kursem kupna (...) według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu lub transzy. Po uruchomieniu kredytu lub pierwszej transzy kredytu wypłacanego w transzach bank wysyła do kredytobiorców pismo informujące o wysokości pierwszej raty kredytu, kwocie kredytu w (...) oraz jego równowartości w (...)
kursem kupna (...) według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w Banku (...) w dniu uruchomienia kredytu / transzy, przy czym zmiany kursów walut w trakcie okresu kredytowania miały mieć wpływ na wysokość kwoty zaciągniętego kredytu oraz raty kapitałowo-odsetkowej (§ 2 ust. 2 umowy). W umowie ustalono, że kredyt jest w całości przeznaczony na budowę domu (własna konstrukcja) na działce gruntowej nr (...) znajdującej się w M., gmina L., dla której Sąd Rejonowy w (...) (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) (§ 2 ust. 3 i 4 umowy) oraz że okres kredytowania wynosi 360 miesięcy (§ 2 ust. 6 umowy).
umową, kredyt jest oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, oprocentowanie kredytu wynosi 3,0208 % w stosunku rocznym, co stanowi sumę stopy referencyjnej (...) ( (...)) obowiązującej w dniu sporządzenia umowy oraz marży w wysokości 1,21 p.p., stałej w całym okresie kredytowania (§ 6 ust. 1 i 3 umowy). Odsetki są naliczane za każdy dzień od aktualnego salda zadłużenia (§ 6 ust. 4 umowy). Oprocentowanie kredytu ulega zmianie w zależności od zmiany stopy referencyjnej (...) ( (...)) (§ 6 ust. 5 umowy). Stopa referencyjna zmienia się w cyklu kwartalnym i przyjmuje wartość z ostatniego dnia roboczego ostatniego miesiąca poprzedzającego kolejny kwartał kalendarzowy (§ 6 ust. 6 umowy). Kredytobiorcy zobowiązali się spłacić kwotę kredytu w (...) ustaloną
w złotych polskich, z zastosowaniem kursu sprzedaży (...) obowiązującego w dniu płatności raty kredytu,
(...) Banku (...) S.A. (§ 7 ust. 1 umowy). Kredyt spłacany miał być w 360 ratach miesięcznych, w tym 6 rat obejmujących odsetki w okresie karencji spłaty kredytu oraz 354 równych rat miesięcznych, które zawierają malejącą część odsetek oraz rosnącą część raty kapitałowej (§ 7 ust. 2 umowy). Jako zabezpieczenie spłaty kredytu z odsetkami i innych kosztami, przewidziano w umowie m. in. hipotekę kaucyjną na rzecz banku do kwoty 238.000,00 zł na nieruchomości działce gruntowej nr (...) znajdującej się w M., gmina L. - KW (...) (§ 9 ust. 1 umowy).
umową, w zakresie nieuregulowanym umową zastosowanie mają postanowienia „Regulaminu kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A.", który stanowił jej integralną część (§ 11 ust. 2 i 5 umowy).
1 umowy, przy założeniu, że przyznana kwota kredytu została wypłacona w całości i jednorazowo, całkowity koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosił 90.144,25 zł, a rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień sporządzenia umowy wynosiła 3,97% w skali roku. (umowa o kredyt hipoteczny nr (...) (...) z dnia 17.10.2006 r. - k. 30-35)
f „Regulaminu kredytowania osób fizycznych w ramach usług bankowości hipotecznej w Banku (...) S.A.", w wersji (...) obowiązującej w dacie zawarcia przedmiotowej umowy kredytu, stopa referencyjna stawka (...) (L. I. R.) to stopa procentowa podawana przez R., ustalana o godzinie 11.00 (...) w L., na podstawie średniej arytmetycznej kwotowań 3-miesięcznych, po której banki są gotowe sprzedawać swoje nadwyżki finansowe na londyńskim rynku międzybankowym, w przypadku kredytu w (...).
pkt 19 regulaminu, kredyt w walucie obcej to kredyt udzielony w (...), indeksowany kursem waluty obcej według Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązującej w banku.
1 i 2 regulaminu kredyt udzielany jest w (...), jednak może być indeksowany kursem waluty obcej na podstawie obowiązującej w pozwanym banku (...). Kredyt oprocentowany jest według zmiennej stopy procentowej, na podstawie stopy referencyjnej powiększonej o marżę
umową kredytu. W przypadku zmiennej stopy procentowej zmiana oprocentowania kredytu następuje według zasad określonych w umowie kredytu (§ 6 ust. 1 i 2 regulaminu). W przypadku kredytu w walucie obcej kwota raty obliczana jest według kursu sprzedaży dewiz, obowiązującego w banku na podstawie obowiązującej w banku (...) z dnia spłaty (§ 8 ust. 3 regulaminu). W przypadku kredytu walucie obcej kredytobiorca może zastrzec kredytu, iż bank będzie pobierał ratę spłaty z rachunku w walucie, do jakiej kredyt był indeksowany, o ile ten rachunek był dostępny w aktualnej ofercie banku (§ 8 ust. 4 regulaminu). Bank może na wniosek kredytobiorcy przewalutować kredyt. W przypadku zmiany waluty z (...) na walutę obcą przewalutowanie następuje według kursów kupna dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w pozwanym banku (...), zaś w przypadku zmiany waluty z waluty obcej na (...) - według kursów sprzedaży dewiz z dnia złożenia wniosku o przewalutowanie na podstawie obowiązującej w pozwanym banku (...) (§ 11 pkt 1 i 4 regulaminu). Bank dokonał wypłaty środków z tytułu przedmiotowego kredytu w trzech transzach: 1) w dniu 20 października 2006 r. dokonał wypłaty środków w wysokości 50.000,00 zł; 2) w dniu 18 stycznia 2007 r. dokonał wypłaty środków w wysokości 40.000,00 zł; 3) w dniu 21 czerwca 2007 r. dokonał wypłaty środków w wysokości 50.000,00 zł. (dyspozycje wypłaty środków-k. 36-38) Z załączników do pozwu wynika, że umowa kredytu hipotecznego została zawarta przez strony według standardowego wzorca umownego stosowanego przez bank, a postanowienia umowy dotyczące mechanizmu indeksacji nie były przedmiotem negocjacji ani indywidualnych uzgodnień pomiędzy stronami. W dacie zawarcia umowy żadne z powodów nie prowadziło działalności gospodarczej. Pismem z 10 lutego 2020 r. kredytobiorcy na podstawie art. 476 k.c. w zw. z art. 471 k.c. wezwali bank do zwrotu w terminie 3 dni kwoty 108.393,10 zł, powołując się na występowanie w przedmiotowej umowie kredytowej postanowień niedozwolonych (abuzywnych) dotyczących indeksacji i na nieważność z tego powodu umowy kredytowej. Powodowy bank odmówił jednak uwzględnienia żądań pozwanych, wskazując, że nie znajduje ku temu podstaw. Pismami z dnia 2 marca 2023 r. powodowy bank wezwał pozwanych do zapłaty na jego rzecz kwoty 239 085,05 zł, na którą to kwotę składają się: kwota 140 000 zł odpowiadająca wysokości udostępnionego kapitału oraz kwota 99 085,05 zł stanowiąca równowartość korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanych w związku z korzystaniem z kapitału liczona za okres od daty rzeczywistego uruchomienia transz do dnia 6 lutego 2023 r. włącznie. Powyższe wezwania pozwani otrzymali w dniu 10 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w (...) wyrokiem z dnia 3 października 2023 r., sygn. akt (...) ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nr (...) (...) z dnia 16 października 2006 r., zawarta w dniu 17 października 2006 r. pomiędzy stronami jest nieważna. Zasądził od banku na rzecz kredytobiorców łącznie kwotę 140 254,07 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 19 września 2023 r. do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie- powództwo o odsetki oddalił oraz zasądził od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 11 834 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu. Spłaty rat kredytowych wynikających z przedmiotowego kredytu dokonywane były przez pozwanych w złotych polskich. Jest bezsporne – niekwestionowane przez powoda (patrz: protokół rozprawy k. 183), że na dzień zamknięcia rozprawy w tej sprawie (18 grudnia 2025 r.) kredytobiorcy zapłacili na rzecz banku z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych łącznie 141 232,12 zł, a nadto tzw. „koszty okołokredytowe”: 3465 zł – opłata z tytułu ubezpieczenia nieruchomości, 294 zł – refinansowanie kosztów ubezpieczenia pomostowego i 1400,01 zł – prowizja za udzielenie kredytu. Pismem z 8 sierpnia 2024 r. pozwani złożyli oświadczenie o skorzystaniu z prawa zatrzymania,
którym oświadczyli, iż korzystają z prawa zatrzymania kwoty świadczonej przez bank w związku z umową kredytu tj. kwoty 140 000 zł do czasu zaoferowania przez bank zwrotu lub zabezpieczenia roszczenia o zwrot kwoty wpłaconej przez nich na poczet nieważnej umowy tytułem rat kapitałowo-odsetkowych w okresie od 20 listopada 2006 r. do 21 listopada 2022 r. tj. kwoty 140 254,07 zł z należnymi odsetkami za opóźnienie. Przedmiotowe pismo powód otrzymał w dniu 12 sierpnia 2024 r. (oświadczenie o skorzystaniu z prawa zatrzymania k. 145, pocztowe śledzenie przesyłki k. 147) Spłaty rat kredytowych wynikających z przedmiotowego kredytu dokonywane były przez pozwanych w złotych polskich. Jest bezsporne – niekwestionowane przez powoda (patrz: protokół rozprawy k. 183), że na dzień zamknięcia rozprawy w tej sprawie (18 grudnia 2025 r.) kredytobiorcy zapłacili na rzecz banku z tytułu rat kapitałowo-odsetkowych łącznie 141 232,12 zł, a nadto tzw. „koszty okołokredytowe”: 3465 zł – opłata z tytułu ubezpieczenia nieruchomości, 294 zł – refinansowanie kosztów ubezpieczenia pomostowego i 1400,01 zł – prowizja za udzielenie kredytu. Rozważania Sąd pominął na podstawie w art. 235 2 §1 pkt 2 k.p.c. wniosek o przesłuchanie stron oraz o zasięgnięcie opinii biegłego. Stosownie do art. 299 k.p.c., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, Sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci dokumentów w pełni pozwalają na dokonanie prawidłowego rozpoznania niniejszej sprawy, zaś wniosek dowodowy o przesłuchanie pozwanych Sąd potraktował z uwagi na powyższe jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd pominął również wniosek dowodowy strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Wobec przyjęcia przez Sąd braku zasadności roszczeń strony powodowej, brak było powodu do zasięgania wiadomości specjalnych celem wyliczenia wartości tych roszczeń. Zaś sumy wzajemnych świadczeń stron, z przyczyn wyżej omówionych, nie wymagały ustalenia z pomocą dowodu z opinii biegłego. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie co do zasady, mimo że niektóre zarzuty odpowiedzi na pozew okazały się bezzasadne, a konkretnie: Zarzut przedwczesności powództwa o zwrot kapitału kredytu opierał się na niesprawiedliwym, nierównym dla stron tej samej umowy założeniu, że w razie jej nieważności kredytobiorca nabywa roszczenie o zwrot swych świadczeń, zaś analogiczne roszczenie (oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej) przeciwstawne roszczenie banku ma czekać do daty prawomocnego sądowego ustalenia nieważności umowy kredytu. Otóż oba roszczenia powstają jednocześnie, i już powstały, a ich wymagalność zależy w każdym przypadku od wezwania drugiej strony do zwrotu świadczenia, bez potrzeby oczekiwania na sądowe ustalenie nieważności. Mimo to roszczenia powoda nie zasługują na uwzględnienie. W świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie (...) (L.), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. W konsekwencji, ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. Natomiast wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. Wyrok (...) (L.) wskazuje na konieczność oddalenia powództwa również w zakresie dotyczącym zwrotu kapitału kredytu z odsetkami. Wynika z niego, że art. 7 ust. 1 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu,
którym w przypadku, gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten powinien być interpretowany w ten sposób, że ponieważ jego założeniem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta na gruncie dyrektywy (...), w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy o zwrot kapitału kredytu – niezależnie od tego, czy dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności i niezależnie od tego, czy prawomocnie lub nieprawomocnie zasądzono kredytobiorcy od banku zwrot sumy świadczeń kredytowych – bank może otrzymać w wyroku zasądzenie jedynie różnicy między kwotą kredytu, a sumą świadczeń kredytobiorców, oczywiście o ile kwota kredytu przekracza sumę wzajemnych świadczeń kredytobiorcy (a w tej sprawie nie przekracza). Suma świadczeń kredytobiorcy w tej sprawie to bezspornie wynik przekraczający kwotę kapitału kredytu, niepozwalający na zasądzenie zwrotu jakiejkolwiek kwoty na rzecz banku (brak nadwyżki świadczeń po jego stronie) – na podstawie art. 410 i art. 405 k.c. oraz art. 481 k.c. Z tego względu żądanie powoda na podstawie tych przepisów polegało oddaleniu – punkt I. sentencji wyroku. W ocenie Sądu nie było potrzeby utrzymywania stanu zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa kredytobiorców, ponieważ niezależnie od tego, jak zakończy się tamta sprawa, wynik sprawy niniejszej powinien być ten sam. Jeśli powództwo kredytobiorców zostanie oddalone lub w inny sposób potraktowane przy założeniu, że umowa kredytu jest ważna – wówczas podstawa powództwa niniejszego odpadnie (zostało bowiem oparte na konstrukcji nieważności umowy). Jeśli zaś apelacja banku zostanie oddalona (umowa zostanie prawomocnie uznana za nieważną), pozostaną aktualne wszystkie powyższe ustalenia i rozważania. Dotychczasowe rozpoznanie niniejszej sprawy oparte było na założeniu przedstawionym przez bank w pozwie – że umowa kredytu jest umową nieważną. Z założeniem takim zgadzała się strona pozwana. Sąd rozpoznający tę sprawę nie miał więc żadnych podstaw, by przyjąć założenie odmienne. Strona pozwana wygrała proces w całości i zasługuje
art. 98 k.p.c. na zwrot uzasadnionych kosztów. Przekonanie Sądu wynika stąd, że stronę powodową (bezzasadnie upierającą się przy stanowisku) trzeba uznać za przegrywającą proces w całości. Strona pozwana poniosła koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych w stawce minimalnej odpowiedniej do wartości przedmiotu sporu oraz opłatę za pełnomocnictwo – łącznie 5 417 zł. sędzia Rafał Kubicki
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.