postanowieniami umowy: § 1 ust. 1 - Bank udziela kredytobiorcy kredytu w kwocie 105.390,90 złotych polskich indeksowanego kursem (...). Przy założeniu, że uruchomiono całość kredytu w dacie sporządzenia umowy równowartość kredytu wynosiłaby 48.366,64 CHF, rzeczywista równowartość zostanie określona po wypłacie kredytu. Kredytobiorca oświadcza, iż jest świadomy ryzyka kursowego, związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego, w całym okresie kredytowania i akceptuje to ryzyko. § 1 ust. 3 – Oprocentowanie jest zmienne i na dzień sporządzenia umowy wynosi 7,49 % w skali roku, na które składa się suma obowiązującej stawki (...) i stałej marży Banku, która wynosi 4,65 %. Paragraf ten zawierał także oświadczenie kredytobiorców, iż są świadomi ryzyka wynikającego ze zmiennego oprocentowania, w całym okresie kredytowania i akceptują to ryzyko.
4 rata kapitałowo – odsetkowa przy założeniu uruchomienia całości kredytu w dacie sporządzenia umowy miała wynosić równowartość 337,86 CHF. Przy czym rzeczywista wysokość rat miała zostać określona w harmonogramie spłat. Prowizja od kredytu została ustalona na 0,00 zł, rzeczywista roczna stopa oprocentowania na 7,75%, a całkowity koszt kredytu na dzień sporządzenia umowy 161.941,60 zł, która to kwota nie uwzględniała ryzyka kursowego. § 2 ust. 1 – Kredyt jest przeznaczony na:
1 Bankowa tabela kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych, zwana Tabelą kursów zdefiniowana została jako sporządzona przez merytoryczną komórkę banku na podstawie kursów obowiązujących na rynku międzybankowym w chwili sporządzania tabeli i po ogłoszeniu kursów średnich przez NBP, tabela sporządzana jest o godz. 16:00 każdego dnia roboczego i obowiązuje przez cały następny dzień roboczy. § 9 ust. 2 – W dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłaconych środków będzie przeliczana do (...), według kursu kupna walut określonego w Tabeli Kursów– obowiązującego w dniu uruchomienia środków. § 10 ust. 3 – Wysokość zobowiązania będzie ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w (...) po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży walut określonego w „Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” do (...) obowiązującego w dniu spłaty.
3 umowy – jeżeli kredytobiorca, pomimo upływu okresu wypowiedzenia, nie ureguluje należności, Bank w następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia, miał dokonać przewalutowania całego wymagalnego zadłużenia na PLN, z zastosowaniem aktualnego kursu sprzedaży dewiz, określonego przez Bank w Tabeli Kursów. Poczynając od dnia przewalutowania Bank miał pobierać od wymagalnego kapitału karne odsetki w wysokości 2-krotności oprocentowania kredytów udzielanych w PLN (nie indeksowanych do waluty obcej) przy zastosowaniu aktualnego z dnia przewalutowania wskaźnika (...) oraz marży obowiązującej w dniu wypłaty kredytu lub jego pierwszej transzy.
1 umowy – w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie miały przepisy Kodeksu cywilnego, Prawa bankowego oraz (...) stanowiącego integralną część umowy. (umowa kredytu hipotecznego k. 16-22) Kredyt został uruchomiony w dniu 27 listopada 2007 r., jako saldo wypłaconego kredytu w (...) została przyjęta kwota 48.079,80 CHF. (potwierdzenie wypłaty środków k. 28) W dniu 12 lipca 2013 r. B. K. zawarła z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. Aneks nr (...) do umowy na mocy, którego wprowadzono m.in. możliwość dokonania spłaty kredytu bezpośrednio w walucie indeksacyjnej (...) w ten sposób, że:
postanowieniem z dnia 21 lipca 2024 r., sygn. akt I Co 252/24 o udzielenie zabezpieczenia. Pozwana spłaciła ponad 190.000 zł. Sąd pouczył o obowiązku rozliczenia się z bankiem. Pozwana wskazała, iż mimo to podtrzymuje swoje żądanie. (postanowienie k. 156, zeznania pozwanej k. 194-195) Wyrok w sprawie z powództwa pozwanej przeciwko bankowi o zapłatę tj. zwrot nienależnie uiszczonych przez pozwaną rat kapitałowo-odsetkowych oraz ustalenie nieważności umowy kredytu, wydany przez Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim, sygn. akt (...) nie jest jeszcze prawomocny, a sprawa obecnie toczy się przed Sądem Okręgowym w Olsztynie, sygn. akt I C 1289/
nim w przypadku świadczeń nienależnych zastosowanie znajdują przepisy art. 405 i nast. k.c., które przewidują obowiązek zwrotu korzyści uzyskanych kosztem innej osoby. Podkreślić także należy, że stwierdzenie, że świadczenie spełnione przez kredytobiorcę na podstawie postanowienia abuzywnego jest świadczeniem nienależnym, oznacza, że podlega ono zwrotowi. Spełnienie świadczenia wypełnia przesłankę zubożenia po stronie powodowej, a uzyskanie tego świadczenia przez pozwanego – przesłankę jego wzbogacenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku V Wydział Cywilny z dnia 18 grudnia 2020 r., V ACa 447/20, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, publ.). Stosownie do uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., mającej moc zasady prawnej, jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytobiorcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy. Kredytobiorca/Kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna. Oczywistą konsekwencją powyższego – wobec zgłoszonego roszczenia o zapłatę - jest przyjęcie, że strony nabyły wierzytelności o zwrot swych świadczeń spełnionych w trakcie wykonywania tej umowy, w oparciu o art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Stosownie do art. 498 § 1 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 k.c.). Podkreśla się przy tym, że, aby mogło dojść do potrącenia, spełnione być muszą łącznie cztery przesłanki: wzajemność wierzytelności, jednorodzajowość świadczeń, wymagalność wierzytelności, zaskarżalność wierzytelności. Przesłanka wymagalności niewątpliwie, dotyczy wierzytelności potrącającego. Wynika to z faktu, że potrącenie jest jednoznaczne z przymusowym zaspokojeniem tej wierzytelności, a nie można prowadzić egzekucji wierzytelności niewymagalnej, z kolei zobowiązany może spłacić wierzytelność przed nadejściem terminu świadczenia. Dla wywołania skutków potrącenia w postaci umorzenia wierzytelności, konieczna jest wymagalność wierzytelności potrącającego, albowiem umorzenie może nastąpić nie wcześniej niż w momencie, gdy wierzytelności staną się wymagalne. Oceny wymagalności roszczenia należy dokonywać z uwzględnieniem unormowania zawartego w art. 455 k.c. W tej sytuacji ocenić należało czy złożone przez pozwaną oświadczenie o potrąceniu wywołało skutek, o jakim mowa w art. 498 § 2 k.c. Pozwana skutecznie dokonała potrącenia w zakresie kwoty w kwocie 72.188 zł i 27.431,28 CHF. Ponadto przepis art. 498 par. 1 k.c. posługuje się słowem „pieniądze” bez odniesienia do żadnej, konkretnej waluty. Wierzytelności wyrażone w walucie obcej są świadczeniami pieniężnymi i dlatego mogą zostać skompensowane. Przepis art. 358 § 1 k.c. stanowi, że jeżeli przedmiotem zobowiązania jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia w walucie obcej. Na podstawie art. 358 § 2 k.c., należało ustalić średni kurs (...) ogłaszany przez NBP na datę potrącenia należności, przeliczyć sumę w (...) na sumę w PLN. Średni kurs (...) na dzień 16.08.2023 r. wyniósł 4, (...). Kwota 27.431,28 CHF stanowi 127.574,65 zł (27.431,28 CHF x 4,6507 zł). Z tych przyczyn potrącenie zostało skutecznie dokonane także w zakresie kwoty 27.431,28 CHF. Kwota wyrażona w PLN i kwota przeliczona z (...) na PLN łącznie wyniosła 199.762,65 zł. Na skutek potrącenia wierzytelności powoda i pozwanej uległy wzajemnemu umorzeniu do wysokości wierzytelności niższej, w tym wypadku do wysokości wierzytelności stanowiącej żądanie powodowego banku tj. co do kwoty 105.390,90 zł. (art. 498 § 2 KC). W tym miejscu i na poparcie przywołanej argumentacji co do potrącenia, warto jedynie przywołać treść jednego z ostatnich orzeczeń (...) z 19 czerwca 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w polskiej sprawie C-396/24, który to wyklucza - jako niezgodne z dyrektywą 93/13 - żądanie od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Na wypadek uznania potrącenia z jakichkolwiek przyczyn za nieskuteczne powództwo i tak nie zasługiwałoby w omawianym zakresie na uwzględnienie. W świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – w szczególności wyroku z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C 396/24 (L.), konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień. W konsekwencji, ochrona praw konsumenta wymaga, by bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami – jeśli takie saldo pozostaje na jego korzyść. Natomiast wszelkie żądania banku przekraczające ten bilans muszą zostać uznane za niezgodne z prawem unijnym. Wyrok C 396/24 (L.) wskazuje na konieczność oddalenia powództwa również w zakresie podstawowymi – dotyczącym zwrotu kapitału kredytu z odsetkami. Wynika z niego, że art. 7 ust. 1 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu,
którym w przypadku, gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. Wyrok ten powinien być interpretowany w ten sposób, że ponieważ jego założeniem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumenta na gruncie dyrektywy 93/13, w sprawie z powództwa banku przeciwko kredytobiorcy o zwrot kapitału kredytu – niezależnie od tego, czy dokonano potrącenia wzajemnych wierzytelności i niezależnie od tego, czy prawomocnie lub nieprawomocnie zasądzono kredytobiorcy od banku zwrot sumy świadczeń kredytowych – bank może otrzymać w wyroku zasądzenie jedynie różnicy między kwotą kredytu, a sumą świadczeń kredytobiorców, oczywiście o ile kwota kredytu przekracza sumę wzajemnych świadczeń kredytobiorcy (a w tej sprawie nie przekracza). Suma świadczeń kredytobiorców w tej sprawie to wynik przekraczający kwotę kapitału kredytu, niepozwalający na zasądzenie zwrotu jakiejkolwiek kwoty na rzecz banku (brak nadwyżki świadczeń po jego stronie) – na podstawie art. 410 i art. 405 k.c. oraz art. 481 k.c. W ocenie Sądu nie było potrzeby utrzymywania stanu zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa kredytobiorców, ponieważ niezależnie od tego, jak zakończy się tamta sprawa, wynik sprawy niniejszej powinien być ten sam. Jeśli powództwo kredytobiorców zostanie oddalone lub w inny sposób potraktowane przy założeniu, że umowa kredytu jest ważna – wówczas podstawa powództwa niniejszego odpadnie (zostało bowiem oparte na konstrukcji nieważności umowy). Jeśli zaś apelacja banku zostanie oddalona (umowa zostanie prawomocnie uznana za nieważną), pozostaną aktualne wszystkie powyższe ustalenia i rozważania. Dotychczasowe rozpoznanie niniejszej sprawy oparte było na założeniu przedstawionym przez bank w pozwie – że umowa kredytu jest umową nieważną. Z założeniem takim zgadzała się strona pozwana. Sąd rozpoznający tę sprawę nie miał więc żadnych podstaw, by przyjąć założenie odmienne. Z tych przyczyn na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II wyroku, na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c.,
którym strona przegrywająca proces jest zobowiązana do zwrotu kosztów stronie wygrywającej. Na zasądzoną od pozwanego kwotę 5.400 zł składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej w osobie radcy prawnego w kwocie 5.400 zł według § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radcowskie. sędzia Krystian Szeląg
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.