za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy; 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż wyżej określony. Art.
stanowi, że dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1. Stosownie do art. 129 1 k.p. w zwykłym systemie czasu pracy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Jednocześnie art. 135 §1 i 2 k.p. jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nie dłuższym niż 3 miesiące w ramach równoważnego czasu pracy. Praca w godzinach nadliczbowych może wystąpić w razie zaistnienia szczególnych potrzeb pracodawcy, co daje mu uprawnienie do wydania pracownikowi polecenia pracy w godzinach nadliczbowych. Przepisy nie formułują szczególnych wymogów formalnych wobec polecenia pracy w godzinach nadliczbowych – może być ono dokonane zarówno w formie pisemnej, jak i ustnej, a nawet w jakikolwiek inny sposób, przez każde zachowanie się przełożonego, ujawniające w dostateczny sposób jego wolę, na co powołał się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 lutego 1976 r. (sygn. akt I (...) (...), (...) 1977, nr 6, s. 66). W szczególności jako polecenie świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych może być traktowany brak sprzeciwu przełożonego na wykonywanie w jego obecności przez pracownika obowiązków. Pogląd ten wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., (sygn. akt I PKN 122/98, OSNAPiUS 1999, nr 10, poz. 343). Do świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych, pomimo braku wyraźnego polecenia ze strony pracodawcy, dochodzi przede wszystkim wówczas, gdy pracodawca akceptuje fakt świadczenia pracy poza ustalonymi godzinami pracy. Możliwa jest również sytuacja, gdy podjęcie pracy w godzinach nadliczbowych nie będzie poprzedzone żadną formą polecenia lub akceptacji ze strony podmiotu zatrudniającego. Konieczność wykonywania pracy nadliczbowej ma w tym przypadku wynikać z obiektywnych warunków pracy, które wykonanie zleconych zadań w normalnych godzinach pracy czynią niemożliwym. Podobnie należy ocenić wykonywanie pracy, która nie mieści się w zakresie pracy danego pracownika, lecz której podjęcie jest uzasadnione niespodziewanymi okolicznościami mogącymi zagrażać interesowi pracodawcy. Wyraźnie stwierdził to Sąd Najwyższy, podkreślając, że przepisy nie uzależniają przyznania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe (w tym konkretnym przypadku za pracę podczas delegacji służbowej) od warunku, aby praca w tych godzinach została wyraźnie zlecona pracownikowi przez przełożonego. Praca nadliczbowa zachowuje swój charakter, jeśli jest wykonywana za zgodą lub wiedzą przełożonego albo też - nawet bez tej zgody i wiedzy - jeżeli konieczność świadczenia pracy w godzinach nadliczbowych wynika z obiektywnych warunków pracy, niepozwalających pracownikowi na wykonywanie zleconych mu zadań w ustawowej normie czasu pracy (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 1978 r., I (...) (...)). Pozwana domagając się oddalenia powództwa o kwestionowała potrzebę wykonywania przez powoda pracy w godzinach nadliczbowych, podnosiła, iż nie wiedziała, że powód wykonuje pracę w nadgodzinach. Wskazywała jednocześnie, że powód celowo zawyża czas pracy poprzez odpowiednie sterowanie tachografem w sytuacji, gdy wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych nie było konieczne. Podkreślała, że powód narusza normy czasu pracy, za co pozwane ukarała powoda karą nagany w dniu 4 marca 2022 r. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów, które nie były przez strony kwestionowane, w szczególności związanych z ewidencjonowaniem czasu pracy powoda jako kierowcy w transporcie międzynarodowym oraz rozliczeniami wynagrodzenia powoda oraz jego należności z tytułu podróży służbowych. Nie budziła wątpliwości treść regulacji dotyczących czasu pracy kierowcy obowiązujących u pozwanej oraz dokumentów zawartych w aktach osobowych powoda a także dokumentów związanych z rozliczniem należności za podróże służbowe powoda. Poza materiałem dokumentarnym Sąd oparł się na dowodach ze źródeł osobowych. Zasadniczo zarówno zeznania świadków, jak i powoda oraz pozwanej pozostawały ze sobą spójne w zakresie faktu świadczenia pracy przez O. M.
zdanie pierwsze k.p., należy rozumieć takie wynagrodzenie, które pracownik otrzymuje stale i systematycznie, a więc obejmuje ono zarówno wynagrodzenie zasadnicze wynikające ze stawki osobistego zaszeregowania, jak i dodatkowe składniki wynagrodzenia o charakterze stałym, jeżeli na podstawie obowiązujących w zakładzie pracy przepisów płacowych pracownik ma prawo do takich dodatkowych składników (wyrok SN z 19.03.2019 r., III PK 32/18, LEX nr 2644631). Nadto pojęcie wynagrodzenia pracownika wynikającego z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną w rozumieniu art.
KP, odnosi się do stawki wynagrodzenia zasadniczego ustalonej przez strony w umowie o pracę lub innym akcie będącym podstawą stosunku pracy (postanowienie SN z 26.09.2018 r., III PK 119/17, E. nr (...)). W umowach o pracę łączących powoda z pozwaną oraz w aneksie z 1 grudnia 2021 r. wyszczególniono w sposób precyzyjny wynagrodzenie zasadnicze powoda w kwocie 6 100 zł, a pozostałe składniki wynagrodzenia pracownika określone jako ryczałty (za nadgodziny, za prace w porze nocnej, za dyżury i dyżury postojowe, premia a prac za granicą) nie stanowiły normalnego wynagrodzenia, lecz dodatki mające rekompensować niedogodności wykonywania pracy w określonych warunkach. W szczególności ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych miał hipotetycznie pokrywać wartość dodatkowego wynagrodzenia za nadgodziny, co oznacza że owo wynagrodzenie w tej części pokrywał i nie jest możliwe „dublowanie” tego wynagrodzenia. Podobnie rzecz się ma z ryczałtem za pracę w porze nocnej wykonywanej w nadgodzinach. Zaliczenie tego składnika w poczet „normalnego wynagrodzenia” prowadziłoby do podwójnego naliczania wynagrodzenia, w szczególności za nadgodziny. Wynagrodzenie za dyżur nie stanowiło zaś wynagrodzenia za pracę, albowiem normalne wynagrodzenie przysługuje za pracę faktycznie w trakcie dyżuru wykonywaną, zaś ryczałt – za bierne odbywanie dyżuru. Tym samym inne składniki, poza kwotą 6 100 zł nie stanowią wynagrodzenia zasadniczego, o którym mowa w art.
k.p., a tym samym nie mogły być podstawą ustalania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Mając na uwadze powyższe, wskutek wydanej opinii przez biegłego, sąd ustalił wysokość wynagrodzenia powoda za pracę w nadgodzinach nadliczbowych: za listopad 2021 r. na łączną kwotę 5 876,45 zł, za grudzień 2021 r. na łączną kwotę 3 797,79 zł, za styczeń 2022 r. na łączną kwotę 4 846,01 zł oraz za luty 2022 r. na łączną kwotę 7 362,22 zł. Wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wyniosło łącznie 21 882.47 zł i w tym zakresie roszczenie zasługiwało na uwzględnienie – zgodnie z pkt. I wyroku. Co do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie i określenia przez powoda daty wymagalności na dzień 10 kwietnia 2022 r. Sąd zaznacza, iż co do zasady żądanie w zakresie odsetek, mające oparcie w przepisach art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p., pozostawało zasadne. Zaznaczenia wymaga, iż dla wypłaty należności z tytułu wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za miesiące listopad i grudzień 2021 r. (9 674,24 z) z uwagi na okres rozliczeniowy wynoszący 1 miesiąc terminy wymagalności przypadały odpowiednio na dni 10 grudnia 2021 r. i 10 stycznia 2022 r. (art. 85 § 2 k.p.). Co do zaś należności za miesiące styczeń i luty 2022 r. (12 208,23 zł) z uwagi na okres rozliczeniowy wynoszący 3 miesiące, termin wymagalności przypadał na dzień 10 kwietnia 2022 r. Tym samym w odniesieniu do kwoty 9 674,24 zł Sąd orzekł o początkowym terminie naliczania odsetek zgodnie z żądaniem powoda, tj. od dnia 10 kwietnia 2022 r. (uwzględniając także przepis art. 321 §1 k.p.c., zgodnie z którym Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie), zaś w odniesieniu do kwoty 12 208,23 zł Sąd orzekł o początkowym terminie naliczania odsetek uwzględniając przywoływany art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p., tj. od dnia 11 kwietnia 2022 r., to jest od dnia następnego po dniu wymagalności od kiedy to pozwana pozostawała w opóźnieniu. Mając na uwadze powyższe, w punkcie drugim wyroku Sąd oddalił powództwo co do kwoty przekraczającej 21 882,47 zł oraz częściowo (co do 1 dnia) w zakresie terminu naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w zakresie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe za styczeń i luty 2022 r. Wartość przedmiotu sporu ustalono za art. 19, 21, 26 oraz 126 1 § 3 k.p.c. biorąc pod uwagę kwotę pierwotnie żądaną, a więc do kwoty 45 654 zł. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 i 3 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. Sąd przyjął, że powód wygrał proces w 48%. W tej sytuacji zobowiązany jest zwrócić pozwanemu proporcjonalnie (52%) poniesione przez niego koszty procesu, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego pozwanego. Minimalne stawki wynagrodzenia radcy prawnego zastępującego pozwanego zostały określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). W oparciu treść § 2 pkt 5 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Sąd ustalił, że minimalna stawka należna w zakresie roszczenia o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych wynosi 2 700 zł. Wobec czego powód zobowiązany jest do zapłaty na rzecz pozwanego kwoty 1 404 zł (52% x 2 700 zł) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Nadto na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (u.k.s.c.) od pozwanej należało pobrać opłatę od roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w części, w jakiej uległa temu roszczeniu (48 %), uwzględniając także zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c. konieczność poniesienia kosztów w związku ze sporządzeniem do sprawy opinii przez biegłego (1 115,10 zł). Opłata od wskazanego roszczenia wynosi 2 283 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.), wobec czego pozwaną obciążono obowiązkiem zapłaty kwoty łącznej 1 631,25 zł (2 283 zł x 48% + 1 115,10 zł x 48%) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. W punkcie piątym wyroku, na podstawie art. 477 2 § 1 k.p.c. Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi w punkcie pierwszym do kwoty 8 000 zł (kwota pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę powoda). ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...) O., 21 kwietnia 2026 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.