Orzeczenie, sygn. akt IV Pa 2/26
Sygn. akt IV Pa 2/26 UZASADNIENIE Stanowiska stron 1.
Powód Ł. B. wystąpił z pozwem przeciwko (...) S.A. z siedzibą w M., domagając się uznania za bezskuteczne wypowiedzenia umowy o pracę, a w przypadku gdy upłynie okres wypowiedzenia umowy – przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach.
Pozwany pracodawca domagał się oddalenia powództwa.
Rozstrzygnięcie Sądu I instancji, 2.
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2025 roku Sąd Rejonowy w Olsztynie przywrócił powoda do pracy u pozwanego na dotychczasowe warunki pracy i płacy (pkt I), zasądził na jego rzecz od pozwanego 360 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty (pkt II) oraz nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa -Sąd Rejonowy w Olsztynie kwotę 10107 złotych tytułem kosztów sądowych, w tym opłaty od pozwu, od której powód był zwolniony (pkt III).
Ustalenia Sądu I instancji 3.
Sąd Rejonowy ustalił, że Ł. B. zatrudniony był u strony pozwanej od dnia 02 sierpnia 2007 roku, początkowo na stanowisku magazyniera na podstawie umów o pracę na czas określony do dnia 30 września 2008 roku. Dnia 1 października 2009 roku strony zawarły umowę o pracę na czas nieokreślony. Powód pracował u pozwanego na wielu stanowiskach min. inspektora ds. administracyjno-magazynowych, specjalisty ds. planowania, kierownika sekcji planowania, menedżera ds. projektów logistycznych.
4.
Z dniem 1 kwietnia 2022 roku Ł. B. został zatrudniony na stanowisku Dyrektora Centrum Dystrybucyjnego . Powód jako Dyrektor Centrum Dystrybucyjnego otrzymał pełnomocnictwa do reprezentowania pozwanego w określonych czynnościach, m.in. do zawierania umowy o świadczenie usług przewozowych, do dokonywania czynności z zakresu indywidualnego prawa pracy w odniesieniu do podległych pracowników w Centrum Dystrybucyjnym, do reprezentowania pozwanego w kontrolach przeprowadzanych przez organy administracji podatkowej i samorządowej.
5.
W toku zatrudnienia pozwany wprowadzał aneksami do umów o pracę powoda zmiany w zakresie zatrudnienia. Aneksami z: 06.03.2008r., 01.04.2009r.,01.04.2020r., 01.04.2011r., 30.03.2012r., 01.05.2014r., 01.05.2015r., 01.04.2017r., 01.04.2018r., 01.04.2019r., 11.06.2021r., 31.01.2022r. podwyższano pracownikowi wynagrodzenie za pracę.
6.
Sąd wskazał wszystkie aneksy zawierane w toku zatrudnienia, ustalając że ich podpisanie wiązało się z otrzymaniem nowego zakresu obowiązków. Aneksy zmieniające stanowisko pracy powoda zawierały podpis pracownika. Następnie ustalono, że aneksem z dnia 1 stycznia 2023 roku strona pozwana przyznała powodowi wynagrodzenie w wysokości 15.000 zł brutto -płaca zasadnicza. W nagłówku aneksu wskazano jednostkę organizacyjną, w której pracował powód i jego stanowisko tj. Centrum dystrybucyjne, zastępca Dyrektora Centrum Dystrybucyjnego. Aneks nie został podpisany przez Ł. B..
7.
Powód po objęciu stanowiska dyrektora Centrum Dystrybucyjnego szkolił się i był przygotowywany do pełnienia tej funkcji. Centrum (...) od września 2022r. zaczęło funkcjonować. W styczniu 2023 roku, kiedy skończył się proces wdrożenia powód spotkał się z dyrektorem HR M. M. (2), dyrektorem logistyki B. V. oraz (...) dyrektorem makroregionu Ł. S.. Po spotkaniu powód otrzymał informację zwrotną na temat wdrożenia, oceny jego wiedzy i zaangażowania. Uznano, że nie jest on gotowy do pełnienia funkcji dyrektora CD. W trakcie 2023 roku stanowisko dyrektora CD w P. objął także M. V..
8.
Ł. B. w połowie lutego 2023r. otrzymał powiadomienie na skrzynkę mailową w zakresie zmiany jego uprawnień. W systemie wyświetlało się stanowisko powoda jako zastępcy dyrektora Centrum (...). Wówczas, jak ustalił sąd, powód po raz pierwszy usłyszał o powyższym stanowisku. Wykonał telefon do B. V. – dyrektora logistyki, który zapewnił, że jest to rozwiązanie chwilowe związane z sytuacją pracowniczą (...). Następnie w marcu 2023r. powód został wezwany na spotkanie z (...) do B., podczas którego poinformowano go, iż ma przestać zajmować stanowisko dyrektora CD. W rozmowie zapytano powoda jakie stanowisko widziałby dla siebie w strukturze pracodawcy. Powód oświadczył, ze mógłby objąć stanowisko menadżerskie. Po rozmowie, zgodnie ze wskazaniem (...), powód udał się na urlop wypoczynkowy.
9.
Dalej z ustaleń sądu wynikało, że w maju 2023r. doszło do spotkania z dyrektorem generalnym, który poinformował powoda, że już dawno podjął decyzję aby powód nie zajmował stanowiska dyrektora. Powód ponownie oświadczył, że może objąć niższe stanowisko i pokazać, że zasługuje na funkcję jaką pełnił wcześniej.
10.
Po wykorzystaniu urlopu powód został zwolniony przez przełożonych z obowiązku świadczenia pracy. W tym czasie otrzymywał wynagrodzenie za pracę. W tym okresie powód sprawdzał pocztę służbową, przesyłał w razie potrzeby wiadomości e-mail do właściwych adresatów, nadto szkolił się i jeździł na konferencje związane z logistyką w celu zwiększenia swoich kompetencji zawodowych u pozwanego.
11.
Powód został zaproszony także na spotkanie z nowym dyrektorem logistyki V. O.. Ponownie przedstawił swoją elastyczność zawodową i wskazał zakres zainteresowania zawodowego. Wcześniej, podczas spotkania integracyjnego zespołu pozwanego, około lutego/marca 2023r., przedstawiono powodowi propozycję przyjęcia aneksu w zakresie stanowiska pracy. Powód odmówił wówczas podpisania dokumentu. Odmowa była podyktowana faktem, iż propozycja została przedstawiona wieczorem, a pracownik w czasie ww. spotkania spożywał alkohol.
12.
Zarówno w 2022r. , jak i w 2023r. do czasu udania się przez powoda na urlop w Centrum Dystrybucyjnym w P. powód był postrzegany i uznawany przez pracowników jako dyrektor Centrum. Dopiero od momentu udania się przez (...) na urlop w 2023r. przedstawiono pracownikom jako dyrektora M. V.. Nie poinformowano pracowników o tym, że powód zaczął zajmować stanowisko zastępcy dyrektora.
13.
Do momentu rozpoczęcia korzystania z urlopu (...) wykonywał zadania z zakresu: realizacji procedur przepływu towarów, analizy przyczyn spóźnień dostaw do sklepów i rozwiązywania tych sytuacji, przedstawiania zmian procedur w zakresie sprawnego działania Centrum w P..
14.
W otwieraniu CD w P. uczestniczył J. F., który wykonywał swoje zadania już od 2022r. jako lider projektu. Nie posiadał wiedzy jakie stanowisko zajmuje powód od stycznia 2023r. (...) nie był podwładnym (...). Do lutego 2023r. w stopce wysyłanych przez powoda maili znajdowało się wpisane stanowisko (...) jako dyrektora Centrum Dystrybucyjnego.
15.
W dniu 27 lutego 2024 roku, podczas spotkania w siedzibie spółki w B., zaproponowano powodowi rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron, na co pracownik nie wyraził zgody. W związku z odmową podpisania porozumienia, wręczono Ł. B. wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wskazano brak możliwości dalszego zatrudnienia na dotychczasowym stanowisku. W uzasadnieniu wypowiedzenia wskazano na likwidację stanowiska zastępcy dyrektora Centrum Dystrybucyjnego w strukturze organizacyjnej (...) S.A. Rozwiązanie umowy o pracę miało nastąpić w dniu 31.03.2024r.
16.
W związku z wypowiedzeniem umowy cofnięto powodowi pełnomocnictwa, które posiadał jako dyrektor Centrum.
17.
W momencie wypowiedzenia umowy powodowi nie było innego stanowiska zastępcy dyrektora w Polsce.
18.
Centrum (...) w P. powstało w 2022r. Od września 2022r. rozpoczęło pracę. Pracownicy Centrum Dystrybucyjnego w P. w okresie początku 2023r. nie mieli informacji aby powód przestał zajmować stanowisko dyrektora Centrum. (...) od lipca 2022r. współdziałał w zakresie otwierania Centrum w P.. Pracownicy nie posiadali wiedzy aby był on dyrektorem Centrum od 2023r.
19.
Sąd ustalił, że powód nigdy nie otrzymał aneksu z dnia 01.01.2023r. Tworzenie stanowisk zastępców dyrektorów centrów dystrybucyjnych u pozwanego następowało w celu kształcenia osób wytypowanych do objęcia stanowiska dyrektora centrum dystrybucyjnego. Zmiany na stanowiskach pracy u pozwanego dokonywane były bądź poprzez aneksy- w przypadku awansu lub poprzez wypowiedzenie zmieniające- w przypadku obniżenia stanowiska w wyniku decyzji pracodawcy.
Ocena dowodów przez Sąd I instancji 20.
Sąd oceniając materiał dowodowy wyjaśnił, że dał wiarę przedłożonym dokumentom i zeznaniom słuchanych świadków za wyjątkiem: zeznań B. V. w zakresie w jakim oświadczył, iż złożył powodowi ustne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę wraz ze wskazaniem nowego stanowiska pracy oraz dokumentu na karcie 197 zatytułowanego: „Struktura organizacyjna Centrum dystrybucyjnego w P. na dzień 31.12.2022r.” Oświadczenie świadka nie znalazło potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Świadek podkreślał, że dysponował podczas rzekomego wypowiadania powodowi warunków pracy dwoma dokumentami w tym w tym aneks, który następnie złożył do kadr. Przedmiotowego dokumentu w aktach sprawy jednak nie było. Jednocześnie powód kategorycznie zaprzeczył aby podczas przywołanej rozmowy faktycznie miało dojść do wypowiedzenia zmieniającego.
21.
Odnośnie dokumentu zatytułowanego: „Struktura organizacyjna Centrum dystrybucyjnego w P. na dzień 31.12.2022r.” sąd wskazał, że z jego treści wynika, że na wskazany dzień dyrektorem CD w P. miał być M. V.. Nie mniej jednak już sam pozwany stał na stanowisku, że ww. pracownik miał objęć wskazaną funkcję dopiero w trakcie 2023r. a nie od 01.01.2023r. Jednocześnie wskazywano, że od stycznia 2023r. dyrektorem wymienionego Centrum miał być (...). Nadto zastępcą dyrektora miał zostać powód, który jednak nie został ujęty w omawianej strukturze.
Rozważania prawne sądu I instancji 22.
Sąd Rejonowy jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art.30§3 i 4 Kp oraz art.45§1 Kp. Wyjaśnił, że przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy, czyli likwidacja stanowiska Zastępcy Dyrektora Centrum Dystrybucyjnego w strukturze organizacyjnej (...) SA, była nieprawdziwa, gdyż powód nie był zatrudniony na tym stanowisku.
23.
Sąd I instancji dokonał analizy okoliczności związanych ze zmianą warunków zatrudnienia powoda w 2023r. Jak wskazywał bowiem pozwany od początku 2023r. Ł. B. miał zajmować stanowisko zastępcy Dyrektora Centrum Dystrybucyjnego w P., a nie jak dotychczas Dyrektora Centrum. Z treści odpowiedzi na pozew wynikało, że pracodawca upatrywał podstawy formalnej zmiany powyższego stanowiska w aneksie z dnia 01.01.2023r. Jak wskazano na stronie 7-8 odpowiedzi na pozew ( k. 49-49v akt sprawy) „zmiany stanowiska powoda z dyrektora centrum dystrybucyjnego na zastępcę dyrektora centrum dystrybucyjnego w P. dokonano zatem aneksem obowiązującym od dnia 01.01.2023r. Powód nigdy go nie kwestionował (…)” Następnie powołano się w odpowiedzi na pozew na możliwość zmiany warunków pracy w sposób dorozumiany, na co, zdaniem pozwanego, wskazują okoliczności przyjęcia przez powoda nowego wynagrodzenia, braku kwestionowania wskazań, formularzy, dokumentów, w których powód uznawany był za zastępcę dyrektora centrum w P.. Jednocześnie powód zaprzeczał aby powierzono mu stanowisko zastępcy dyrektora, a aneks z dnia 01.01.2023r. nie został mu wręczony.
24.
Sąd wskazał, że w prawie pracy co do zasady dopuszczalne jest zawieranie przez strony stosunku pracy porozumień zmieniających warunki pracy i płacy. Pracodawca może także aneksem dokonywać zmian korzystnych dla pracownika. Możliwe jest również dokonywanie czynności kształtujących prawa i obowiązki stron w sposób dorozumiany ( abstrahując od konsekwencji prawnych takich czynności w kontekście ewentualnych roszczeń przewidzianych przez przepisy prawa). Nie mniej jednak, pogorszenie sytuacji pracownika w związku z decyzją pracodawcy odnośnie warunków pracy czy płacy wymaga dokonania wypowiedzenia zmieniającego. Wymogi formalne powyższej decyzji są takie jak wypowiedzenia definitywnego stosunku pracy. W podstawowej postaci wymagane jest: zachowanie formy pisemnej, wskazanie przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie danych warunków pracy/płacy i zaproponowanie nowych warunków, przeprowadzenie konsultacji związkowej ( art. 42. par. 1 i 2 kp).
25.
Sąd ustalił, że w aktach pracowniczych powoda brak jest dokumentu wskazującego na dokonanie wobec Ł. B. zmiany stanowiska pracy. Nie przedłożono pisma zawierającego wypowiedzenie warunków pracy w zakresie zajmowanego przez pracownika stanowiska ani, ewentualnie, aneksu zaakceptowanego przez powoda a potwierdzającego fakt powyższej zmiany. Jedynym dokumentem z okresu początku 2023r. jest aneks z 01.01.2023r. skierowany do Ł. B. Centrum (...) z określeniem stanowiska: „ Z-ca Dyrektora Centrum dystrybucyjnego” o treści : „Z dniem 01.01.2023r. przyznaję Panu wynagrodzenie w wysokości: płaca zasadnicza brutto -15.000 zł/m-c. Pozostałe warunki umowy o pracę nie ulegają zmianie.” ( k. 64). Podkreślono, że aneks ten jest podpisany tylko przez przedstawiciela pracodawcy.
Brak natomiast podpisu powoda. Analiza wcześniej wręczanych Ł. B. aneksów doprowadziła sąd do wniosku, że wszystkie aneksy były podpisywane przez pracownika a nadto dotyczyły zmiany warunków zatrudnienia powoda poprzez awans lub podwyższenie wynagrodzenia. Odnosząc się do dokumentu z 01.01.2023r. powód kategorycznie zaprzeczył aby kiedykolwiek go otrzymał. Strona pozwana nie przedstawiła dowodu podważającego stanowisko strony powodowej. Słuchany na powyższe okoliczności świadek B. V.- ówczesny dyrektor logistyki wskazał, że podczas spotkania z powodem na przełomie 2022-2023r. miał próbować wręczyć pracownikowi aneks zmieniający stanowisko, którego powód odmówił przyjęcia i podpisania. Dokument miał być przekazany do działu kadr celem dołączenia do dokumentacji pracownika.
Nie mniej jednak z przedłożonych akt personalnych powoda nie wynika aby znajdował się w nich aneks zmieniający powodowi stanowisko pracy. Brak jest również dowodów aby B. V. na przełomie 2022/2023r. dokonał wypowiedzenia zmieniającego w zakresie stanowiska powoda. Zaprzecza temu sam pracownik wskazując, że odbył spotkanie z dyrektorem logistyki w marcu 2023r. jednak rozmowa dotyczyła zapewnienia powoda o jego przydatności dla pracodawcy, a nadto powód miał określić gdzie w swojej sytuacji widziałby się w strukturze spółki.
26.
Odnosząc się do stanowiska strony pozwanej jakoby ewentualnie miało dojść do dorozumianej zmiany stanowiska pracy powoda Sąd I instancji podkreślił, że na powyższe muszą wskazywać jednoznaczne okoliczności faktyczne. Odwołując się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12.06.2006r.w sprawie I PK 277/05 Sąd uznał, że zmiana stanowiska pracy powoda winna była wiązać się z konkretnymi, nie budzącymi wątpliwości okolicznościami związanymi z realizacją zadań pracowniczych. Powód w rzeczywistości nie został dopuszczony do pracy na stanowisku zastępcy dyrektora CD w P.. Po rozmowie w marcu 2023r. z W.J.został skierowany na urlop, a po jego zakończeniu polecono mu pozostawanie w domu bez obowiązku świadczenia pracy ( okoliczność ta wynika zarówno z przesłuchania powoda, ale także z zeznań R.
S.). W związku z tym również z tego powodu nie można uznać aby doszło do spełnienia wszystkich warunków dorozumianej zmiany stanowiska pracy (...). Pracownik faktycznie nigdy nie realizował zadań na ewentualnym stanowisku zastępcy dyrektora Centrum Dystrybucyjnego. Ponadto, powodowi nigdy nie powierzono ani pisemnie ani ustnie zakresu zadań na wskazanym stanowisku, powód nigdy nie wykonał żadnej czynności na tym stanowisku. Brak w dokumentach pracowniczych stosownej informacji w tym zakresie. Analiza akt osobowych powoda wskazuje, iż w pozostałych przypadkach zmiany stanowiska pracy pracownik otrzymywał i podpisywał dokument „ Opis stanowiska” ( np. k. 70, 80, 104). Dodatkowo świadek (...) zeznał, iż na początku 2023r. pracował wraz z powodem w Centrum (...) w P..
Powód nie podlegał mu, nadto sami dokonali z (...) podziału obszarów, którymi każdy z nich miał się zajmować.
27.
Powyższe wynikało także z przesłuchania powoda, który wskazał czym na początku 2023r. zajmował się w Centrum. Były to zadania przypisane do stanowiska dyrektora. Dodatkowo na podstawie zeznań świadków (...) i (...)- osób zatrudnionych w 2022 i 2023r. we wskazane jednostce pozwanego, sąd ustalił, ze nikt nie poinformował osób zatrudnionych, iż powód przestał być dyrektorem a objął stanowisko zastępcy dyrektora. Świadkowie jednoznacznie oświadczyli, że powód był dyrektorem centrum w 2022r. i co najmniej na początku 2023r. Jak wskazał (...) doszło do zmiany na stanowisku dyrektora z (...) na (...). Świadek zeznał, że mogło być w tej sprawie spotkanie około marca-kwietnia 2023r. Dodatkowo (...) wprost zeznał, że powód był jego przełożonym, wydawał mu polecenie.
28.
W ocenie Sądu Rejonowego, strona pozwana nie wykazała aby doszło do zmiany stanowiska pracy powoda. Powód nie przejął żadnych nowych obowiązków. Nie otrzymał dokumentów w tym zakresie, a do czasu udania się na urlop w 2023r. realizował swoje dotychczasowe zadania na stanowisku dyrektora CD. Dowodem na zmianę stanowiska nie mogą być, w ocenie Sądu, wprowadzone w systemie I. pozwanego zmiany w stopce pracownika, czy stworzenie nowej struktury organizacyjnej. Tym bardziej, że przedstawione przez pozwanego struktury stanowią pojedyncze wydrukowane kartki bez informacji lub dokumentów potwierdzających kto i w jaki sposób dokonał zmiany struktury. Nadto przedstawione pismo, które ma dotyczyć struktury na dzień 31.12.2022r. było w ocenie Sądu niewiarygodne. W strukturze organizacyjnej przedstawionej przez pozwanego mającej obowiązywać na dzień 31.12.2022r. jako dyrektor Centrum został wskazany M. V. ( k 197). Sąd ocenił, że dowód ten nie może stanowić podstaw ustaleń w sprawie, albowiem na dzień 31.12.2022r., czego pozwany nie kwestionuje, dyrektorem Centrum był Ł. B.. Na ten dzień w Centrum w P. nie było stanowiska zastępcy dyrektora ze wskazaniem osoby. Jednocześnie, zgodnie z twierdzeniami samego pracodawcy od 01 stycznia 2023r. dyrektorem w CD w P. miał być J. F. ( k. 48 odpowiedź na pozew). W związku z tym przedstawiony wydruk mający zawierać strukturę organizacyjną na dzień 31.12.2022r. jest niewiarygodny i nierzetelny.
29.
Przechodząc do oceny dokonanego wobec powoda wypowiedzenia umowy o pracę, Sąd stanął na stanowisku iż wskazana przyczyna nie uzasadnia dokonanej przez pracodawcę czynności. Powodowi bowiem nie powierzono skutecznie stanowiska zastępcy dyrektora. W związku z tym przyczyna wypowiedzenia w postaci likwidacji stanowiska zastępcy dyrektora nie uzasadnia wypowiedzenia umowy powodowi. Jest to bowiem przyczyna nie odnosząca się do Ł. B.. Tym samym, złożone przez pracodawcę oświadczenie nie spełnia stawianych mu przez przepisy kodeksu pracy warunków formalnych. W związku z tym, w świetle art. 45§1 Kp, za uzasadnione sąd uznał roszczenie dochodzone przez powoda w zakresie przywrócenia do pracy na dotychczasowe warunki pracy i płacy.
30.
Zdaniem Sądu, powód nigdy nie został zatrudniony na stanowisku zastępcy dyrektora centrum. Gdyby nawet jednak uznać, że powód formalnie objął stanowisko zastępcy dyrektora to nie wykazano aby do utworzenia tego stanowiska wraz z powierzeniem pracownikowi zakresu zadań faktycznie i rzeczywiście doszło. Jedynie pracodawca za pomocą środków, którymi dysponował zmienił wpis w stopce powoda w elektronicznej poczcie służbowej oraz zmienił schemat organizacyjny. Za tymi formalnymi czynnościami nie poszły żadne działania faktyczne związane z rzeczywistym rozpoczęciem funkcjonowania omawianego stanowiska. Powód bowiem nigdy nie wykonywał na tym stanowisku żadnych czynności a od maja w ogólne nie realizował pracy pomimo pobierania wynagrodzenia po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego. Nie zostały mu powierzone żadne obowiązki w związku z ewentualnym objęciem nowego stanowiska. Zdaniem Sądu, stworzona sytuacja miała charakter fikcyjny, pozorny. Nie odpowiadała realnemu utworzeniu ww. stanowiska. Nadto, co wynika z zeznań świadków (...), M. M. (1), (...) tworzenie stanowiska zastępcy dyrektora centrum dystrybucyjnego u pozwanego było powiązane z dużą ilością pracy w danym centrum lub potrzebą przeszkolenia pracownika w celu powierzenia mu następnie obowiązków dyrektora nowo tworzonego centrum.
31.
Zaistniała sytuacja wskazuje na ewentualną pozorność utworzenia omawianego stanowiska. W związku z tym wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę z powodu tak ukształtowanej przyczyny nie może być uznane za spełniające wymóg powołania rzeczywistej, realnej i uzasadnionej okoliczności świadczącej o zasadności zakończenia stosunku pracy z danym pracownikiem.
32.
Sąd zauważył, że pozwany jest bardzo dużym, profesjonalnym pracodawcą i dysponuje możliwościami kadrowymi aby tak podstawowe sprawy jak zmiana stanowiska pracy przeprowadzić w sposób transparentny i zgodny z literą prawa. Zaniechania w tym zakresie jakich dopuścił się pozwany nie mogą w związku z tym obciążać pracownika a winny być ocenione jako stanowiące o wyraźnej woli pracodawcy. Pozwany mógł i powinien był, jeżeli zmierzał do zmiany stanowiska pracy (...), wykonać ten proces w sposób odpowiadający standardom prawa pracy.
33.
Sąd I instancji nie uwzględnił wniosku pozwanego o nieprzewracanie powoda do pracy na dotychczasowe stanowisko, albowiem to nie powód podjął decyzję o niewykonywaniu pracy, lecz pozwany zdecydował aby pracownik przez określony czas nie realizował zadań. To na pracodawcy spoczywa obowiązek powierzenia pracownikowi określonej pracy, zadań, celów czy obowiązków. Skoro pracodawca tego nie robi, a tym samym zwalnia pracownika z powyższego wypłacając mu wynagrodzenie, nie można w tym zakresie żadną miarą przerzucać odpowiedzialności za taki stan rzeczy na osobę zatrudnioną. Pracownik w stosunku łączącym go z pracodawcą realizuje zadania wyznaczone i powierzone przez pracodawcę. W tym bowiem celu jest zatrudniany.
34.
Sąd uznał, że nie stanowi przesłanki dla nieuwzględnienia powództwa w zakresie przywrócenia do pracy fakt, że na dotychczasowym stanowisku powoda została zatrudniona inna osoba. Zatrudnienie nowego pracownika w miejsce zwolnionego z pracy nie wystarcza do zastosowania art. 45 § 2 kp (wyrok z 17.02.1998 r., I PKN 572/97, OSNAPiUS 1999/3, poz. 83).
35.
Na podstawie art. 98 kpc w zw. z par. 9 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, orzeczono o kosztach procesu- zastępstwa procesowego.
36.
O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 113 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt. 11 i art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd obciążył pozwanego pracodawcę kosztami sądowymi tj. opłatą od pozwu w wysokości 9000 zł oraz kosztami mediacji - wynagrodzeniem mediatora w wysokości 1107 zł, od których uiszczenia powód był zwolniony ( punkt III wyroku).
Apelacja 37.
Apelację od wyroku złożył pozwany, zaskarżając go w całości i zarzucając, że fakty ustalone przez sąd pierwszej instancji są niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy:
Zbieżne i wzajemnie uzupełniające dowody potwierdzają, że stanowisko zastępcy dyrektora istniało w strukturze organizacyjnej firmy i że takie stanowisko w Centrum (...) w P. zostało powierzone powodowi, a następnie zostało realnie zlikwidowane, w momencie wypowiedzenia umowy o pracę powodowi; wykazano logiczny ciąg decyzyjny, utworzenie ograniczonej liczby stanowisk zastępcy dyrektora CD - trzech i likwidację ostatniego z nich razem z wypowiedzeniem umowy o pracę powodowi oraz brak utrzymania tego stanowiska po wypowiedzeniu wręczonym powodowi, co wyklucza pozorność tych czynności.
38.
Pozwany zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tj:
Sąd pierwszej instancji pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie świadka M. V. uznając, iż świadek miałby zeznawać co do tych samych faktów odnośnie których zeznawało już 7 świadków zawnioskowanych przez stronę pozwaną i choć wg protokołów z rozpraw pozostali świadkowie byli przesłuchiwani na okoliczność zbliżonych faktów, to Sąd Rejonowy dokonał ustaleń odmiennych od wynikających z ich zeznań, co dowodzi, że pominięcie zeznań M. V. doprowadziło do niepełnego rozpoznania sprawy;
M. (2) wskazującej, że performens powoda na stanowisku dyrektora CD był niezgodny z oczekiwaniami. W związku z tym została zaproponowana degradacja na stanowisko zastępcy. N. F. zeznał, że jego rekomendacja była taka, że umowa o pracę powinna zostać wypowiedziana powodowi definitywnie, a nie zmieniona. Powód nie radził sobie w żadnym aspekcie z pełnieniem obowiązków jako dyrektor DC. B. V. podał, że rozruch szedł opornie, i że przełożeni podjęli decyzję o wytypowaniu osoby bardziej doświadczonej na to stanowisko i o przesunięciu powoda. W. U. podała, że ocena powoda za 2022 r. to była ocena poniżej oczekiwań, co wiązało się z częściową realizacją celów - dlatego niemożliwe ani niecelowe jest przywrócenie powoda na stanowisko dyrektora, ani zastępcy dyrektora (wyrok zresztą nie rozstrzyga na jakie stanowisko przywraca powoda - co także należy uznać za jego wadliwość).
Stanowisko powoda w przedmiocie apelacji 41. Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem sądu II instancji sformułowanie tego zarzutu wskazuje jednak, albo na złą wolę autora apelacji i próbę wytknięcia Sądowi Rejonowemu jakichkolwiek błędów, albo na nie dość dokładne zapoznanie się z pełną treścią uzasadnienia wyroku. Analiza całej treści uzasadnienia nie pozostawia bowiem wątpliwości, że wskazanie w uzasadnieniu na M. V. zamiast J. F., stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. Sąd na stronie 12 uzasadnienia wskazał, że świadek J. F. „zeznał, iż na początku 2023 r. pracował razem z powodem w Centrum (...) w P.. Powód nie podlegał mu (..)”. Na kolejnej stronie sąd wyjaśnił także, że „zgodnie z twierdzeniami samego pracodawcy od 1 stycznia 2023 r. dyrektorem w CD w P. miał być J. F. (..)” i dlatego przedstawiony wydruk na dzień 31.12.2022r. w którym jako dyrektor wskazany jest M. V. sąd uznał za niewiarygodny. Oczywistym jest, że Sąd I instancji ustalił, że rzekomym dyrektorem CD w P. na początku 2023 roku miał być J. F., a (...) obowiązki dyrektora zaczął wykonywać później. Logicznym jest zatem, że sąd omyłkowo wskazał, iż rozmowa powoda z B. V. na początku 2023 r. dotyczyła M. V., a nie J. F..
Wówczas mamy do czynienia z faktami przyznanymi przez stronę przeciwną, które nie wymagają dowodu (art.229k.p.c.). Zgodnie z powołanym orzeczeniem Sądu Najwyższego, warunkiem uznania kserokopii za dokument jest umieszczenie na niej i zaopatrzenie podpisem poświadczenia jej zgodności z oryginałem. Sąd Najwyższy wskazał również, że jeżeli przedstawione w sprawie dowody w postaci fotokopii dokumentów, bez stwierdzenia ich zgodności z oryginałem, nie są dokumentami w rozumieniu kodeksu postępowania cywilnego, to nie tylko zbędna, lecz wręcz niedopuszczalna jest analiza ich treści i formy, albowiem nie są to dowody, które mogą być poddane takiej analizie. Obowiązkiem strony, w szczególności zastąpionej przez profesjonalnego pełnomocnika, jest dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody (art. 3 k.p.c.).
Obowiązek przedstawienia dowodów, zwłaszcza w sytuacji zakwestionowania przez powoda twierdzeń wynikających z przedłożonej fotokopii, oznacza zaś oferowanie takich dowodów, które spełniają ustawowe wymagania przewidziane w kodeksie postępowania cywilnego.
Rację ma przy tym pozwany, że nie wszystkie „aneksy” były podpisywane przez powoda (k.363). Pomija jednak fakt, że „aneksy” te dotyczyły tylko podwyżek wynagrodzenia. Powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że do przyznania podwyżki wynagrodzenia nie jest konieczne zawieranie przez strony pisemnych aneksów do umowy o pracę, gdyż sama akceptacja korzystnej zmiany warunków wynagradzania przez pracownika w sposób jest wystarczająca dla zmiany warunków wynagradzania na jego korzyść. Zmiana taka nie wymaga też wypowiedzenia zmieniającego. Stąd właśnie pozwany jedynie informował pracownika o podwyżce wynagrodzenia i nie wymagał pisemnego aneksowania umowy, tak jak to było przy zmianach warunków pracy. Dokumenty, które pozwany nazywał aneksami, a które dotyczyły podwyżki wynagrodzenia, w istocie stanowiły tylko informację dla pracownika, nie zaś pisemne porozumienie w sprawie zmiany warunków umowy o pracę.
W okolicach 23 stycznia 2023 roku miało też miejsce spotkanie powoda z B. V., M. M. (1) i Ł. S.. Na tym spotkaniu miała być powodowi przekazana informacja na temat jego wdrożenia, w tym o niegotowości do pełnienia samodzielnej funkcji dyrektora CD. Zarówno M. V. – M. (k.270), jak i Ł. S. (k.310v) zeznali, że w czasie tego spotkania nie było mowy o propozycji zmiany stanowiska pracy powoda na zastępcę. Zeznania tych świadków oraz zasady logiki i kolejność zdarzeń, wskazują że Sąd Rejonowy trafnie ocenił, że jeszcze w 2022 roku nie mogło dojść do zmiany stanowiska pracy powoda obowiązującej od 1 stycznia 2023r. Spotkanie o którym zeznawali świadkowie M. M. (1) i Ł. S. nie miałoby wówczas żadnego uzasadnienia, a tym bardziej nielogiczne byłoby informowanie powoda, że nie nadaje się do pełnienia funkcji dyrektora DC, której już od miesiąca nie zajmował.
Pozwany twierdząc, że utworzył stanowisko zastępcy dyrektora a powód wykonywał pracę na tym stanowisku, nie wskazuje kiedy konkretnie miało dojść do utworzenia tego stanowiska, kiedy powód miał rozpocząć wykonywanie pracy jako zastępca dyrektora DC i jakie czynności miał w związku z tym wykonywać. Sąd Rejonowy, odwołując się do zeznań J. F. oraz korespondencji mailowej powoda, trafnie ustalił, że jeszcze na początku 2023 roku powód wykonywał obowiązki dyrektora DC. Świadek J. F., według pozwanego zajmujący stanowisko dyrektora DC od początku 2023 roku, nie uważał powoda za pracownika mu podległego. Potwierdził zeznania powoda, że wykonywali z powodem pracę na równorzędnych stanowiskach (k.271-271v). Powód niewątpliwe cały czas uważał się za dyrektora DC, o czym świadczą podpisy w stopce maila.
Pozwany trafnie zauważył (k.360), że dopiero od 7 marca 2023 roku powód w korespondencji mailowej przestał określać się jako dyrektor Centrum Dystrybucyjnego. Zauważyć jednak trzeba, że powód po usunięciu oznaczenia dyrektor DC nie wprowadził oznaczenia zastępca dyrektora DC, co tylko potwierdza jego zeznania, z których wynika, że pozostawał w pewnym zawieszeniu. Po przyjściu M. V. powód został poinformowany, że ma już nie pełnić funkcji dyrektora DC, a pozwany zastanawiał się nad tym, jakie stanowisko mu zaproponować.
Podkreślić przy tym trzeba, że nawet uznanie, że to powód usunął oznaczenie stanowiska na początku marca 2023 roku, nie świadczy o zaakceptowaniu zmiany stanowiska. Pozwany sam wskazywał, że powód odmówił podpisania aneksu do umowy zmieniającego stanowisko na zastępcę dyrektora. Mimo tego pozwany poprzez fakty dokonane, odsunął powoda od wykonywania obowiązków dyrektora, dokonał zmiany w programie P. i w zakresie dostępu do systemów. Przedstawił M. V. jako nowego dyrektora (zeznania Ł. W. k.230, Ł. M. k.231). Powód został zatem fizycznie pozbawiony możliwości wykonywania swoich obowiązków, mimo że nie wyraził zgody na degradację, a pozwany nie wypowiedział warunków umowy o pracę. Powód, stosownie do informacji przekazywanych przez przełożonych, oczekiwał na propozycję nowego stanowiska. Usunięcie oznaczenia dyrektor DC nie można w tej sytuacji uznać za akceptację wcześniejszej propozycji degradacji na stanowisko zastępcy dyrektora, zwłaszcza że w stopce maila nie znalazło się takie oznaczenie stanowiska. Usunięcie oznaczenia dyrektor DC może być traktowane tylko i wyłącznie jako informacja dla odbiorców wiadomości, że powód przestał te obowiązki faktycznie wykonywać.
Żaden z przesłuchanych świadków nie potrafił też wskazać kiedy i w jaki sposób doszło do utworzenia stanowiska zastępcy dyrektora, które miałby objąć powód. Pozwany nie przedstawił w tym zakresie żadnych dokumentów, w tym zakresu obowiązków na tym stanowisku. Charakterystyczne, że wg relacji świadków stanowisko to miało być utworzone dla powoda w styczniu 2023 roku (k.308 – zeznania N. F., k.270v – zeznania M. M. (1)), w sytuacji gdy według B. V., powód miał odmówić jego objęcia już na przełomie 2022/2023 roku. Uwzględniając powyższe okoliczności, wniosek do jakiego doszedł Sąd Rejonowy, a mianowicie że utworzenie stanowiska zastępcy miało charakter pozorny, był całkowicie uzasadniony.
Do utworzenia stanowiska pracy w strukturze spółki, zwłaszcza tak dużej jak pozwana, nie dochodzi tylko poprzez dopisanie nazwy stanowiska do systemów obsługi pracowniczej. Wiązać się to musi z określeniem obowiązków takiego pracownika, określeniem podległości, zakresu odpowiedzialności i zapewnieniem finansowania wynagrodzenia przez dział księgowy. Decyzje tego rodzaju musiałyby pozostawić ślad w systemach kadrowo – księgowych, a dowodów w tym zakresie nie przedstawiono.
Potwierdzeniem utworzenia stanowiska i objęcia go przez powoda nie jest również formularz samooceny wypełniony przez powoda pod koniec 2023 roku. Wzór formularza opracował pozwany, dokonując oznaczenia stanowiska powoda. Powód mógł zatem wypełnić formularz lub odmówić wykonania polecenia, narażając się na ewentualną odpowiedzialność pracowniczą. W treści formularza powód nigdzie wprost nie wskazał, że wykonywał pracę na stanowisku zastępcy dyrektora. Podał, że przez cały rok wykonywał cele wyznaczone przez Dyrektora Generalnego, które w istocie polegały na niewykonywaniu pracy od marca 2023 roku. Powód nigdzie nie wskazywał aby wykonywał polecenia wydawane przez M. V. wykonującego obowiązki Dyrektora DC w P.. Dodatkowo wskazał, że na początku roku, a więc kiedy jeszcze wykonywał obowiązki dyrektora, udało mu się w dwa dni przywrócić punktualność procesów w DC w P.. Wyciągnie przez pozwanego na tej podstawie wniosku, że powód wykonywał obowiązki zastępcy dyrektora, a dodatkowo zaakceptował zmianę stanowiska, jest nieuprawnione.
Sąd oddalając wniosek o przesłuchanie świadka M. V. nie naruszył art.235 2§1 pkt 2 i 5 Kpc. Świadek wzywany był na kolejne terminy rozpraw na adres pozwanego, mimo że pełn. pozwanego wiedział, że pozostaje on na długotrwałym zwolnieniu lekarskim (k.306v). Świadek nie stawił się na dwie kolejne rozprawy.
Zgodnie z art.6§2 Kpc strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie fakty i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko. Wyraża się to między innymi w obowiązku strony wnoszącej o wezwanie na rozprawę świadka, biegłego lub innej osoby, w dołożeniu starań, by osoba ta stawiła się w wyznaczonym czasie i miejscu, w szczególności zawiadomieniu jej o obowiązku, czasie i miejscu stawiennictwa (art.242 1 Kpc). Pozwany nie dołożył takowych starań, a przynajmniej nie wykazywał aby ich dokładał, a wnioskowanie o wezwanie świadka na kolejne rozprawy istotnie zmierzało tylko do dalszego przedłużenia postępowania. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że sprawa z racji przedmiotu roszczenia, należała do tzw. spraw pilnych (§2 pkt 5 lit. e Rozporządzenia Min. Spraw. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych).
Fakty wskazane w tezie dowodowej, a więc zatrudnienie powoda, wypowiedzenie umowy o pracę, przyczyna wskazana w oświadczeniu, nie kwestionowanie przez powoda ustalonej wysokości wynagrodzenia w kwocie 15000 zł, nie wykonywanie obowiązków dyrektora w czasie gdy przejął je M. V., nie były sporne. Świadek M. V. nie mógł zaś potwierdzić czy i jakie obowiązki wykonywał powód na początku 2023 roku, kiedy to jeszcze nie pracował w CD w P..
Powód został faktycznie odsunięty od obowiązków dyrektora, skierowany na urlop, a potem miał oczekiwać na decyzję przełożonych co do jego dalszej kariery. Powód został postawiony przed faktem dokonanym, nie powziął czynności, które mogłyby zostać odczytane jako akceptacja zmiany. Po przekazaniu obowiązków dyrektora M. V. pozostawał bierny, czekał na dalsze decyzje pracodawcy, nie wykonywał pracy, która mogłaby oznaczać, że zaakceptował odwołanie ze stanowiska. Najpierw wykorzystał zaległy urlop, a następnie pozostawał w gotowości do podjęcia pracy. Twierdzenie, że wyraził w ten sposób wolę zajęcia stanowiska zastępcy, zmieniając swoją wcześniejszą decyzję, jest sprzeczne z podstawowymi zasadami logiki.
Trudno ustalić jakie to działania według pozwanego powinien podjąć powód, żeby wyrazić brak akceptacji działań pracodawcy. Pamiętać trzeba, że powód jako słabsza strona stosunku pracy, której zależało na dalszym zatrudnieniu u pozwanej, po otrzymaniu informacji, że pozwany analizuje jego sytuację, mógł zakładać, że emocjonalne kontestowanie działań pozwanego spowoduje rozwiązanie umowy o pracę. Za akceptację zmiany stanowiska na zastępcę nie można uznać też deklaracji powoda, że może udowodnić pracodawcy swoją przydatność zawodową na innym stanowisku. Propozycja innego stanowiska nie została złożona, a powód jedynie w systemach pozwanego oznaczony został jako zastępca dyrektora CD w P. i jako pracownik musiał wypełnić formularz samooceny przedstawiony przez pozwanego, na którego treść, w tym nazwę stanowiska, nie miał wpływu.
Podsumowując, brak było podstaw, że w drodze porozumienia stron wyrażonego w sposób dorozumiany doszło do zmiany warunków pracy i zatrudnienia powoda na stanowisku zastępcy dyrektora Centrum Dystrybucyjnego w P..