7 Umowy strony ustaliły termin usuwania wad szczególnie uciążliwych na termin 12 godzin, to termin 12-godzinny rozpoczyna bieg od chwili zgłoszenia pozwanemu zaistnienia wady, nie zaś od daty sporządzenia jakiegoś dodatkowego protokołu. Kupujący może wykonywać uprawnienia z gwarancji lub rękojmi niezależnie od siebie. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Przyznał, że pozwana
postanowieniami zawartej Umowy podwykonawczej zrealizowała prace branży elektrycznej. Prace zostały odebrane przez (...)-(...). Wobec odbioru końcowego przez inwestora - (...) (bez uwag), całej inwestycji w dniu 30 września 2022 roku, zostały spełnione przesłanki do zwrotu pozwanej kwoty 221 492,25 zł stanowiącej zabezpieczenie należytego wykonania umowy ustanowione poprzez potrącenie z każdej faktury 5% wartości. Pozwana występowała kilkukrotnie z wnioskiem do powoda o zwrot części zabezpieczenia 221 492,25 zł, lecz wezwania pozostawiane były przez powoda bez odpowiedzi. Ze względu na unikanie przez powoda wypłacenia pozwanej należnej części zabezpieczenia, pozwana powstrzymała się świadczeniem usług usuwania wad. Pozwana uprawniona była do powstrzymania się doświadczenia z umowy wzajemnej do czasu wywiązania się z umowy przez (...). Pozwana wystąpiła z pozwem o zapłatę 221.492,25 zł przeciwko (...) i wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2024 roku w sprawie sygn. akt VII GC 206/23 Sąd zasądził od powoda żądaną kwotę. W związku z wyegzekwowaniem zatrzymanych kwot wynagrodzenia pozwana poinformowała powoda o uchyleniu zarzutu powstrzymania się ze świadczeniem i rozpoczęła usuwanie zgłaszanych wad i usterek. Szereg usterek, które zgłaszane były do pozwanej nie dotyczyło jej zakresu prac bądź też nie stanowiło wady w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Dodatkowo, powód nie zapłacił wynagrodzenia z ostatniej faktury za wykonane prace, która dokonana została bezpośrednio przez inwestora - (...), co wskazywało na niewypłacalność powoda. Powyższe okoliczności oraz unikanie zapłaty kwoty zabezpieczenia należytego wykonania umowy powodowały wątpliwości pozwanej, co do stanu majątkowego powoda, w konsekwencji istniało uprawnienie pozwanej do wstrzymania się ze spełnieniem świadczenia niepieniężnego. Z ostrożności procesowej pozwana podnosi, że powód nie miał podstawy prawnej do zlecania wykonania zastępczego na koszt i ryzyko pozwanej.
1 Umowy podwykonawczej, Podwykonawca (pozwana) udzieliła gwarancji i rękojmi na okres 60 miesięcy na wykonane Roboty Podwykonawcze.
7 Umowy podwykonawczej w okresie gwarancyjnym i trwania rękojmi Podwykonawca (pozwana) zobowiązana była do nieodpłatnego świadczenia usług serwisu i bieżących napraw i konserwacji w okresie 4 miesięcy od odbioru końcowego inwestycji. Tym samym okres „bezpłatnego” świadczenia usług serwisu bieżących napraw i konserwacji upłynął w dniu 31 stycznia 2023 roku.
8-10 Umowy podwykonawczej podwykonawca jest odpowiedzialny z tytułu gwarancji i rękojmi za wady fizyczne wykonanych robót oraz za wady i awarie powstałe po odbiorze w okresie trwania gwarancji i rękojmi. Istnienie wady stwierdza się protokolarnie, po przeprowadzeniu oględzin. Zapisy te rozgraniczają wady fizyczne wykonanych Robót Podwykonawczych istniejące w czasie odbioru końcowego oraz wady i awarie powstałe po odbiorze w okresie trwania gwarancji i rękojmi. Protokolarne stwierdzenie wady obciążającej pozwaną uprawnienia dopiero powoda do wyznaczenia odpowiedniego terminu do usunięcia usterki lub wady. Powód nie dołączył żądanego protokołu stwierdzającego wady obciążające pozwaną. Nadto zlecenie z dnia 31 lipca 2023 oraz wystawiona faktura VAT dotyczą innego zakresu prac, aniżeli wskazany przez powoda zakresu usterek określonych w wezwaniu ostatecznym do usunięcia usterki z 10 maja
dokumentacją zostało wykonane zamontowane przez pozwaną okablowania o średnicy 3x6 mm. Protokół wykonania czynności serwisowych stanowi powielenie wykonanych przez pozwaną prac w ramach prac dodatkowych, zleconych z uwagi na błędy rozwiązanie projektowe dotyczące zasilania klap dymowych. Ponadto usług wykonane przez J. zostały zrealizowane 16 listopada, czyli blisko 5 miesięcy po wyznaczonym terminie na usunięcie usterek. Wezwanie do usunięcia usterki z 20 marca 2024, dotyczące braku sygnału (...) i V. zostało doręczone w dniu 26 marca 2024, a więc w dniu zakreślonym do usunięcia usterki. Dodatkowo zgłoszona usterka nie jest wadą w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Wykonanie usługi polegało na wypięciu i ponownym wpięciu wtyczki przewodu. Podwykonawca odpowiada za wadę, która tkwi w samej rzeczy. Ponadto zastrzeżenia budzi kosztorys wykonawstwa zastępczego, ponieważ przyjęte stawki są znacznie zawyżone do stawek Ł.. Stawka roboczogodziny przyjęta w kosztorysie przez powoda, stanowi kwotę 269,73 zł w sytuacji, gdy stawka Ł. wynosiła 32,30 zł netto. Powód nie wykazał, że wzywał pozwaną do usunięcia usterki braku sygnału w Ł. (...) ponieważ wezwanie do usunięcia usterek dotyczy braku sygnału w Sali bez bliższego określenia, której sali dotyczy. Z ostrożności procesowej pozwany wniósł o miarkowanie kary umownej jako rażąco wygórowanej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny Powód Firma (...) Sp. z o.o. w C. był generalnym wykonawcą robót budowlanych na inwestycji budowy budynku dydaktycznego Instytutu (...) przy ul. (...) w X. wraz z parkingiem i zagospodarowaniem terenu. W dniu 12 listopada 2020 roku powód zawarł z pozwaną (...) Sp. z o.o. w X. umowę podwykonawczą (...), której było wykonanie przez pozwaną jako podwykonawcę robót elektrycznych ma inwestycji według dokumentacji projektowej. Paragraf § 9 ust. 8 stanowił, że podwykonawca jest odpowiedzialny z tytułu gwarancji i rękojmi za wady fizyczne wykonanych Robót Podwykonawczych istniejące w czasie odbioru końcowego oraz za wady i awarie powstałe po odbiorze w okresie trwania gwarancji i rękojmi.
ust. 9 o wykryciu wady wykonawca jest zobowiązany zawiadomić podwykonawcę pisemnie lub e-mailem w terminie 7 dni od daty jej ujawnienia. Istnienie wady stwierdza się protokolarnie, po przeprowadzeniu oględzin. O dacie oględzin wykonawca poinformuje podwykonawcę na 7 dni przed planowanym terminem.
ust. 10, w przypadku stwierdzenia istnienia wady obciążającej podwykonawcę, wykonawca wyznacza podwykonawcy odpowiedni termin na jej usunięcie. Usunięcie wady stwierdza się protokolarnie.
1 umowy, podwykonawca udzielił gwarancji i rękojmi na okres 60 miesięcy na wykonane Roboty Podwykonawcze. W § 10 ust. 7 umowy, w okresie gwarancyjnym i trwania rękojmi podwykonawca zobowiązał się do nieodpłatnego usunięcia powstałych wad (usterek), jak również serwisu i bieżących napraw i konserwacji w okresie 4 miesięcy od odbioru końcowego zadania wraz z wymianą koniecznych materiałów eksploatacyjnych, w terminie ustalonym przez Wykonawcę, a w przypadku wad i usterek szczególnie uciążliwych, w tym awarii urządzeń i instalacji - w ciągu 12 godzin, o ile Wykonawca nie określi inaczej. W §11 ust. 4 strony przewidziały zabezpieczenie należytego wykonania umowy w formie kaucji gwarancyjnej poprzez potrącanie z każdej faktury płatnej na rzecz podwykonawcy 5% wartości brutto wynagrodzenia. Wykonawca miał zwrócić podwykonawcy 70% kwoty zabezpieczenia ustanowionego w formie kaucji gwarancyjnej na pisemny wniosek podwykonawcy po dokonaniu bezusterkowego odbioru końcowego zadania przez wykonawcę i inwestora i potwierdzeniu przez wykonawcę, że podwykonawca usunął wady i usterki robót podwykonawczych stwierdzone w trakcie odbioru. W §12 strony przewidziały kary umowne m.in. za zwłokę w usunięciu wad i usterek stwierdzonych przy odbiorze końcowym lub w okresie rękojmi i gwarancji w wysokości 0,5% wynagrodzenia brutto za każdy dzień zwłoki liczonej od daty wyznaczonej na usunięcie wad. (bezsporne – umowa k. 27-31) Prace podwykonawcze zostały odebrane przez K.-(...). Prace związane z realizacją całej inwestycji zostały odebrane przez Inwestora - (...) na podstawie odbioru końcowego inwestycji w dniu 30 września 2022 roku, w którym stwierdzono, że wady nieistotne zostały usunięte. (bezsporne, protokół k. 139-140) Ł. z oświetleniem od strony terenu wojskowego były dewastowane – przewracane. Oprawy oświetleniowe na elewacji, w których paliły się żarówki, były wymieniane przez pozwanego i odsyłane do producenta. Centrala sterowania klapami dymowymi i przewody do nich były wykonywane w ramach zlecenia dodatkowego K. (...), gdyż okazało się, że okien jest więcej niż w projekcie instalacji (dowód: zeznania świadka H. I. k. 233-234, O. Ł. k. 235) W dniu 10 maja 2023 r. powód wystosował do pozwanego ostateczne wezwanie do usunięcia w terminie do 17 maja 2023 r. usterek (doręczone 16 maja 2023 r.): 1. usterka przewodu (...) – nieprawidłowości w działaniu wyłącznika ppoż, 2. dokończenia usuwania usterek systemów (...) 3. oświetlenie elewacji – usterka nr (...), 4. awaria projektora w sali 2.04 – usterka nr (...) (bezsporne, pismo k. 39-41) Następnie powód zlecił (...) sp. z o.o. sp.k. w X. usunięcie usterek, wystawiając zlecenie nr (...) z dn. 31.07.2023 r., na kwotę 4075,20 zł netto, obejmujące diagnozę usterek, moduł zasilacza centrali (...) (...), materiały instalacyjne i awarię dwóch klap dymowych w holu budynku – brak możliwości ich zamknięcia, uszkodzenie centralki (...) (...) instalacji zamknięć klap dymowych na IIIp, usterka oświetlenia przyziemnego od strony wojska. (...) sp. z o.o. sp.k. sporządziła protokół wykonania czynności serwisowych z dn. 22.08.2023 r., obejmujący m.in. poprawienie montażu 9 lamp oświetlenia przyziemnego od strony wojska, wymianę wtyków w auli 0.05, wymianę zasilacza (...) (...). W zakresie okien dymowych stwierdzono, że problem jest z jednym oknem – powodem może być uszkodzenie jednego z siłowników lub moduł synchronizacji. Następnie wystawiła fakturę VAT na prace
e zleceniem na kwotę 5012,50 zł brutto (4075,20 zł netto). (dowód: zlecenie, protokół wykonania czynności serwisowych, faktura k. 43-46) W dniu 23 czerwca 2023 r. powód wystosował do pozwanego wezwanie do usunięcia do 30 czerwca 2023 r. (doręczone 28 czerwca 2023 r.) usterek: - miga ekran urządzenia sterującego (...) 1.27A, - problem ze sterowaniem klapami dymowymi (zakres robót dodatkowych) - teren zewnętrzny – oświetlenie przyziemne od strony wojska rusza się w paru miejscach, jedno ledwie się trzyma. (bezsporne, pismo k. 48-50) Powód zlecił (...) sp. z o.o. sp.k. w X. usunięcie wad, na co J. złożył ofertę na 20.911,60 zł netto, obejmującą kabel energetyczny ognioodporny 350 m, uchwyt kablowy, odłączenie i demontaż istniejącego okablowania i montaż nowego okablowania. Stwierdzono, że ze względu na brak możliwości rozstawienia podnośnika/rusztowania zostanie wymienione okablowanie pomiędzy centralą oddymiającą a puszkami instalacyjnymi siłowników. (...) sp. z o.o. sp.k. wystawił protokół wykonania czynności serwisowych z dnia
tym przepisem, jeżeli świadczenia wzajemne powinny być spełnione jednocześnie, każda ze stron może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego. Nie ulega wątpliwości, że norma wynikająca z tego przepisu tym bardziej ma zastosowanie w sytuacji, gdy świadczenie strony przeciwnej powinno być spełnione już wcześniej, ale nie zostało zaofiarowane. W niniejszej sprawie pozwany
4 umowy był zobowiązany do zwrotu powodowi na jego wezwanie kaucji gwarancyjnej, skoro 30 września 2022 roku nastąpił bezusterkowy odbiór końcowego zadania przez inwestora i potwierdzenie, że usunięto wady i usterki robót podwykonawczych stwierdzone w trakcie odbioru. Zasadność żądania zwrotu kaucji gwarancyjnej została potwierdzona zasądzającym je prawomocnym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2024 roku Sądu Okręgowego w Kielcach. Wbrew argumentacji powoda, świadczenie pozwanego zwrotu kaucji gwarancyjnej było w istocie świadczeniem wynagrodzenia za wykonane roboty – tak więc nie zwracając kaucji, powód pozostawał w zwłoce z zapłatą części wynagrodzenia. Pozwany wobec tego w ocenie Sądu był uprawniony do powstrzymania się ze swoim świadczeniem umownym, jakim było usuwanie wad w ramach gwarancji (przy założeniu, że wady te były objęte gwarancją). Powództwo zatem już z tej przyczyny jest niezasadne. Nawet uznając odmiennie, powództwo jest również niezasadne. Przechodząc do analizy poszczególnych wad wskazywanych jako podstawa powództwa, należy zaznaczyć, że
7 umowy, pozwany „w okresie gwarancyjnym i trwania rękojmi” (60 miesięcy) zobowiązał się do nieodpłatnego usunięcia powstałych wad (usterek) – jednakże istotne jest, że zarazem zobowiązał się do nieodpłatnego serwisu i bieżących napraw i konserwacji w okresie 4 miesięcy od odbioru końcowego zadania. Z powyższego wynika, że strony utożsamiały ze sobą dwie różne instytucje: gwarancji i rękojmi. Rękojmia bowiem dotyczy tego, że rzecz nie ma wad fizycznych, które istniały w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego (inwestora) lub wynikły z przyczyny tkwiącej w rzeczy w tej samej chwili – natomiast zakres gwarancji wynika z oświadczenia gwarancyjnego, które określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy rzecz nie ma właściwości określonych w tym oświadczeniu. Instytucja gwarancji nie została szczegółowo unormowana co do treści w kodeksie cywilnym (w dodatku została ujęta jedynie przy umowie sprzedaży, stosowana odpowiednio do umowy o dzieło i analogicznie do umowy o roboty budowlane), zatem jej warunki winny każdorazowo szczegółowo wynikać z umowy. Co do zasady gwarancja jednak też obejmuje tylko wady powstałe z przyczyn tkwiących w rzeczy, jeśli strony nie postanowią inaczej (art. 578 kc). W swojej najczęstszej postaci (np. przy sprzedaży samochodu), gwarant gwarantuje, że rzecz się, kolokwialnie mówiąc, „nie zepsuje” w okresie gwarancji, ale tylko w określonym w niej zakresie. W niniejszej sprawie strony nie opisały szczegółowo warunków gwarancji, przywołując ją jedynie hasłowo, toteż na podstawie §10 ust. 7 umowy należy przyjąć, że w okresie 4 miesięcy pozwany miał usuwać wszelkie usterki w ramach serwisu, niezależnie od przyczyny. W ocenie Sądu, całość postanowień z §10 ust. 7 umowy należy zatem odczytywać tak, że po upływie 4 miesięcy pozwany nie był już zobowiązany do bezpłatnego usuwania powstających w tym czasie usterek (np. eksploatacyjnych), a jedynie do usuwania usterek powstałych z przyczyn tkwiących już w rzeczy. Analizie zatem musi podlegać, czy wezwania do usunięcia usterek dotyczą wad powstałych z przyczyn tkwiących w rzeczy. Słuszność ma pozwany także w kwestii, że
8 umowy także w przypadku wad i awarii powstałych po odbiorze w okresie trwania gwarancji i rękojmi, wykonawca jest zobowiązany zawiadomić podwykonawcę pisemnie lub e-mailem w terminie 7 dni od daty ujawnienia wady, a istnienie wady stwierdza się protokolarnie, po przeprowadzeniu oględzin, których termin wyznacza wykonawca, a następnie w przypadku stwierdzenia istnienia wady obciążającej podwykonawcę, wyznacza podwykonawcy odpowiedni termin na jej usunięcie. Warunku tego powód nie dotrzymał, co utrudniało stwierdzenie, czy wady istniały i czy obciążały podwykonawcę. Przy tym, powód w ogóle nie prowadził argumentacji w tym kierunku, jedynie zawierając hasłowo w tezie dowodu z opinii biegłego stwierdzenie „charakteru i rodzaju wad ujawnionych w pracach pozwanego”. Dowód ten został wobec tego pominięty przez Sąd jako nieprzydatny – a co więcej, jego przeprowadzenie w tym zakresie byłoby utrudnione lub niemożliwe wobec braku protokolarnego stwierdzania istnienia wad i ich nieprecyzyjnego określania w wezwaniach. Ciężar dowodu istnienia konkretnych usterek, obciążających pozwanego, spoczywał na stronie powodowej – podczas gdy powód w istocie ograniczył się do wykazania, że firma trzecia obciążyła go za wykonywanie zleconych jej prac, rzekomo stanowiących usuwanie usterek. Należy zauważyć, że usterki były wskazywane przez powoda w sposób hasłowy i chaotyczny, przy czym część z nich niewątpliwie dotyczyła napraw lub poprawek nie wynikających z wad tkwiących w rzeczy (np. poprawienie słupków oświetlenia, uszkadzanych na skutek dewastacji). Przechodząc mimo to do analizy poszczególnych wad, należy w pierwszym rzędzie zauważyć, że zlecenie dla wykonawcy zastępczego usunięcia wad z
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.