V U 1739/25

Sygn. akt V U 1739/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5sierpnia 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił L. G. przyznania renty socjalnej. W odwołaniu od powyższej decyzji, ubezpieczona domagała się przyznania renty socjalnej wskazując, iż występujące u niej schorzenia czynią ją całkowicie niezdolną do pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podniesiono, że komisja lekarska organu rentowego w orzeczeniu z dnia 9 stycznia 2025 roku ustaliła, ze ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy, ale niezdolność ta nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 lat życia lub w trakcie nauki w szkole. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: L. G. urodziła się w (...), posiada wykształcenie średnie. Nie pracuje, jest mężatką, posiada tróje dzieci. Psychiatrycznie zaczęła się leczyć od 2010 roku. Była to jednorazowa wizyta z rozpoznaniem zaburzenia adaptacyjnego. Kolejna miała miejsce w 2015 roku. Jakościowa zmiana stanu psychicznego nastąpiła w lipcu 2020 roku, wtedy bowiem została przyjęta do oddziału psychiatrycznego w (...) Centrum (...) w D. z objawami psychozy paranoidalnej. W dniu 16 kwietnia 2025 roku, ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie prawa do renty socjalnej. Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 24 lipca 2025 roku ustaliła, ze ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy do 31 lipca 2027 roku, a data powstania całkowitej niezdolności do pracy to kwiecień 2025 roku. U ubezpieczonej stwierdzono schizofrenię paranoidalną. Ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy, jednak choroba powodująca całkowitą niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole przed ukończeniem 25 roku życia. Choroba powodująca całkowitą niezdolność do pracy nie istniała przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole przed ukończeniem 25 roku życia. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt rentowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., opinii biegłego lekarza specjalisty psychiatry (k.21- 26). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej (Dz.U. z 2022 roku, poz. 240) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało: 1) przed ukończeniem 18 roku życia; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia; 3) w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Osobie, która spełnia warunki określone w ust. 1, przysługuje: 1) renta socjalna stała - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest trwała; 2) renta socjalna okresowa - jeżeli całkowita niezdolność do pracy jest okresowa (ust. 2) W art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - wskazano, że niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2). W sprawie niniejszej przedmiotem sporu jest to, czy ubezpieczona jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia, w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25 roku życia i spełnia warunki do renty socjalnej. W celu ustalenia powyższych okoliczności, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego specjalisty chorób psychiatry. W sporządzonej na piśmie opinii na podstawie przeprowadzonego badania i analizy dokumentacji lekarskiej stwierdził on u ubezpieczonej ww. schorzenia i jednoznacznie wskazał, że ubezpieczona jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, jednakże całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole. Podkreślił, że nie ma jakichkolwiek przesłanek, aby przyjąć, że choroba ubezpieczonej powodująca jej niezdolność do pracy istniała przed ukończeniem 18 roku życia lub zanim ukończyła ona szkołę średnią. Stanowisko biegłego jest więc identyczne ze stanowiskiem Komisji Lekarskiej ZUS. Opinia ta nie była kwestionowana przez strony. Sąd podzielił w całości wnioski przedstawione w opinii pisemnej biegłego, albowiem została ona sporządzona w sposób prawidłowy, logiczny i przejrzysty. Nadto opinia ta, w ocenie Sądu, w sposób zupełny, wyczerpujący i niebudzący wątpliwości i zastrzeżeń obrazuje stan zdrowia odwołującej w szczególności w kontekście jej zdolności do pracy. Przedmiotowa opinie zawiera też uzasadnione odpowiedzi na postawione przez Sąd pytania. Nie ma w niej sprzeczności czy też niejasności. Fachowa treść przedmiotowej opinii legła zatem u podstaw ustalonego stanu faktycznego w sprawie. Podkreślić należy, że całkowita niezdolność do pracy, będąca przesłanką prawa do renty socjalnej, może powstać po upływie okresów wskazanych w art. 4 ust. 1 tej ustawy, ale dla nabycia prawa do renty socjalnej istotne jest, aby przyczyna naruszenia sprawności organizmu powodująca całkowitą niezdolność do pracy powstała nie później niż w okresach wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 stycznia 2011 r., I UK 240/10, Monitor Prawa Pracy 2011 nr 6, s. 321-322; z dnia 26 lipca 2011 r., I UK 6/11, LEX nr 1026617; z dnia 28 lutego 2012 r., I UK 279/11, LEX nr 1165283). W konkluzji, całkowita niezdolność do pracy musi być spowodowana ( pozostawać w związku przyczynowym) z naruszeniem sprawności organizmu, które powstało w okresach wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o rencie socjalnej. Przesłanki nabycia prawa do renty socjalnej nie są więc spełnione zarówno wtedy, gdy określone naruszenie sprawności organizmu powstało w okresach wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, ale nie spowodowało całkowitej niezdolności do pracy, jak i wtedy, gdy określone naruszenie sprawności organizmu spowodowało całkowitą niezdolność do pracy, ale powstało po upływie okresów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o rencie socjalnej. Warto też zaznaczyć, że w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że nie jest spełniona przesłanka nabycia prawa do renty socjalnej z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, jeżeli w wyniku postępowania dowodowego (na podstawie orzeczeń lekarskich i opinii biegłych) nie ustalono, że przyczyna późniejszej całkowitej niezdolności do pracy w postaci schizofrenii ujawniła się przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie nauki po ukończeniu tego wieku. Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 maja 2025 r. ( III USKP 82/24). Skoro ubezpieczona jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, jednakże nie z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało przed ukończeniem 18 roku życia lub zanim ukończyła ona szkołę średnią, to należy uznać, że renta socjalna unormowana w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej, jej nie przysługuje. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd - na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.