Sygn. akt VII U 1621/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2026 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicz
§ 1pkt 5 k.p.c.
pominął wniosek dowodowy odwołującej o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłej z zakresu medycy pracy L. F. (postanowienie z dnia 7 lipca 2022 r. – k. 135 tom I a.s.). Następnie, postanowieniem z dnia 29 września 2022 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego lekarza medycyny pracy L. F. w drodze pomocy sądowej przez Sąd Okręgowy w Łomży na okoliczność ustalenia czy odwołująca się jest całkowicie lub częściowo niezdolna do pracy w związku z chorobą zawodową, czy jest to niezdolność trwała czy okresowa, a jeżeli okresowa to na jaki okres przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej przez odwołującą po przeprowadzeniu bezpośredniego badania lekarskiego (postanowienie z 29 września 2022 r. – k. 142 t. I a.s.). W opinii z dnia 26 listopada 2022 r. biegła sądowa L. F. po przeprowadzeniu badania, analizie akt i dokumentacji medycznej zawartej w aktach sprawy wskazała na rozpoznanie u ubezpieczonej astmę oskrzelową łagodną stabilną i alergiczny nieżyt nosa o etiologii zawodowej (uczulona na pył mąki i Ż. V.), stan po plastyce przegrody nosa i konchoplastyce środkowej małżowiny po stronie lewej, częściowo nieprawidłowy spływ żył płuca prawego do żyły bezimiennej, napadowe zaburzenia rytmu serca, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa i stawów, przebytą boreliozę, leukopenię miernego stopnia po przebytym zakażeniu (...). Zdaniem biegłej schorzenia i stopień ich zaawansowania nie spowodowały niezdolność do pracy w związku z chorobą zawodową. Biegła podtrzymała swoją poprzednią opinią z dnia 18 grudnia 2021 r., podzieliła ustalenia U. ZUS z dnia 7 grudnia 2020 r. i opinię biegłego pulmonologa, iż schorzenia i stopień ich zaawansowania nie spowodowały niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową (opinia biegłego sądowego z 26 listopada 2022 r. – k. 178-190 t.I a.s.). Postanowieniem z dnia 14 listopada 2024 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego lekarza specjalisty alergologa na okoliczność ustalenia: czy odwołująca się jest całkowicie lub częściowo niezdolny do pracy w związku z chorobą zawodową, a jeżeli tak, to czy jest to niezdolność trwała czy okresowa, a jeżeli okresowa to na jaki okres oraz czy po dniu 6 października 2020 r. nastąpiła zmiana stanu zdrowia odwołującej (pogorszenie bądź poprawa), a jeżeli tak od kiedy i na czym polegała (postanowienie z 14 listopada 2024 r. - k. 312 t. II a.s.). W opinii z dnia 14 kwietnia 2025 r. biegły sądowy specjalista chorób wewnętrznych i alergologicznych K. J. po przeprowadzeniu badania przedmiotowego i analizie dokumentacji medycznej zawartej w aktach sprawy wskazał, że J. N.
(1)nie jest niezdolna do pracy w związku z chorobą zawodową po uwzględnieniu przeciwwskazań stanowiskowych w warunkach narażenia na pył mączny i czynniki alergizujące i drażniące środowiska pracy. Po dniu 6 października 2020 r. nie nastąpiła istotna zmiana stanu zdrowia ubezpieczonej z powodów alergologicznych. Następnie biegły wskazał, że J. N.
(1)zgłaszała skargi na duszność napadową, kaszel z odkrztuszaniem, łzawienie, katar, ogólne osłabienie, męczliwość. Dolegliwości powyższe wystąpiły po raz pierwszy wiele lat temu Pracowała w piekarni, stwierdzono uczulenie na mąkę, rozpoznano astmę zawodową. Ubezpieczona stosowała Ż., J., L., R.. J. N.
(1)nie była hospitalizowana z powodu zaostrzeń astmy, nie było konieczności interwencji zespołów medycznej pomocy doraźnej z tego powodu. W badaniu fizykalnym nie stwierdzono nieprawidłowości świadczących o obturacji oskrzeli, szmer oddechowy nad płucami był pęcherzykowy, fizjologiczny, symetryczny. W trakcie obserwacji klinicznej w badaniu fizykalnym stwierdzano nad polami płucnymi szmer pęcherzykowy, symetryczny, prawidłowy, w wykonanym po odstawieniu leków pulmonologicznych badaniu spirometrycznym nie wykazano zaburzeń wentylacji płuc o typie obturacyjnym, badanie bodypletyzmograficzne nie ujawniło restrykcji, badanie gazometryczne krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie ujawniło cech niewydolności oddechowej. Punktowe testy skórne wypadły dodatnio z mąką pszenną żytnią i roztoczem magazynowym, ponadto dodatni był odczyn na karalucha i trawy. Wykonany test z metacholiną, oceniający nieswoistą nadreaktywność oskrzeli wypadł ujemnie. Przeprowadzono też swoistej prowokacji wziewnej z mąką pszenną, który wypadł dodatnio spirometrycznie ze spadkiem (...) o 21% w stosunku do wartości wyjściowej i dodatnio klinicznie – J. N.
(1)zgłaszała duszność, pojawił się suchy kaszel, wystąpiła również manifestacja kliniczna alergicznego nieżytu nosa pod postacią kichania, obfitej wydzieliny śluzowo-surowiczej w przewodach nosowych, obrzęku małżowin nosowych ze znamiennym wzrostem eozynofili do 57% w pobranych wymazach ze śluzówki nosa. Po teście prowokacji swoistej ponownie przeprowadzono test z metacholiną, w którym zaobserwowano wzrost nadreaktywności oskrzeli, co dodatkowo potwierdza związek objawów astmy oskrzelowej z ekspozycją na alergeny środowiska pracy badanej. Całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy, dane z dokumentacji lekarskiej oraz odnośnie narażenia zawodowego, wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej, w szczególności testu swoistej prowokacji wziewnej dają podstawy do rozpoznania u pacjentki co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Wywiad chorobowy, przedmiotowe badania laryngologiczne oraz wyniki badań dodatkowych, przede wszystkim klinicznie, morfologicznie dodatni wynik prowokacyjnego testu ekspozycyjnego nosowego z mąką pszenną przemawiają za rozpoznaniem u badanej alergicznego nieżytu nosa pochodzenia zawodowego. Zalecono dalsze leczenie w miejscu zamieszkania, przeciwwskazana praca w narażeniu na czynniki o działaniu alergizującym i drażniącym drogi oddechowe, w tym w kontakcie z pyłem mącznym. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. nr (...) z dnia 18 lutego 2016 r. ustalono u J. N.
(1)chorobę zawodową - astma oskrzelowa o etiologii zawodowej, a decyzją nr (...) z dnia 18 lutego 2016 r. stwierdzono chorobę zawodową - alergiczny nieżyt nosa. Wyniki badania spirometrycznego z dnia 02 listopada 2022 r. i 11 października 2024 r. były w granicach normy. Ubezpieczona była leczona w poradni pulmonologicznej w O. i F. w 2021 i 2022 roku z powodu duszności, kataru, łzawienia, stosowano R., Ż., L., J., Ż.. Biegły sądowy biorąc pod uwagę wyniki badania lekarskiego, analizę dokumentacji orzekł jak sentencji. Biegły wskazał, że astma jest dobrze kontrolowana, w razie zaostrzeń J. N.
(1)może korzystać z zwolnień lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. Biegły nie stwierdził u odwołującej niezdolności do pracy po uwzględnieniu przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia środowiskowego na pył mączny oraz czynniki drażniące (opinia biegłego sądowego z 14 kwietnia 2025 r. – k. 382-383 t. II a.s.). Pismem z dnia 2 grudnia 2025 r. ubezpieczona podtrzymała wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego kardiologa dla wykazania faktu niezdolności ubezpieczonej do pracy w związku choroba zawodowa i jednocześnie wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma dokumentów (pismo z 2 grudnia 2025 r. - k. 400-445 t. III a.s.). Pismem z dnia 15 grudnia 2024 r. pełnomocnik organu rentowego w związku z zarządzeniem Sądu z dnia 11 grudnia 2025 r., zobowiązującym do zajęcia stanowiska w przedmiocie zgłoszonego przez ubezpieczoną wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa wniósł o jego pominięcie na podstawie art.
§ 1pkt 5 k.p.c.
jako składanego jedynie dla zwłoki. Uzasadniając swoje stanowiska wskazał, że z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2024 r., sygn. akt III AUa 2571/23 wynika, że przedmiotem rozważenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinna być zasadność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego alergologa. W dalszej części uzasadnienia wskazał, że z dokumentów medycznych przedstawionych przez odwołującą dot. schorzenia kardiologicznego wynika, że jest ono sklaryfikowane jako wrodzone wady rozwojowe przegród serca. Ponadto odwołująca załączyła decyzje ZUS przyznające jej prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co może jedynie potwierdzać jej ogólny zły stan zdrowia. W ocenie organu rentowego potrzeba powołania biegłego kardiologa nie została należycie wykazana przez odwołującą, a także okoliczność, że przeciwko związkowi takiego dowodu z przedmiotem sprawy przemawiają złożone przez odwołującą dokumenty (pismo z 15 grudnia 2025 r. - k. 451 t. III a.s.). W toku rozprawy z dnia 28 stycznia 2026 r. pełnomocnik odwołującej podtrzymała stanowisko co do zmiany decyzji organu rentowego oraz co do wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa, a także zgłosiła wniosek z opinii uzupełniającej biegłego alergologa. Ponadto wniosła o przesłuchanie odwołującej w charakterze strony na okoliczność jej stanu zdrowia oraz zajmowanego stanowiska. Sąd na podstawie art.
§ 1pkt 2, 3 i 5 k.p.c.
postanowił pominąć wniosek o przesłuchanie odwołującej, o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa oraz opinii uzupełniającej biegłego alergologa (protokół z 28 stycznia 2026 r. – k. 462 t. III a.s.). W piśmie z dnia 2 lutego 2026 r. pełnomocnik odwołującej wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego kardiologa dla wykazania faktu czy współistniejąca u odwołującej wada wrodzona (PAPVR) dotycząca krążenia płucnego może powodować lub nasilać objawy astmy oskrzelowej i cieku, alergicznego nieżytu nosa oraz powodować lub nasilać duszność, ograniczać rezerwę wysiłkową oraz zwiększać ryzyko powikłań oraz celem odpowiedzi na wskazane w piśmie pytania (pismo z 2 lutego 2026 r. - k. 465-466 t. III a.s.). Postanowieniem z dnia 12 lutego 2026 r. Sąd na podstawie art.
§ 1pkt 5 k.p.c.
pominął wnioski odwołującej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa oraz opinii uzupełniającej biegłego alergologa (postanowienie z 12 lutego 2026 r. – k. 468 t. III a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak również w aktach organu rentowego. Zdaniem Sądu dokumenty, w zakresie, w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Dokumenty te nie były przez strony kwestionowane co do ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem należało ocenić je jako wiarygodne. Podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie stanowiły także opinie wydane przez biegłych sądowych: pulmonologa Z. G., lekarza medycyny pracy L. F. oraz lekarza specjalisty alergologa K. J.. Wymienione opinie zostały ocenione przez Sąd jako rzetelne, gdyż zostały wydane w oparciu o obiektywne badania ubezpieczonej, przy uwzględnieniu dokumentacji medycznej. Ponadto, treść tych opinii jest jasna i logiczna, a także wyczerpująco i przekonująco uzasadniona. Z tych też względów opinie te nie budziły wątpliwości i zastrzeżeń. Sąd przyjął zatem opinie biegłych sądowych jako podstawę dokonanych ustaleń faktycznych, uznając, że brak jest podstaw do ich negowania. Zastrzeżeń ubezpieczonej do opinii biegłych sądowych Sąd nie uwzględnił orzekając w sprawie, gdyż stanowiły one jedynie polemikę z prawidłowymi wnioskami biegłych, którzy mają szeroką wiedzę w odpowiednich dziedzinach medycyny. Wymienieni biegli ocenili stan zdrowia J. N.
(1)uwzględniając wyłącznie te schorzenia, które znajdują się w obrębie ich specjalności i opierając się na dostępnej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badaniach. W związku z powyższym opinii wymienionych biegłych sądowych Sąd Okręgowy nie negował, oceniając je jako rzetelne i prawidłowo sporządzone, a także jasno i szczegółowo umotywowane. Biegli z specjalności z pulmonologii, medycyny pracy oraz alergologii zgodnie stwierdzili, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy w związku z chorobą zawodową. Ubezpieczona wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego pulmonologa na okoliczność zastrzeżeń do opinii zgłoszonych w piśmie procesowym. Biegła pulmonolog odniosła się do zastrzeżeń ubezpieczonej i potwierdziła wnioski z wydanej wcześniej opinii głównej. Zastrzeżenia ubezpieczonej nie podważyły skutecznie ustaleń biegłego lekarza specjalisty. Odwołująca się wniosła również o wydanie opinii uzupełniającej biegłego lekarza medycyny pracy uwzględniającej aktualną dokumentację medyczną. Wniosek ten Sąd pominął jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłej L. F. przy uwzględnieniu uzupełnionej dokumentacji medycznej przez odwołującą po przeprowadzeniu bezpośredniego badania lekarskiego. Zaś do opinii biegłej z zakresu medycyny pracy z dnia 26 listopada 2022 r. ubezpieczona nie wniosła zastrzeżeń. Następnie Sąd pominął wnioski odwołującej o dopuszczenie dowodu z jej przesłuchania na okoliczność schorzeń i dysfunkcji powodujących niezdolność do pracy w związku z chorobą zawodową oraz opinii uzupełniającej biegłego alergologa jako nieprzydatne do wykazania danego faktu uznając jednocześnie, że dalsze prowadzenie postępowania dowodowego w postulowanym przez stronę powodową kierunku zmierzałoby jedynie do zbędnego wydłużenia postępowania w niniejszej sprawie. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczna była ocena stanu zdrowia odwołującej, czego mogą dokonać jedynie biegli lekarze sądowi, a nie Sąd na podstawie subiektywnych odczuć odwołującej przedstawionych w trakcie ewentualnych zeznań. W związku z tym dowód z zeznań odwołującej na okoliczność jej stanu zdrowia był całkowicie nieadekwatny do oceny tej kwestii. Sąd pominął również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego kardiologa dla wykazania niezdolności ubezpieczonej jako niezasadny i zmierzający jedynie do wydłużenia postepowania bowiem niezdolność do pracy ubezpieczonej w związku z chorobą zawodową nie jest stwierdzona na tle kardiologicznym. Wobec powyższego Sąd Okręgowy uznał zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie J. N.
(1)jako niezasadne, podlegało oddaleniu. Sąd Okręgowy zważył, że organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję odmawiającą ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku ze stwierdzoną chorobą zawodową oparł się na przepisach ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1644 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą wypadkową. Przy czym w sprawie nie było sporne, że Państwowy Inspektor Sanitarny w O. decyzją (...).(...)nr (...) stwierdził u ubezpieczonej chorobę zawodową - alergiczny nieżyt nosa i decyzją (...).(...) nr (...) chorobę zawodową- astmę oskrzelową. Oś sporu wyznaczało tylko i wyłącznie ustalenie dotyczące tego, czy ubezpieczona jest osobą niezdolną do pracy w związku z chorobą zawodową. Komisja lekarska ZUS w orzeczeniu z 7 grudnia 2020 r. ustaliła, że J. N.
(1)nie jest niezdolna do pracy, co stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy, z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy wypadkowej, przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 57 ust. 1 pkt 4 oraz art. 101a tej ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Art. 107 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1749 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą emerytalną, wskazuje, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie. Cytowany przepis określa, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy może ulec zmianom w przypadku zmiany kwalifikacji niezdolności do pracy, jej ustania lub ponownego powstania. W aspekcie formalnoprawnym następuje więc zmiana rodzaju pobieranej renty, utrata prawa do renty lub ponowne nabycie uprawnień. O zmianach w prawie i wysokości świadczeń rentowych przesądza każdorazowo wynik badania lekarskiego przeprowadzanego przez lekarza orzecznika ZUS/komisję lekarską ZUS, dokonujących oceny niezdolności do pracy, jej stopnia i trwałości. Treść orzeczenia lekarza orzecznika ZUS/komisji lekarskiej ZUS w przedmiocie zmiany stopnia niezdolności do pracy, jej braku lub ponownego powstania, powinna w równym stopniu wynikać z profesjonalnej oceny stanu zdrowia osoby badanej, jak i biologicznego aspektu niezdolności do pracy z elementami ekonomicznymi. Sąd rozstrzygając zaistniały pomiędzy stronami spór miał na względzie, że niezdolność do pracy jest kategorią ubezpieczenia społecznego łączącą się z całkowitą lub częściową utratą zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu bez rokowania jej odzyskania po przekwalifikowaniu (art. 12 ustawy emerytalnej). Przy ocenie stopnia i trwałości tej niezdolności oraz rokowania, co do jej odzyskania uwzględnia się zarówno stopień naruszenia sprawności organizmu, możliwość przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, jak i możliwość wykonywania pracy dotychczasowej lub podjęcia innej oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego (art. 13 ust. 1 ustawy emerytalnej) (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2004 r., II UK 222/03). Przepis art. 12 ustawy emerytalnej rozróżnia dwa stopnie niezdolności do pracy - całkowitą i częściową. Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Z kolei całkowita niezdolność do pracy polega na utracie zdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Przesłanka niezdolności do jakiejkolwiek pracy odnosi się do każdego zatrudnienia w innych warunkach niż specjalnie stworzone na stanowiskach pracy odpowiednio przystosowanych do stopnia i charakteru naruszenia sprawności organizmu (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 8 grudnia 2000 r., II UKN 134/00 i z 7 września 1979 r., II URN 111/79). Dokonując analizy pojęcia „całkowita niezdolność do pracy" należy brać pod uwagę zarówno kryterium biologiczne (stan organizmu dotkniętego schorzeniami naruszającymi jego sprawność w stopniu powodującym całkowitą niezdolność do jakiejkolwiek pracy), jak i ekonomiczne (całkowita utrata zdolności do zarobkowania wykonywaniem jakiejkolwiek pracy). Osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy emerytalnej jest więc osoba, która spełniła obydwa te kryteria, czyli jest dotknięta upośledzeniem zarówno biologicznym, jak i ekonomicznym (wyrok Sądu Najwyższego z 21 grudnia 2004 roku, 1 UK 28/04). W orzecznictwie przyjmuje się również (wyroki Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2003 r., II UK 11/03 oraz z 5 lipca 2005 r., 1 UK 222/04), że decydującą dla stwierdzenia niezdolności do pracy jest utrata możliwości wykonywania pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu przy braku rokowania odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Gdy więc biologiczny stan kalectwa lub choroba, nie powodują naruszenia sprawności organizmu w stopniu mającym wpływ na zdolność do pracy dotychczas wykonywanej lub innej mieszczącej się w ramach posiadanych lub możliwych do uzyskania kwalifikacji, to brak prawa do tego świadczenia. Prawa tego nie można w szczególności wywodzić z przewidzianych w art. 13 ustawy emerytalnej przesłanek, a więc: stopnia naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji, możliwości wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy celowości przekwalifikowania zawodowego, przy wzięciu pod uwagę rodzaju i charakteru dotychczas wykonywanej pracy, poziomu wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych, bowiem odnoszą się one tylko do ustalania stopnia lub trwałości niezdolności do pracy. Są więc bez znaczenia, jeżeli aspekt biologiczny (medyczny) wskazuje na zachowanie zdolności do pracy. Obiektywna możliwość podjęcia dotychczasowego lub innego zatrudnienia, zgodnie z poziomem kwalifikacji, wykształcenia, wieku i predyspozycji psychofizycznych może być brana pod uwagę tylko wówczas, gdy ubiegający się o rentę jest niezdolny do pracy z medycznego punktu widzenia, gdyż oba te aspekty muszą występować łącznie (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 675/98). O niezdolności do pracy nie decyduje więc niemożność podjęcia innej pracy warunkowana wiekiem, poziomem wykształcenia i predyspozycjami psychofizycznymi, lecz koniunkcja niezdolności do pracy z niezdolnością do przekwalifikowania się do innego zawodu. Z kolei wyjaśnienie częściowej niezdolności do pracy i treści pojęcia „pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji" wymaga uwzględnienia zarówno kwalifikacji formalnych (czyli zakresu i rodzaju przygotowania zawodowego udokumentowanego świadectwami, dyplomami, zaświadczeniami), jak i kwalifikacji rzeczywistych (czyli wiedzy i umiejętności faktycznych, wynikających ze zdobytego doświadczenia zawodowego) (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 września 2006 r., akt I UK 103/06). Dopiero zatem zmiana zawodu w ramach posiadanych kwalifikacji i brak rokowań odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu dają podstawę do przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy (por. wyroki Sądu Najwyższego z 13 października 2009 r., II UK 106/09, z 8 maja 2008 r., I UK 356/07, z 11 stycznia 2007 r., II UK 156/06 i z 25 listopada 1998 r., II UKN 326/98). Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 7 lutego 2006 r. (sygn. akt I PK 153/05) częściowej niezdolności do pracy, polegającej na utracie w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, nie wyklucza możliwość podjęcia przez ubezpieczonego pracy niżej kwalifikowanej. Ubezpieczony, który jest częściowo niezdolny do pracy może być jednocześnie z samej definicji zdolny do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami w nieznacznym stopniu. Tak samo, gdy ubezpieczony wykonuje pracę, która nie jest zgodna z posiadanymi kwalifikacjami, a już na pewno, gdy jest pracą poniżej poziomu posiadanych kwalifikacji. Aktualny jest pogląd o konieczności ujmowania łącznie aspektu medycznego i ekonomicznego niezdolności do pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 1999 r., II UKN 675/98). Jednakże trzeba jeszcze zauważyć, że w definicji niezdolności do pracy z art. 12 ust. 1 ustawy emerytalnej chodzi o koniunkcję niezdolności do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu i sytuacji, w której nie ma rokowań co do odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Celowość przekwalifikowania zawodowego według art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej nie odnosi się jednak do jakiegokolwiek stanowiska pracy, ale do takiego, które uwzględnia rodzaj i charakter dotychczasowej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne ubezpieczonego. Istnieniu częściowej niezdolności do pracy nie przeczy też wykonywanie pracy zgodnej z kwalifikacjami, choć w rozmiarze odpowiadającym tej nieznacznej zdolności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 maja 2010 r., I UK 22/10). Ocena niezdolności do pracy w zakresie dotyczącym naruszenia sprawności organizmu i wynikających stąd ograniczeń możliwości wykonywania zatrudnienia wymaga wiadomości specjalnych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczących prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, do dokonywania ustaleń w zakresie oceny stopnia zaawansowania chorób oraz ich wpływu na stan czynnościowy organizmu, uprawnione są osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, a zatem okoliczności tych można dowodzić tylko przez dowód z opinii biegłych sądowych, zgodnie z treścią art. 278 k.p.c. Opinia biegłego ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego wtedy, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Dlatego też opinie sadowo-lekarskie sporządzone w sprawie przez lekarzy specjalistów, mają zasadniczy walor dowodowy dla oceny schorzeń wnioskodawcy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 lutego 2016 r., III AUa (...)/15). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd Okręgowy ocenił, że zaskarżona decyzja organu rentowego odmawiająca ubezpieczonej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku ze stwierdzoną chorobą zawodową jest prawidłowa, gdyż odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Lekarz orzecznik, po dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej stwierdził, że odwołująca nie jest niezdolna do pracy. Następnie Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu nr (...) z 7 grudnia 2020 r., również nie stwierdziła niezdolności do pracy. Oceny dokonał także Przewodniczący Komisji Lekarskiej ZUS w opiniach lekarskich z 22 i 28 stycznia 2021 r. Powyższe stanowiska potwierdziły opinie biegłych sądowych z zakresu pulmonologii, medycyny pracy oraz alergologii sporządzone na etapie postępowania sądowego. Z opinii tych wynika jednoznacznie, że pomimo schorzeń występujących u odwołującej nie jest ona niezdolna do pracy w związku z chorobą zawodową. Biegli sądowi zapoznali się z szczegółową dokumentacją medyczną odwołującej i rozpoznali występujące u niej choroby, jednak jednoznacznie przy tym stwierdzili, że stopień naruszenia sprawności organizmu nie powoduje u niej niezdolności do pracy zawodowej zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji. Sąd miał na uwadze, że biegli sądowi ww. specjalności przedstawili zgodne wnioski, opierając się na przeprowadzonych badaniach ubezpieczonej i dostępnej dokumentacji medycznej. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd Okręgowy zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 sierpnia 2024 r. wydanego w sprawie (...) ponownie rozpoznając sprawę rozpoznał wnioski dowodowe zgłoszone przez ubezpieczoną w toku postępowania oraz rozważył przy tym merytorycznie ich zasadność zwłaszcza wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii alergologa, skoro stwierdzona choroba zawodowa jest astmą oskrzelową. W ocenie Sądu Okręgowego przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że J. N.
(1)nie spełnia przesłanek formalnych do otrzymania świadczenia. Natomiast odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika odwołującej, że J. N.
(1)doznała choroby zawodowej, wskutek której nie może wykonywać pracy w zawodzie, Sąd wskazuje, że jest to przesłanka ewentualnie do przyznania renty z ogólnego stanu zdrowia z tytułu częściowej niezdolności do pracy, nie zaś do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z choroba zawodową. Zaznaczyć jednocześnie należy, że Sąd nie neguje faktu, że u odwołującej zdiagnozowano chorobę zawodową, niemniej jednak brak jest przesłanek, aby wywoływała ona niezdolność do pracy. Sam fakt występowania u ubezpieczonej choroby zawodowej nie potwierdza jej niezdolności do pracy. Biegli sądowi prawidłowo uznali, że u odwołującej z uwagi na swój stan zdrowia nie występuje niezdolność do pracy, pomimo istniejących u niej schorzeń. Zatem skoro ubezpieczona nie została uznana za niezdolną do pracy w związku z chorobą zawodową, zasadnie organ rentowy odmówił jej przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Wobec powyższego, Sąd Okręgowy w pkt 1 wyroku na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie J. N.
(1). O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Renata Gąsior