Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 6 maja 2026 r., sygn. akt II Ka 166/26

Sygn. akt II Ka 166/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 maja 2026r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: sędzia SO Paweł Mądry Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Walerczak przy udziale prokuratora Anny Suchomskiej po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy H. A. oskarżonego z art. 286 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 25 listopada 2025 r. sygn. akt II K 938/24 I. w zaskarżonej części zmienia wyrok w ten sposób, że uniewinnia H. A. od zarzuconego i przypisanego mu czynu;

II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego H. A. kwotę 840 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;

III. określa, że koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 166/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1 6.

CZĘŚĆ WSTĘPNA 6.1.

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 25 listopada 2025r. w sprawie II K 938/24 6.2.

Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 6.3.

Granice zaskarżenia 6.1.1.

Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 6.1.2.

Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k.

–błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 6.4.

Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana 7.

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 7.1.

Ustalenie faktów 6.1.3.

Fakty uznane za udowodnione Lp.

Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. ---------------------- --------------------------------------------------------------------- --------------- ------------------ 6.1.4.

Fakty uznane za nieudowodnione Lp.

Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. ------------------------ ----------------------------------------------------------------------- ---------------- ------------------ 7.2.

Ocena dowodów 6.1.5.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ---------------- ------------------------------------------------------------------- ---------------------------------------------------- 6.1.6.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu --------------- ------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------- 8.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp.

Zarzut 3.1.

I. zarzut obrazy przepisów prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 438 pkt 2 kpk), mianowicie art. 7 kpk oraz art. 410 kpk poprzez będące wynikiem nieuwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz niedostrzeżenie przy wyrokowaniu całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, skutkujące szeregiem nieprawidłowych stwierdzeń oraz oceną że:

-oskarżony H. A. wspólnie zażywał narkotyki z C. C. (1) podczas gdy oskarżony stanowczo temu zaprzeczył;

-poprzez przyznanie depozycji świadka C. C. (3) przymiotu wiarygodności w zakresie, w jakim świadek złożył zeznania w zakresie informowania oskarżonego H. A. o nielegalnej działalności mężczyzny

-karta pre-paid została ewidentnie zakupiona przez H. A. na potrzeby przestępstwa, podczas gdy z wyjaśnień oskarżonego H. A. wynika, że kartę udostępnił C. C. (2), w która była mu niezbędna do kontaktu z rodziną oraz depozycje C. C. (1) wskazują, że karta miała być przekazana mężczyźnie, który prowadzi nielegalne interesy bez wskazania do jakiego celu miała być wykorzystana ta karta;

II. zarzut naruszenie prawa materialnego:

-art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk, albowiem udzielający pomocy musi obejmować świadomością to, że podejmując określone czynności ułatwia w ten sposób innej osobie popełnienie czynu zabronionego oraz to, że czyni to w odniesieniu do konkretnego, scharakteryzowanego w odpowiednim przepisie części szczególnej czynu zabronionego. Oznacza to zatem, iż musi on obejmować świadomością zarówno prawną charakterystykę czynu zabronionego, którego popełnienie ma zamiar ułatwić oraz mieć świadomość znaczenia swojego zachowania w tym w szczególności tego, że stanowi ono ułatwienie popełnienia czynu zabronionego przez inną osobę;

-art. 1 § 3 kk poprzez brak jego zastosowania albowiem samo logowanie się do rachunku bankowego on-line, bez przełamywania zabezpieczeń systemu teleinformatycznego, nie stanowi czynu zabronionego w rozumieniu Kodeksu karnego, co wyłącza odpowiedzialność karną już na etapie ustalenia realizacji znamion czynu zabronionego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

-odnosząc się do pierwszego z zarzutów apelacji obrońcy należy nadmienić, iż ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego dotyczy nie tylko sądu orzekającego, bowiem także odwołujący, podnoszący ów zarzut, nie może ograniczyć się do prostego, subiektywnego zanegowania oceny dowodów przeprowadzonej przez sąd i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności nie powinny być obdarzone dowody niekorzystne dla oskarżonego, a wręcz przeciwnie – że na wiarę zasłużyły wyłącznie dowody działające na jego korzyść. Ta metoda kwestionowania trafności zaskarżonego orzeczenia nie mogła zostać uznana za wystarczającą. Obowiązkiem skarżącego jest bowiem skuteczne wykazanie jakich konkretnych uchybień dopuścił się Sąd meriti w kontekście zasad wiedzy, w szczególności logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego przy ocenie materiału dowodowego. Na względzie bowiem należy mieć, iż sama tylko okoliczność, że oceniono poszczególne dowody, w aspekcie ich wiarygodności, nie w taki sposób, jak życzyłaby sobie tego zainteresowana strona procesowa, nie jest tożsama ze stwierdzeniem, że w procesie ich weryfikacji doszło do naruszenia reguły płynącej z treści art. 7 kpk.

-na kanwie przedmiotowej sprawy, obrońca nie był w stanie skutecznie przekonać Sądu Odwoławczego o słuszności stanowiska wyrażonego w treści zarzutu, bowiem argumenty obrońcy nie zostały w logiczny i racjonalny sposób uargumentowane. Wprawdzie, kwestionując prawidłowość pierwszoinstancyjnego postępowania, apelujący wskazał jakich rzekomych uchybień w zakresie oceny dowodów tenże Sąd miałby się dopuścić, jednakże wywody te nie mogły znaleźć uznania Sądu Okręgowego. W istocie bowiem w uzasadnieniu do wywiedzionego środka zaskarżenia obrońca przedstawił jedynie własną, tendencyjną ocenę zgromadzonych w toku sprawy dowodów w zasadzie wskazując jedynie, iż niesłusznie Sąd pierwszej instancji zawierzył zeznaniom C. C. (2). W ten sposób skarżący poniekąd w sposób nieudolny próbował przeforsować dowolny, wątpliwy pogląd, jakoby kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy winny być wyjaśnienia H. A. i to te organ procesowy winien uznać za wiarygodne, nawet gdy pozostała część zebranego w sprawie materiału dowodowemu ewidentnie im przeczy.

-tymczasem Sąd Okręgowy podziela ocenę wiarygodności zeznań C. C. (1) zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Należy podkreślić, że ten świadek nie ograniczył się w swych zeznaniach jedynie do pomówienia H. A., ale przede wszystkim przedstawił okoliczności wskazujące na popełnienie przestępstw zarówno przez tego świadka jak i oskarżonych: G. F. i H. A.. Co istotne, obaj oskarżeni częściowo potwierdzili w swych wyjaśnieniach wersję zdarzenia zaprezentowaną przez C. C. (1), co dodatkowo potwierdza, że zeznania C. C. (1) zasługują na walor wiarygodności. Odmiennie natomiast należało ocenić wyjaśnienia H. A. (w których oskarżony zanegował swoje sprawstwo), gdyż przedstawiona przez niego wersja zdarzenia jest nie tylko sprzeczna z zeznaniami C.

C. (1), ale także sprzeczna z zasadami logicznego myślenia. Otóż oskarżony wyjaśnił, że zarejestrował kartę SIM na swoje dane osobowe z przeznaczeniem karty na użytek świadka, gdyż rzekomo C. C. (1) czekał na wyrobienie dowodu osobistego i nie posiadał karty SIM w swoim telefonie. Jednakże w toku składanych wyjaśnień oskarżony przyznał, że przed dniem, w którym zarejestrował kartę, była sytuacja, gdy C. C. (1) prosił go o użyczenie telefonu oskarżonego w celu wysłania sms-a, ponieważ świadek nie mógł uruchomić swojego telefonu. Ta sytuacja wskazuje zatem, że świadek posługiwał się wcześniej własnym telefonem z działającą kartą SIM, gdyż sprzeczne z doświadczeniem życiowym byłoby stwierdzenie, że świadek nosił bezużyteczny telefon przy sobie (tj. telefon bez aktywnej karty SIM).

A zatem jeżeli oskarżony wiedział o tym, że oskarżony miał telefon z aktywną kartą SIM należy wykluczyć sytuację, w której oskarżony dałby się namówić na zarejestrowanie kolejnej karty dla świadka na podstawie zapewnień świadka o przeszkodzie w samodzielnym zarejestrowaniu karty SIM. W tych okolicznościach natomiast wiarygodna jest wersją świadka, tj. namówienie oskarżonego do zarejestrowania karty SIM w celu przekazania jej do korzystania przez inną osobę, dokonującą przestępstw oszustwa z wykorzystaniem środków telekomunikacyjnych.

-Sąd Okręgowy co do zasady zgadza się z obrońcą, iż wykładnia przepisu art. 18 § 3 kk prowadzi do wniosku, że sprawca „ udzielający pomocy musi obejmować świadomością to, że podejmując określone czynności ułatwia w ten sposób innej osobie popełnienie czynu zabronionego oraz to, że czyni to w odniesieniu do konkretnego, scharakteryzowanego w odpowiednim przepisie części szczególnej czynu zabronionego”. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, za pomocą zeznań C. C. (1) wykazano, że H. A. rejestrując kartę SIM na własne dane osobowe działał w celu udzielenia pomocy nieznanej mu osobie w dokonaniu oszustwa z wykorzystaniem środków telekomunikacyjnych. Wiedza szczegółowa co do roli pomocnika, czy też szczegółowa wiedza co do sposobu popełnienia przestępstwa nie jest jednak kryterium przypisania pomocnictwa, ponieważ istotne jest jedynie to, aby pomocnik działał w celu ułatwienia drugiej osobie popełnienia czynu zabronionego, a działanie pomocnika sprawiło, że popełnienie czynu zabronionego stało się dla tego sprawcy w jakimkolwiek stopniu łatwiejsze. Bez wątpienia działanie głównego sprawcy z wykorzystaniem karty SIM zarejestrowanej na inną osobę stanowi istotną pomoc, gdyż stwarza warunki do anonimowego działania głównego sprawcy.

-w kontekście powyższych rozważań bez znaczenia jest teza wynikająca z kolejnego zarzutu apelacji. Otóż skarżący podnosząc zarzut obrazy przepisu art. 1 § 3 kk sformułował tezę, że samo logowanie się do rachunku bankowego on-line, bez przełamywania zabezpieczeń systemu teleinformatycznego, nie stanowi czynu zabronionego w rozumieniu Kodeksu karnego, co wyłącza odpowiedzialność karną już na etapie ustalenia realizacji znamion czynu zabronionego. Oczywiście nie sposób zanegować in abstracto trafności tezy skarżącego, jednakże nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W sposób oczywisty katalog działań pomocnika jest tak szeroki, że w skład przykładowego działania pomocnika wchodzą także działanie, które oceniane samodzielnie nie byłby działaniami sprzecznymi z przepisami prawa karnego. Dla przykładu, podwiezienie sprawcy kradzieży z włamaniem na miejsce popełnienia czynu zabronionego samo w sobie nie jest przestępstwem, ale właśnie z uwagi na kierunkowe działanie pomocnika i znaczenie tego działania dla osiągnięcia celu przez głównego sprawcę takie działanie pomocnika zostanie uznane za przestępstwo.

Wniosek wniosek o:

1.zmianę wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, 2. zasadzenie kosztów obrony za I i II instancje; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Sąd Okręgowy dokonał zmian w wyroku w sposób tożsamy jak we wnioskach apelacji, jednakże nie z powodów wskazanych w apelacji obrońcy oskarżonego, gdyż apelacja jest w całości bezzasadna 3.2.

III. zarzut rażącej surowości orzeczonej wobec oskarżonego H. A. kary poprzez przekroczenie stopnia winy oskarżonego i stopnia społecznej szkodliwości popełnionego czynu oraz Sąd nie uwzględnił w sposób należyty okoliczności, w jakich doszło do popełnienia czynu oraz właściwości osobistych oskarżonego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny zarzut nie ma znaczenia wobec wydania przez sąd odwoławczy wyroku reformatoryjnego Wniosek brak wniosku odpowiadającego sformułowanemu zarzutowi ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 9.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. brak znamion czynu zabronionego Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

-Sąd Okręgowy, działając z urzędu w trybie art. 440 kpk, dokonał zmiany wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego, ponieważ utrzymanie zaskarżonego wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe;

-Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych w sprawie nie poczynił żadnych ustaleń co do znaczenia czynu przypisanego oskarżonemu dla ułatwienia dokonania oszustwa na szkodę L. X.. Tymczasem z wiarygodnego materiału dowodowego wynika jedynie, że nieznana osoba (z pewnością nie był to H. A.) posługując się kartą SIM (zarejestrowaną na dane osobowe H. A.) zalogowała się za pośrednictwem bankowości elektronicznej na rachunek bankowy prowadzony przez I. Bank, na które pokrzywdzona przelała pieniądze. Istotny jest przy tym czas działania tej osoby. Otóż z zestawienia logowań do banku (k. 44) wynika, że osoba ta logowała się do banku o godz. 12.42 w dniu 04 maja 2024r., a tymczasem pierwszą fałszywą wiadomość nieznany sprawca wysłał pokrzywdzonej o godz. 12.50 tego dnia.

Co ważne, z zestawienia logowań wynika, że za pomocą tej karty doszło jedynie do jednorazowego logowania, a zatem sprawca/sprawcy już później z tej karty nie korzystali, zaś po wykonaniu przelewu środków pieniężnych na przedmiotowy rachunek bankowy, nastąpiło kolejne logowanie do konta bankowego, ale za pomocą innego urządzenia. W tych okolicznościach Sąd Okręgowy uznał, że czynność logowania do banku o godz. 12.42 w dniu 04 maja 2024r. za pomocą karty SIM zarejestrowanej na dane osobowe H. A. nie miała żadnego znaczenia dla osiągnięcia celu w postaci dokonania oszustwa na szkodę L. X.. Można oczywiście snuć domysły co do użycia tej karty SIM przy dokonaniu innych przestępstw (sposób działania sprawcy/sprawców wskazuje na zorganizowany sposób działania, który zakłada popełnianie wielu przestępstw), lecz zdecydowanie brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że użycie karty SIM w kontekście oszustwa dokonanego na rzecz L.

X. ułatwiło nawet w najmniejszym stopniu działanie głównego sprawcy.

-wobec takich ustaleń należało uznać, że działanie H. A. nie wyczerpało znamion zarzuconego mu czynu, kwalifikowanego z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk.

10.

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 10.1.

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach utrzymania w mocy ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 10.2.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany rozstrzygnięcia wyroku co do czynu zarzuconego H. A.

Zwięźle o powodach zmiany wobec stwierdzenia, że czyn przypisany oskarżonemu w pkt III wyroku nie wyczerpuje znamion czynu zabronionego z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 286 § 1 kk należało zmienić wyrok w ten sposób, że uniewinnić oskarżonego od popełnienia tego czynu (art. 414 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 kpk) 10.3.

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 6.1.7.

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3.1.4.1. ------------------------------------------------------------------------------- ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6.1.8.

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 10.4.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ------------------ ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 11.

Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II

-wobec zmiany zaskarżonego wyroku, zgodnie z art. 632 pkt 2 kpk należało uwzględnić wiosek obrońcy o zasądzenie na rzecz oskarżonego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. Wysokość zasądzonej kwoty wynika z zastosowania przepisu § 11 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

-Sąd Okręgowy nie rozpoznał jedynie wniosku obrońcy o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za I instancję, gdyż w tym zakresie powinien wypowiedzieć się Sąd Rejonowy jako Sąd I instancji III rozstrzygnięcie zgodne z art. 632 pkt 2 kpk 12.

PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.