← Polska

I C 304/25

Sygn. akt I C 304/25 UZASADNIENIE wyroku z dnia 8 października 2025 r. A. L. wniosła o zasądzenie od (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. 1500 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 18 października 2024 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. (pozew, k. 4-10). (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 37-43). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 4 października 2023 roku A. L. zawarła ze (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. umowę kredytu konsumenckiego o numerze (...). Kwota zaciągniętego kredytu (suma całkowitej kwoty kredytu i kwoty odpowiadającej wysokością prowizji za udzielenie kredytu) wynosiła 68400 zł, całkowita kwota kredytu – 60000 zł, całkowity koszt kredytu – 60235,40 zł, w tym prowizja za udzielenie kredytu – 8400 zł, całkowita kwota do zapłaty (to jest suma całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu) – 120235,40 zł. A. L. zobowiązała się zwrócić kredyt w 93 równych ratach kapitałowo-odsetkowych płatnych do 11 dnia każdego miesiąca. Wysokość rat wynosiła 1291,66 zł. W dniu zawarcia umowy kredytobiorca otrzymał formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 22,34% i została obliczona przy następujących założeniach: - liczba miesięcznych rat kredytu, całkowita kwota do zapłaty, prowizja i stopa oprocentowania kredytu określone zostały w tabeli w Rozdziale 3, - stopa oprocentowania kredytu jest zmienna w czasie obowiązywania umowy, - wypłata kredytu następuje jednorazowo, - prowizja jest kredytowana przez kredytodawcę, - obie strony umowy wykonują ją należycie, w tym kredytobiorca spłaca raty zgodnie z harmonogramem, - rok ma 365/366 dni, a miesiąc rzeczywistą liczbę dni, - dokładność obliczeń jest zaokrąglona do dwóch miejsc po przecinku. Stopa oprocentowania kredytu była zmienna i w dniu zawarcia umowy wynosiła 15,25%. Obliczana była jako stopa referencyjna Narodowego Banku Polskiego (NBP), powiększona o 10 punktów procentowych. Jeżeli tak obliczona stopa oprocentowania kredytu byłaby wyższa niż odsetki maksymalne o których mowa w art. 359 § 2 1 kodeksu cywilnego, to wówczas stopa oprocentowania kredytu byłaby równa odsetkom maksymalnym. Odsetki miały być naliczane dziennie według stopy oprocentowania kredytu przy założeniu, że rok ma 365/366 dni, a miesiąc rzeczywistą liczbę dni. Stopa oprocentowania kredytu miała ulec zmianie w przypadku zmiany wysokości stopy referencyjnej NBP lub zmiany odsetek maksymalnych. Kredytodawca zobowiązał się przekazać kredytobiorcy informację o zmianie stopy oprocentowania kredytu i jej nowej wysokości na trwałym nośniku, opisanym szczegółowo w rozdziale 8 pkt.3. Kredytobiorca był zobowiązany spłacać kredyt zgodnie z harmonogramem spłaty, stanowiącym załącznik nr 2 do umowy. W czasie trwania umowy miał prawo w każdym czasie do otrzymania bezpłatnie na swój wniosek harmonogramu. Jeżeli termin spłaty raty przypadał na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwał się na najbliższy dzień roboczy. Kredytodawca zaliczał wpłaty w następującej kolejności: odsetki umowne, kapitał, odsetki za opóźnienie. Kredytobiorca miał prawo w każdym czasie, bez ponoszenia opłat za wcześniejszą spłatę, spłacić całość lub część kredytu przed terminem. W przypadku spłaty raty kredytu przed terminem jej płatności lub w terminie płatności raty kredytu, wpłacona kwota była zaliczana na poczet najdalej wymagalnego zadłużenia, a następnie na poczet najbliższej raty kredytu zgodnie z harmonogramem spłaty. Jeżeli wpłacona kwota była wyższa o co najmniej 50 zł od kwoty najbliżej raty kredytu, nadwyżka była zaliczana na poczet wcześniejszej częściowej spłaty kredytu. W przypadku wcześniejszej częściowej spłaty kredytu wysokość raty kredytu ulegała obniżeniu, a okres kredytowania pozostawał bez zmian. Ostatnia rata była ratą wyrównującą. Zgodnie z umową, jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą części lub całości raty, niespłacona kwota staje się należnością przeterminowaną, od której kredytodawca nalicza odsetki karne (oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego). Przedmiotowe oprocentowanie miało być naliczane według zmiennej stopy procentowej równej wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 1 kodeksu cywilnego, które na dzień zawarcia umowy wynosiły 23% w skali roku (dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych). Stopa odsetek za opóźnienie ulegać miała zmianie, jeżeli zmienią się maksymalne odsetki za opóźnienie. Kredytobiorca miał prawo odstąpić od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia bez podania przyczyny, wysyłając kredytodawcy oświadczenie o odstąpieniu – listem na adres kredytodawcy lub mailem na adres kontakt@smartney.pl; w tym ostatnim wypadku skan podpisanego oświadczenia. Termin do odstąpienia był zachowany, jeżeli kredytobiorca wysłał oświadczenie przed jego upływem. Umowę, od której kredytobiorca odstąpił, uważa się za niezawartą. W takim wypadku kredytobiorca był zobowiązany zwrócić kredytodawcy w terminie do 30 dni od dnia odstąpienia całkowitą kwotę kredytu wraz z odsetkami za każdy dzień korzystania z kredytu od dnia jego wypłaty do dnia spłaty (dowód: umowa – k. 12-14v). W dniu 20 czerwca 2024 r. A. L. sporządziła pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w trybie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim w odniesieniu do umowy numer (...) z dnia 4 października 2023 roku, adresowane do (...) Spółka Akcyjna w W.. (dowód: oświadczenie A. L. – k. 17). Z dniem 1 grudnia 2023 r. (...) sp. z o. o. w W. została przejęta przez (...) S. A. w W.. Następnie ostatnia z wymienionych spółek zmieniła firmę, pod którą działa, na (...) S. A. w W. (powszechnie dostępne dane zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dowodów z dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron i Sąd uznał je za wiarygodne. Okoliczności bezsporne ustalono na podstawie art. 229 k.p.c. oraz art. 230 k.p.c. Według brzmienia tych przepisów, nie wymagają również dowodu fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości, zaś gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane. Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2) i 5) k.p.c. Sąd pominął dowód z przesłuchania stron, ponieważ miał być przeprowadzony na okoliczności nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się niezasadne. Nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (dalej jako „ustawa” albo „u.k.k.”) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Sąd nie podzielił zarzutu wadliwości oświadczenia powódki o skorzystaniu z sankcji kredyty darmowego. Z faktu złożenia tego oświadczenia na druku przygotowanym przez kancelarię występującego w sprawie pełnomocnika powódki nie wynika jakakolwiek wada oświadczenia woli powódki. Podobnie ze stosowania przez pozwanego wzorców umów zawieranych z klientami nie wynikają wady tych umów. Ubocznie należy zauważyć, że pozwany zarzuca obarczenie oświadczenia woli powódki wadą nieznaną kodeksowi cywilnemu. Sąd podzielił stanowisko pozwanego co do nieistnienia naruszeń przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, podnoszonych w oświadczeniu powódki. Powództwo jest niezasadne przede wszystkim z tej przyczyny, że środek ochrony praw konsumenta, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ukk, potocznie nazywany sankcją kredytu darmowego, nie zyskuje aprobaty w świetle konstytucyjnych podstaw polskiego porządku prawnego. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Zasada równości stanowi nieprzekraczalną granicę wszystkich praw, jakie służą podmiotom poddanym władzy Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu dotyczy to również uprawnień o charakterze ochronnym. Do tej grupy uprawnień zaliczyć należy także to wynikające dla konsumenta z art. 45 ust. 1 ukk. Ma ono na celu ochronę konsumentów przed nieuczciwymi umowami o charakterze kredytowym. Podobnie jak mające zbliżony cel przepisy o niedozwolonych postanowieniach wzorców umownych, służą ochronie konsumenta w stosunkach z przedsiębiorcami przez wyrównanie pozycji prawnej konsumenta w stosunku do przedsiębiorcy ze względu na naturalną dysproporcję, wynikającą z przewagi ekonomicznej, organizacyjnej i doświadczenia przedsiębiorcy. Istotą tak skonstruowanej ochrony konsumenta jest wyłącznie wyrównanie jego pozycji wobec przedsiębiorcy. Na podstawie tych przepisów nie może dochodzić do odwrócenia pozycji uczestników obrotu prawnego w relacji przedsiębiorca – konsument, w szczególności przez osiągnięcie przez konsumenta prawnie sankcjonowanej przewagi nad przedsiębiorcą. Tymczasem przepis art. 45 ust. 1 ukk daje konsumentowi władzę nad zadzierzgniętym z przedsiębiorcą stosunkiem prawnym w tym zakresie, że konsument może mocą jednostronnego oświadczenia woli zmodyfikować rozmiar swojego świadczenia a tym samym pozbawić przedsiębiorcę naturalnie z tego stosunku wynikających korzyści. Należy w tym miejscu podkreślić, że działanie przedsiębiorcy polegające na uzurpowaniu sobie prawa do określania świadczenia, jakie ma spełnić konsument, bądź do jednostronnej oceny zgodności świadczenia konsumenta z umową, jest zakazane przez przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych. Po wtóre w myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Przepisy o ochronie konsumenta ograniczają korzystanie ze swobody umów w rozumieniu art. 353 1 kc, ta zaś jest elementem swobody podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej. Uprawnienie konsumenta wywodzące się z treści art. 45 ust. 1 ukk godzi w istotę tych wolności przez to, że daje jednej stronie instrument prawny, jakiego nie ma druga strona. Stosunki cywilnoprawne są oparte na równości stron. Zawarcie umowy cywilnoprawnej nie daje żadnemu z kontrahentów władzy nad drugim, lecz tylko rodzi określone w umowie i w powszechnie obowiązujących przepisach prawa uprawnienia i roszczenia. Dlatego nawet akty prawne obligujące Rzeczpospolitą Polską do wprowadzenia instrumentów ochrony konsumenta nie mogą tych zasad zmieniać. W szczególności nie zasługuje na akceptację tzw. efekt mrożący, osiągnięcie jakiego zakłada się w tychże aktach, a który jest genetycznie obcy stosunkom cywilnoprawnym, za to bliższy obszarom prawa administracyjnego bądź karnego. Wobec oddalenia powództwa z wyżej wymienionych względów jedynie na marginesie należy się odnieść do pozostałych twierdzeń stron. Na gruncie niniejszego postępowania, powódka dochodziła roszczenia mającego swoje źródło w art. 45 ust. 1 u.k.k. Przepis ten przewiduje sankcję nałożoną na bank za naruszenie praw przysługujących konsumentom. W tym zakresie zarzuty strony powodowej dotyczyły wadliwości konstrukcji umowy kredytu, co jej zdaniem skutkowało powstaniem uprawnienia do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Na wstępie tych rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.k, w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Sankcja kredytu darmowego polega zatem na uprawnieniu konsumenta do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. Koszty należne kredytodawcy obejmują wszelkie koszty, które wchodzą w skład całkowitego kosztu kredytu bez względu na to, czy są pobierane wyłącznie na rzecz kredytodawcy, czy też kredytodawca jest zobowiązany koszty te po ich otrzymaniu lub ich ekwiwalent rozliczyć z osobami trzecimi. Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy o kredycie konsumenckim, celem sankcji kredytu darmowego jest pozbawienie kredytodawcy prawa do pobierania odsetek i innych opłat określonych w umowie z tytułu udzielonego kredytu za naruszenie obowiązków informacyjnych. Należy pamiętać, że obowiązek informacyjny sankcjonowany przez art. 45 u.k.k. odnosi się do podstawowych – z punktu widzenia konsumenta – elementów dotyczących umowy kredytu. Jednocześnie nie można pominąć faktu, że krajowy ustawodawca, implementując do polskiego porządku prawnego przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG, przewidział bardzo surową sankcję ciążącą na kredytodawcy w razie uchybienia obowiązkom informacyjnym. Tym samym należy podkreślić, że w świetle przepisów i celów regulacji unijnych należy stosować przedmiotową sankcję z zachowaniem zasad proporcjonalności. Jak bowiem sygnalizuje się w doktrynie: „art. 45 u.k.k. implementuje ogólny art. 23 dyrektywy (...), który nakazuje stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji. Zastrzeżenia budzi, czy sankcja kredytu darmowego w obecnym kształcie spełnia przesłankę proporcjonalności. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że omawiana sankcja powinna się odnosić jedynie do tych elementów, które są istotne dla oceny przez konsumenta zakresu zaciągniętego zobowiązania z tytułu kredytu konsumenckiego. Z uwagi na całkowity brak proporcjonalności między stopniem naruszenia obowiązku przez kredytodawcę a zakresem sankcji kredytu darmowego, odpowiedzialność kredytodawcy należy uznać za uregulowaną w sposób bardzo surowy” (T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2018, art. 45.). Powódka w pozwie zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10, 16 w zw. z art. 49 m.in. poprzez brak precyzyjnej informacji o warunkach na jakich koszty kredytu mogą ulec zmianie, zwłaszcza gdy następuje jego wcześniejsza spłata. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 10 i 12 u.k.k. kredytodawca obowiązany jest podać kredytobiorcy informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie. Natomiast w myśl art. 49 u.k.k. w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą. W przypadku spłaty części kredytu przed terminem określonym w umowie, ust. 1 stosuje się odpowiednio (ust. 2). W okolicznościach niniejszej sprawy wszelkie opłaty i ich zmienne zostały przewidziane w umowie oraz załącznikach do niej. Ponadto przewidziano również czynniki determinujące ich zmianę, na co strony się godziły zawierając umowę. Ponadto w rozdziale 5 ust. 8 umowy strony wprost przewidziały, że w przypadku wcześniejszej częściowej spłaty kredytu, raty kredytu ulegały obniżeniu. Natomiast pozwany w tym zakresie nie ma obowiązku przepisywania do umowy tekstu powszechnie obowiązujących przepisów. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. wskazać należy, że w dokumencie umowy, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. powinna być podana rzeczywista roczna stopa oprocentowania, która stanowi całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu. Kredytodawca powinien również zamieścić w dokumencie umowy informację o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta. Należy zauważyć, że stosownie do art. 5 pkt 7 u.k.k., całkowitą kwotę kredytu stanowi maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Natomiast, całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności: a) odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże jeżeli są znane kredytodawcy oraz b) koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach, z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta (art. 5 ust. 6 u.k.k.). Aktualnie, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że nie jest dopuszczalne prezentowanie tej samej kwoty w ramach całkowitej kwoty kredytu oraz w kosztach kredytu, także wówczas, gdy składniki kosztów kredytu są kredytowane przez kredytodawcę. Zgodnie z rozdziałem 3 umowy całkowita kwota kredytu wynosiła 60000 zł i kwota ta nie obejmowała kredytowanych przez bank kosztów kredytu. Wszelkie dane w tym zakresie zostały przewidziane w umowie. Powyższe pozostaje w zgodności z wyżej przytoczonym art. 5 ust. 7 u.k.k. Z art. 3 Dyrektywy 2008/48/WE wynika, że „całkowita kwota kredytu” oznacza maksymalną kwotę lub łączne kwoty udostępnione na podstawie umowy o kredyt, zaś „całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta” oznacza wszystkie koszty łącznie z odsetkami, prowizjami, podatkami oraz wszelkimi innymi opłatami, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, które to koszty znane są kredytodawcy, z wyjątkiem kosztów notarialnych; uwzględniane są tu także koszty usług dodatkowych związanych z umową o kredyt, w szczególności składki z tytułu ubezpieczenia, jeżeli, dodatkowo, zawarcie umowy dotyczącej usługi jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach. Suma całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta stanowi "całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta". Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r., w sprawie C-377/14 R. i R. wyjaśnił, że skoro pojęcie „całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta” zostało zdefiniowane w art. 3 lit. h dyrektywy 2008/48/WE jako „suma całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta”, to wynika z tego, że całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta są pojęciami odrębnymi i, że w związku z tym całkowita kwota kredytu nie może obejmować żadnych kwot należących do całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. Zatem zgodnie z art. 5 pkt 7 u.k.k. koszty związane z udzieleniem kredytu nie mogą stanowić części „całkowitej kwoty kredytu”, nawet wówczas, gdy kredytodawca udzielił kredytu przeznaczonego na poniesienie tych kosztów. W konsekwencji, „całkowita kwota kredytu” obejmuje jedynie tę kwotę, która została faktycznie oddana do swobodnej dyspozycji konsumenta (tak również: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2019 roku o sygn. akt I NSK 9/18). Analiza postanowień umowy wskazuje, że Cedentowi udzielono kredytu w łącznej wysokości 68400 zł. Prowizja wyniosła 8400 zł, zaś kwota wypłacona wyniosła 60000 zł. Kwota kredytowanej prowizji wchodzi zatem w zakres całkowitej kwoty do zapłaty, ale nie w zakres całkowitej kwoty kredytu. W takich okolicznościach nie sposób stwierdzić by doszło do naruszenia wskazywanych reguł. W tej sytuacji, do obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania przyjęto założenie, że kredytowane koszty pożyczki nie zostały wliczone do całkowitej kwoty pożyczki. Całkowita kwota kredytu objęła jedynie kwotę przekazaną konsumentowi do swobodnej dyspozycji i nie zostały do niej zaliczone koszty związane z udzieleniem pożyczki – prowizji. Należy podzielić pogląd określony przez orzecznictwo, że podanie wszystkich założeń określających wysokość rzeczywistej rocznej stopy procentowej w treści umowy jest niezbędne dla prawidłowego poinformowania konsumenta. Uwzględnianie kosztów kredytu w całkowitej kwocie kredytu prowadzi do błędnego ukazania proporcji pomiędzy kwotą, którą uzyskuje kredytobiorca, a kosztami jej uzyskania, a tym samym może prowadzić do wyboru przez konsumenta oferty mniej korzystnej. Niemniej jednak w tej sprawie nie nastąpiła taka sytuacja, gdyż określenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania w przedmiotowej umowie było prawidłowe i nie mogło doprowadzić do przekazania Cedentowi (konsumentowi) wprowadzających w błąd informacji o rzeczywistych kosztach kredytu. W ocenie Sądu, stanowisko powódki, że niedopuszczalne było naliczanie odsetek od kredytowanych kosztów nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Należy bowiem zauważyć, że nie ma przeszkód, aby między stronami umowy kredytu nastąpiło rozliczenie bezgotówkowe, skutkujące pokryciem zobowiązań konsumenta – w tym przypadku prowizji od udzielonego kredytu. Przy tym art. 5 pkt 10 u.k.k. obejmuje także część kapitału kredytu przeznaczoną na sfinansowanie kosztów związanych z tym kredytem i pomimo faktycznego otrzymania niższej kwoty, dopuszczalne jest naliczanie odsetek od rzeczywistej kwoty udzielonego kredytu, uwzględniającej kredytowane koszty. Zarzut naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 8 ukk w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 16 ukk oraz w zw. z art. 37 ust. 2 pkt 1 ukk jest nie tylko niezasadny, ale wręcz niedopuszczalny. W ocenie Sądu jest on skonstruowany sztucznie, z przekroczeniem ustawowo zakreślonej granicy ochrony konsumenta i granicy obowiązku informacyjnego przedsiębiorcy. Przepis art. 30 ust. 1 pkt 8 ukk stanowi, że umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania. Z kolei art. 30 ust. 1 pkt 16 ukk stanowi, że umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem. Poza literalnym brzmieniem między tymi dwoma przepisami nie ma żadnego związku. Zasady i terminu spłaty kredytu są biegunowo odległe od prawa konsumenta do spłaty kredytu przed terminem i procedury przedterminowej spłaty. Różnica zasadza się w tym, że informacja wymagana art. 30 ust. 1 pkt 8 ukk dotyczy typowej realizacji umowy kredytowej przez regularne spłacanie wszystkich kolejnych rat w terminach wynikających z harmonogramu aż do całkowitej spłaty kapitału i odsetek. Informacja wymagana art. 30 ust. 1 pkt 16 dotyczy natomiast sytuacji nietypowej, tj. spłaty przedterminowej kredytu. Ponieważ jest to sytuacja mniej korzystna dla przedsiębiorcy, zasadnie ustawodawca włożył na niego taki obowiązek, aby zapobiec pokusie korzystania z nikłej świadomości prawnej konsumentów, którzy z tego tylko powodu mogliby nie korzystać z możliwości przedterminowej spłaty kredytu i odnieść z tego tytułu korzyści w postaci wcześniejszego zwolnienia się z zobowiązania, mniejszego obciążenia odsetkami i zwrotu części prowizji. Rozwiązanie to stanowi echo odległego już sporu o wykładnię art. 357 kc na tle wykonywania umowy kredytowej, jaki toczył się jeszcze przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Przedmiotowa umowa zawiera informacje wymagane informacje. Przepis art. 37 ust. 2 pkt 1) ukk stanowi, że harmonogram, o którym mowa w ust. 1, zawiera określenie terminu, wysokości raty kredytu z wyodrębnieniem jej poszczególnych składników, w szczególności kapitału, odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, które konsument jest zobowiązany ponieść. Należy w tym miejscu zauważyć, że przepis ten nie zawiera się w katalogu obowiązków informacyjnych zawartym w art. 30 ukk. Owszem, nakłada on na przedsiębiorcę obowiązek szczegółowego ukazania w harmonogramie składowych kapitałowych, odsetkowych i pozostałych raty kredytu, niemniej jednak jego naruszenie nie może być sankcjonowane środkiem z art. 45 ust. 1 ukk, skoro przepis ten do niego nie odsyła. Konstrukcja rzekomych „związków” między przepisami wskazanymi przez powódkę stanowi wyłącznie próbę obejścia prawa przez poszerzenie zakresu stosowania art. 45 ust. 1 ukk, mimo że przepis ten winien być wykładany nader restrykcyjnie ze względu na jego charakter prawny, o czym była mowa wyżej. Ubocznie należy zauważyć, że jeżeli, jak twierdzi powódka, kredytowana prowizja została doliczona do kapitału, to w owym harmonogramie jest kolumna zatytułowana „w tym kapitał”, zatem powódka otrzymała harmonogram zgodny z art. 37 ust. 2 pkt 1) ukk. Mając powyższe na uwadze, powództwo należało oddalić, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik procesu określoną w art. 98 § 1 k.p.c. Powódka przegrała sprawę w całości, zatem winna zwrócić pozwanej koszty niezbędne do celowej obrony praw na które złożyły się: koszty zastępstwa prawnego przez profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 270 zł (§ 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Na podstawie art. 98 § 1 1 kpc Sąd zasądził odsetki od kwoty kosztów procesu. SSR Paweł Szymański Zarządzenie: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.