VII GC 248/24

Sygn. akt VII GC 248/24 UZASADNIENIE W dniu 7 czerwca 2024 roku Zarządca masy sanacyjnej (...) SA w restrukturyzacji we L. pozwał W. L. i E. L. o zapłatę solidarnie kwoty 600.186,01 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia

2. 2023 r. do dnia zapłaty. Powód uzasadnił powództwo tym, że zawarł z pozwanym ad 1) umowę leasingu nr (...) i w związku z zawarciem umowy pozwany ad 1) wystawił powodowi, na zabezpieczenie roszczeń z umowy, weksel in blanco bez protestu i upoważnił powoda do jego wypełnienia, zgodnie ze złożoną deklaracją wekslową. Przedmiotowy weksel został poręczony przez pozwanego ad
3. Po rozliczeniu umowy leasingu Powód, zgodnie z treścią deklaracji wekslowej, wypełnił weksel i opatrzył go datą płatności na dzień 09.10.2023 r. Weksel nie został wykupiony przez pozwanych w terminie. Z dniem 01.02.2018 r. powodowa spółka zmieniła brzmienie nazwy firmy z: (...) S.A. na (...) S.A., następnie na (...) S.A. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym z weksla z dnia 20 września 2024 roku Sąd Okręgowy w Kielcach w sprawie o sygn. akt: VII GNc 213/24 nakazał pozwanym aby zapłacili solidarnie powodowi kwotę 600.186,0l zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 10 października 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 14.720 zł kosztów procesu. Pozwani wnieśli zarzuty od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości. W zarzutach wnieśli m.in. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na fakt ustalenia wartości urządzenia będącego przedmiotem umowy leasingu na dzień jej zwrotu do leasingodawcy, wysokości kwoty możliwej do uzyskania ze sprzedaży maszyny, nieprawidłowego rozliczenia umowy leasingu i wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją poprzez zawyżenie wierzytelności powódki względem pozwanych. Zarzucili, że wobec pozwanego E. L. zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu, gdyż Sąd Rejonowy w Kielcach, 16 stycznia 2023 roku ogłosił upadłość pozwanego prowadzącego działalność gospodarczą, zatem pozew wniesiony po ogłoszeniu upadłości podlega odrzuceniu. Nadto zakwestionowali m.in. ważność deklaracji wekslowej z uwagi na to, że w treści deklaracji brak jest numeru umowy, który wynika z pieczątki naniesionej ex post. Postanowieniem z 19 listopada 2024 r. Sąd uchylił nakaz zapłaty i odrzucił pozew w stosunku do E. L.. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 6 listopada 2017 r. powód (...) SA we L., działający wówczas pod poprzednią firmą (...) S.A., zawarł z pozwaną W. L. umowę leasingu operacyjnego nr (...) dotyczącą pakowarki Z. (...) N. rok produkcji
4. Postanowienie §20 ust. 1 ogólnych warunków umowy leasingu operacyjnego przewidywało uprawnienie dla leasingodawcy do rozwiązania umowy leasingu ze skutkiem natychmiastowym jeśli opóźnienie w zapłacie raty przekroczy 14 dni. W takim przypadku leasingobiorca ma obowiązek zwrotu przedmiotu leasingu do miejsca wskazanego przez leasingodawcę, zaś leasingodawca ma prawo do natychmiastowego przejęcia posiadania tego przedmiotu i urządzeń oraz żądania zapłaty sumy wszystkich przewidzianych umową a niezapłaconych rat leasingowych obliczonej z uwzględnieniem dyskonta (…). Zgodnie z §20 ust. 3, w przypadku rozwiązania umowy leasingu w oparciu o postanowienia ust. 1 i 2 wysokość pozostałych do uiszczenia rat pomniejsza się o wartość netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) uzyskaną ze sprzedaży przedmiotu leasingu, o ile sprzedaż to odbędzie się w terminie 360 dni od daty przejęcia przedmiotu leasingu. Zgodnie z §20 ust. 5, o ile sprzedaż przedmiotu leasingu bądź oddanie go do używania osobie trzeciej na podstawie zawartej z nią kolejnej umowy leasingu, nie nastąpi w ciągu 360 dni od daty przejęcia przedmiotu leasingu przez leasingodawcę, postanowień przepisu ust. 3 i 4 nie stosuje się, a leasingobiorca zobowiązany jest do uiszczenia rzecz leasingodawcy kwoty obliczonej zgodnie z przepisem ust. 1 pomniejszonej o wartość rynkową przedmiotu określoną przez uprawnionego rzeczoznawcę powołanego przez leasingodawcę oraz powiększonej o koszty poniesione przez leasingodawcę związane z przechowywaniem przedmiotu leasingu oraz jego utylizacją. (bezsporne, umowa k. 15, OWU k. 17-18, 140-141) Jako zabezpieczenie umowy pozwana wystawiła powodowi weksel in blanco bez protestu i upoważniła powoda do jego wypełnienia, zgodnie ze złożoną deklaracją wekslową, w każdym czasie na sumę odpowiadającą jej zadłużeniu z tytułu umowy leasingu łącznie z odsetkami oraz kosztami z jakiego bądź tytułu powstałymi oraz opatrzenia weksla datą płatności według swojego uznania. (dowód: weksel k. 7, deklaracja wekslowa k. 8). Z uwagi na zaległości w płatnościach rat, powód rozwiązał umowę leasingu i odebrał przedmiot leasingu w październiku 2021 r. Powód podejmował próby sprzedaży przedmiotu leasingu ogłaszając go na wyspecjalizowanych portalach. Urządzenia były zmagazynowane. Sprzedaż przedmiotu nastąpiła w czerwcu 2023 r. za kwotę 74.000 euro netto (ok. 328.000 zł). (dowód: zeznania świadka W. A. k. 346) 27 września 2021 r. rzeczoznawca sporządził na zlecenie powoda wycenę wartości rynkowej przedmiotu leasingu na kwotę 1.035.000 zł netto. W dniu 22 września 2022 r. rzeczoznawca sporządził na zlecenie powoda ponowną wycenę wartości rynkowej przedmiotu leasingu z zastosowaną korektą 30% z uwagi na brak zainteresowania, na kwotę 724.420 zł netto. W dniu 9 czerwca 2023 r. rzeczoznawca sporządził na zlecenie powoda ponowną wycenę wartości rynkowej przedmiotu leasingu z zastosowaną korektą z uwagi na brak zainteresowania, na kwotę 330.000 zł netto. (bezsporne, wyceny k. 193-199) Powód wypełnił weksel na kwotę 600.186,01 zł, opatrując go datą płatności 9 października 2023 r. we L. (bezsporne, weksel k. 7) Powód wezwał pozwaną 25 września 2023 r. do wykupienia weksla, wskazując, że na wymienioną kwotę 600.186,01 zł składają się: zaległości wynikające z wystawionych faktur 152.802,63 zł, dyskontowane przyszłe raty 701.647,41 zł, odsetki od nieterminowych płatności 56.941,77 zł, koszty windykacji 16.750 zł, koszty ekspertyzy 300 zł, pomniejszone o wartość sprzedaży netto -328.315,80 zł. (wezwanie k. 9) Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się niezasadne. Stan faktyczny niniejszej sprawy był niekwestionowany i wynikał w zasadniczej części z dokumentów. Nie było sporne zawarcie przez strony umowy leasingu i jej rozwiązanie zgodne z regulaminem z uwagi na zaprzestanie płacenia rat. Bezsporne było wystawienie na zabezpieczenie umowy przez pozwaną weksla gwarancyjnego oraz deklaracji wekslowej – przy czym Sąd uznał za oczywiście bezzasadny zarzut, że deklaracja nie dotyczyła tej umowy (przy czym pełnomocnik pozwanej nie wyjaśnił, jakiej umowy miała w takim razie dotyczyć). Sporna pozostawała natomiast prawidłowość rozliczenia umowy. Jakkolwiek nie była ona explicite podniesiona w zarzutach, to pozwana zasygnalizowała taki zarzut w tezie dowodu z opinii biegłego – natomiast po wniesieniu zarzutów spór przenosi się na płaszczyznę stosunku podstawowego, a Sąd z urzędu ocenia powództwo pod kątem prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że powód rozliczył umowę niezgodnie z własnymi ogólnymi warunkami umowy leasingu operacyjnego. Zgodnie bowiem z §20 ust. 5 OWU, skoro sprzedaż przedmiotu leasingu nie nastąpiła w ciągu 360 dni od daty przejęcia przedmiotu leasingu, to leasingobiorca zobowiązany był do uiszczenia rzecz leasingodawcy sumy niezapłaconych rat leasingowych pomniejszonej o wartość rynkową przedmiotu leasingu, powiększonej o koszty poniesione przez leasingodawcę związane z przechowywaniem przedmiotu leasingu oraz jego utylizacją. Leasingodawca mógł zdecydować o dalszych próbach sprzedaży przedmiotu za dowolnie obniżoną cenę, jednakże umowa gwarantowała leasingobiorcy, że rozliczenie nastąpi w sposób wskazany wyraźnie w OWU, czyli że leasingodawca pomniejszy sumę do zapłaty o wartość rynkową przejętego przedmiotu, a nie o wartość, za jaką go faktycznie sprzedał. Ryzyko leasingodawcy stanowi, czy uda mu się sprzedać przedmiot leasingu za wartość rynkową – ale brał on pod uwagę, jak wynika z OWU, ewentualność niesprzedania przedmiotu i konieczność jego utylizacji. Do ustalenia tej wartości zbędna była opinia biegłego, skoro rzeczoznawca powoda ustalił ją, po faktycznych oględzinach maszyny, na 1.035.000 zł netto. Taka była wartość rynkowa maszyny, która nie podlegała dalszemu zużyciu, a jedyną przyczyną pomniejszania wartości w kolejnych wycenach był brak zainteresowania zakupem. Skoro tak, to zaległości wynikające z wystawionych faktur 152.802,63 zł, dyskontowane przyszłe raty 701.647,41 zł, odsetki od nieterminowych płatności 56.941,77 zł, koszty windykacji 16.750 zł i koszty ekspertyzy 300 zł – w sumie 928 491,81 zł, powinny być pomniejszone o wartość rynkową 1.035.000 zł netto, czyli dalsze roszczenie do pozwanej z tytułu umowy leasingu nie istnieje. Powód nie skorzystał z możliwości powiększenia kosztów o koszty magazynowania przedmiotu (ale tylko przez 360 dni), natomiast nie poniósł kosztów utylizacji – przeciwnie, sprzedał w końcu przedmiot leasingu. Mając powyższe na uwadze, nakaz zapłaty należało uchylić i powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach Sąd procesu orzekł na podstawie art. 98 §1 k.p.c., zasądzając od powoda na rzecz pozwanej 10.817 zł, na co składa się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego 10.800 zł (§2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r.) i opłata skarbowa 17 zł. W sprawie pozostały nieuiszczone wydatki Skarbu Państwa w wysokości 22.507 zł z tytułu opłaty od zarzutów, co do której pozwana była zwolniona, które na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98§1 kpc Sąd ściągnął od powódki na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Kielcach. SSO Michał Derela