I C 142/25 | Europaius

Sygn. akt: I C 142/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek Protokolant: straszy sekretarz sądowy A. K. po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa E. P. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O. o stwierdzenie nieważności uchwały organu spółdzielni ewentualnie wskazanych jej części I. powództwo oddala, II. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 142/25 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 15.01.2025 r. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O. powódka E. P. wniosła o: - stwierdzenie nieważności uchwały Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O. nr (...) z dnia 28.02.2023 w całości w przedmiocie wprowadzenia „Regulaminu rozliczeń kosztów ciepła dostarczonego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzania wody Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O.” (dalej jako (...)) stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej uchwały z późniejszymi zmianami, ewentualnie - stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części odnoszącej się do § 5 ust 2 i 3 , § 7 ust 2 i 3 § 10 ust. 3 litera b (...), z uwagi niezgodność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami art. 45a ust. 8 pkt 1 litera

a)tiret pierwszy i drugi, ust. 3 litera
b)oraz ustęp 8 pkt 2 litera a i b Prawa energetycznego (Dz.U.2021.2273 z dnia 2021.12.09), - zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że jest członkiem pozwanej Spółdzielni, której przysługuje udział w prawie do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej przy ul. (...) w O.. Uchwałą z dnia 28.02.2023 r. nr (...) pozwana Spółdzielnia mieszkaniowa wprowadziła Regulaminu rozliczeń kosztów ciepła dostarczonego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzania wody Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O. stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały z późniejszymi zmianami. Niniejsza uchwała skutkuje niezgodnym z prawem sposobem rozliczenia dostarczanego ciepła. Dodano pozaustawowy sposób korygowania jednostek odczytowych o rzekomy wskaźnik (...) co skutkuje zawyżeniem kosztów dostawy ciepła u poszczególnych członków spółdzielni, w tym u powódki. W ocenie powódki, wprowadzony przez Spółdzielnię (...) rozliczeń kosztów ciepła w sposób sprzeczny z przepisami prawa powszechnie obowiązującego reguluje sposób rozliczania kosztów dostawy ciepła oraz naraża członków Spółdzielni na niezasadnie zawyżone opłaty. Powoła się na przepis art. 45a Prawa Energetycznego oraz § 7 ust. 1. oraz ust. 2 rozporządzeniem Ministra Klimatu i (...) z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie warunków ustalania technicznej możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników, kosztów ogrzewania oraz wodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej, warunków wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła oraz zakresu informacji zawartych w indywidualnych rozliczeniach. Spółdzielnia w sposób zupełnie dowolny, niezwiązany z faktycznym ponoszeniem kosztów ogrzewania poszczególnych budynków określiła "widełkowy" podział kosztów stałych i kosztów zmiennych w stosunku 30 do 70, nie wskazując jakichkolwiek kryteriów determinujących dokonanie procentowego podziału w takim stosunku. Powyższe zapisy prawa energetycznego wykluczają możliwość zastosowania metody kubaturowej (lub powierzchni lokali) albowiem metoda ta nie spełnia obowiązku stymulowania zachowań energooszczędnych. Pozwana zgodnie z przyjętym Regulaminem § 7 ust. 3 dopuszcza się niezgodnego z prawem zawyżania opłat za dostawę ciepła. Powódka wskazała, że w rozliczeniu została ukarana dodatkowymi jednostkami rozliczeniowymi tj. zamiast 227 jednostek przypisano dodatkowo 365 jednostek wskutek czego do rozliczenia przyjęto łącznie 592 jednostki. W powyższy sposób pozwana karze członków spółdzielni stosujących się do wskazań przepisów prawa polegającym na oszczędnym gospodarowaniu zasobami ciepła. Nadto, wskazała, że regulamin rozliczania dostaw ciepła wprowadza całkiem niezrozumiale zasady naliczania kosztów ciepła, są one nieczytelne i nie weryfikowalne przez przeciętnego członka spółdzielni, w której mieszkają w większości osoby starsze wymagając pomocy innych osób. (pozew k. 4-8). Pozwana w odpowiedzi na pozew z dnia 27.02.2025 r. (nadano: 28.02.2025 r.) wniosła o: - oddalenie powództwa w całości, - zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wskazał, że żądanie sformułowane w pkt 1 pozwu jest bezprzedmiotowe. Powódka wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały spółdzielni podczas gdy podmiot ten uchwał nie podejmuje lecz jego organy. Tym samym uchwała, o której stwierdzenie nieważności powódka wniosła nie istnieje. Uchwała nr(...) z dnia 28.02.2023 r. została podjęta przez właściwy organ z zachowaniem wymaganej większości głosów. W świetle zapisów regulaminu nieuzasadnione są twierdzenia powoda o rzekomym zawyżeniu czy też naliczaniu przez pozwaną opłat za dostawę ciepła, ponad wysokość kosztów zakupu ciepła, o których mowa w art. 45a ust. 4 ustawy prawo energetyczne. Wskazała, że prawo energetyczne nie reguluje kryteriów przyjęcia w regulaminie określonych proporcji podziału kosztów ciepła przez właściciela lub zarządcę budynku. Przepisy nie wymagają opomiarowania części wspólnych. Podkreśliła, że nie ma doskonałej metody rozliczania kosztów ciepła w blokach mieszkalnych, a ilość ciepła zużytego na ogrzewanie poszczególnych pomieszczeń można jedynie szacować. Wynika to m.in. z właściwości fizycznych ciepła przenikającego zarówno przez przegrody budowlane, jak i pomiędzy pomieszczeniami, a także z braku przepisów regulujących kompleksowo i spójnie sposób rozliczania tych kosztów. (odpowiedź na pozew – k. 40-50) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej (...) (dalej: pozwana, spółdzielnia), której przysługuje udział w prawie do spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przy ul. (...) w O.. Dowód: okoliczność bezsporna, wydruk KRS dot. pozwanej – k. 51-52 Rada Nadzorcza pozwanej jest uprawniona do podejmowania uchwał w przedmiocie regulaminu rozliczeń kosztów ciepła dostarczanego do lokali na cele ogrzewania i podgrzewania wody (§ 80 ust. 1 pkt 27 statutu). Dowód: statut pozwanej – k. 54-58v W dniu 28.02.2023 r. Rada Nadzorcza pozwanej podjęła uchwałę nr (...)r. Uchwaliła regulamin rozliczeń kosztów ciepła dostarczonego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzewania wody Spółdzielni Mieszkaniowej ”J.” w O. (dalej: regulamin), stanowiący załącznik nr 1 do uchwały (§ 1 uchwały). Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia, a jej wykonanie zostało powierzone Zarządowi Spółdzielni (§ 2 uchwały). Za przyjęciem uchwały głosowali wszyscy członkowie Rady Nadzorczej pozwanej. Dowód: uchwała nr (...) z dnia 28.02.2023 r. wraz z załącznikiem – k. 11 oraz k. 59-63, protokół posiedzenia Rady Nadzorczej – k. 64 Uchwalony przez Radę Nadzorczą regulamin zawierał następuje postanowienia: - § 5 ust. 1 Koszty zmienne ciepła ustala się w części dotyczącej:
a)centralnego ogrzewania dla lokali mieszkalnych i użytkowych według wskazań ciepłomierzy lub podzielników kosztów ogrzewania,
b)podgrzewania wody użytkowej, według wskazań wodomierzy ciepłej wody w lokalach lub liczby osób zamieszkałych w lokalu, 2. Za indywidulane rozliczenie kosztów energii cieplnej pobiera się opłatę według stawek określonych w umowie zawartej między Spółdzielnią, a firmą rozliczeniową. 3. W rozliczeniu kosztów energii cieplnej dopuszcza się także możliwość wyszczególnienia dodatkowych opłat np. z tytułu wymiany lub legalizacji urządzeń pomiarowych (ciepłomierzy lub podzielników kosztów ogrzewania, wodomierzy) jeżeli Zarząd podjął decyzje o finansowaniu wymiany bądź legalizacji urządzeń przez użytkowników lokali i obciążeniu ich kosztami przy rozliczeniu kosztów energii cieplnej, - § 7 ust. 1 Koszty stałe ogrzewania lokali rozlicza się na lokale mieszkalne i użytkowe, zasilane w ciepło z węzła cieplnego lub kotłowni gazowej, proporcjonalnie do ich powierzchni użytkowej. W rozliczeniu kosztów stałych nie uwzględnia się współczynników redukcyjnych, o których mowa w §6. 2. Koszty zmienne ogrzewania lokali dzieli się na:
a)30% - koszty zmienne niezależne od zużycia, wynikające m.in. z ogrzewania części wspólnych (klatek schodowych, pralni, suszarni, itp.) i strat na instalacji wewnętrznej (poziomy c.o. w piwnicy oraz piony c.o.) rozliczane na lokale w budynku proporcjonalnie do ich powierzchni użytkowej.
b)70% - koszty zmienne zależne od zużycia ciepła w lokalach, rozliczane na lokale proporcjonalnie do wskazań urządzeń pomiarowych z uwzględnieniem współczynników redukcyjnych. 3. Do rozliczenia kosztów zmiennych zależnych od zużycia określa się procentowo minimalny i maksymalny jednostkowy koszt zmienny zależny od zużycia w stosunku do średniego jednostkowego kosztu zmiennego zależnego od zużycia, który wynosi:
a)minimalny jednostkowy koszt zmienny zależny od zużycia stanowi 50% średniego jednostkowego kosztu zmiennego zależnego od zużycia,
b)maksymalny jednostkowy koszt zmienny zależny od zużycia stanowi 250% średniego jednostkowego kosztu zmiennego zależnego od zużycia. - § 10 ust. 3 Koszt podgrzewania wody w danym budynku lub zespole budynków rozlicza się na użytkowników lokali w częściach:
a)koszty stałe zakupu ciepła, za moc zamówioną - niezależne od zużycia, dzielone proporcjonalnie do ilości lokali w danym budynku lub zespole budynków,
b)koszty zmienne zakupu ciepła w podziale na: 20% jako niezależne od wskazań urządzeń pomiarowych (cyrkulacja), dzielone proporcjonalnie do ilości lokali w danym budynku lub zespole budynków, 80% jako zależne od wskazań urządzeń pomiarowych, dzielone proporcjonalnie do wskazań urządzeń pomiarowych. Dowód: Regulamin – k. 60-63v W dniu 26.07.2023 r. Rada Nadzorcza pozwanej podjęła uchwałę nr (...) w sprawie zmiany § 15 regulaminu. Nowe brzmienie § 15 jest następujące: 1. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym regulaminie mają zastosowanie przepisy określone w statucie oraz pozostałych regulaminach obowiązujących w Spółdzielni oraz przepisy obowiązującego prawa, 2. przepisy niniejszego regulaminu dotyczą rozliczeń centralnego ogrzewania lokali, dla których początek okresu rozliczeniowego przypada po dniu 28.02.2023 r. oraz rozliczeń podgrzewania wody począwszy od 01.07.2023 r. Do tego czasu obowiązują zapisy regulaminu rozliczeń kosztów ciepła dostarczanego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzewania wody Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O., uchwalonego przez Radę Nadzorczą w dniu 09.06.1999 r. z późniejszymi zmianami, 3. regulamin rozliczeń kosztów ciepła dostarczanego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzewania wody Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O., uchwalony przez Radę Nadzorczą w dniu 09.06.1999 r. z późniejszymi zmianami traci moc w odniesieniu do rozliczeń centralnego ogrzewania lokali z dniem 31.01.2024 r., a w odniesieniu do rozliczeń podgrzewania wody z dniem 30.06.2023 r. Dowód: uchwała nr (...) – k. 16 Następnie, w dniu 23.10.2024 r. została podjęta uchwała nr (...) w sprawie zmiany regulaminu. Zostały zmienione postanowienia zawarte w § 2, § 5, § 7-11, §14-15. Dowód: uchwała nr (...) – k. 21-29 Rada Nadzorcza pozwanej w dniu 22.11.2023 r. podjęła uchwałę nr (...) w przedmiocie zmiany postanowień regulaminu. Uchwalono następujące zmiany: - § 2 ust. 9 otrzymał nowe brzmienie: „Okres rozliczeniowy – 12 miesięczny przedział czasu, dla którego dokonuje się rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania. Dla rozliczenia kosztów ciepła na cele podgrzewania wody użytkowej okresem rozliczeniowym jest kwartał”, - w § 10 ust. 2 – w drugim zdaniu skreśla się słowo „ryczałtów”, - w § 14 ust. 1 lit.
a)– słowa „21 dni od daty otrzymania rozliczenia” zastępuje się słowami „wskazanym przez Spółdzielnię” (§ 1 uchwały). Uchwała weszła w życie z dniem 01.01.2024 r. (§ 2 uchwały). Dowód: uchwała nr(...) – k. 12 W dniu 19.09.2024 r. dokonane zostało rozliczenie kosztów powódki z tytułu zużycia ciepła za okres od 01.06.2023 r. do 31.05.2024 r. Z odczytów liczników wynika, że powódka zużyła 227 jednostki. Na kwotę ustaloną do zapłaty składały opłaty stały w kwocie 543,09 zł oraz opłaty zmienne tj. koszty wspólne 385,99 zł i koszty zużycia w kwocie 450,31 zł. Dla kosztów zmiennych zużycia została przyjęta liczba jednostek 592. Dowód: wyliczenie kosztów użytkownika – k. 27 Powódka pismem z dnia 04.10.2024 r. złożyła reklamację dotyczącą rozliczenia opłat za centralne ogrzewanie za okres od 01.06.2023 r. do 31.05.2024 r. Wskazała, że w rozliczeniu przypisano do mieszkania (...) jednostki podczas gdy w rzeczywistości zużyte zostały 227 jednostki. Wniosła o korektę rozliczenia i przypisanie wartości odpowiadającej 227 jednostkom tj. 172,45 zł. W odpowiedzi pozwana wskazała, że zgodnie z regulaminem, w każdej nieruchomości w danym okresie rozliczeniowym ustala się minimalny koszt zmienny zakupu ciepła zależnego od jego zużycia. Podała, że w budynku przy ul. (...) wynosi on 7,47 m 2 i stanowi 50% średniego kosztu zmiennego w całej nieruchomości. Dowód: reklamacja – k. 28, odpowiedź pozwanego – k. 29-30 W związku z nowelizacją prawa energetycznego pozwana opracowała nowy regulamin rozliczeń kosztów ciepła dostarczonego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzania wody. Konieczne stało się dokonanie podziału na koszty stałe i zmienne. Koszty są dzielone przez dostawców energii cieplnej. Koszty stałe wynikają z mocy zamówionej. Natomiast koszty zmienne wynikają z faktycznej ilości energii cieplnej dostarczonej do budynku. Pozwana zobowiązana jest do ustalenia kosztów minimalnych i maksymalnej w zależności od zużycia. Przyczyną zmian była duża dysproporcja w rozliczeniach poszczególnych lokali w budynku. Zmiana miała prowadzić do tego, aby lokatorzy korzystali ze swoich grzejników, a nie ciepła dostarczonego z korytarza bądź lokali sąsiednich. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v Pozwana w regulaminie ustaliła, że koszty zależne to koszty wynikające ze wskaźników zużycia ciepła na grzejnikach. Te są dzielone wg wskazań podzielników. Natomiast koszty niezależne stanowią cześć kosztów stałych, które są rozdzielane według powierzchni grzewczej mieszkań – powierzchnia w metrach kwadratowych. Na koszty niezależne od zużycia składają się koszty strat na przesyle energii wewnątrz budynku i na ogrzewaniu pomieszczeń wspólnych w szczególności klatki schodowe, piwnic. Piony w tym budynku same z siebie ogrzewają budynek. Koszty stałe to osobne koszty w stosunku do zmiennej w postaci energii bezpośrednio dostarczonej do budynku. W piwnicach są zainstalowane tzw. poziomy - to część instalacji która biegnie w poziomie. Pozwana przyjmuje, że są to koszty stałe. (...) dostarczana jest do węzła cieplnego w budynku, gdzie odbywa się jej pomiar przez dostawcę ciepła w oparciu o wskazania zalegalizowanych liczników. Na tej podstawie wystawiana jest faktur. (...) dostarczona do węzła cieplnego jest rozdzielana na ciepłą wodę i C.O., co jest oddzielnie olicznikowane i pozwala uzyskać wiedzę jaka część energii idzie na jedne, a jaka na drugie. Nie cała energia jest dostarczana do grzejników gdyż podlega ona rozproszeniu w instalacji wewnętrznej. Określa się to jako straty. (...) ta faktycznie ogrzewa budynek w częściach wspólnych, ale również i w pionach biegnących przez mieszkanie, bo piony są nieolicznikowane. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v (...) zmienna to energia faktycznie dostarczona do budynku. Pozwana dzieli ją na zależną i niezależną od zużycia. Spółdzielnia przyjęła parametr podziału 30 % do 70 %. Określono, że 30 % to jest energia niezależna od zużycia, która jest rozliczana wg powierzchni grzewczej lokali - koszty pszesyłu wewnętrznego. Tę energię budynek akumuluje poprze ogrzewanie korytarzy i piony wywnętrz mieszkań. (...) zależna przyjęta na 70 % energii w sumie dostarczonej, to koszt energii który zostanie rozliczony w oparciu o wskazania podzielników. Każdy blok jest rozliczany oddzielnie, każdy ma swój układ pomiarowo- rozliczeniowych. Pozwana przyjmując parametr 30 do 70 % kierowała się kubaturą budynku z projektu budynku. Wynika to z proporcji pomieszczeń wspólnych do powierzchni grzewczych mieszkań. Budynek jest izolowany z zewnątrz, natomiast wewnątrz ściany działowe nie są izolowane i dochodzi do przenikania ciepła z pomieszczeń cieplejszych do zimniejszych. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v Kolejnym parametrem wpływającym na rozliczenie jest określenie minimalnego i maksymalnego kosztu zależnego od zużycia. Koszt maksymalny wynika z maksymalnego dostarczenia energii do grzejnika. Nawet jeżeli wskazania podzielników wskazywały na więcej, to lokator nie mógł być obciążony większym kosztem niż ten maksymalny. Koszt minimalny ma za zadanie przeciwdziałać permanentnemu niedogrzewaniu mieszkań przez lokatorów. Zobowiązani są oni do zapłaty kosztu minimalnego. Ma to na celu zapewnienie w mieszkaniach minimalnego poziomu temperatury na poziomie 16 stopni. Koszt minimalny pomniejszał koszty pozostałych użytkowników bloku. Parametr odnoszący się do położenia mieszkania w budynku, funkcjonował u pozwanej już od dawna. Obecnie w budynku przy ul. (...) nie ma sposobu pomiaru fizycznego kosztów niezależnych. Aby dokonać takich pomiarów konieczna byłaby przebudowa sieci i zamontowanie liczników na wejściu do każdego mieszkania i przebudowie sieci oddzielnie dla każdego mieszkania, jednak jest to nieopłacalne. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v (...) się rozprzestrzenia i ogrzewa pomieszczenia wspólne. Nie można dokonywać rozliczenia całej energii dostarczonej do węzła przez dostawcę ciepła w oparciu wyłącznie o podzielniki ciepła na grzejnikach, ponieważ część tej energii jest stracona dla potrzeb ogrzania budynku. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v Ciepła woda ma swoją instalację w budynku i aby zachowała swoją temperaturę wymaga cyrkulacji. Jest to wewnętrzny obieg w całym budynku. Woda ciepła jest podgrzana do zadanej temperatury i krąży w budynku. Jeżeli nie jest pobrana to wraca z powrotem do wymiennika i ponownie jest podgrzewana aby uzyskać zadana temperaturę. Ta cyrkulacja również generuje straty. Część energii cieplnej zawarta w tej wodzie nie jest zużyta przez lokatorów tylko jest tracona na potrzeby cyrkulacji tej wody w budynku. Skutkuje to tym, że jeżeli nawet nikt nie będzie korzystał z tej wody to i tak powstaną koszty, wynikające ze straty. Pozwana przyjęła poziom strat na poziomie 20 %, na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury dot. określenia charakterystyki energetycznej budynku. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v Oprócz kosztów rozliczenia samego ciepła istnieją również koszty utrzymania i rozliczenia podzielników przez firmę zewnętrzną. Te koszty nie stanowią kosztów rozliczenia kosztów C.O. i ciepłej wody. Podzielniki są rozliczane na potrzeby kosztów rozliczenia C.O. jako oddzielna pozycja na rozliczeniu. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v Wskaźnik L na druku rozliczenia jest pozycją wprowadzoną przez firmę rozliczeniową i dot. lokali, w których zastosowano minimalny koszt rozliczenia, zależny od zużycia. Na drugiej stronie rozliczenia wskazana jest wartość odczytu poszczególnych podzielników i w przypadku gdy lokal nie spełnia minimum to zostaje obciążony kosztem minimalnym. Wtedy dopisane są jednostki odpowiadające kosztowi minimalnemu, które opisuje się symbolem (...) i wskazuje przyjęty koszt minimalny. A różnica pomiędzy kosztem minimalnym, a faktycznym zużyciem pomniejsza koszty dla pozostałych lokali. W przypadku gdy użytkownik odmówił montażu podzielników albo zdjął grzejnik jest obciążany kosztem maksymalnym zmiennym zależnym od zużycia. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v Pozwana dokonuje rozliczeń wyłącznie na podstawie faktury VAT wystawionej przez dostawcę. Dowód: zeznania świadka M. N. – k. 101-103v Sąd zważył, co następuje: W świetle ustalonych okoliczności faktycznych powództwo podlegało oddaleniu w całości. Powódka nie udowodniła, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z przepisami prawa oraz narusza jej interes. Pozwana zaś wykazała, że zaskarżona uchwała odpowiada przepisom prawa, jest racjonalnie i ekonomicznie uzasadniona oraz uwzględnia interes wszystkich członków Spółdzielni Mieszkaniowej. Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty oraz zeznania świadka nie stwierdzając podstaw do podważenia ich wiarygodności. Wskazać należy, że przesłuchany w niniejszej sprawie świadek M. N.

(2)posiadał szeroką wiedzę na temat zasad i przyjętych kryteriów w ustalonym w regulaminie sposoby rozliczania kosztów ciepła w nieruchomości przy ul. (...) w O.. Ponadto, świadek wykazał również się wiedzą wykraczająca poza sam proces tworzenia regulaminu. Świadek jest zatrudniony u pozwanej w dziale rozliczeń mediów od 4 lat. Wcześniej pracował 20 lat w Spółdzielni (...) w tożsamym dziale. Ukończył studia na Politechnice (...) na wydziale elektrotechniki i automatyki, uzyskał absolutorium. Posiada doświadczenie zawodowe oraz stosowane wykształcenie. Pozwoliło ono w sposób dokładny i rzetelny wyjaśnić stan faktyczny sprawy, w szczególności sposób rozliczenia zużycia energii przez poszczególne lokale znajdujące się w wspomnianym wcześniej budynku. Świadek ten w sposób przekonywujący wyjaśnił zasady rozliczania kosztów rozliczenia samego ciepła przez firmę zewnętrzną. Wyjaśnił też przyczynę zastosowania wskaźnik (...) na druku rozliczenia, który jest pozycją wprowadzoną przez firmę rozliczeniową i dot. lokali, w których zastosowano minimalny koszt rozliczenia, zależny od zużycia. Po przesłuchaniu świadka, który w sposób wyczerpujący wyjaśnił kwestie związane z rozliczaniem ciepła, nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy okazał się wniosek pozwanej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Z tego względu Sąd pominął wnioskowany dowód. Sąd również pominął wniosek powódki zawarty w pkt 3 i 4 pozwu. W punkcie 3 pozwu powódka żądała zobowiązania pozwanego do przedstawienia uchwały nr (...) z dnia 28.02.2023 r. wraz z załącznikiem. Powyższy dokument został załączony do odpowiedzi na pozew przez pozwaną. Natomiast wniosek zawarty w punkcie 4 dotyczył przedstawienia dokumentów źródłowych będących podstawą naliczenia opłat. W ocenie Sądu dowód ten był nieistotny dla rozstrzygnięcia. W toku niniejszego postępowania badana była kwestia zasady sposobu ustalania kosztów ciepła ponoszonych przez mieszkańców, a nie matematyczna poprawność wyliczeń. Powódka w toku niniejszego postępowania nie dochodziła zapłaty. Odnosząc się do zarzutu pozwanej (w jej ocenie skutkującego oddaleniem powództwa), że powódka zaskarżyła uchwałę, która nie istnieje należy uznać za niezasadny. Powódka sprecyzowała, że zaskarża uchwałę nr (...)z dnia 28.02.2023 r. w przedmiocie wprowadzenia regulaminu rozliczeń kosztów ciepła dostarczonego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzania wody Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O.. To, że nie wskazała w petitum, iż jest to uchwała rady nadzorczej nie skutkuje tym, że żądanie jest bezzasadne. Uchwała wskazana przez powódkę istnieje, regulamin wprowadzony na jej podstawie funkcjonuje do chwili obecnej. Oczywistym jest też, że uchwała została podjęta przez organ pozwanej jakim jest rada nadzorcza. Uprawnienie do podejmowania uchwał przez radę nadzorczą w przedmiocie regulaminu rozliczenia kosztów ciepła wynika z § 80 ust. 1 pkt 27 statutu pozwanej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że powódka była uprawniona do zaskarżenia uchwały w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Powyższa okoliczność co do zasady nie była kwestionowana przez pozwaną. Jednak dla porządku wskazać należy, że kwestia takiego uprawnienia została potwierdzona w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i sądu powszechnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 18.03.2020 r. w sprawie o sygn. akt V CSK 260/09 Sąd Najwyższy wskazał „Należy jednak podkreślić, że członek spółdzielni może również żądać ustalenia nieważności (art. 58 k.c. i art. 189 k.p.c.) albo nieistnienia (art. 189 k.p.c.) uchwały zarządu albo rady nadzorczej spółdzielni.” oraz Sąd Apelacyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku z dnia 07.07.2017 r. o sygn. akt I ACa 112/17 „niemożność domagania się uchylenia uchwały rady nadzorczej spółdzielni na drodze sądowej nie wyłącza dopuszczalności wytoczenia przez członka powództwa przeciwko spółdzielni na ogólnych zasadach prawa cywilnego (o świadczenie, ustalenie albo ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego).”. Zgodnie z art. 189 k.p.c. można domagać się stwierdzenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli strona ma w tym interes prawny, rozumiany jako obiektywną potrzebę usunięcia wątpliwości lub niepewności co do istnienia lub charakteru stosunku łączącego ją z inną stroną. Przyjmuje się również, że interesu w wytoczeniu powództwa o ustalenie nie ma, jeżeli swój cel strona może osiągnąć formułując dalej idące żądanie, które będzie czynić zadość jej potrzebom. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie powódka ma interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. w wytoczeniu niniejszego powództwa. Powyższe wynika z tego, że powódka po pierwsze nie ma innej drogi prawnej, aby osiągnąć swój cel w postaci wyeliminowania uchwały, która przyjęła regulamin obowiązujący w pozwanej spółdzielni. Co więcej, powódka wykazała, że zaskarżona uchwała, a w konsekwencji regulamin wpływa bezpośrednio na jej interes i sytuację ekonomiczną. Wobec tego w ocenie Sądu powódka ma interes prawny w wytoczeniu niniejszego powództwa. Jest to jedyna droga powódki w celu ustalenia czy podjęta przez Radę Nadzorczą pozwanej uchwała jest zgodna z prawem. Powódka w toku postępowania podnosiła, że regulamin rozliczeń kosztów ciepła dostarczonego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzania wody Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O. jest sprzeczny z przepisami prawa energetycznego, w szczególności z art. 45a ust. 8 pkt 1 litera

a)tiret pierwszy i drugi, ust. 3 litera
b)oraz ustęp 8 pkt 2 litera a i b. Ponadto, wskazywała również na niezgodność regulaminu z § 7 ust. 1. oraz ust. 2 rozporządzeniem Ministra Klimatu i (...) z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie warunków ustalania technicznej możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników, kosztów ogrzewania oraz wodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej, warunków wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła oraz zakresu informacji zawartych w indywidualnych rozliczeniach. Pozwana zaś wskazała, że regulamin jest zgodny z wskazanymi wyżej przepisami prawa, a ponadto, że właśnie zmiana przepisów, w tym nowelizacja prawa energetycznego wymusiła zmianę dotychczasowego regulaminu. Pozwana w swoim stanowisku, ale również świadek podkreślał, że wprowadzone zmiany miały na celu: - równomierne obciążenie w zależności od powierzchni lokalu kosztami stałymi wynikających z dostarczania ciepła przez dostawcę, - wyeliminowanie, a przynajmniej zmniejszenie sytuacji, w której lokator zakręca swoje grzejniki i ogrzewa się ciepłem z sąsiednich lokali. Świadek podkreślił, że powyższe rozwiązanie umożliwia przede wszystkim płacenie mieszkańcom za rzeczywiście zużyte przez nich ciepło i utrzymanie ciepła w lokalach na poziomie minimum 16 stopni. Zgodnie z art. 58 § 1 k.c. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy., zaś § 2 stanowi, że nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Powódka doszukiwała się nieważności zaskarżonej uchwały po pierwsze w jej niezgodności z ustawą, a w dalszej kolejności z zasadami współżycia społecznego. Odnosząc się do zarzutu powódki dotyczącego naruszenia przepisów prawa energetycznego wskazać należy, że przepis rat. 45a ustawy prawo energetyczne stanowi, że: (…) 1. Przedsiębiorstwo energetyczne na podstawie cen i stawek opłat zawartych w taryfie lub cen i stawek opłat ustalanych na rynku konkurencyjnym, o którym mowa w art. 49 ust. 1, lub w przypadku sprzedaży energii elektrycznej na podstawie umowy z ceną dynamiczną energii elektrycznej, publikowanych przez podmiot, o którym mowa w art. 5 ust. 4f, wylicza opłaty za dostarczane do odbiorcy paliwa gazowe, energię elektryczną lub ciepło. 2. Opłaty, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem udzielonych odbiorcy upustów i bonifikat, stanowią koszty zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła dostarczanych do budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe, zamieszkane lub użytkowane przez osoby niebędące odbiorcami. 3. Przedsiębiorstwo energetyczne udziela upustów lub bonifikat, o których mowa w ust. 2, za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorców w wysokości określonej w taryfie lub w umowie. 4. Koszty zakupu, o których mowa w ust. 2, są rozliczane w opłatach pobieranych od osób, o których mowa w ust. 2. Wysokość opłat powinna być ustalana w taki sposób, aby zapewniała wyłącznie pokrycie ponoszonych przez odbiorcę kosztów zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła. (…) 5. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio do ustalania przez odbiorcę - właściciela lub zarządcę budynku opłat dla osób, o których mowa w ust. 2, do których ciepło dostarczane jest z własnych źródeł i instalacji cieplnych. 6. W przypadku gdy wyłącznym odbiorcą paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła dostarczanych do budynku jest właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego, jest on odpowiedzialny za rozliczanie na poszczególne lokale całkowitych kosztów zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła. (…) 8. Koszty zakupu ciepła, o których mowa w ust. 2, rozlicza się w części dotyczącej: 1) ogrzewania, stosując metody wykorzystujące:
a)dla lokali mieszkalnych i użytkowych: – wskazania ciepłomierzy, – wskazania podzielników kosztów ogrzewania, – kubaturę lub powierzchnię lokali - wyłącznie w przypadkach gdy zastosowanie ciepłomierzy lub podzielników kosztów ogrzewania jest technicznie niewykonalne lub nieopłacalne,
b)dla wspólnych części budynku wielolokalowego użytkowanych przez osoby, o których mowa w ust. 2, powierzchnię lub kubaturę tych części proporcjonalnie do powierzchni lub kubatury zajmowanych lokali; 2) przygotowania ciepłej wody użytkowej dostarczanej centralnie przez instalację w budynku wielolokalowym, stosując metody wykorzystujące:
a)wskazania wodomierzy ciepłej wody w lokalach,
b)liczbę osób zamieszkałych w lokalu; 3) kosztów stałych dostawy ciepła:
a)na centralne ogrzewanie wraz z kosztami, o których mowa w pkt 1 lit. b, wykorzystując proporcjonalny udział w powierzchni lub kubaturze lokali,
b)na przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wykorzystując liczbę lokali w budynku lub powierzchnię lokali. 9. Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego dokonuje wyboru metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe w tym budynku. 10. Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego wprowadza wybraną metodę, o której mowa w ust. 9, w formie wewnętrznego regulaminu rozliczeń ciepła przeznaczonego na ogrzewanie tego budynku i przygotowanie ciepłej wody użytkowej dostarczanej centralnie poprzez instalację w budynku, zwanego dalej "regulaminem rozliczeń"; regulamin rozliczeń podaje się do wiadomości osobom, o których mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia jego wprowadzenia do stosowania. (…). Powyższą ustawę należy uzupełnić o postanowienie § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Klimatu i (...) z dnia 7 grudnia 2021 r. w sprawie warunków ustalania technicznej możliwości i opłacalności zastosowania ciepłomierzy, podzielników, kosztów ogrzewania oraz wodomierzy do pomiaru ciepłej wody użytkowej, warunków wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła oraz zakresu informacji zawartych w indywidualnych rozliczeniach. W rozporządzeniu tym wskazano: § 7. 1. Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego dokonuje wyboru metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła na poszczególne lokale w tym budynku, tak aby wybrana metoda, uwzględniając współczynniki wyrównawcze zużycia ciepła na ogrzewanie wynikające z położenia lokalu w bryle budynku, przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowych warunków eksploatacji budynku określonych w odrębnych przepisach, stymulowała energooszczędne zachowania oraz zapewniała ustalanie kosztów zakupu ciepła w sposób odpowiadający zużyciu ciepła na ogrzewanie. 2. Właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego dokonuje wyboru metody rozliczania kosztów zakupu ciepła wykorzystującej wskazania podzielników kosztów ogrzewania, jeżeli zgodnie z § 8 jest możliwe wyznaczenie dla kosztów zmiennych zakupu ciepła zależnych od jego zużycia w lokalach dla każdego sezonu grzewczego: 1) maksymalnego kosztu zmiennego zakupu ciepła zależnego od jego zużycia w lokalach w przeliczeniu na 1 m2 powierzchni lokali użytkowanych w budynku wielolokalowym; 2) minimalnego kosztu zmiennego zakupu ciepła zależnego od jego zużycia w lokalach w przeliczeniu na 1 m2 powierzchni lokali użytkowanych w budynku wielolokalowym. § 8. 1. Maksymalny koszt zmienny zakupu ciepła, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 1, wylicza się jako wartość zużycia ciepła na dany lokal wynikającą z technicznej możliwości dostawy ciepła do lokalu. 2. Minimalny koszt zmienny zakupu ciepła, o którym mowa w § 7 ust. 2 pkt 2, wylicza się jako wartość zużycia ciepła do ogrzania lokalu konieczną do utrzymania w nim temperatur nie niższych niż temperatury obliczeniowe ogrzewanych pomieszczeń określone w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn. zm.). Analiza powyżej cytowanych przepisów w połączeniu z treścią załącznika zaskarżonej uchwały w kontekście zeznań przesłuchanego świadka prowadzi do wniosku, że zaskarżona uchwała jest zgodna z ustawą, a tym samym z obowiązującymi przepisami. Ustawodawca dąży do tego, aby właściciele lokalu płacili za ogrzewania za swój lokal, a nie lokal sąsiada oraz uiszczali opłaty za koszty stałe. Pozwana wprowadziła zgodnie z rozporządzeniem maksymalny i minimalny koszt zakupu ciepła zależnego od jego zużycia w lokalach. Zeznania świadka wskazują na to, że była to przemyślana, oparta na różne wyliczenia decyzja, która odzwierciedla najbardziej rzeczywisty stan zużycia, a jest jednocześnie zgodna z wytycznymi wynikającymi z przepisów prawa. Konsekwencją mieszkania w budynku wielolokalowym, który ma starą instalację jest to, że trudno jest dokonać rozliczenia oddającego w całości stan rzeczywisty. Zadaniem zaś zarządcy jest to, aby dążyć do jak najbardziej realnego rozliczenia zużytego ciepła, a jednocześnie eliminowania zachowań, które skutkują ogrzewanie się kosztem sąsiada. Świadek szczegółowo wyjaśnił zapisy zawarte w regulaminie, cały proces ustalania zasad rozliczeń i w ocenie nie budzi on wątpliwości. W ocenie Sądu działania pozwanej mają oparcie w obowiązujących przepisach prawa i zabezpieczają interes wszystkich mieszkańców, a w szczególności tych, którzy dotychczas opłacali ogrzewanie sąsiednich lokali. W zakresie sprzeczności powyższej uchwały, a też regulaminu z zasadami współżycia społecznego wskazać należy, że takie twierdzenie jest nieuprawnione. Sąd dostrzega, że system wprowadzony przez pozwaną nie jest idealny oraz nie pozwala na wyliczenie dokładnie zużytego ciepła z własnych grzejników, jak i z sąsiednich lokali. Jednak powszechną praktyką jest to, że mieszkańcy lokali, którzy mają sąsiadów zakręcają własne grzejniki, a korzystają z ciepła lokali sąsiednich. Co skutkuje tym, że rachunek za ogrzewanie, w którym grzejnik był zakręcony (mimo, że w lokalu było ciepło) jest niski, natomiast to sąsiad zapłaci za ogrzanie nie tylko swojego lokalu ale również tego sąsiedniego (z zakręconym grzejnikiem). Podkreślić należy, że właśnie ogrzewania się kosztem sąsiadów narusza zasady współżycia społecznego w postaci lojalności sąsiedzkiej czy uczciwości. Dlatego, w ocenie Sądu każde rozwiązanie zmierzające do wyrównania dysproporcji wynikających z oszczędności energetycznych kosztem finansowania ciepła danego lokalu przez sąsiada jest słuszne. Co więcej, jak wynika z zeznań świadka wyliczenia oddające dokładnie rzeczywisty stan byłby możliwe dopiero po zmianie całej instalacji w budynku przy ul. (...) w O.. Koszt wymiany instalacji w całym budynku byłby niewspółmierny do korzyści uzyskanych przez nielicznych mieszkańców. Zaznaczyć należy, że pozwana wprowadziła ograniczenie minimalnego jak i maksymalnego kosztu co świadczy o tym, że nie ma ryzyka zapłaty za ogrzewania za wszystkich lokali w budynku. Wskazać tu należy, że przywołane przepisy prawa energetycznego i rozporządzenia nie wprowadzają sztywnych wytycznych co do regulaminu rozliczeń ciepła, ani jego wzorów. Nakładają na właściciela budynku lub zarządcę obowiązek jego wprowadzenia, określając jego minimalne zasady i standardy. Prawodawca pozostawił jednak wskazanym osobom margines swobody decyzyjnej właśnie po to aby mogli oni odzwierciedlić lokalną specyfikę. Spółdzielnia opracowała regulamin, uwzględniając te wytyczne, korzystając z marginesu przyznanej jej swobody. Z tego względu nie sposób się tu dopatrzeć sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa. Za takowe można by uznać przykładowo regulacje, które w sposób arbitralny i bezzasadny obciążałyby ponad miarę jednych właścicieli mieszkań kosztem innych lub niezasadnie faworyzowały niektórych z nich w oderwaniu od przedmiotu regulacji. Przykładowo byłyby to regulacje nakładające nieproporcjonalnie większe świadczenia na posiadaczy atrakcyjniejszych z punktu widzenia widoku z okien lokali lub zwalniające z części kosztów osoby w określonym wieku, płci lub z uwagi na pełnioną funkcję czy zawód. Takie regulacje rzeczywiście byłyby sprzeczne z przepisami prawa. W zaskarżonym regulaminie brak jest jednak tego typu zapisów. . Podsumowując, w ocenie Sądu zaskarżona uchwała nr (...) z dnia 28.02.2023 r. w przedmiocie uchwalenia regulaminu rozliczeń kosztów ciepła dostarczonego do mieszkań na cele ogrzewania lokali i podgrzania wody Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w O. jest zgodna z ustawą prawo energetyczne oraz z zasadami współżycia społecznego. Wobec niespełnienia przesłanek z art. 58 § 1 i 2 k.c. Sąd oddalił żądanie powódki jako bezzasadne, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. poprzez obciążanie powódki obowiązkiem ich zwrotu na rzecz pozwanej w całości. Pozwana poniosła następujące koszty związane z swoim udziałem w sprawie: 360 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego przez radcę prawnego i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd o powyższym orzekł na podstawie § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Z tego względu Sąd zasądził od powódki na rzecz pozwanej kwotę 377 zł, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.