k.c.) ewentualnie, zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 56 857,05 zł, tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty na podstawie przepisów o waloryzacji sądowej (art.
k.c.), z zastrzeżeniem, że spełnienie zasądzonego świadczenia przez jedną z pozwanych zwalnia drugą do wysokości spełnionego świadczenia; ewentualnie, zasądzenie na rzecz powoda kwoty 56 857,05 zł, tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty na podstawie przepisów o waloryzacji sądowej (art.
od pozwanej M. H. kwoty 28 428,53 zł i od pozwanej M. T. kwoty 28 428,52 zł; W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie umowy kredytu z 3.06.2008 r., (...) do (...) udostępnił stronie pozwanej środki pieniężne w kwocie 220 000 zł. Wysokość spłat uzależniona była od zmieniającego się kursu (...). W związku z zakwestionowaniem mechanizmu indeksacji opartego na kursie (...), jako zawierającego w swej konstrukcji niedozwolone postanowienia umowne, strona pozwana wystąpiła przeciwko bankowi z powództwem, w ramach którego podniosła zarzut nieważności umowy. Sprawa toczy się przed Sądem Apelacyjnym w (...), sygn. akt (...). Wobec tego, że na podstawie zakwestionowanej umowy strony dokonywały wzajemnie przysporzeń na swoją rzecz, zaktualizowało się roszczenie banku o zwrot przysporzenia dokonanego na rzecz kredytobiorców w kwotach objętych żądaniem pozwu, odpowiadających wartości udostępnionego kapitału oraz dodatkowego świadczenia ustalonego drogą waloryzacji sądowej. Pozwane wniosły o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego. Zakwestionowały roszczenia powoda. Zaprzeczyły, by powód posiadał wymagalne roszczenie o zwrot nienależnie wypłaconego kapitału kredytu, by powodowi należało się jakiekolwiek wynagrodzenie za korzystanie z kapitału z powodu stwierdzenia nieważności umowy, w tym aby zachodziły przesłanki do waloryzacji sądowej kwoty świadczenia nienależnego, by pozwane pozostawały w opóźnieniu z płatnością jakichkolwiek kwot na rzecz powoda. Podniosły zarzut przedwczesności powództwa – skoro postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Ponadto z ostrożności podniosły zarzut przedawnienia roszczenia kondykcyjnego banku o zwrot kapitału, a także wszelkich innych roszczeń. Strona pozwana podniosła, że powód nie posiada uprawnienia do naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wskazanego w pozwie do dnia zapłaty. W przypadku uznania przez Sąd, że pozwane są zobowiązane do zwrotu na rzecz banku nienależnie wypłaconego im kapitału, pozwane wniosły o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty w kwotach maksymalnie po 1000 zł miesięcznie. Odnośnie do dodatkowych roszczeń banku zakwestionowały możliwość żądania przez bank od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot wypłaconego kredytu z odsetkami. Ponadto podnieśli zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, bowiem to powód jako podmiot profesjonalny był autorem umowy oraz doprowadził do zawarcia umowy zawierającej klauzule abuzywne, co powinno skutkować jej unieważnieniem. Fakty istotne dla rozstrzygnięcia i rozważania Porównanie pozwu i odpowiedzi na pozew prowadzi do wniosku, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy fakty w istocie nie są sporne. W dniu 3.06.2008 r. pozwane, jako konsumentki, zawarły z poprzednikiem prawnym banku będącego stroną procesu (...) Bank S.A. z siedzibą w W. – umowę o (...) na (...) (...) nr (...), mocą której bank udzielił pozwanym na ich wniosek kredytu w kwocie 220 000 zł „(...) (waloryzowanego) w walucie (...) na okres 360 miesięcy od dnia 3.06.2008 r. do 14.06.2038 r. Kredyt został przeznaczony na zakup i remont lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w O. przy ul. (...) (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu) i refinansowanie nieruchomości/prawa. Uruchomienie kredytu miało nastąpić jednorazowo. Zawarta przez strony umowa zawierała m.in. następujące postanowienia: - kwota kredytu (...) (waloryzowanego) w (...) lub transzy kredytu zostanie określona według kursu kupna dewiz dla wyżej wymienionej waluty zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu wykorzystania kredytu lub transzy kredytu, - o wysokości wykorzystanego kredytu (...) (waloryzowanego) wyrażonej w walucie (...), wysokości odsetek w okresie karencji oraz wysokości rat kapitałowo-odsetkowych w wyżej wymienionej walucie bank ma poinformować kredytobiorcę w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych w (...), - (...) uruchamiany i wykorzystywany jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu wysokości transzy według kursu kupna dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu wykorzystania danej transzy, - wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona jest w (...), - spłata rat kapitałowo-odsetkowych dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu rat kapitałowo-odsetkowych według kursu sprzedaży dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w Banku w dniu spłaty, - wysokość rat kapitałowo-odsetkowych w złotych zależy od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla (...) obowiązującego w banku w dniu spłaty, a tym samym zmiana wysokości ww. kursu waluty ma wpływ na ostateczną wysokość spłaconego przez kredytobiorcę kredytu. Oprocentowanie kredytu określono jako zmienne i stanowiące sumę zmiennej stawki odniesienia oraz stałej marży w wysokości 2,25 punktów procentowych. Na dzień zawarcia umowy oprocentowanie wynosiło 5,03 %. Stawkę odniesienia ustalono jako stawkę rynku pieniężnego (...) (...) z zaokrągleniem do dwóch miejsc po przecinku, publikowaną na stronie serwisu (...) lub też na jakimkolwiek ekranie zastępczym o godz. 11 czasu londyńskiego z dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania zmiany. Stosownie do § 11 ust. 3 umowy, bank na pisemny wniosek kredytobiorcy mógł dokonać zmian w sposobie indeksowania kredytu na warunkach określonych w (...). W § 11 ust. 4 i 5 umowy kredytobiorcy oświadczyli, że zostali poinformowani o ryzyku związanym ze zmianą kursów walut oraz że rozumieją wynikające z tego konsekwencje. Jednocześnie oświadczyli, że akceptują zasady funkcjonowania kredytu (...) (waloryzowanego) w walucie wymienialnej, w szczególności zasady dotyczące określenia kwoty kredytu w walucie, sposobu uruchomienia i wykorzystania kredytu określone § 4 oraz warunków jego spłaty z § 9. Jest bezsporne, że umówiony kapitał kredytu został kredytobiorczyniom wypłacony 19 czerwca 2008 r. w kwocie 220 000 zł, co stanowi kwotę 107 411,38 (...) po kursie 2, (...), co oznacza, że w niniejszej sprawie wysokość roszczenia o zwrot kapitału kredytu jest bezsporna. K. w terminie od zawarcia umowy do dnia 15 kwietnia 2024 r. uiściły na rzecz powoda kwotę 143 033,90 zł oraz 24 178,66 (...). Ponad kwoty zasądzone im w wyroku I instancji (sygn. akt (...)) zapłaciły bankowi dodatkowo w okresie nieobjętym tamtym powództwem kwotę 9133,79 (...), przez co suma spłat sięgnęła łącznie w przeliczeniu na PLN 236 000 zł, a więc po stronie pozwanych powstała nadpłata w stosunku do kapitału kredytu (twierdzenia pozwanych podane do protokołu rozprawy k. 152, niezaprzeczone przez stronę powodową). Wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt (...) ustalono nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu na (...). Zasądzono od banku na rzecz M. T. kwotę 71 516,92 zł oraz 5644,91 (...) oraz na rzecz M. H. kwotę 71 516,92 zł oraz 5644,91 (...), w obu przypadkach z zastrzeżeniem, że bankowi przysługuje prawo zatrzymania, dopóki kredytobiorczynie nie zaofiarują mu zwrotu otrzymanego świadczenia po 110 000 zł każda albo nie zabezpieczą roszczenia banku o zwrot. W pozostałym zakresie powództwo oddalił. Ponadto zasądził od banku na rzecz kredytobiorczyń solidarnie kwotę 11 834 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. (dowód: wyrok SO w (...) k. 28) Jest ponadto bezsporne (i potwierdzone odpisem wezwania do zapłaty – k. 29), że bank pismem z dnia 17 lipca 2024 r. wezwał kredytobiorczynie do zapłaty kwoty 220 000 zł tytułem zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na postawie umowy kredytu oraz kwoty 36 889,83 zł tytułem kwoty należnej bankowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconą na podstawie umowy kredytu w związku z koniecznością urealnienia świadczenia banku. Bank jako termin zwrotu zakreślił datę 7 sierpnia 2024 r. Wobec powyższego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd pominął na podstawie w art. 235 2 §1 pkt 2 k.p.c. wniosek o przesłuchanie stron i o zasięgnięcie opinii biegłego. Stosownie do art. 299 k.p.c., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci dokumentów w pełni pozwalają na dokonanie prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy, zaś wniosek dowodowy o przesłuchanie pozwanych Sąd potraktował z uwagi na powyższe jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd pominął również wniosek dowodowy strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Wobec przyjęcia przez Sąd braku zasadności roszczeń strony powodowej w zakresie żądania zwrotu przez pozwanego korzyści uzyskanych wskutek korzystania z kredytu czy też urealnienia kwoty kredytu oraz podstaw do waloryzacji kwoty zobowiązania wynikającego z umowy kredytu, brak było powodu do zasięgania wiadomości specjalnych celem wyliczenia wartości tych roszczeń. Zaś sumy wzajemnych świadczeń stron, z przyczyn wyżej omówionych, nie wymagały ustalenia z pomocą dowodu z opinii biegłego. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie co do zasady, mimo że niektóre zarzuty odpowiedzi na pozew okazały się bezzasadne, a konkretnie: Zarzut przedwczesności powództwa o zwrot kapitału kredytu opierał się na niesprawiedliwym, nierównym dla stron tej samej umowy założeniu, że w razie jej nieważności kredytobiorca nabywa roszczenie o zwrot swych świadczeń, zaś analogiczne roszczenie (oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej) przeciwstawne roszczenie banku ma czekać do daty prawomocnego sądowego ustalenia nieważności umowy kredytu. Otóż oba roszczenia powstają jednocześnie, i już powstały, a ich wymagalność zależy w każdym przypadku od wezwania drugiej strony do zwrotu świadczenia, bez potrzeby oczekiwania na sądowe ustalenie nieważności. Swoją drogą, jednoczesne formułowanie w odpowiedzi na pozew zarzutów przedwczesności powództwa i przedawnienia roszczeń nie da się pogodzić w kategoriach logicznego myślenia. Z podobnych przyczyn chybiony był zarzut sprzeczności powództwa o zwrot kapitału kredytu z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Jego uwzględnienie zabierałoby bankowi możliwość sądowego dochodzenia należności. Bezzasadny był ponadto w całości zarzut przedawnienia. Termin przedawnienia spornych roszczeń, jako związanych z działalnością gospodarczą powoda, jest na gruncie art. 118 k.c. trzyletni, ale nie upłynął do daty wniesienia powództwa w tej sprawie, ponieważ początek biegu przedawnienia należy liczyć w ocenie Sądu od daty prawomocności wyroku stwierdzającego nieważność umowy kredytowej (do tego jeszcze nie doszło). Nie powinna wchodzić w grę żadna data wcześniejsza, ponieważ nie można wymagać od banku wytaczania powództwa opartego na konstrukcji nieważności umowy, z którą bank się nie zgadza. Mimo to roszczenia powoda nie zasługują na uwzględnienie. Zacząć należy od tego, że nigdy nie powstały, więc i nie mogą być zasądzone, roszczenia dodatkowe banku, określone w pozwie jako „zwrot kwoty ponad nominalną kwotę kredytu w związku z koniecznością urealnienia wysokości świadczenia banku (pkt 2 petitum pozwu) i jako „zmiana wysokości świadczenia powoda w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza oraz zasądzenie” (pkt 3 petitum pozwu), mające za podstawę art. 410 w zw. z art. 405 k.c. i art. 358
k.c. W ocenie Sądu, roszczenie to powodowi nie przysługuje, podobnie jak związane z nim roszczenia o zapłatę. Aktualne i w tej kwestii są wyłożone wcześniej argumenty poczynione na gruncie Dyrektywy 93/13. Dodatkowo przeszkodą uwzględnienia żądania powoda jest sama treść art.
k.c., z którego wynika, że waloryzacji sądowej nie może żądać strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. To, że powód jest przedsiębiorcą, jest na tyle oczywiste, że nie wymaga argumentacji. Przedmiotem roszczenia o zwrot kapitału kredytu, w tym o zwrot w zwaloryzowanej wysokości, jest świadczenie pozostające w związku z prowadzeniem przez powoda przedsiębiorstwa. Sąd zna argumenty przeciwników tego poglądu, wskazujących na to. że chodzi o świadczenie nienależne, a nie o świadczenie z obowiązującej umowy, ale nie zgadza się z tymi argumentami. W związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa było sformułowanie wadliwej umowy, następnie wykonywanie nieważnego stosunku prawnego, a obecnie rozliczenie się z kontrahentami w wyniku sądowego unieważnienia umowy. Związek nie został zerwany na żadnym etapie. Dlatego powództwo w zakresie żądania ewentualnego zostało oddalone na podstawie art.
Dodać jeszcze należy, że w dniu 15 czerwca 2023 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ogłosił orzeczenie w sprawie C-520!21, w którym rozstrzygnął pytanie prejudycjalne, czy w przypadku uznania, że umowa kredytu zawarta przez bank i konsumenta jest od początku nieważna z powodu zawarcia w niej nieuczciwych warunków umownych, strony oprócz zwrotu pieniędzy zapłaconych w wykonaniu tej umowy (bank - kapitału kredytu, konsument - rat, opłat, prowizji i składek ubezpieczeniowych) oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty, mogą domagać się także jakichkolwiek innych świadczeń, w tym należności (w szczególności wynagrodzenia, odszkodowania, zwrotu kosztów lub waloryzacji świadczenia). (...) uznał że prawo Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie, aby banki mogły żądać od kredytobiorców dodatkowych świadczeń, w tym wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. Ponadto Sąd Najwyższy podjął uchwałę III CZP 25/22, mającą moc zasady prawnej, w której wskazał m.in., iż:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.