← Polska

I ACa 1859/24

Sygn. akt I ACa 1859/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 27 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO del. Robert Bury Protokolant:st. sek. s

§ 2k.p.c.

(który ma zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1469 z późn. zm.). Pozwani skierowali do powoda wezwania do zapłaty kwoty 675.287,53 zł, które zostały doręczone powodowi w dniu 18 lutego 2022 r. (k. 723 – 730).Wezwania te zakreślały 7 dniowy termin na spełnienie wskazanego w nich świadczenia, który upłynął w dniu 25 lutego 2022 r. Dopiero więc od tego dnia można mówić o wymagalności wierzytelności zgłoszonej przez pozwanych do potrącenia. Zarzut potrącenia został przez nich zgłoszony w pismach z dnia 11 marca 2022 r. Wynika z tego, że zarzut potrącenia został złożony w terminie o którym mowa w art.

§ 2k.p.c.

Sąd zaznaczył, że wziął pod uwagę, iż o tym, że pozwani żądają stwierdzenia nieważności umowy kredytu pomimo pouczenia ich o skutkach tej nieważności, powód mógł się dowiedzieć na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r., co oznacza że 3-letni termin przedawnienia upływał z końcem 2022 r. natomiast powód swoje roszczenia ewentualne zgłosił przed tą datą, co skutkowało przerwą biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. W konsekwencji Sąd uznał za zasadne żądnie ewentualne sformułowane w finalnej wersji w piśmie z dnia 30 grudnia 2022 r. w pkt I ppkt 1 co do kwoty 99 584,80 zł a w pozostałym zakresie powództwo ewentualne o zwrot kapitału kredytu podlegało oddaleniu (pkt III i IV). Wobec powyższego nie istniała konieczność odnoszenia się do żądania sformułowanego w pkt II pisma z dnia 30 grudnia 2022 r., które jak wskazano w piśmie z dnia 20 czerwca 2023 r. stanowiło roszczenie ewentualne wobec roszczenia z pkt I ppkt 1 pisma z dnia 30 grudnia 2022 r. i powinno być rozpoznawane tylko na wypadek uznania, że powód wypłacił pozwanym świadczenie w CHF. Od zasądzonej kwoty 99 584,80 zł Sąd zasądził na podstawie art. 455 i art. 481 § 1 k.c. odsetki ustawowe za opóźnienie:  od kwoty 86 135,65 zł od dnia 21 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty w przypadku pozwanej K. Ż. oraz od dnia 28 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty w przypadku pozwanego A. Ż. (tj. od dnia następującego po doręczeniu każdemu z pozwanych pisma powoda z dnia 8 grudnia 2021 r.),  od kwoty 13 449,15 zł od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia zapłaty w przypadku obojga pozwanych tj. od dnia następującego po doręczeniu im odpisu pisma powoda z dnia 30 grudnia 2022 r. Ponadto, od dnia doręczenia pozwanym odpisu pisma z dnia 8 grudnia 2021 r. do dnia powstania stanu potrącalności wzajemnych roszczeń stron (tj. dnia 25 lutego 2022 r.) Sąd zasądził na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 562 376,87 zł. Sąd zważył, że w ramach roszczenia ewentualnego z pkt I. ppkt 2 pisma z dnia 30 grudnia 2022r. powód dochodził od pozwanych również kwoty 328.912,20 zł, która miała stanowić bezpodstawne wzbogacenie strony pozwanej kosztem banku odpowiadające wartości świadczenia banku polegającego na udostępnieniu stronie pozwanej kapitału wypłaconego w ramach nieważnej umowy kredytu oraz zaniechania żądania zwrotu tego kapitału. Roszczenie to zdaniem strony powodowej znajduje postawę w przepisanych dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd - po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy w kontekście odnośnych przepisów i dorobku judykatury - uznał, że przyjęcie, że uznanie umów kredytu za nieważne na skutek zastosowania art. 6 ust. 1 dyrektywy nr 93/13 powoduje w konsekwencji powstanie roszczenia przedsiębiorcy o wynagrodzenie, którego wysokość mogłaby przekraczać należności wynikające z samej umowy, byłoby niewątpliwie sprzeczne z ratio legis powyższej regulacji, która ma na celu ochronę konsumentów. Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że konsekwencją nieważności całej umowy jest obowiązek zapłaty przez pozwanych na rzecz powoda wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału kredytu (pkt IV wyroku). Wobec oddalenia roszczenia o zapłatę kwoty 328 912,20 zł Sąd rozpoznał kolejne żądanie ewentualne zawarte w pkt III pisma powoda z dnia 30 grudnia 2022 r. o zapłatę kwoty 265 288,32 zł. W ocenie Sądu brak jest podstaw do jakiejkolwiek waloryzacji roszczenia kondykcyjnego przysługującego Bankowi. Sąd uznał za niezasadne również powództwo ewentualne w powyższym zakresie i orzekł o jego oddaleniu (pkt V. wyroku). Wyrok został zaskarżony apelacją przez pozwanych. Pozwana K. Ż. zaskarżyła wyrok w części tj. w zakresie punktów III, VI i VII, zarzucając naruszenie: 1. art. 233 § 1 w zw. z art. 227 i 232 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanie oceny dowodów z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i reguł logiki, w sposób wybiórczy, pomijając w swej ocenie dowody w postaci zeznań pozwanego ad. 2 złożonych na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. (fragment zapisu protokołu: 00:58:06) i pozwanej ad. 1 złożonych w toku tej samej rozprawy (fragment zapisu protokołu: 01:08:03), a także dokumentu pn. „Historia operacji na koncie kredytowym" przedłożonego przez powódkę jako załącznik do pozwu; 2. art. 233 § 1w zw. z art. 227 i 232 k.p.c. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanie oceny dowodów z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i reguł logiki, w sposób wybiórczy, pomijając w swej ocenie dowody w postaci zeznań świadka A. A., złożonych na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. (fragmenty zapisu protokołu: 00:11:17, 00:20:13), zeznań świadka G. K.

(3)złożonych na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. (fragment zapisu protokołu: 00:07:00) oraz zeznań świadka G. K.
(1), złożonych również na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. (fragment zapisu protokołu: 00:15:00);
  1. art. 233 § 1w zw. z art. 227 i 232 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanie oceny dowodów z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i reguł logiki, w sposób wybiórczy, pomijając w swej ocenie dowód w postaci umowy kredytu, a także pochodzące od powódki zaświadczenie o spłatach kredytu przez pozwanych, w wyniku czego Sąd I instancji uznał, że powódka przedstawiła do dyspozycji pozwanych kwotę 13.449,15 zł, tj. prowizję za udzielenie kredytu, którą powódka potrąciła w rzeczywistości z kwoty wypłaconego kredytu;
  2. art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 i art. 278 § 1 k.p.c. przez bezpodstawne pominięcie dowodu z opinii biegłego na rozprawie w dniu 12 maja 2023 r.;
  3. art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. przez bezzasadne zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 86 135,65 zł od dnia 21 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty w przypadku pozwanej K. Ż. (tj. od dnia następującego po doręczeniu pozwanej pisma powoda z dnia 8 grudnia 2021 r.), od kwoty 13 449,15 zł od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia zapłaty w przypadku obojga pozwanych tj. od dnia następującego po doręczeniu im odpisu pisma powoda z dnia 30 grudnia 2022 r., a także od kwoty 562 376,87 zł od dnia doręczenia pozwanym odpisu pisma z dnia 21 grudnia 2021 r. do dnia powstania stanu potrącalności wzajemnych roszczeń stron (tj. dnia 25 lutego 2022 r.);
  4. art. 118 k.c. w zw. z art. 120 k.c. i art. 455 k.c. oraz w zw. z art. 405 k.c. i 410 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, że roszczenie dochodzone przez powódkę nie przedawniło się, w rezultacie nieuwzględnienia przez Sąd I Instancji zarzutu trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń powódki i nie oddalenia na tej podstawie roszczeń w całości;
  5. § 15 ust. 3 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, poprzez niepodwyższenie stawki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego do 150% jej wartości wobec dużego nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, również poza postępowaniem sądowym, a także poprzez niepodwyższenie stawki o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W związku z podniesionymi zarzutami apelująca wniosła o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, Wydziału I Cywilnego, z dnia 26 lipca 2023 r. przez: I. oddalenie powództwa w całości, w tym powództwa ewentualnego zgłoszonego w pkt. I pisma dnia 30 grudnia 2022 r. w całości; II. zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej ad. 1 K. Ż. kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego przez adwokata ustanowionego z urzędu w wysokości półtorakrotności stawki minimalnej w wysokości 10 800 zł oraz podwyższenie stawki o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (23%) ewentualnie, na wypadek nie podzielenia przez Sąd stanowiska pozwanej ad. 1 - o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w wysokości półtorakrotności ww. stawki minimalnej od Skarbu Państwa według norm przepisanych powiększonych o stawkę podatku od towarów i usług VAT (23%). Pozwana domagała się przeprowadzenia w postępowaniu apelacyjnym pominiętych przez Sąd pierwszej instancji dowodów, powołując się na art. 380 k.p.c. Nadto powódka wniosła o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej ad. 1 kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym w wysokości półtorakrotności stawki minimalnej w kwocie 10 800 zł, powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług VAT (23%), ewentualnie na wypadek niepodzielenia przez Sąd stanowiska pozwanej ad. 1 - o przyznanie od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Szczecinie, kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w postępowaniu apelacyjnym w wysokości półtorakrotności stawki minimalnej w kwocie 10 800 zł, powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług VAT (23%). Pozwany A. Ż. zaskarżył wyrok w części tj. w zakresie punktów III, VI i VII, zarzucając naruszenie:
  6. art. 233 § 1 k.p.c. przez zaniechanie wszechstronnej i swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zarówno z dokumentów, w szczególności historii operacji na kontrakcie kredytowym oraz historii kredytu, jak również z przesłuchania pozwanych, w zakresie w jakim zaniechano przyjęcia, iż wskazane dowody świadczą o tym, iż kredyt był spłacany przez pozwanych również bezpośrednio w CHF;
  7. art. 233 § 1 k.p.c. przez zaniechanie wszechstronnej i swobodnej oceny dowodów z zeznań świadków G. K.
(3), G. K.
(1)oraz A. A., a także pozwanych, przez przyjęcie - wbrew wiarygodnym zeznaniom ww. osób oraz pomimo braku wiarygodności zeznań pracowników powódki - że wpłacone na rzecz powódki przez pozwanych świadczenia w kwocie 72.376,87 zł oraz kwocie 490.000,00 zł pochodzącej ze sprzedaży domu, nie doprowadziły do wygaśnięcia roszczeń powódki w związku z udzielonym kredytem;
  1. art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. przez jego niesłuszne zastosowanie i pominięcie postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r. wniosku dowodowego pozwanego ad 2 o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego;
  2. mającą istotny wpływ na wynik sprawy, sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności treścią umowy kredytowej, zaświadczeń o spłatach kredytu oraz historii operacji na kontrakcie kredytowym przez przyjęcie, że pozwanym wypłacono w ramach kredytu kwotę 13.449,15 zł,
  3. art. 118 k.c. w zw. z art. 120 k.c. w zw. z art. 455 k.c. przez ich niesłuszne niezastosowanie i zaniechanie uznania roszczeń powódki dochodzonych w niniejszej sprawie za przedawnione;
  4. art. 498 § 1 i 2 k.c. przez ich niesłuszne niezastosowanie, względnie niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż wierzytelność kredytobiorców wynikająca z dokonania przez nich - w wykonaniu, uznanej za nieważną, umowy kredytu powiązanego z walutą obcą -wpłat bezpośrednio w walucie obcej nie nadaje się do potrącenia z wierzytelnością kredytodawcy stanowiącą kapitał wypłaconego kredytu;
  5. art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że termin początkowy naliczania odsetek określony w pkt III wyroku powinien przypadać na dzień następujący po doręczeniu pism procesowych zawierających żądanie zapłaty;
  6. § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych przez zaniechanie podwyższenia stawki minimalnej do 150% jej wartości, pomimo że powyższe było uzasadnione dużym nakładem pracy pełnomocnika, czasem na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczbą rozpraw, obszernością materiału dowodowego, mnogością zmian stanowiska przez powódkę skutkującą koniecznością składania pism procesowych przez pełnomocnika, skomplikowaniem sprawy, budzącej wątpliwości w doktrynie i w orzecznictwie oraz wysoką wartością przedmiotu sporu a także poprzez niepodwyższenie przyznanej stawki o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług W związku z podniesionymi zarzutami apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt III poprzez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie, w razie uwzględnienia wyłącznie zarzutu z pkt III 3., wnoszę o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt III poprzez przyjęcie dat początkowych naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie: od kwoty 86.135,65 zł od dnia 11 stycznia 2022 r., od kwoty 13.449,15 zł od dnia 7 marca 2023 r., od kwoty 562.376,87 zł od dnia 11 stycznia
  7. W obu przypadkach wniósł zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego ad 2 zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie przed Sądem I instancji w kwocie 16.200,00 zł oraz podwyższenie stawki o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (23%) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty Pozwany domagał się przeprowadzenia w postępowaniu apelacyjnym pominiętych przez Sąd pierwszej instancji dowodów, powołując się na art. 380 k.p.c. Nadto pozwany wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego ad 2 kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w wysokości 150% stawki minimalnej wynikającej z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, powiększonej o kwotę podatku od towarów i usług VAT (23%), względnie, w razie oddalenia apelacji pozwanego ad 2, wnósł o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu pozwanego ad 2 kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu ad 2 z urzędu, w wysokości 150% stawki minimalnej wynikającej z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu oraz podwyższenie jej o kwotę podatku od towarów i usług (23%). W odpowiedzi na apelację, powód wniósł o ich oddalenie w całości oraz zasądzenie solidarnie od pozwanych K. Ż. i A. Ż. na rzecz powoda (...) Banku (...) S.A. w W. kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.
  8. Postępowanie apelacyjne jest kontynuacją rozpoczętego przed sądem pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 k.p.c.), zatem dokonuje własnych ustaleń faktycznych, poprzestaje na materiale zebranym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, prowadzi postępowanie dowodowe lub ponawia przeprowadzenie dowodów. Podstawa prawna orzeczenia ustalana jest niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji. Postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny, a nie tylko kontrolny, ograniczony zarzutami apelacyjnymi. Sąd drugiej instancji związany jest zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (uchwała SN
(7)z 31.01.2008 r., III CZP 49/07). Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.) oznacza związanie sądu odwoławczego zarzutami naruszenia prawa procesowego, za wyjątkiem rozważanych z urzędu naruszeń skutkujących nieważnością postępowania (por. uchwała Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55). Z obowiązku ustanowionego przez art. 378 § 1 k.p.c. nie wynika konieczność osobnego omówienia w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu podniesionego w apelacji, ale wystarczające jest odniesienie się do nich w sposób wskazujący, że zostały one przez Sąd drugiej instancji rozważone (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 24 marca 2010 r., sygn. akt V CSK 269/09, OSNC 2010, nr 9, poz. 127; z 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt III CSK 300/11, OSNC 2012, nr 12, poz. 144; z 4 września 2014 r., sygn. akt II CSK 478/13, Lex nr 1545029 i z 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt III UK 119/17, Lex nr 2542602). Sąd Apelacyjny, dokonując własnej oceny przedstawionego pod osąd materiału procesowego stwierdził, że Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe, a poczynione ustalenia faktyczne (zawarte w wyodrębnionej redakcyjnie części uzasadnienia zaskarżonego wyroku) nie są wadliwe i znajdują odzwierciedlenie w treści przedstawionych w sprawie dowodów w części prowadzącej do ustalenia nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych i powstania wzajemnych roszczeń kondykcyjnych. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak jednak było podstaw do zasądzenia na rzecz powoda kwoty 13.449,15 zł stanowiącej prowizję od udzielonego kredytu. 2. W orzecznictwie sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, odwołujących się do orzecznictwa TSUE, wyrażany jest jednolity pogląd, że klauzule przeliczeniowe (walutowa oraz spreadowa) zawarte w umowie kredytu waloryzowanego walutą obcą, którego wysokość jest kształtowana jednostronnie przez bank, są abuzywne na podstawie art. 358
(1)k.c., co skutkuje jej nieważnością i prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia banku kwotami zapłaconymi przez konsumentów. Klauzule przeliczeniowe, więc walutowa i spreadowa łącznie określają główne świadczenia stron (wyrok TSUE z 3.10.2019 r., C-260/18, z 30.04.2014 r., C-26/13, pkt 49-50; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, pkt 54; z 23 kwietnia 2015 r., C-96/14, pkt 33; z 20 września 2017 r., C-186/16, pkt 35, z 14.03.2019 r., C 118/17, pkt 48, 52 i przytoczone tam orzecznictwo). Nie zostały sformułowane jednoznaczne, ponieważ Bank uchybił obowiązkom informacyjnym w zakresie ryzyka walutowego (klauzula walutowa) oraz klauzuli spreadowej, której mechanizm nie jest wytłumaczalny z uwagi na arbitralność decyzji Banku w zakresie ustalania wysokości kursu waluty obcej. Nie zostały uzgodnione indywidulanie, skoro sposób przeliczania wysokości świadczenia banku i strony powodowej, w szczególności odwołanie do tabeli kursowej ustalanej przez bank, nie był przedmiotem negocjacji. Za utrwalone należy uznać stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym postanowienia umowne określające zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu i spłacanych rat, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, są sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz naruszają rażąco interesy konsumenta. Tego rodzaju uregulowanie umowne jest niedopuszczalne (wyroki SN: z 27.11.2019 r., II CSK 483/18; z 28.09.2021 r., I CSKP 74/21; z 22.11.2016 r., I CSK 1049/14; z 1.03.2017 r., IV CSK 285/16; z 19.09.2018 r., I CNP 39/17; z 24.10.2018 r., II CSK 632/17; z 13.12.2018 r., V CSK 559/17; z 27.02.2019 r., II CSK 19/18; z 4.04.2019 r., III CSK 159/17; z 9.05.2019 r., I CSK 242/18; z 29.10.2019 r., IV CSK 309/18, z 11.12.2019 r., V CSK 382/18, z 30.09.2020 r., I CSK 556/18; z 2.06.2021 r., I CSKP 55/21; z 27.07.2021 r., V CSKP 49/21; z 3.02.2022 r., II CSKP 415/22). Ponadto postanowienie umowy obciążające kredytobiorcę nieograniczonym ryzykiem kursowym należy uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy (banku) w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów (postanowienie SN z 22.08.2022 r., I CSK 3924/22). TSUE w wyroku z 8 września 2022 roku (C-80/21 do C-82/21) przyjął, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym sąd krajowy może, po stwierdzeniu nieważności nieuczciwego warunku znajdującego się w umowie zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą, który pociąga za sobą nieważność tej umowy w całości, zastąpić warunek umowny, którego nieważność została stwierdzona, albo wykładnią oświadczenia woli stron w celu uniknięcia unieważnienia tej umowy, albo przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym, nawet jeśli konsument został poinformowany o skutkach nieważności tejże umowy i je zaakceptował. Stanowi to o niedopuszczalności zastąpienia kwestionowanych klauzul umownych normami prawa krajowego odwołującymi się do ustalenia rozmiaru świadczenia konsumenta w oparciu o średni kurs NBP. 3. Umowa kredytu pozbawiona jest postanowień umożliwiających jej wykonanie, minimalnego konsensusu, elementów konstrukcyjnych i jest nieważna w całości na podstawie art. 58 § 1 k.c. interpretowanego w zgodzie z postanowieniami art. 6 dyrektywy 93/13. Konsekwencją nieważności umowy jest powstanie roszczenia konsumenta o zwrot świadczenia spełnionego na podstawie tej umowy jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c.), niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu (uchwała SN z 16 lutego 2021 roku, III CZP 11/20, z 7.05.2021 roku, III CZP 6/21). 4. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zachowuje wyłączną kompetencję do wiążącej wykładni dyrektyw (art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, co oznacza, że dokonana przez Trybunał wykładnia wspomnianych aktów ma charakter wiążący. Jeżeli TSUE dokonał wykładni konkretnego przepisu prawa unijnego, np. zawartego w dyrektywie, przesądzając, który z dwóch lub więcej potencjalnie wchodzących w grę sposobów rozumienia tego przepisu uważa za prawidłowy, to taki sam sposób interpretacji powinien być przyjmowany w później wydawanych wyrokach sądów krajowych, w których znajdzie zastosowanie ten przepis (por. uchwała SN z 12.12.2019 r., III CZP 45/19, OSNC 2020/10, poz. 83.). W cytowanej uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że zasada powszechnego związania wykładnią prawa unijnego dokonaną przez TSUE wynika z istoty i funkcji postępowania prejudycjalnego oraz autonomii prawa unijnego względem prawa krajowego i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie samego Trybunału (wyroki z 27.03.1980 r., 61/79; 4.06.2009 r., C-8/08, 10 kwietnia 1984 r., C-14/83, oraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego, m.in. wyroki z 10.04.2019 r., II UK 504/17, 5.12.2019 r., III PO 7/18, postanowienie
(7s)z 2.08.2018 r., III UZP 4/18, OSNP 2018/12, poz. 165). Orzeczenie TSUE wiąże sądy krajowe, skoro wydanie przez sąd krajowy orzeczenia z oczywistym naruszeniem wyroku TSUE może stanowić podstawę odpowiedzialności państwa członkowskiego za szkody wyrządzone jednostkom wskutek naruszenia prawa wspólnotowego (np. wyrok ETS z 30 września 2003 r., w sprawie C-224/01 K., pkt
  1. i 57.).
  2. Rozstrzygnięcie spawy, w tym o podniesionych przez pozwanych zarzutach potrącenia, wymaga w pierwszej kolejności ustalenia wierzytelności każdej ze stron wynikającej z spełnienia nienależnego świadczenia. Bank wypłacił powodom po przeliczeniu kredytu wyrażonego we frankach szwajcarskich kwotę 648.512,52 zł, doliczając tej sumy 13.449,15 zł tytułem prowizji od udzielenia kredytu. Kwota prowizji nie została pozwanym zapłacona, nie weszła do ich majątku, nie stanowi nienależnego świadczenia banku i pozwani nie są zobowiązani do jej zwrotu, co nieprawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji i co skutecznie zarzucono w apelacji obu pozwanych. Pozwani zapłacili pozwanemu bankowi 72.376,87 zł, 490.000 zł (cena ze sprzedaży domu zapłacona całkowicie na rachunek techniczny prowadzony dla kredytu przez bank) oraz 33.169,36 franków szwajcarskich. Z niewyjaśnionych przyczyn w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji wyłączono możliwość potrącenia wierzytelności banku wyrażonej w złotych z wierzytelnością pozwanych wyrażoną we frankach szwajcarskich. W doktrynie przyjmuje się, że przesłanka jednorazowości świadczeń decydująca o skuteczności potrącenia jest spełniona również wtedy, gdy wierzytelności przedstawione do potrącenia wyrażone są w walucie obcej i w złotych polskich. Potrącenie spełnia funkcję zapłaty i egzekucyjną dla obu stron, jeśli wierzytelność wyrażona w walucie obcej może być spełniona przez zapłatę w walucie polskiej (art. 358 § 1 k.c.) w tym przez potrącenie, to skutkuje to jednocześnie spełnieniem wierzytelności wyrażonej w walucie polskiej przez zapłatę w walucie obcej. Każdy z wierzycieli wzajemnych w przypadku zaistnienia stanu potrącalności może złożyć oświadczenie o potrąceniu, co będzie skutkowało odpowiednim wygaśnięciem ich wierzytelności wskutek zapłaty. Wierzytelność banku wyrażona w złotych może być potrącona z wierzytelnością pozwanych wyrażoną we franku szwajcarskim. Kwestia jednorodzajowości świadczeń została poniesiona marginalnie i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ pozwani nie wprowadzili do procesu faktu potrącenia ich wierzytelności z wierzytelnością banku w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i co nie może być uwzględnione przez Sąd apelacyjny z uwagi na zakaz reformationis in peius.
  3. Zarzut potrącenia w znaczeniu materialnoprawnym, aby wywrzeć skutek w toczącym się postępowaniu, powinien być wprowadzony do procesu z zachowaniem warunków formalnych, przedmiotowych oraz temporalnych wyznaczonych normą art.

§ 1k.p.c.

Zakres zastosowania normy art.

§ 1k.p.c.

obejmuje wprowadzenie do procesu twierdzenia faktycznego o potrąceniu pozaprocesowym, a więc dokonanym przed wszczęciem procesu albo w jego toku lecz poza jego ramami oraz sytuacje, kiedy wprowadzenie do procesu twierdzenia faktycznego o potrąceniu polega na złożeniu oświadczenia o potrąceniu przed sądem z równoczesnym zgłoszeniem procesowego zarzutu potrącenia. W pierwszym przypadku właściwym określeniem jest zarzut potrącenia informujący, w drugim - zarzut potrącenia sensu stricto albo zarzut potrącenia kształtujący. Zarzut potrącenia informujący ma charakter zarzutu faktycznego pozwanego wprowadzającego do procesu fakt o potrąceniu. Zarzut potrącenia sensu stricto to dwie czynności połączone w jednym akcie, czynność procesowa – zgłoszenie zarzutu niweczącego oraz czynność materialnoprawna – złożenie oświadczenia o potrąceniu. Wszystkie opisane sytuacje obejmują dokonanie przez pozwanego czynności procesowej polegającej na odwołaniu się do potrącenia wierzytelności dochodzonej przez stronę powodową z wzajemną wierzytelnością strony pozwanej, zatem przyjęte doktrynalnie pojęcia zarzut informujący i zarzut kształtujący, stanowią desygnaty pojęcia użytego w art.

k.p.c. zarzutu potrącenia. Nie ma różnicy między zarzutem potrącenia informującym (odwołanie się do wygaśnięcia zobowiązania wskutek potracenia) a zarzutem potrącenia sensu stricto, a więc czynnością procesową polegającą na zgłoszeniu zarzutu równocześnie z dokonaniem potrącenia. Ustawodawca odwołuje się do jednolitego pojęcia procesowego zarzutu potrącenia niezależnie od tego, czy oświadczenie o potrąceniu zostało złożone poza procesem (zarzut informacyjny), czy w formie czynności procesowej (zarzut kształtujący, por. np.: P. Rylski, red. nacz., A. Olaś, red. cz. III, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2024, komentarz do art.

k.p.c., nb 94, nb 292, nb 295). 7. Procesowy zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na wprowadzeniu do materiału procesowego sprawy twierdzenia faktycznego o wygaśnięciu zobowiązania wskutek oświadczenia o potrąceniu bez względu na fakt, czy do umorzenia wierzytelności dochodzi wskutek czynności procesowej wywołującej skutek materialnoprawny (zarzut potrącenia sensu stricto) czy wskutek twierdzenia faktycznego o potrąceniu dokonanym poza procesem (zarzut informujący). Nie jest zasadne kontynuowanie - istniejącego w doktrynie i orzecznictwie przed normatywną reglamentacją procesowego zarzutu potrącenia - utrzymywania dystynkcji procesowego i pozaprocesowego zarzutu potrącenia, tego ostatniego kwalifikowanego wyłącznie jako twierdzenie pozwanego o skutkach potrącenia, zatem w istocie jako zarzutu nieistnienia dochodzonej wierzytelności, umorzenia wierzytelności, zapłaty, zaspokojenia długu wskutek potrącenia dokonanego poza procesem, a więc procesowego oświadczenie wiedzy ukierunkowanego na oddalenie powództwa. Zarzut wygaśnięcia roszczenia objętego pozwem wskutek potrącenia dokonanego przed albo po doręczeniu pozwu pozwanemu, jednak poza procesem, jest zarzutem potrącenia objętym regulacją art.

k.p.c.

  1. Pozwani w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji złożyli dwa materialnoprawne oświadczenia o potrąceniu poprzedzone wezwaniami do zapłaty, wstępnie zatem należy ocenić możliwość wprowadzenia do procesu faktu o potrąceniu, czyli materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu dokonanego przez pozwanych poza procesem.
  2. Pismami z 17 stycznia 2022 r. pozwani wezwali powoda do zapłaty 675.287,53 zł (k. 713, k. 723) w terminie 7 dni do dnia otrzymania wezwania; pismo doręczono powodowi 18 lutego 2022 r. (k. 715v., k. 725 v.). W piśmie z 1 marca 2022 r. skierowanym do powoda pozwani dokonali czynności prawnej potrącenia wierzytelności przysługującej im wobec powoda w wysokości 675.287,53 zł, którą przekazali tytułem spłaty kredytu z wierzytelnością Banku w wysokości 648.512,52 zł tytułem wypłaconego kapitału kredytu (k.717, k.731). Pismo zostało doręczone powodowi 15 marca 2022 r. (k. 744v). Pozwani złożyli w biurze podawczym Sądu Okręgowego pisma zawierające zarzut potrącenia 11 marca 2022 r. (k. 711-712, k. 721-722). Procesowy zarzut potrącenia pozwani zgłosili w terminie wynikającym z art.

§ 2k.p.c.

  1. Dopuszczalność procesowego zarzutu potrącenia nie oznacza jego skuteczności, która w pierwszej kolejności jest uzależniona od złożenia oświadczenia o potrąceniu w toku sprawy albo od odwołania się do potrącenia pozaprocesowego, co musi stanowić jego istotę, warunek sine qua non. W doktrynie podkreśla się, że przedmiotem zarzutu potrącenia, jako czynności procesowej w formie procesowego oświadczenia wiedzy, jest czynność prawna w postaci oświadczenia woli o potrąceniu; istotą procesowego zarzutu potrącenia jest żądanie oddalenia powództwa w całości lub w części z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek złożenia oświadczenia woli o potrąceniu. Procesowy zarzut potrącenia, który odwołuje się do potrącenia pozaprocesowego, które nie miało miejsca, nie może wywierać skutków prawnych jako czynność procesowa; ponieważ nie wprowadza do procesu faktu potrącenia. Innymi słowy, procesowy zarzut potrącenia nie może być uznany za skuteczny w sytuacji, kiedy wierzyciel nie złożył oświadczenia woli o potrąceniu.
  2. Skuteczność oświadczenia woli o potrąceniu uzależniona jest od jego dojścia do drugiej strony w taki sposób, żeby mogła zapoznać się z jego treścią (art. 61 k.c.). W chwili zgłoszenia pierwszego zarzutu potrącenia w znaczeniu procesowym nie nastąpił fakt potrącenia, nie złożono skutecznie oświadczenia woli o potrąceniu; pismo z 1 marca 2022 r. zawierzające oświadczenia woli o potrąceniu zostało doręczone powodowi 15 marca 2022 r., a zatem po zgłoszeniu zarzutu potrącenia w znaczeniu procesowym w piśmie procesowym z 11 marca 2022 r. Zarzut potrącenia w znaczeniu procesowym pozbawiony jest swojego przedmiotu, czyli materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu; pozwani nie mogli zatem wprowadzać do procesu faktu potrącenia wierzytelności.
  3. Wezwania do zapłaty z 17 stycznia 2022 r. zostały doręczone pozwanemu i wywołały skutek wymagalności wierzytelności, każdy kolejny procesowy zarzut potrącenia złożony po upływie 14 dni od daty wymagalności wierzytelności pozwanych jest niedopuszczalny (art.

§ 2

k.p.c.), co dotyczy procesowego zarzutu potrącenia zawartego w pismach procesowych pozwanych z 16 września 2022 roku odwołującego się do materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu z 3 września 2022 roku.

  1. Przyjęcie nieskuteczności pierwszego ze zgłoszonych zarzutów potrącenia i niedopuszczalności kolejnego zarzutu potrącenia determinuje kierunek rozstrzygnięcia; pozwani nie mogą w postępowaniu apelacyjnym skutecznie odwoływać się do potrącenia własnej wierzytelności wyrażonej we frankach szwajcarskich, skoro zarzut ten jest procesowo niedopuszczalny.
  2. Zgłoszone przez apelujących w rozważanym kontekście zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c. i 232 k.p.c. zupełnie nie przystają do rozważanych kwestii materialnoprawnych, które decydują o rozstrzygnięciu sprawy. Sąd nie mógł dokonać błędnych ustaleń faktycznych przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przyjmując niedopuszczalność potrącenia w znaczeniu materialnoprawnym, przy zupełnym braku łączności argumentacji apelującego z art. 227 k.p.c. i 232 k.p.c.
  3. Nie są zrozumiałe zarzuty pozwanych dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych wywołane przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, z błędnym odwołaniem się do naruszenia art. 227 i 232 k.p.c., przez przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że zapłata sum wyrażonych w złotych, między innymi pochodzącej ze sprzedaży domu, skutkowała wygaśnięciem zobowiązania pozwanych. Ustaleniem faktycznym może być jedynie stanowcze ustalenie przez sąd, że dokonano zapłaty, zatem że miał miejsce transfer środków pieniężnych między majątkami, skutek tego faktu jest oceną prawną, która obejmuje również wygaśnięcie zobowiązania. Do przeciwnego wniosku, niż wyrażony w apelacji, prowadzi prosta ocena polegająca na odwołaniu się do sumy wypłaconego kapitału kredytu oraz kwot zapłaconych przez pozwanych; pozwani zapłacili w złotówkach mniej, niż kapitał kredytu (jak wskazano zgłoszenie procesowego zarzutu potrącenia, w tym wierzytelności pozwanych wyrażonej we frankach szwajcarskich, było procesowo niedopuszczalne).
  4. Zarzut naruszenia art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 227 i art. 278 § 1 k.p.c. jest oczywiście bezpodstawny; wysokość wierzytelności przysługującej pozwanym jest bezsporna i wynika z dowodów przedstawionych przez bank oraz pozwanych; bezsporna jest również kwota kapitału kredytu wypłacona pozwanym, stąd możliwość ustalenia wysokości długu pozwanych albo banku bez konieczności odwoływania się do wiadomości specjalnych. Argumentacja ta decyduje także o pominięciu dowodu z opinii biegłego w postępowaniu apelacyjnym, które to pominięcie przez Sąd pierwszej instancji zostało zakwestionowane przez apelujących na podstawie art. 380 k.p.c. Zeznania świadków powoływane przez apelujących dla uzasadnienia faktu zapłaty nie mają żadnego znaczenia – wysokość zapłaconych sum wynika z dokumentów w aktach sprawy; nie wiadomo z jakich przyczyn apelujący odwołują się do ich treści.
  5. Zarzut naruszenia art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. oparty jest na twierdzeniu, że świadczenie bezterminowe powinno być spełnione 14 dni po doręczeniu wezwania do zapłaty, a nie dnia następnego. Teza ta jest oparta na odwołaniu się do pojawiającego się w orzecznictwie nie uzasadnionego poglądu, że termin „niezwłocznie” należy łączyć z terminem 14 dni. Nie można a priori określić desygnatów pojęcia „niezwłocznie”, ponieważ jest to determinowane okolicznościami in casu. W rozważanej sprawie nie ma żadnych argumentów dla przyjęcia dłuższego, niż jednodniowy termin spełnienia świadczenia, powszechnie zresztą akceptowanego w praktyce prawniczej i orzecznictwie sądowym.
  6. Zarzuty naruszenia art. 118 k.c. w zw. z art. 120 k.c. i art. 455 k.c. oraz w zw. z art. 405 k.c. i 410 k.c. są zupełnie bezpodstawne. Termin przedawnienia roszczenia konsumenta o zwrot świadczenia spełnionego na podstawie umowy, która zawiera abuzywne postanowienia i jest w całości nieważna, więc o zwrot świadczenia nienależnego, zaczął biec od chwili, kiedy konsument uświadomił sobie istnienie w umowie nieuczciwych postanowień umownych (wyrok TSUE z 22.04.2021, C-485/19). Przedawnienie roszczeń konsumenta wynikających z nieważności tej umowy rozpoczyna bieg w chwili, w której dowiedział się on lub powinien dowiedzieć się o nieuczciwym charakterze warunku powodującego tę nieważność (wyrok TSUE z 14.12.2023 r., C-28/22, TL i WE przeciwko Syndykowi masy upadłości (...) Bank S.A., pkt 75). W ostatnim z cytowanych wyroków Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjął, że różne terminy przedawnienia przewidziane z jednej strony dla przedsiębiorców, a z drugiej strony dla konsumentów tworzą asymetrię środków prawnych, które mogą naruszać skuteczność ochrony przewidzianej w dyrektywie 93/13, a art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w następstwie uznania za nieważną umowy kredytu hipotecznego zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem z uwagi na zawarte w tej umowie nieuczciwe warunki termin przedawnienia roszczeń tego przedsiębiorcy wynikających z nieważności rzeczonej umowy rozpoczyna bieg dopiero od dnia, w którym staje się ona trwale bezskuteczna. Chwila złożenia przez konsumenta oświadczenia, że nie zrzeka się ochrony wynikającej z dyrektywy 93/13 jest jednocześnie pierwszym dniem, w którym bank może wezwać konsumenta do zwrotu kapitału jako nienależnego świadczenia. Sąd I instancji słusznie wskazał, że pozwani żądają ustalenia nieważności umowy kredytu (ustalenie istnienia stosunku prawnego jako przesłanki rozstrzygnięcia), o czym powód mógł się dowiedzieć na rozprawie 10 lipca 2019 r., od tego dnia Bank wiedział, że pozwani powołują się na nieuczciwość mechanizmu umownego skutkującego nieważnością umowy, zatem mógł wystąpić z własnymi roszczeniami, co oznacza, że 3-letni termin przedawnienia upływał z końcem 2022 r. natomiast powód swoje roszczenia ewentualne zgłosił przed tą datą, co skutkowało przerwą biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c.
  7. Pozwani występowali jak współuczestnicy materialni i każdy z nich był reprezentowany przez pełnomocnika, nie jest to sytuacja objęta poglądem prawym wyrażonym przez Sąd Najwyższy w SN z 16.11.2023 r., III CZP 54/23, który dotyczy reprezentacji współuczestnika materialnego przez jednego pełnomocnika. W sytuacji, kiedy współuczestnicy materialni reprezentowani są przez innych pełnomocników, każdemu z nich przysługuje zwrot kosztów procesu obejmujący wynagrodzenie pełnomocnika.
  8. Brak uzasadnionych podstaw do zasądzenia na rzecz pozwanych w ramach kosztów postępowania wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w wysokości 150% stawki minimalnej. Sprawa nie ma charakteru skomplikowanego, od lat istnieje ugruntowana linia orzecznicza w tzw. sprawach frankowych wynikająca z orzecznictwa sądów powszechnych, Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
  9. W wyroku Sądu pierwszej instancji nie odniesiono się do zasadności żądania wynagrodzenia przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powiększonego o podatek VAT w sytuacji, gdy wynagrodzenie to zasądzane jest od przeciwnika procesowego. Kwestia ta została wyjaśniona przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 22 kwietnia 2010 roku (II CZ 25/10), w którym wskazano, że przewidziany przepisem § 2 ust. 3 rozporządzenia obowiązek Sądu nie został ograniczony wyłącznie do sytuacji przyznania przez Sąd określonej kwoty adwokatowi z urzędu tytułem wynagrodzenia należnego od Skarbu Państwa. Przeciwnie, wymieniony przepis rozporządzenia określił ten obowiązek Sądu podwyższenia opłaty o stawkę podatku we wszystkich sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a więc niezależnie od tego, czy strona taka proces przegrała (i wówczas koszty pomocy prawnej z urzędu ponosi Skarb Państwa), czy też go wygrała i z mocy art. 98 § 1 k.p.c. koszty pomocy prawnej takiego pełnomocnika procesowego musi ponieść strona przeciwna zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu. Podobnie w uchwale z 3 grudnia 2015 roku (III CZP 90/15) przyjęto, że wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego z urzędu, zasądzone od strony przeciwnej na rzecz strony reprezentowanej przez tego radcę, podlega podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług. Kwoty w pkt VI. i VII. wyroku Sądu Okręgowego powiększyć należało o VAT, o czym orzeczono w pkt 1 lit. b. Argumentacja apelujących odwołująca się do niekonstytucyjności przepisów rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości w zakresie ustalenia wysokości stawek wynagrodzenia pełnomocników ustanowionych z urzędu jest oczywiście chybiona, ponieważ nie istnieją przepisy, z których wynika niepodwyższanie wynagrodzenia o stawkę podatku VAT. Podobnie nie ma odniesienia do rozważanej kwestii niekonstytucyjność nieobowiązujących już regulacji rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości bezpodstawnie różnicujących wysokość wynagrodzenia pełnomocników z urzędu i „z wyboru”.
  10. Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zakresie wyżej wskazanym, w pozostałej części apelacje pozwanych są bezzasadne i podlegały oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c.
  11. Powód w postępowaniu apelacyjnym uległ tylko co do nieznacznej części żądania zapłaty (prowizji od kredytu), zatem pozwani przegrali sprawę w postępowaniu apelacyjnym niemal w całości i są zobowiązani do zwrotu powodowi kosztów procesu (art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. i art. 105 § 2 k.p.c.) - wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości określonej § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
  12. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanym z urzędu w postępowaniu apelacyjnym orzeczono na podstawie § 8 pkt 6 w zw. z § 16 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 764 z późn. zm.) oraz § 8 pkt 6 w zw. z § 16 ust 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763 z późn. zm.). Robert Bury

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.