II AKa 315/25

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 315/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
2. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu Wydział III Karny z dnia 18 września 2025 r. sygn. akt III Ko 262/
3. 1.
4. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 1.
5. Granice zaskarżenia 1.1.
6. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
7. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.
8. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana
9. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
10. Ustalenie faktów 1.1.
11. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
12. 1.1.
13. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
14. 1.
15. Ocena dowodów 1.1.
16. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.
17. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
18. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
19. Pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił:
20. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść orzeczenia poprzez przyjęcie, iż roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie wnioskodawcy U. B. przedawniło się dn. (...) r. podczas gdy w przypadku wnioskodawcy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym roszczenie to przedawniło się ale dopiero (...). zaś wnioskodawca złożył stosowny wniosek przed upływem tego terminu (wniosek z dn. (...) r.) wobec czego zarzut przedawnienia w tej sytuacji był chybiony;
21. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia tj. art. 555 k.p.k. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż roszczenie wnioskodawcy jest przedawnione, a jego termin upłynął w dn. (...) r. podczas gdy w ocenie wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia roszczeń, a to z uwagi na fakt, iż wyrok uniewinniający w jego sprawie o sygn. akt (...) SO w Koninie zapadł w dn. (...) r., wobec czego dopiero z tą chwilą uzyskał materialnoprawną podstawę wskazującą iż jego zatrzymanie było niesłuszne i niezasadne;
22. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia tj. art. 552§4 k.p.k. poprzez błędną subsumpcję i niezastosowanie tegoż przepisu do stanu faktycznego, choć w stosunku do wnioskodawcy U. B. jego zatrzymanie jawi się jako oczywiście niesłuszne, wobec czego uzasadniony pozostawał wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W art. 552§4 k.p.k. ustawa przewiduje odszkodowanie i zadośćuczynienie również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania, jednak roszczenia te ulegają przedawnieniu. Stosownie do treści art. 555 k.p.k. roszczenia przewidziane w rozdziale 58 przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku tymczasowego aresztowania - od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w razie zaś zatrzymania - od daty zwolnienia. Jasna, wyraźna i jednoznaczna treść tego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości co do terminu w jakim ulegają przedawnieniu roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie w wypadku niesłusznego zatrzymania - następuje do po upływie roku od daty zwolnienia. Przy tej formie krótkotrwałego pozbawienia wolności ustawodawca nie uzależnił dochodzenia roszczeń od sposobu zakończenia sprawy karnej, w razie jej wszczęcia. Rozdzielił kwestię oceny zasadności samego zatrzymania od ostatecznego zakończenia postępowania. Wnioskodawca U. B. - co jest okolicznością nie kwestionowaną w tej sprawie-został zatrzymany w dniu (...) a zatem, stosownie do treści przepisu art. 555 k.p.k., jego roszczenie, jak słusznie przyjął Sąd Okręgowy, uległo przedawnieniu z upływem (...) Skoro więc wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie został złożony dopiero w dniu (...) r., to niewątpliwie został on spóźniony. Argument pełnomocnika wnioskodawcy, że termin do złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie w tej sprawie otwierała data wydania prawomocnego wyroku w sprawie U. B., co nastąpiło w dniu (...) r., jest oczywiście chybiony właśnie wobec treści art. 555 k.p.k. U. B. nie został bowiem zatrzymany ale nie tymczasowo aresztowany, a tylko w przypadku tymczasowego aresztowania roszczenia przewidziane w rozdziale 58 przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Zagadnienie to było już także przedmiotem wykładni Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 23 maja 2006 r. I KZP 5/06 stwierdził, że przy ocenie kwestii niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 k.p.k. sąd powinien mieć na uwadze, czy zastosowanie tego środka przymusu procesowego nastąpiło z obrazą przepisów rozdziału 27 Kodeksu postępowania karnego, a tym samym, czy spowodował on dolegliwość, jakiej osoba zatrzymana nie powinna była doznać, analizując to zagadnienie w aspekcie całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie, w której doszło do zatrzymania, a znanych w dacie orzekania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym także z uwzględnieniem prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w której nastąpiło zatrzymanie, jeżeli już zapadło, ale roczny termin przedawnienia roszczeń z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania biegnie zawsze od daty zwolnienia zatrzymanego. (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2024 r. IV KK 475/23, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2019 r. II AKa 305/18, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2022 r. II AKa 172/21.) Pogląd ten nie budzi także wątpliwości w literaturze (por. Świecki Dariusz (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2025, Zagrodnik Jarosław (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz opublikowano: WKP 2024, Z. D.