za okres od listopada 2020 r. do kwietnia 2021 r., w ten sposób, że najemca zapłaci: za listopad 2020 r. 43% czynszu należnego, za grudzień 2020 r. 54% czynszu należnego, za styczeń 2021 r. 41% czynszu należnego, za luty 2021 r. 50% czynszu należnego, za marzec 2021 r. 58% czynszu należnego, za kwiecień 53% czynszu należnego, zaś od maja 2021 r. strony obowiązuje wysokość opłat wynikających z umowy. Warunkiem wejścia w życie Aneksu było uregulowanie przez najemcę wszystkich nieuiszczonych i wymagalnych do dnia zawarcia Aneksu opłaty z tytułu: zużycia mediów, opłat za gospodarowanie opłatami komunalnymi, czynszu najmu za miesiąc ma 2021 r. oraz czerwiec 2021 r., zgodnie z zestawieniem stanowiącym załącznik do Aneksu. Pozwana spółka nie zapłaciła powyższych zaległych należności wobec braku środków finansowych, wobec czego projektowany Aneks nr (...) nie został podpisany ( pismo pozwanej spółki z 10.11.2020 r. – k. 153-156, pismo powoda z 25.11.2020 r. – k. 157, protokół przekazania raportów transakcji z terminali płatniczych z 26.04.2021 r. – k. 158, projekt Aneksu nr (...) do umowy najmu wraz z zestawieniem zaległości na dzień zawarcia Aneksu – k. 159-161, pismo powoda z 08.11.2021 r. – k. 162, raporty kasowe – k. 163-181, zestawienie sprzedaży i kosztów (...) – k. 182, zeznania świadków: E. G. – k. 330-330v., R. M. – k. 330v.-331v., B. T. – k. 331v.-332, M. L. – k. 332v., W. W. – k. 377-378, przesłuchanie pozwanych: M. J. – k. 379-379v. i Z. K. – k. 379v.-380).

Za okres od listopada 2020 r. do września 2021 r. (...) Szpital (...) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w T. wystawił spółce jawnej (...) następujące faktury VAT i notę księgową z tytułu należności za czynsz najmu, opłat za media oraz opłat związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi:

Pozwana spółka zapłaciła na rzecz (...) Szpitala (...) w dniu 9 lipca 2021 r. kwotę 6.081,99 zł z tytułu faktury VAT nr (...) (potwierdzenie transakcji – k. 184).

Powodowy Szpital naliczył ponadto pozwanej spółce odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, od objętych notami księgowymi należności z tytułu miesięcznej opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi oraz od objętych fakturami należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i za media (za wcześniejszej okresy niż wynikające z w/w faktur), które zostały uregulowanych przez spółkę z opóźnieniem, w łącznej kwocie 1.758,45 zł (zestawienie odsetek od należności zapłaconych – k. 68).

Pismem z dnia 17 września 2021 r. spółka jawna (...) poinformowała (...) Szpital (...), że w związku z trwającą pandemią (...) i związanymi z nią ograniczeniami organizacyjno-technicznymi nie jest w stanie kontynuować działalności restauracyjnej w wynajmowanym lokalu oraz że z dniem 18 września 2021 r. kończy prowadzenie działalności w kompleksie szpitalnym (...) i nieodwołalnie zamyka restaurację (pismo pozwanej spółki z 17.09.2021 r. – k. 66).

Natomiast (...) Szpital (...) pismem z dnia 17 września 2021 r. złożył (...) spółce jawnej oświadczenie o rozwiązaniu umowy najmu nr (...) z dnia 16 lutego 2018 r. na podstawie § 13 ust. 1 lit. a), w trybie natychmiastowym – bez zachowania terminu wypowiedzenia (oświadczenie o rozwiązaniu umowy z 17.09.2021 r. – k. 67).

W okresie od listopada 2020 r. do września 2021 r. spadki przychodów (...) (...)spółce jawnej z tytułu sprzedaży w restauracji prowadzonej w budynku (...) Szpitala (...) MSWiA w W., w stosunku do tych samych miesięcy 2019 r., wynosiły: - w listopadzie 2020 r. – około 71% (175.637,20 zł w 2019 r., 50.999,50 zł w 2020 r.), - w grudniu 2020 r. – około 59% (164.396,89 zł w 2019 r., 66.991,50 zł w 2020 r.), - w styczniu 2021 r. – około 65% (172.069,29 zł w 2019 r., 59.879,30 zł w 2021 r.), - w lutym 2021 r. – około 60% (170.717,80 zł w 2019 r., 68.726,49 zł w 2021 r.), - w marcu 2021 r. – około 55% (181.170,56 zł w 2019 r., 82.888,40 zł w 2021 r.), - w kwietniu 2021 r. – około 59% (175.191,92 zł w 2019 r., 72.855,50 zł w 2021 r.), - w maju 2021 r. – około 55% (177.096,29 zł w 2019 r., 79.548,40 zł w 2021 r.), - w czerwcu 2021 r. – około 45% (157.911,32 zł w 2019 r., 85.771,56 zł w 2021 r.), - w lipcu 2021 r. – około 56% (208.612,53 zł w 2019 r., 92.630 zł w 2021 r.), - w sierpniu 2021 r. – około 49% (165.436 zł w 2019 r., 84.439,45 zł w 2021 r.), - w wrześniu 2021 r. – około 49% (196.947,20 zł w 2019 r., co daje proporcjonalnie za okres od 1 do 17 września 2019 r. 111.603,41 zł, 56.966,50 zł w 2021 r. do 17 września). (raporty okresowe z kas fiskalnych – na k. 163-181) (...) Szpital (...) Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. został przekształcony w Państwowy Instytut Medyczny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w W. z dniem 1 stycznia 2023 r., na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o Państwowym Instytucie Medycznym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (informacja z rejestru KRS powoda – k. 19-20).

Z. K. i M. J. są wspólnikami spółki jawnej (...) (...) z siedzibą w W. (informacja z rejestru KRS pozwanej spółki – k. 21-22).

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie powołanych dowodów.

Sąd dał wiarę obiektywnym dowodom z wymienionych dokumentów, jako że nie budziły one wątpliwości co do ich autentyczności i stwierdzonych nimi faktów z rzeczywistym stanem rzeczy.

Nie budziły wątpliwości zeznania przesłuchanych w niniejszej sprawie świadków: E. G., R. M., B. T., E. W., M. L., S. M., W. W., H. B. i K. M. oraz zeznania pozwanych M. J. i Z. K., w których osoby te przekazały informacje na temat zmian organizacyjnych w powodowym Szpitalu w okresie epidemii (...), skutków tej epidemii i zmian organizacji pracy Szpitala dla działalności prowadzonej przez pozwanych w wynajmowanych w Szpitalu pomieszczenia, w tym znacznego spadku ilości klientów i przychodów stołówki, występowania przez pozwanych z wnioskiem o obniżenie czynszu najmu czy przyczyn niepodpisania przez strony przygotowanego Aneksu nr (...) do umowy najmu. Zeznania tych osób pozostawały zasadniczo ze sobą w zgodzie, miały charakter uzupełniający w stosunku do dowodów z dokumentów, składając się wraz z nimi na spójną i logiczną całość tworzącą opisany stan faktyczny sprawy.

Sąd na podstawie art. 235 (

W konsekwencji dowód ten było spóźniony, a jego prowadzenie prowadziłoby do przedłużenia postępowania, gdyż niezbędne byłoby odroczenia rozprawy.

Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt. 2 k.p.c. pominął wniosek pozwanych o zobowiązanie powoda do przedstawienia całkowitego rozliczenia umowy najmu pomiędzy stronami z uwzględnieniem wszystkich płatności należności wynikających z faktur, ponieważ dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotny był okres objęty pozwem, a nadto przedstawienie dowodów dokonanych wpłat leżało, zgodnie z zasadą z art. 6 k.c., po stronie pozwanej, a nie powodowej. Na tej samej podstawie Sąd pominął wnioski pozwanych o zobowiązanie powoda do przedstawienia informacji, czy inne podmioty będące najemcami pomieszczeń Szpitalu w okresie od listopada 2020 r. do września 2021 r. miały obniżone opłaty z tytułu najmu i złożenia dokumentu obejmującego zgodę Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na udzielenie upustu czynszu najmu we wskazanym wyżej okresie, ponieważ informacje tego rodzaju nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 659 § 1 i 2 k.c. przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Z treści art. 670 k.c. wynika nadto pośrednio, że oprócz czynszu, najemcę obciążać może obowiązek zapłaty świadczeń dodatkowych (których potrzeba ponoszenia pozostaje w związku z umową najmu), jeśli obowiązek taki przewidziano w umowie.

Przedmiotem umowy najmu z dnia 16 lutego 2018 r., która łączyła poprzednika prawnego powoda (wynajmującego) i pozwaną spółkę jawną (najemcę), był najem pomieszczeń w budynku (...) Szpitala (...) MSWiA w T. przy ul(...), za ustalony w umowie czynsz. W umowie najmu najemca zobowiązał się także do zapłaty na rzecz wynajmującego opłat za świadczenia dodatkowe, tj. ogrzewanie lokalu za pośrednictwem ogólnej sieci c.o., dostarczanie ciepłej i zimnej wody, odprowadzanie ścieków do kanalizacji publicznej, energii elektrycznej i wywóz nieczystości. Dodatkowo, na podstawie umowy dotyczącej zasad gospodarki odpadami komunalnymi z dnia 20 marca 2019 r., pozwana spółka zobowiązała się płacić powodowi miesięczne opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z wynagrodzeniem w wysokości 10% takiej opłaty.

Na gruncie materiału dowodowego niniejszej sprawy nie ulegało wątpliwości, że spółka (...) nie zapłaciła powodowi czynszu najmu za okres od listopada 2020 r. do września 2020 r. oraz opłat za wskazane wyżej świadczenia dodatkowe i za gospodarowanie odpadami komunalnymi, objętych fakturami dołączonymi do pozwu, z wyjątkiem faktury VAT nr (...) z dnia 31 grudnia 2020 r., która została opłacona. Co do należności wynikającej z tej wskazanej faktury pozew został cofnięty przez powoda, a Sąd umorzył co do niej postępowanie, zarówno w odniesieniu do należności głównej, odsetek za opóźnienie w jej zapłacie, jak i związanej z nią rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Wartość niezapłaconych należności z pozostałych faktur i noty księgowej, wymienionych wcześniej w ustaleniach faktyczny, wynosi łącznie 487.533,18 zł.

Pozwany zarzucili jednak, że zachodzą podstawy do obniżenia czynszu, albo na podstawie 664 § 1 k.c. – ze względu na wadę przedmiotu najmu ograniczającą jego przydatność do umówionego użytku, na skutek ogłoszenia przez władze państwowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii i związanych z tym obostrzeń w związku z zakażeniami wirusem (...), albo na podstawie art. 5 k.c. – ze względu na sprzeczność dochodzenia przez powoda czynszu w pełnej wysokości z zasadami współżycia społecznego, w sytuacji gdy wystąpienie stanu epidemii i związanych z tym konsekwencji doprowadziło do drastycznego spadku przychodów ze stołówki prowadzonej przez spółkę w wynajętych pomieszczeniach.

Przepis art. 664 § 1 k.c. stanowi, że jeżeli rzecz najęta ma wady, które ograniczają jej przydatność do umówionego użytku, najemca może żądać odpowiedniego obniżenia czynszu za czas trwania wad. Przez wadę należy rozumieć nie tylko usterki materialne rzeczy najętej, które ograniczają jej przydatność do umówionego lub wynikającego z właściwości rzeczy użytku, ale także okoliczności wpływające na zmniejszenie używalności przedmiotu najmu. Za wadę przedmiotu najmu może zostać uznane jedynie coś co tkwi w tym przedmiocie, znajduje w nim swoją przyczynę, która ostatecznie negatywnie wpływa na walory użytkowe, ograniczając jego przydatność do umówionego użytku. W przypadku lokalu wada musi dotyczyć samego lokalu, być z nim powiązana przestrzennie i funkcjonalnie. Tylko za tak rozumiane wady wynajmujący ponosi odpowiedzialność z tytułu rękojmi, bowiem tylko na nie ma faktyczny wpływ.. Zdecydowanie należy natomiast wykluczyć rozszerzanie pojęcia „wady” na wszelkie okoliczności zewnętrzne, które jedynie oddziaływają na przedmiot najmu. Za takie zewnętrzne okoliczności należy uznać czynniki, którym nie można się skutecznie przeciwstawić poprzez dokonanie odpowiednich modyfikacji przedmiotu najmu. Taka wykładnia pojęcia wady na gruncie art. 664 § 1 k.c. prowadziłaby wprost do nieuzasadnionego rozszerzenia odpowiedzialności wynajmującego na okoliczności wynikające z działania osób trzecich, na które nie ma on jakiegokolwiek wpływu i którym nie może się skutecznie przeciwstawić (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 23.05.2014r., I ACa 390/14 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26.02.2018 r., VII Aga 56/18).

Za wadę przedmiotu najmu w rozumieniu art. 664 § 1 k.c. nie może być zatem uznane, w rozpatrywanym przypadku, wprowadzenie zmian w funkcjonowaniu Szpitala (...) w W., w wyniku wybuchu epidemii (...) i związanych z tym zmian organizacyjnych będących wynikiem decyzji władz państwowych, jak wstrzymania przyjęć planowych do klinik i oddziałów szpitalnych, wstrzymania działania poradni specjalistycznych, zawieszenia działalności szkoły rodzenia i wydawania dokumentacji medycznej w Szpitalu czy wstrzymanie odwiedzin pacjentów przebywających w Szpitalu, co skutkowało ograniczeniem ilości osób korzystających ze stołówki. W wyniku tej wyjątkowej sytuacji nie uległ bowiem zmianie przedmiot najmu ani jego przeznaczenie. Nie stał się też on niezdatny w całości bądź choćby w części do umówionego użytku, czyli prowadzenia stołówki. Lokal przystosowany był do prowadzenia stołówki w takim samym stopniu w momencie zawarcia umowy, jak i przez cały czas jej trwania. Przekształcenie powodowego Szpitala w szpital zakaźny (jednoimienny) spowodowane epidemią (...), które prowadziło do ograniczenia klientów liczby klientów stołówki prowadzonej w lokalu, należy postrzegać jako okoliczność zewnętrzną, niezależną od wynajmującego i niezwiązaną z przedmiotem najmu. W rezultacie okoliczności powyższe nie mogą prowadzić do obniżenia czynszu najmu na podstawie art. 664 § 1 k.c.

W dalszej kolejności odnieść należy się do zarzutu pozwanych, że dochodzenie przez powoda czynszu najmu w pełnej wysokości stanowi, ze względu na opisane wyżej okoliczności, nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c., gdyż jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. W art. 5 k.c. zawarta jest klauzula generalna zasad współżycia społecznego, która odsyła do zastosowania pozaprawnych reguł postępowania w stosunkach między ludźmi, obejmujących także wskazania o charakterze obyczajowym i organizacyjnym. Uwzględnieniu podlegają zatem przyjęte w społeczeństwie zasady uczciwego postępowania, lojalności wobec partnera, dobrej wiary w sensie obiektywnym i słuszności, stanowiące wyraz powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa (A. Sylwestrzak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, LEX/el. 2025, art. 5). Zasady współżycia społecznego w rozumieniu powołanego przepisu są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania art. 5 k.c. konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym (zob. orz. SN z 21.12.2021 r., IV CSK 578/21).

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej zaistniał wyjątkowy przypadek, który sprawie, że dochodzenie przez powoda czynszu najmu w pełnej wysokości wynikającej z zawartej umowy prowadzi do naruszenia zasad współżycia społecznego. Stan epidemii, który istotnie wpłynął na prowadzenie przez pozwaną spółkę działalności w wynajmowanym lokalu, prowadząc do bardzo dużego spadku przychodów, stanowił okoliczność bezprecedensową, nieprzewidzianą i niezależną od którejkolwiek ze stron. Poza wskazywanymi już zmianami organizacyjnymi w Szpitalu i ich skutkami dla prowadzonej przez pozwanych działalności, wystąpienie pandemii miało wpływ na zachowania społeczne ludzi, takie jak ograniczenie przebywania w miejscach publicznych, w obawie o własne zdrowie, a także konsekwencje prawne, takie jak wprowadzone przez władzę państwową obostrzenia, nakazy, a także funkcjonowanie pewnych obostrzeń sanitarnych w prowadzonej przez przedsiębiorców działalności gospodarczej . Na skutek tych obiektywnych zmian sytuacji, zaistniałych w trakcie trwania umowy najmu i trwających w okresie objętym pozwem, nastąpił znaczący spadek przychodów stołówki prowadzonej przez pozwanych w porównaniu do okresu sprzed epidemii, skutkujący ponoszeniem strat z prowadzonej działalności. Mimo tego pozwani zdecydowali się kontynuować działalność, odpowiadając m.in. na oczekiwania personelu szpitala, który w tym trudnym okresie korzystał z wyżywienia serwowanego stołówce oraz licząc na obniżenie czynszu najmu, które było negocjowane przez strony. Sąd stoi na stanowisku, że w takiej zmienionej sytuacji obciążenie pozwanej spółki obowiązkiem zapłaty czynszu najmu w pełnej wysokości stanowi działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznej – lojalnością kontraktową, która winna być naczelną regułą wszelkich stosunków zobowiązaniowych. W konsekwencji dochodzenie przez powoda zapłaty czynszu w wysokości określonej w umowie stanowi nadużycie jego prawa podmiotowego, a czynsz na podstawie art. 5 k.c. winien być obniżony za cały objęty pozwem okres proporcjonalnie do spadku przychodów stołówki w wyniku epidemii i związanej z nią skutków.

Oznacza to, że roszczenie powoda o zapłatę czynszu za objęty pozwem okres, którego dotyczą poszczególne faktury, powinno być uwzględnione w zakresie następujących kwot:

Suma powyższych należności z tytułu obniżonego czynszu najmu, którego powód może zasadnie żądać, wynosi 198.533,07 zł, zaś dalej idące żądanie powoda należy uznać za nieuzasadnione, jako sprzeczne z art. 5 k.c.

Oprócz powyższej sumy czynszu najmu, powodowi przysługuje wobec pozwanej spółki roszczenie o zapłatę opłat za świadczenia dodatkowe, tj. ogrzewanie lokalu za pośrednictwem ogólnej sieci c.o., dostarczanie ciepłej i zimnej wody, odprowadzanie ścieków do kanalizacji publicznej, energii elektrycznej i wywóz nieczystości, a także opłat za gospodarowanie komunalnymi, przewidzianych w umowie najmu i umowie dotyczącej zasad gospodarki odpadami komunalnymi. Suma tych opłat, określonych w wymienionych wyżej (niekwestionowanych przez pozwanych) fakturach: 1) nr (...) z 31 grudnia 2020 r. na kwotę 6.081,99 zł, 2) nr (...) z 30 czerwca 2021 r. na kwotę 9.273,10 zł, 3) nr (...) z 30 lipca 2021 r. na kwotę 5.656,82 zł, 4) nr (...) z 31 sierpnia 2021 r. na kwotę 5.372,39 zł, 5) nr (...) z 3 września 2021 r. na kwotę 63 zł, 6) nr (...) z 30 września 2021 r. na kwotę 6.186,15 zł, oraz 7) nocie księgowej nr (...) z 6 września 2021 r. na kwotę 630 zł – wynosi łącznie 27.181,46 zł.

Powód żądał także odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, od kwot wskazanych w fakturach i nocie obciążeniowej, skapitalizowanych na dzień 24 kwietnia 2023 r. w wysokości 128.449,25 zł, licząc te odsetki od kwot i terminów płatności wskazanych w poszczególnych fakturach.

Powód jest podmiotem publicznym będącym podmiotem leczniczym, a pozwana spółka przedsiębiorcą, wobec czego do stosunków prawnych wynikających z zawartych pomiędzy nimi umowy najmu i umowy dotyczącej zasad gospodarowania odpadami komunalnymi zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (aktualny tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1790). Wobec tego od niezapłaconych w terminie należności powodowi należą się od spółki odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, to jest odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i dziesięciu punktów procentowych, stosownie do regulacji art. 4 pkt 3 lit. b) powołanej ustawy.

Z racji obniżenia w wyżej opisany sposób należności przysługujących powodowi z tytułu czynszu najmu, odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych trzeba liczyć od kwot tego obniżonego czynszu. W konsekwencji odsetki wyliczone od poszczególnych świadczeń, przy uwzględnieniu wskazanych w fakturach terminów płatności (z tym że w przypadku, gdy termin przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, ulega on przesunięciu na najbliższy dzień powszedni), skapitalizowane na dzień 24 kwietnia 2023 r. wynoszą łącznie 58.181,99 zł, w tym w odniesieniu do:

Jak już wskazano, powód naliczył pozwanej spółce również odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, od należności z tytułu miesięcznej opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi i z tytułu opłat za media, które zostały uregulowanych przez spółkę z opóźnieniem, za wcześniejszej okresy niż dochodzone w niniejszej sprawie, w łącznej kwocie 1.758,45 zł (zestawienie odsetek od należności zapłaconych – k. 68). Pozwani tych skapitalizowanych odsetek w żaden sposób nie zakwestionowali, w szczególności nie twierdzili, aby wcześniejszej należności regulowali terminowo lub by wskazane odsetki zostały wyliczone błędnie czy niezasadnie. Wobec tego żądanie zapłaty tejże kwoty należy uznać za zasadne.

Jeśli chodzi o żądaną przez powoda kwotę łączną 5.148,83 zł z tytułu rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, odwołać trzeba się do art. 10 ust. 1 pkt 1)-3) ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, zgodnie z którym wierzycielowi, od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, przysługuje od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności, stanowiąca równowartość kwoty 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5.000 złotych, 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5000 złotych, ale niższa niż 50 000 złotych, 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50.000 złotych. W myśl art. 10 ust. 1a ustawy, równowartość kwoty rekompensaty, o której mowa w ust. 1, jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne. Ze względu na powyższe regulacje, powodowi przysługuje rekompensata obliczona zgodnie ze średnim kursem waluty euro podanym przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

W orzecznictwie wskazuje się, że przewidziane w art. 10 ustawy uprawnienie wierzyciela jest oderwane od spełnienia przez niego dodatkowych warunków, poza tym że spełnił swoje świadczenie oraz nabył prawo do żądania odsetek. Jest to uprawnienie, które nie zależy od tego, czy wierzyciel poniósł w konkretnej sytuacji jakikolwiek uszczerbek związany z spełnieniem przez dłużnika jego świadczenia z opóźnieniem (zob. uchw. SN z 11.12.2015 r., III CZP 94/15). Podkreślenia wymaga, że niska kwota należnej wierzytelności ani nieznaczny charakter opóźnienia nie mogą uzasadniać zwolnienia dłużnika z zapłaty minimalnej stałej kwoty należnej tytułem rekompensaty za koszty odzyskiwania należności za każde opóźnienie w płatności, za które ponosi on wyłączną odpowiedzialność (por. wyrok TSUE z 11.07.2024 r., C-279/23).

W rozpatrywanej sprawie powód spełnił swoje świadczenia, których dotyczą faktury i nota księgowa – objęte pozwem i nabył prawo do żądania odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Wobec czego, powodowi przysługuje wskazana rekompensata od poszczególnych należności w łącznej kwocie 5.146,06 zł, wyliczona w następujący sposób:

Powód zażądał ponadto zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie od sumy rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, skapitalizowanych na dzień 24 kwietnia 2023 r. Jako, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wierzycielowi przysługuje, bez wezwania, rekompensata od dnia nabycia uprawnienia do odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1, to żądanie takie zasługuje co do zasady na uwzględnienie. Wysokość tych należnych odsetek, wyliczonych według stopy odsetek ustawowych za opóźnienie określonej w art. 481 § 2 k.c., wynosi łącznie 5.146,06 zł, w tym od poszczególnych kwot rekompensat wymienionych powyżej:

W konsekwencji, roszczenia powoda okazały się zasadne co do sumy 291.735,74 zł, na którą składają się wymienione wcześniej kwoty: 225.714,53 zł z tytułu czynszu najmu (198.533,07 zł) oraz opłat za media i za gospodarowanie odpadami komunalnymi (27.181,46 zł), 58.181,99 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od należności z tytułu czynszu najmu i z tytułu w/w opłat, 1.758,45 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych od należności z tytułu miesięcznej opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi i z tytułu opłat za media zapłaconych z opóźnieniem za okres sprzed wniesienia pozwu, 5.146,06 zł z tytułu rekompensaty za koszty odzyskiwania należności, 934,71 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot w/w rekompensaty. Ponadto powodowi należą się, stosownie do art. 7 ust. 1 i art. 4 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych lub art. 481 § 1 i 2 oraz 482 k.c., dalsze odsetki od wskazanych wyżej kwot od dnia 25 kwietnia 2023 r., tj. odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym od kwoty 225.713,53 zł oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot 58.181,99 zł, 1.758,45 zł, 5.146,06 zł i 934,71 zł. Natomiast dalej idące żądania powoda nie zasługiwały na uwzględnienie.

Wszyscy pozwani odpowiadają wobec powoda solidarnie za zapłatę wskazanych należności. Pozwana spółka jawna (...) odpowiada na gruncie zawartych z powodem umów. Natomiast pozwani Z. K. i W. Z. ponoszą solidarną odpowiedzialność ze spółką, jako jej wspólnicy, na podstawie art. 22 § 2 k.s.h. i art. 31 k.s.h. W myśl art. 22 § 2 k.s.h., każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31. Natomiast z treści art. 31 § 1 i 2 k.s.h. wynika, że wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika), przy czym przepis ten nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Powołane przepisy stanowią podstawę solidarnej (z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką) i subsydiarnej odpowiedzialności pozwanych wspólników spółki jawnej za zobowiązania tej spółki.

Z tych wszystkich przyczyn, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając od pozwanych solidarnie na rzecz powoda w punkcie I kwotę 291.735,74 zł wraz z odsetkami od kwot i terminów tam wskazanych, oraz oddalając powództwo w pozostałej części w punkcie II.

Orzekając o kosztach postępowania w pkt. III sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 100 k.p.c. rozdzielił je pomiędzy stronami, stosownie do wyniku sprawy. Z dochodzonej sumy 632.036,81 zł, Sąd zasądził od pozwanych na rzecz powoda 291.735,74 zł. Oznacza to, że powód wygrał sprawę w 46%, a przegrał w 54%, a w tym stosunku wygrali sprawę pozwani. Strony powinny zatem ponieść koszty procesu w następujących udziałach: powód w 54%, pozwani w 46%. Koszty powoda niezbędne do celowego dochodzenia praw w niniejszej sprawie wyniosły łącznie 42.659 zł, na co składają się: opłata sądowa od pozwu w wysokości 31.602 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powoda w stawce 10.800 zł za postępowanie przed sądem pierwszej instancji, ustalonej na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 118) oraz w stawce 240 zł za postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, ustalonej na podstawie § 10 ust. 2 pkt 2) w zw. z § 8 ust. 1 pkt 3) w/w rozporządzenia. Koszty pozwanych niezbędne do celowej obrony wyniosły 11.087 zł, na co składają się opłata sądowa od zażalenia na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia w wysokości 30 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 17 zł i wynagrodzenie pełnomocnika procesowego pozwanego w stawce 10.800 zł za postępowanie przed sądem pierwszej instancji oraz w stawce 240 zł za postępowanie zażaleniowe dotyczące postanowienia w przedmiocie zabezpieczenia, ustalonych analogicznie jak w przypadku powoda. Suma kosztów obydwu stron wyniosła zatem 53.746 zł. Pozwani, stosownie do wyniku sprawy, powinni pokryć koszty procesu w wysokości 24.723,16 zł (53.746 zł x 46%), a ponieśli koszty w wysokości 11.087 zł. Wobec tego pozwani powinni zwrócić powodowi część poniesionych przez powoda kosztów procesu w kwocie 13.636 zł (24.723,16 zł minus 11.087 zł).