Sygn. akt: I C 585/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2024 r. Sąd Okręgowy w (...) I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Rafał Kubicki Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Grandys po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. w (...) na rozprawie sprawy z powództwa E. W. przeciwko (...) (...) przy alei (...) w O. o uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej I. uchyla (...). uchwały (...) (...) przy alei (...) w O. nr (...) podjętej w drodze indywidualnego zbierania głosów przez (...) (...) w dniu 18.09.2023 r. w sprawie ustalenia sposobu rozliczania kosztów centralnego ogrzewania, II. oddala powództwo w pozostałej części, III. zasądza od pozwanej (...) (...) przy alei (...) w O. na rzecz powódki E. W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty. sędzia Rafał Kubicki 0.a.Sygn. akt: I C 585/24 1.UZASADNIENIE W dniu 29 marca 2024 r. powódka E. W. wniosła pozew przeciwko (...) (...) przy alei (...) w O., domagając się uchylenia uchwały (...) z 18.09.2023r. Powodem zaskarżenia uchwały był brak zgody powódki na obciążenie jej – jako właściciela lokalu posiadającego od wielu lat własny, niezależny od miejskiego system ogrzewania - kosztami stałymi związanymi z dostawą i zakupem energii cieplnej do budynku wspólnoty. Pozwana wspólnota wniosła o oddalenie powództwa w całości, stojąc na stanowisku, że zaskarżona uchwała jest zgodna z treścią przepisów o własności lokali. Odnosząc się do twierdzeń powódki wskazywała, że ciepło z instalacji służy również konserwacji części wspólnych całego budynku (w tym także ścian zewnętrznych i dachu, klatki schodowej), wobec czego instalację grzewczą należy rozpatrywać w kategoriach wspólności przymusowej, z której pojedynczy członek wspólnoty nie może zrezygnować. Przyjęta opłata stanowi rodzaj kosztów zarządu nieruchomością wspólną, do uiszczenia których zgodnie z art. 14 pkt. 2 ustawy o własności lokali obowiązani są wszyscy członkowie wspólnoty. Z kolei rozliczanie opłat według kubatury mieszkań oraz udziału w nieruchomości wspólnej jako sposób rozliczania wspólnoty mieszkaniowej stosowany jest powszechnie od wielu lat, dlatego - wobec braku regulaminu rozliczeń ciepła - postanowiono rozliczać te koszty tak jak pozostałe koszty zarządu nieruchomością wspólną stosownie do powierzchni danego lokalu mieszkalnego. Ustalenie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia Powódka jest właścicielem lokalu usługowego nr (...) w budynku nr (...) przy alei (...) w pozwanej wspólnocie mieszkaniowej w O.. Lokal ma powierzchnię 76,2 m 2. Lokal powódki od dłuższego czasu (bezspornie przynajmniej od kilkunastu lat) odłączony jest od miejskiej sieci ogrzewania – na co pozwana wspólnota wyraziła zgodę uchwałą, która nie została w sposób skuteczny zaskarżona. (bezsporne, zawiadomienia o wysokości opłat k. 46-59) W dniu 18 września 2023 r. Wspólnota Mieszkaniowa (...) przy alei (...) w O. podjęta w drodze indywidualnego zbierania głosów przez (...) (...) uchwałę (...), na mocy której postanowiono, że: § 1: Okresem rozliczeniowym kosztów centralnego ogrzewania jest rok kalendarzowy tj. styczeń-grudzień każdego roku. § 2: Sposób rozliczania kosztów centralnego ogrzewania w budynku; według powierzchni grzewczej lokali. § 3: Lokale, które nie są podłączone do miejskiej sieci cieplnej są rozliczane proporcjonalnie do powierzchni grzewczej lokali tylko w zakresie kosztów stałych wynikających z (...). § 4: W przypadku zmiany użytkownika lokalu koszt zostanie rozliczony proporcjonalnie do okresu zamieszkania. § 5: Reklamacje dotyczące rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania należy zgłaszać na piśmie w terminie 30 dni od daty jego otrzymania. Późniejsze zgłoszenie reklamacji nie będzie uwzględniane i nie daje podstaw do odmowy zapłaty należności na rzecz (...). Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Za przyjęciem uchwały głosowało (...) udziałów. (dowód: uchwała (...) k. 8) Pismem z 19 stycznia 2024 r. zarządca pozwanej wspólnoty poinformował powódkę, że z dniem 1 stycznia 2024r. została ustalona nowa wysokość zaliczki na centralne ogrzewanie dla jej lokalu użytkowego, co wynikało z treści uchwały (...) a w szczególności ze sposobu rozliczania lokali niepodłączonych do miejskiej sieci cieplnej. Poinformował ponadto, że na podstawie ww. uchwały dla lokalu użytkowego powódki obliczona została zaliczka w kwocie 1,25 zł/m 2 pow. grzewczej lokalu tj. 24% zaliczki, którą płacą lokale podłączone do miejskiej sieci cieplnej. Powódka w dwóch pismach kierowanych do zarządcy zażądała przesłania jej podjętej uchwały oraz wyraziła swój sprzeciw wobec treści § 3 tej uchwały. W odpowiedzi zarządca wspólnoty wskazał między innymi, że podstawą prawną naliczenia spornej opłaty jest art. 14 pkt 2 ustawy o własności lokali oraz art. 45a ustawy Prawo energetyczne. Ciepło z instalacji służy również konserwacji części wspólnych całego budynku a przyjęta opłata stanowi rodzaj kosztów zarządu nieruchomością wspólną, do uiszczenia których są wszyscy członkowie wspólnoty. Doprowadzanie do budynku zamówionej mocy cieplnej na potrzeby centralnego ogrzewania nie stanowi jedynie interesu tych członków wspólnoty, którzy podłączyli swoje lokale do centralnego ogrzewania, ale wszystkich członków wspólnoty, albowiem to w gestii wszystkich członków leży konserwacja budynku mieszkalnego jako całości. (dowód: pismo zarządcy z 19.02.2024r. k. 6, pisma powódki k. 5, k. 7, pismo zarządcy z 18.04.2024r. k. 34-35) Na łączną opłatę za lokal powódki składały się opłaty na administrowanie, eksploatację, centralne ogrzewanie i fundusz remontowy. W okresie poprzedzającym naliczanie opłaty za ogrzewanie zgodnie z postanowieniami uchwały (...) cena jednostkowa za centralne ogrzewanie, która następnie była mnożona przez powierzchnię lokalu wynosiła w okresie od stycznia do czerwca 2023 r. 4,40 zł a w okresie od lipca do grudnia 2023 r. 5,20 zł. Od dnia 1 stycznia 2024 r. tj. od dnia obowiązywania uchwały (...) cena jednostkowa dla lokalu powódki wynosiła 1,25 zł w styczniu 2024 r. oraz 1,63 zł w kwietniu i wrześniu 2024 r. (dowód: zawiadomienia o wysokości opłat za okres 01.2023-09.2024 k. 46-59) Bezsporne, a nadto potwierdzone zestawieniami obrazującymi rozliczenia powódki ze wspólnotą jest, że powódka nie uiszczała opłat za centralne ogrzewanie w wysokościach wyliczonych przez wspólnotę, co spowodowało powstanie zaległości finansowych w jej zestawieniu księgowym. Podjęcie uchwały w sprawie niedopłaty za centralne ogrzewanie lokalu użytkowego powódki za lata 2021-2023 było przedmiotem porządku zebrania wspólnoty w dniu 21 marca 2024 r. (dowód: zestawienie księgowe lokalu powódki za okres 01.2023-09.2024 k. 60-63, zawiadomienie o zebraniu k. 9) Rozważania Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części. Fakty istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wynikają z dołączonych do akt dokumentów, w szczególności zawiadomienia o wysokości opłat i zestawienia księgowego lokalu powódki, których wiarygodności nie podważyła żadna ze stron. Bezsporne między stronami było, że pozwana wspólnota mieszkaniowa jest wspólnotą, do której zarządu nieruchomością wspólną stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Nie było również wątpliwości, że powódka posiada legitymację czynną do wytoczenia przedmiotowego powództwa. Dla porządku należy wskazać, że podjęcie uchwały następuje z chwilą oddania ostatniego głosu przesądzającego o uzyskaniu większości. Stosownie do art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o własności lokali, uchwały właścicieli lokali są podejmowane bądź na zebraniu, bądź w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd; uchwała może być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania. O treści uchwały, która została podjęta z udziałem głosów zebranych indywidualnie, każdy właściciel lokalu powinien zostać powiadomiony na piśmie. W orzecznictwie zauważalny jest pogląd zgodnie z którym niedopełnienie ustawowego obowiązku powiadomienia każdego właściciela o treści uchwały podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów nie ma wpływu na skuteczność uchwały, która zapada z chwilą oddania ostatniego głosu przesądzającego o uzyskaniu większości (por. wyrok SN z dnia 8 lipca 2004 r., CK 543/03, publ. (...), Wspólnota (...)). Powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie zakreślają czasu, w jakim uchwała winna zostać podjęta od momentu poddania jej pod głosowanie, zaś bezspornie podjęta zostaje z chwilą uzyskania wymaganej większości głosów. W przedmiotowej sprawie za przyjęciem uchwały głosowało (...) udziałów, wobec powyższego uchwała została przyjęta. Materialną podstawą wniesienia powództwa o uchylenie uchwały właścicieli lokali stanowi art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali. Zgodnie z nim właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę wspólnoty do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicielską lokali albo jeśli narusza zasady prawidłowego zarządu nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy. Zgodnie z ust. 2 cytowanego przepisu powództwo, o którym mowa w ust. 1 może być wytoczone przeciwko wspólnocie mieszkaniowej w terminie 6 tygodni od dnia podjęcia uchwały na zebraniu ogółu właścicieli albo do dnia powiadomienia wytaczającego powództwo o treści podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów. Ustawowy termin sześciu tygodni do zaskarżenia uchwały obowiązuje niezależnie o tego, w jakim trybie została podjęta. Zróżnicowanie dotyczy daty początkowej, od której liczymy jego bieg. Jeżeli uchwała została podjęta na zebraniu, termin na jej zaskarżenie biegnie od dnia podjęcia na zebraniu, a jeśli uchwałę podjęto w drodze indywidualnego zbierania głosów, termin do jej zaskarżenia rozpoczyna bieg od dnia zawiadomienia skarżącego właściciela lokalu. Jeśli zaś głosowanie nad uchwałą odbywało się w trybie mieszanym (częściowo na zebraniu, a częściowo indywidualnie), obowiązek powiadomienia na piśmie o treści takiej uchwały dotyczy wszystkich właścicieli lokali, zarówno tych, którzy głosowali na zebraniu, jak i tych, którzy nie uczestniczyli w głosowaniu, ponieważ osoby obecne na zebraniu również nie wiedzą, czy uchwała dojdzie do skutku, czy nie. W konsekwencji termin sześciotygodniowy biegnie indywidualnie dla każdego właściciela lokalu (zob. I. Szymczak [w:] Własność lokali. Komentarz, Warszawa 2020). O treści zaskarżonej uchwały powódka formalnie dowiedziała się 26 lutego 2024 r. (czego pozwany nie kwestionował), wobec czego dopiero tego dnia – dla powódki – rozpoczął swój bieg sześciotygodniowy termin do zaskarżenia uchwały, który zakończył się 8 kwietnia 2024 r. Bezspornie powództwo zostało wniesione przed tą datą (tj. 29.03.2024 r. zob. prezentata na pozwie k. 4), zatem ustawowy termin został zachowany. Art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali wyróżnia cztery przesłanki zaskarżenia uchwał właścicieli lokali: niezgodność z przepisami prawa, niezgodność z umową właścicieli lokali, naruszenie przez uchwałę zasad prawidłowego zarzadzania nieruchomością wspólną, naruszenie przez uchwałę interesów właściciela lokalu w inny sposób. Każdą z tych przesłanek można traktować jako samodzielną podstawę zaskarżenia. O naruszeniu przez uchwałę interesów właściciela lokali lub naruszeniu zasad prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną możemy mówić, jeżeli uchwała jest z osobistego lub gospodarczego punktu widzenia dla skarżącego niekorzystna, ewentualnie ma na celu pokrzywdzenie członka wspólnoty. Powódka jest właścicielem jednego z lokali położonych w budynku wspólnoty, a realizacja spornej uchwały wywołuje u niej obciążenie finansowe. Takie obciążenie może powodować potencjalnie u każdego właściciela lokalu, który nie jest podłączony do miejskiej sieci cieplnej, co w tym znaczeniu przesądza o istnieniu po stronie powódki prawa do zaskarżenia uchwały objętej niniejszym postępowaniem. Zgodnie z art. 45a ustawy prawo energetyczne przedsiębiorstwo energetyczne na podstawie cen i stawek opłat zawartych w taryfie lub cen i stawek opłat ustalanych na rynku konkurencyjnym, o którym mowa w art. 49 ust. 1, wylicza opłaty za dostarczane do odbiorcy paliwa gazowe, energię elektryczną lub ciepło (ust. 1). Opłaty, o których mowa w ust. 1, z uwzględnieniem udzielonych odbiorcy upustów i bonifikat, stanowią koszty zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła dostarczanych do budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe, zamieszkane lub użytkowane przez osoby niebędące odbiorcami (ust. 2). Koszty zakupu, o których mowa w ust. 2, są rozliczane w opłatach pobieranych od osób, o których mowa w ust. 2. Wysokość opłat powinna być ustalana w taki sposób, aby zapewniała wyłącznie pokrycie ponoszonych przez odbiorcę kosztów zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła (ust. 4). Koszty zakupu ciepła, o których mowa w ust. 2, rozlicza się w części dotyczącej ogrzewania, stosując metody wykorzystujące:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.