Wyrok Sądu Okręgowego w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym z dnia 24 marca 2026 r., sygn. akt IV Ka 853/25
Sygnatura akt IV Ka 853/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2026 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodnicząca:
SSO Agnieszka Połyniak Protokolant:
Lilianna Hummel- Kręciproch przy udziale Elżbiety Reczuch Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026r. sprawy O. X. syna N. i B. z domu B. urodzonego (...) w R. oskarżonego z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w zw. z art. 12 §1 kk i w zw. z art. 11 § 2 kk, z art. 286 § 1 kk i art. 270 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk, z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk i z art. 270 § 1 kk, art. 286 § 1 kk i art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie z dnia 18 czerwca 2025 r. sygnatura akt II K 679/21 I.
Zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z postępowaniem odwoławczym i wymierza opłatę w sprawie w kwocie 300 (trzysta) złotych.
Sygnatura akt IV Ka 853/25 Sąd Okręgowy w Świdnicy odstąpił od sporządzenia uzasadnienia wyroku w formie formularzowej (art. 99 a § 1 k.p.k.), albowiem „rzeczą każdego sądu odwoławczego, w ramach obowiązku wynikającego z treści art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 k.p.k., jest przeprowadzenie w konkretnej sprawie oceny, czy może sporządzić uzasadnienie swojego wyroku na formularzu UK 2 w taki sposób, który zagwarantuje stronie prawo do rzetelnego procesu odwoławczego, a więc rzetelnego i konkretnego ustosunkowania się w toku postępowania do każdego istotnego argumentu zawartego w apelacji strony i przedstawienia takiej oceny właśnie w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego. Zatem na gruncie prawa do rzetelnego procesu (w tym procesu odwoławczego), tak w ujęciu konwencyjnym (art. 6 ust. 1 EKPC), jak i w ujęciu standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), jakość uzasadnienia wyroku jest istotnym elementem tego prawa.
Wprowadzenie do systemu procesowego formularzy uzasadnień i nakazanie obligatoryjnego z niego korzystania jest bezspornie krokiem, który nie daje właściwego instrumentarium procesowego dla zrealizowania wskazanego powyżej standard” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 19 stycznia 2022 r. I K 13/21, LEX nr 3370653). Skoro zaś wymóg wynikający z art. 99a k.p.k. nie może wyprzedzać nakazu rzetelnego rozpoznania sprawy i przedstawienia konkluzji sądu w postaci uzasadnienia, które spełnia wymóg z art. 424 § 1 k.p.k., w przedmiotowej sprawie koniecznym było sporządzenia uzasadnienia w formie obowiązującej do 5 grudnia 2019 roku UZASADNIENIE W sprawie o sygn. akt PR 1 Ds. 201.2020 Prokuratora Rejonowego w Dzierżoniowie oskarżyła O. X. to, że:
Wyrokiem z 18 czerwca 2025 roku Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie w sprawie o sygn. akt II K 679/21 uznał O. X. za winnego tego popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie 1., tj. czynu z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k., art. 297§1 k.k. i art. 270 §1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k. w zw. z art. 11§2k.k. i za czyn ten na podstawie art.14§1 k.k. w zw. z art.286§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. i w zw. z art.57b k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, czynu opisanego w punkcie 2., tj. występku z art. 286§1 k.k. i art. 270§l k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. za czyn ten na podstawie art.14§1 k.k. w zw. z art.286§1 k.k. w zw. z art.11§3 k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz czynu opisanego w punkcie 3., tj. występku z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 12§1 k.k za czyn ten na podstawie art.14§1 k.k. w zw. z art.286§1 k.k. w zw. z art.57b k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności.
Następnie na podstawie art. 85§1 k.k. w zw. z art.86§1 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. Sąd ten połączył orzeczone wobec oskarżonego O. X. kary jednostkowe pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 46§1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej czynem opisanym w punkcie 2. poprzez zapłatę na rzecz (...) S.A. kwoty 9.000 złotych. W związku z tymi rozstrzygnięciami, na podstawie art.624§1 k.p.k., zasądził Sąd od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa ¾ części kosztów sądowych oraz wymierzył mu opłatę w wysokości 300 złotych.
Natomiast Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie uiewinnił O. X. od popełnienia zarzuconego mu czynu opisanego w punkcie 4., a zakwalifikowanego z art. 270§1 k.k. i art. 286§1 k.k. i art. 297§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. i w tej części kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.
Z rozstrzygnięciem tym nie pogodziła się Prokuratora Rejonowa w Dzierżoniowie, która zaskarżył wyrok na niekorzyść O. X. w zakresie pkt VI dyspozytywnej części wyroku oraz w zakresie kary, zarzucając na podstawie art. 438 pkt 1a i 3 k.p.k. oraz art. 424 §1 k.p.k.:
I. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie pozwolił na przyjęcie, że oskarżony O. X. dopuścił się czynu zarzuconego w pkt IV aktu oskarżenia, tj. czynu z art. 270 §1 k.k. i art. 286 §1 k.k. i art. 297 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. podczas gdy wnikliwa i prawidłowa analiza zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego, w postaci zeznań świadków P. A. i W. S., które zgodnie wskazywały na oskarżonego, jako osobę która mogła wejść w posiadanie ich dokumentów tożsamości, które zostały wykorzystane w przestępstwie oszustwa Banku (...), a których skany zostały ujawnione na laptopie użytkowanym przez oskarżonego, ponadto ujawnionych w toku przeszukania pojazdu którym się poruszał oskarżony marki R. o nr rej. (...) – dwóch piąteczek na dane firmy (...) – (...), dokumentów w postaci zaświadczeń o zatrudnieniu wystawionego na dane P. A., umowy o pracę wystawionej na dane P. A. na których widniała przedmiotowa pieczątka, a które to dokumenty również zostały wykorzystane w przestępstwie oszustwa Banku (...), a przede wszystkim ujawnienia u podejrzanego umowy zawartej z R. (...) prze P. A., co bezsprzecznie wskazuje na współsprawstwo oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu, co powinno skutkować uznaniem go za winnego czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku;
II. obrazę przepisów prawa materialnego w innym przypadku niż wskazany w pkt 1 mającą wpływ na treść orzeczenia to jest art. 91 §1 k.k. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie objęcia ciągiem przestępstw czynów opisanych w punkcie I, II i III dyspozytywnej części wyroku pomimo, iż zostały popełnione w krótkich odstępach czasu i z wykorzystaniem tej samej sposobności zanim zapadł pierwszy wyrok chociażby nieprawomocny.
Podnosząc te zarzuty apelujący prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Dzierżoniowie celem ponownego rozpoznania.
W toku rozprawy odwoławczej, uczestnicząca w niej Prokuratora zmodyfikowała wniosek pisemnej apelacji i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części uniewinniającej oskarżonego O. X., zaś w części przypisanych mu czynów o przyjęcie, iż dopuścił się ich w warunkach ciągu przestępstw i przy zastosowaniu art. 91 §1 k.k. o wymierzenie mu jednej kary roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, gdyż apelujący prokurator nie zakwestionował wymiaru kary łącznej ani jednostkowych i nie zarzucił rażącej ich niewspółmierności.
Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się trafna, a zaskarżony wyrok, wobec treści zgromadzonych dowodów, nie mógł się ostać w tej postaci.
Niezależnie od zarzutów podniesionych przez prokuratora na treść rozstrzygnięcia kastatoryjnego musiało mieć wpływ i to, co Sąd odwoławczy zauważył w toku kontroli instancyjnej, a to pominięcie i pozbawienia prawa do udziału w tym postępowaniu pokrzywdzonego, który wyraził wolę wzięcia udziału w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Z akt spawy wynika bowiem, że prócz oskarżyciela posiłkowego – (...) im. (...) (...) (...) z siedzibą w F., swój udział w sprawie w charakterze strony, zgłosił także Bank (...) z siedzibą we S. (k. 490) i wskazany został pełnomocnik tego pokrzywdzonego – radca prawny H. P. (k. 491 – 492). Mimo złożonego oświadczenia o woli działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego, ani Prokurator, ani Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie nie zawiadomili tego pokrzywdzonego (w zakresie czynu 4 aktu oskarżenia) o przesłaniu aktu oskarżenia przeciwko O. X., ani o prowadzonym postępowaniu przed Sądem I instancji. Sąd orzekający nie zawiadomił prawidłowo pokrzywdzonego o terminie rozprawy głównej. Trudno za takie uznać zawiadomienie przesłane na dane i adres S. P. (k.926), pracownika X. Bank (...) we S., który występował jako świadek w tej sprawie, lecz nigdy nie był osobą upoważnioną do reprezentowania pokrzywdzonego Banku. Tym samym taki sposób zawiadomienia uniemożliwił pokrzywdzonemu skorzystanie ze swego uprawnia do czynnego udziału w tym postępowaniu. Tym samym doszło to rażącego naruszenia prawa strony – pokrzywdzonego i mogło mieć wpływ także na treść zapadłego rozstrzygnięcia uniewinniającego O. X.. Niezależnie zatem od trafności zarzutu prokuratora i z tego powodu zaskarżony wyrok w części uniewinniającej nie mógł się ostać. Uchybienie to jednakże nie miało wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zaskarżonego wyroku, które tego pokrzywdzonego nie dotyczyły.
Wskazać nadto trzeba i to, że oczywiście rację ma apelujący, podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, które legły u podstaw uniewinnienia O. X. od zarzutu popełnienia czynu m.in. na szkodę Banku (...) oraz P. A.. Ocena dowodów, którymi w tym zakresie Sąd meriti dysponował, a które winien był poddać wnikliwej i wszechstronnej ocenie, prowadzi bowiem do wniosku, że przedstawiona przez tenże Sąd tzw. wersja alternatywna w istocie nie ma uzasadnienia i nie mogła stanowić uznania, że powstały jakiekolwiek wątpliwości co do zaangażowania oskarżonego w popełnienie tego przestępstwa. I tak, wskazać wypada, że:
X.. Telefony komórkowe, widniejące na zaświadczeniu, wskazali jako te, dzięki którym dzwonili do oskarżonego, m.in. B. X. (k. 388v), czy J. B. (k. 651). Nadto numer (...), zgodnie z danymi operatora firmy (...), zarejestrowany jest na dane O. X.. Posługiwał się nim posługiwał się nim, prowadząc działalność gospodarczą (k. 290). Także numerem stacjonarnym mógł w tym czasie posługiwać się tylko oskarżony oraz W. H., bowiem, jak wynika z akt sprawy, numer ten użytkowała pierwotnie Z. i R. B., prowadzący działalność: (...) w B. ul. (...). Niemniej wyjechali oni poza granice kraju, zaś swój dom w B. wynajęli właśnie oskarżonemu i jego partnerce (vide notatka urzędowa k. 742, porozumienie przeniesienia praw i obowiązków umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych – k. 792 – 794).
Tylko oskarżony miał zatem dostęp do tego telefonu. Trudno więc przyjąć, że osoby postronne (wskazane przez Sąd meriti – k. 1147v), niezależnie od wiedzy i zgody oskarżonego, mogły posłużyć się tymi telefonami i podałyby je jako numery kontaktowe pracodawcy osoby posługującej się danymi P. A.. Jak też, by następnie przekazały oskarżonemu na „przechowanie” wszystkie posiadane przez siebie dokumenty, dzięki którym wprowadziły w błąd pracownika banku. U oskarżonego ujawniono przecież nie tylko dokumenty wydane kredytobiorcy 18 maja 2018r. (włącznie z wizytówką S. P., k. 89), ale także zaświadczenie o zatrudnieniu P. A. (k.116) i szereg innych dokumentów o zatrudnieniu w/wym. wymienionych oraz wielu innych osób, gdzie dane pracodawców miały te same dane kontaktowe;
Kiedy powyższe okoliczności oceni się łącznie, teza Sądu a quo, że P. A., W. S. współdziałały z „nieustaloną kobietą i prawdopodobnie mężczyzną” (k. 1147v), lecz nie był to O. X., nie ma logicznych podstaw i nie może być zaaprobowana.
Z tego też względu Sąd ad quem uwzględnił zarzut apelacji prokuratora i uchylił zaskarżony wyrok w tej części, przekazując sprawę Sądowi I instancji w celu ponownego przeprowadzenia postępowania w tym zakresie.
Rzeczą Sądu Rejonowego będzie umożliwienie pokrzywdzonym skorzystanie z przysługujących im uprawnień i zagwarantowanie udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, jeżeli taką wolą nadal będą wyrażać, a przede wszystkim przeprowadzenie postępowania dowodowego w tej sprawie i następnie poddanie wnikliwej i rzetelnej ocenie, zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k. zgromadzonych dowodów, w tym we wzajemnym powiązaniu z sobą.
W zakresie natomiast zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego w innym przypadku niż wskazany w pkt 1 art. 438 k.p.k., mającego wpływ na treść orzeczenia, to jest art. 91 §1 k.k. to i w tym zakresie skarżący ma rację. Niemniej wniosek o uchylenie i w tej części wyroku, w sytuacji, kiedy nie podniesiony został żaden inny zarzut, w tym dotyczący niewspółmierności orzeczonych kar jednostkowych, czy kary łącznej, nie zasługiwał na uwzględnienie. Dostrzegł to prokurator uczestniczący w rozprawie odwoławczej, czego dobitnym przejawem była modyfikacja wniosku (o zmianę wyroku – k. 1201v - 1202).
Z niekwestionowanych przez rzecznika oskarżenia ustaleń faktycznych wynika, że wszystkie trzy czyny, których sprawstwo O. X. zostało przez Sąd meriti wykazane (także oskarżony w tej części wyroku nie zaskarżył) popełnione zostały w okresie od 4 lipca 2018 roku do 6 lipca 2018r. (tego dnia oskarżony został zatrzymany w placówce (...) (...) w P.). Każdorazowo oskarżony, przy ich dokonywaniu, posługiwał się dokumentami i danymi N. B., zaś wszystkie jego zachowania miały wprowadzić w błąd przedstawicieli firm pożyczkowych i kredytowych zarówno co do osoby, która ubiegała się o pożyczkę lub kredyt oraz jej danych, jak i zamiaru spłaty tego zobowiązania, a to w celu doprowadzenia od niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Tym samym stwierdzić należy, że oskarżony popełnił w krótkich odstępach czasu, z wykorzystaniem takiej samej sposobności trzy przestępstwa, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw. Skoro tak, to nie ulega wątpliwości, że winien był zastosować art. 91§1 k.k., który obliguje do tego, by włączać do jednego ciągu przestępstw nie tylko czyny kwalifikowane wyłącznie z tego samego, czy z tych samych przepisów, ale też czyny kwalifikowane z różnych przepisów, o ile tożsama będzie podstawa prawna wymiaru kary za każdy z czynów włączonych do ciągu przestępstw, a przepis stanowiący podstawę wymiaru kary stanowi również element podstawy kwalifikacji prawnej w odniesieniu do każdego przestępstwa spiętego klamrą ciągłości. Takim przepisem stanowiącym podstawę wymiaru kary w tym przypadku jest art. 286 §1 k.k., stosowany także w odniesieniu do usiłowania dokonania tego występku, a to z uwagi na brzmienie art. 14 §1 k.k. Rację ma skarżący, że regulacja przewidziana w art. 91 § 1 k.k. stanowi instytucję prawa karnego materialnego, którą sąd - przy spełnieniu określonych przesłanek – ma obowiązek zastosować. Zaniechanie realizacji tego wymogu stanowi zatem obrazę, i to zazwyczaj rażącą, prawa materialnego, uzasadniającą ingerencję w zaskarżony wyrok. Z tego też powodu zaskarżony wyrok podlegał zamianie i oskarżonemu Sąd odwoławczy wymierzył jedną karę, właśnie stosując przepis art. 91 §1 k.k.
Zauważa jednakże Sąd odwoławczy, że rzecznik oskarżenia, prócz zarzutu obrazy art. 91§1 k.k. i wniosku o uchylenie tej części wyroku, nie sformułował żadnych innych zarzutów. Uznać zatem wypada, że zaaprobował nie tylko ustalenia faktyczne, ale i wymiar kar jednostkowych oraz kary łącznej, obejmującej węzłem 3 kary jednostkowe pozbawienia wolności. To z kolei stanowiło dla Sądu ad quem górną granicę wymiaru kary pozbawienia wolności.
Z tego też powodu Sąd ad quem w tej części nie mógł odmiennie (tj. bardziej surowo) ocenić zachowań O. X. i tym samym, działając w granicach zaskarżenia, zmienił wyrok w ten sposób, że uznał, iż czynów opisanych w punktach 1, 2 i 3 części wstępnej wyroku (odpowiadających zarzutom aktu oskarżenia) O. X. dopuścił się w warunkach określonych w art. 91 §1 k.k. i wymierzył mu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Odpowiadającą zatem wymiarowi kary łącznej orzeczonej zaskarżonym wyrokiem.
Orzeczona kara, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jest nader łagodnym ukaraniem, za to czego dopuścił się oskarżony, jeżeli uwzględni się natężenie złej woli, determinację w dążeniu do dokonania tych czynów oraz stopień naruszenia zasad porządku prawnego i współżycia społecznego. Na marginesie zauważyć wypada i to, że ani prokurator, ani Sąd meriti nie dostrzegli, że kwota 25.000 złotych tytułem pożyczki udzielonej przez (...) wpłynęła na konto założone przez oskarżonego na dane N. B. w Kasie (...). (...) .. S. (k. 285) i tylko z tego tytułu, że oskarżonego zatrzymano 6 lipca 2018r. nie doszło do wypłaty tych środków z konta (k.283). Okoliczność ta stanowi wszak o zrealizowaniu przez oskarżonego wszystkich znamion czynu z art. 286 §1 k.k. (do rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego przecież doszło), a nie „tylko” usiłowaniu, jak to przypisano oskarżonemu zaskarżony wyrokiem. Niemniej z uwagi na brak skargi w tym zakresie, na niekorzyść O. X., Sąd ad quem okoliczność tę jedynie sygnalizuje, nie biorąc jej pod uwagę, przy wymiarze kary.
W tych okolicznościach żaden argument przedstawiony przez oskarżonego w toku rozprawy odwoławczej (w tym dokumenty potwierdzające to, iż obecnie pracuje i przestrzega zasad porządku prawnego (k. 1192 – 1200) w powiązaniu z ujawnionymi okolicznościami popełnienia przypisanych mu czynów oraz uprzednią wielokrotną karalnością (k. 1175) nie mogły doprowadzić do zmiany wyroku w ten sposób, by wymierzyć karę niższą aniżeli orzeczona pierwotnie przez Sąd rejonowy.
W pełni uzasadnione są pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonym wyroku, a dotyczące obowiązku naprawienia szkody (na rzecz (...) S.A.) oraz obciążenia oskarżonego kosztami sądowymi, tj. wydatkami za postępowanie przed Sądem I instancji w części obejmującej czyny, których sprawstwo zostało mu przypisane.
Zmiana wyroku i wymierzenie kary pozbawienia wolności w oparciu o przepis art. 91 §1 k.k. skutkowała tym, że O. X. Sąd odwoławczy wymierzył jedną opłatę za obie instancje, ustalając wysokość tej opłaty na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 10 ust 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. z 11.01.2023r., Dz.U z 2023 r. poz. 123).
SSO Agnieszka Połyniak