IV U 59/26

Sygn. akt IV U 59/26 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2026 r. Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w składzie: Przewodnicząca: sędzia Marta Małgorzata Sulkowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2026 r. w M. na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w F. z dnia 27 lutego 2026 r., znak: (...).603.CW.(...).2026-(...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu się J. P. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 12 lutego 2026 r. do dnia 9 marca 2026 r. Sygn. akt IV U 59/26 upr UZASADNIENIE Decyzją z dnia 27.02.2026 r., znak: (...).603.CW.(...).2026-(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w F. odmówił J. P. prawa do zasiłku chorobowego, ponieważ stwierdził, że przedstawione zaświadczenie lekarskie na okres od dnia 12.02.2026 r. do dnia 9.03.2026 r., seria ZD numer (...) nie spełnia warunków określonych przepisami i w związku z tym nie może stanowić podstawy przyznania zasiłku chorobowego (akta ZUS). J. P. złożył odwołanie od tej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę, poprzez przyznanie mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 12.02.2026 r. do 09.03.2026 r. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że lekarz działał ściśle według przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 listopada 2015 r., albowiem badanie odbyło się 9.02.2026 r., a nowe zwolnienie rozpoczęło się 12.02.2026 r. Odwołujący się podniósł, że wystawienie zwolnienia od dnia 12.02.2026 r. było podyktowane faktem, że na dzień 11.02.2026r. wyznaczono mu operację barku, wobec czego J. P. zaplanował termin zwolnienia tak, aby zabezpieczyć się na okres pooperacyjny. Odwołujący się wiedział bowiem, że jego stan po zabiegu całkowicie uniemożliwi mu kontakt z przychodnią. Końcowo wskazał, że operacja została jednak odwołana w ostatniej chwili telefonicznie, ponieważ zespół medyczny uznał, że po przebytym udarze ryzyko operacyjne jest zbyt wysokie. Podsumował, iż jego niezdolność do pracy jest trwała i nieprzerwana od grudnia 2025 r., wobec czego pozbawienie go prawa do świadczeń jest działaniem krzywdzącym (odwołanie, k. 2 – 3). W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy ponownie podkreślił, że zaświadczenie lekarskie z dnia 9.02.2026 r., seria ZD numer (...) dotyczyło okresu od dnia 12.02.2026 r. do dnia 09.03.2026 r., zatem nie spełnia ono wymogów określonych w przepisach i nie może stanowić podstawy do wypłaty zasiłku chorobowego za sporny okres (odpowiedź ZUS na odwołanie, k. 16 – 16v). Sąd ustalił, co następuje: J. P. ma 43 lata, prowadzi własną działalność gospodarczą, zaś w grudniu 2025 roku przebył zawał mózgu spowodowany zakrzepem tętnic mózgowych. Ponadto, choruje na cukrzycę typu 2 insulinozależną, powikłaną polineuropatię, nadciśnienie tętnicze oraz liczne schorzenia współistniejące, co wiąże się z przyjmowaniem leków, m.in. przeciwzakrzepowych i neurologicznych. Stan zdrowia odwołującego się od grudnia 2025 roku wykazuje cechy trwałości i nie uległ poprawie (informacja o hospitalizacji, k. 5 – 7; e-recepty, k. 8 – 10, zaświadczenie lekarskie, k. 11). W związku z powyższym J. P., na skutek wystawionego zaświadczenia lekarskiego (...), od dnia 27 stycznia 2026 roku do 10 lutego 2026 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim. Zaświadczenie zostało wystawione do zaplanowanej na 11 lutego 2026 roku operacji barku (fakt bezsporny, decyzja ZUS, zaświadczenie lekarskie, k. 11). Tym samym, jako, że poprzednie zwolnienie lekarskie kończyło się 10 lutego 2026 roku, w dniu 9 lutego 2026 roku odwołujący się odbył badanie, na skutek którego wystawiono mu kolejne zwolnienie od dnia 12 lutego 2026 roku do dnia 9 marca 2026 roku (fakt bezsporny, decyzja ZUS). 11 lutego 2026 r. odwołujący się miał przebywać w szpitalu na operacji barku. Przedmiotowe działania podyktowane były koniecznością zaplanowania okresu pooperacyjnego, gdyż odwołujący się wiedział, że jego stan po zabiegu całkowicie uniemożliwi mu kontakt z przychodnią. Ostatecznie operacja została w ostatniej chwili odwołana i przełożona z 11 lutego 2026 roku na 2027 rok, albowiem zespół medyczny uznał, że po przebytym udarze ryzyko operacyjne jest zbyt wysokie (twierdzenia odwołującego się, k. 3). Wobec powyższego, J. P. wystąpił z wnioskiem o zasiłek chorobowy, niemniej jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w F. odmówił mu prawa do zasiłku, wskazując, iż zaświadczenie lekarskie na okres od dnia 12.02.2026 r. do dnia 9.03.2026 r., wystawione zostało w dniu 9.02.2026 roku, wobec czego nie spełnia ono warunków określonych przepisami i w związku z tym nie może stanowić podstawy przyznania zasiłku chorobowego (akta ZUS). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie jest oczywiście uzasadnione, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), dalej określanej jako „ustawa zasiłkowa”, zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Zasiłek chorobowy jest zatem świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, zastępującym pracownikowi wynagrodzenie, które utracił wskutek czasowej, spowodowanej chorobą, niezdolności do świadczenia pracy umówionej. Sytuacją chronioną zasiłkiem jest więc czasowa niemożność świadczenia pracy będąca skutkiem choroby (lub innego zdarzenia z chorobą zrównanego), a nie sama choroba. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej odwołujący się wykazał, iż na skutek przebytego zawału mózgu oraz szeregu chorób współistniejących od grudnia 2025 roku pozostaje niezdolny do pracy, a jego stan nie uległ poprawie. Rzeczone fakty nie były jednak w sprawie niniejszej sporne, gdyż, jak wynika z decyzji ZUS i odpowiedzi na odwołanie, jedyną okolicznością mającą zasadnicze znacznie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie, czy wystawienie w dniu 9 lutego 2026 roku, tj. w trakcie trwania poprzedniego zwolnienia, zaświadczenia lekarskiego na okres od 12 lutego 2026 roku do 9 marca 2026 roku jest zgodne z obowiązującymi przepisami. W tej mierze przypomnieć należy, że zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy zasiłkowej „przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne albo konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny są zaświadczenia lekarskie, o których mowa w art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7, albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6”. Szczegółowe zasady wystawiania zaświadczeń lekarskich regulują zaś przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 10.11.2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz. U. poz. 2013). Zgodnie z § 7 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia zaświadczenie lekarskie wystawia się na okres od dnia, w którym przeprowadzono badanie, lub od dnia bezpośrednio następującego po dniu badania. Niemniej jednak, w myśl § 7 ust. 2 zaświadczenie lekarskie może być wystawione na okres rozpoczynający się po dniu badania, nie później jednak niż

1. dnia po dniu badania, jeżeli: 1) bezpośrednio po dniu badania przypadają dni wolne od pracy; 2) badanie jest przeprowadzane w okresie wcześniej orzeczonej czasowej niezdolności do pracy. Przenosząc poczynione rozważania teoretyczne na grunt sprawy niniejszej, z całą stanowczością podkreślić należy, że w sprawie J. P. zostały spełnione wszystkie przesłanki z § 7 rozporządzenia, co tym samym pozwala na uznanie, że zaświadczenie lekarskie zostało wystawione w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami, a tym samym może i powinno stanowić podstawę przyznania prawa do zasiłku chorobowego. Wskazać bowiem należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż badanie J. P. odbyło się 9 lutego 2026 roku i w tej samej dacie zostało też wystawione kolejne zaświadczenie lekarskie na okres od 12 lutego 2026 roku do 9 marca 2026 roku. Tym samym, ziściła się przesłanka z § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, albowiem badanie zostało przeprowadzane jeszcze w okresie wcześniej orzeczonej czasowej niezdolności do pracy, gdyż poprzednie zwolnienie obowiązywało do 10 lutego 2026 roku. Ponadto, co istotne, badanie zostało przeprowadzone w dniu 9 lutego 2026 roku, zaś kolejne zwolnienie zostało wystawione od dnia 12 lutego 2026 roku, co oznacza, iż rozpoczęło się w
2. dniu po badaniu, mieszcząc się tym samym w limicie z § 7 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym zaświadczenie lekarskie może być wystawione na okres rozpoczynający się nie później niż
3. dnia po dniu badania. Tym samym, jako, że wizyta lekarska odbyła się w okresie wcześniejszej niezdolności do pracy, zaś nowe zwolnienie rozpoczęło się w terminie nie późniejszym niż 4 dni po badaniu, należało w sposób oczywisty uznać, że wszystkie przesłanki z § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia zostały spełnione. W tym miejscu przypomnieć należy, że postępowanie z zakresu ubezpieczeń społecznych na etapie sądowym jest postępowaniem kontradyktoryjnym, co oznacza, że strony stosownie do art. 6 kc i 232 kpc powinny udowadniać fakty, z których wywodzą skutki prawne. Skoro zatem organ rentowy pozbawił ubezpieczonego prawa do świadczenia, to ZUS winien był wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, iż zaświadczenie lekarskie nie odpowiadało przepisom prawa. Tymczasem organ rentowy w ogóle nie dowiódł, że zaświadczenie nie spełnia warunków określonych przepisami, a tym samym nie sprostał spoczywającemu na nim ciężarowi dowodu. W uzasadnieniu decyzji, jak również w odpowiedzi na odwołanie poprzestano bowiem jedynie na arbitralnym i lakonicznym stwierdzeniu o braku prawa do zasiłku chorobowego z uwagi na niespełnienie warunków określonych przepisami, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy okoliczności faktycznych i bez dokonania odpowiedniej subsumbcji przedmiotowych okoliczności pod przepisy rozporządzenia. Organ rentowy nie podjął nawet próby konkretnego wskazania, która z przesłanek rozporządzenia miała nie zostać spełniona oraz na jakiej podstawie opiera takowe twierdzenie, ograniczając się jedynie do przytoczenia szeregu przepisów bez wykazania ich związku z ustalonym stanem faktycznym. Zdaniem Sądu, twierdzenia odwołującego się dotyczące potrzeby odpowiedniego zaplanowania okresu pooperacyjnego i wynikła stąd konieczność odbycia wizyty lekarska jeszcze w okresie poprzedniego zwolnienia lekarskiego są przekonujące. J. P. w sposób logiczny, spójny i jasny wyjaśnił bowiem co było przyczyną takiego stanu rzeczy, zaś ZUS w odpowiedzi na odwołanie w żaden sposób nie zakwestionował jego twierdzeń. Niemniej jednak, mimo uznania wyjaśnień ubezpieczonego za wiarygodne, należało stwierdzić, że miały one drugorzędne znaczenie dla przedmiotowej sprawy. Skoro bowiem zaświadczenie lekarskie spełnia warunki określone w obowiązujących przepisach, to okoliczności, które wpłynęły na wybór konkretnej daty rozpoczęcia zwolnienia lekarskiego pozostają prawnie irrelewantne dla oceny prawa do świadczenia. Przedmiotem postępowania nie jest bowiem badanie przyczyn, dla których zwolnienie rozpoczęto od określonego dnia, lecz ustalenie czy zostało ono wystawione zgodnie z obowiązującymi regulacjami i czy wobec powyższego mogło stanowić podstawę przyznania zasiłku chorobowego. Jak już wyżej podniesiono, w realiach sprawy niniejszej odpowiedź na postawione pytanie jest niewątpliwie twierdząca. Końcowo, jedynie na marginesie podkreślić należy, że niedopuszczalnym jest, aby w demokratycznym państwie prawnym organ powołany do realizacji konstytucyjnego prawa do zabezpieczenia społecznego odmawiał świadczenia osobie ubezpieczonej tylko i wyłącznie z uwagi na błędną interpretację przepisów i nierzetelną analizę stanu faktycznego, a w dodatku nie potrafił w sposób rzeczowy uargumentować zajętego stanowiska. Nie można bowiem zaakceptować sytuacji, w której rażąco łamane są odpowiednie regulacje konstytucyjne statuujące zasadę zabezpieczenia społecznego, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i kodeksu postępowania cywilnego w zakresie postępowania dowodowego są ignorowane. Takie działania niewątpliwie podważają zaufanie jednostki do państwa, czyniąc iluzoryczną zasadę zabezpieczenia społecznego. Rolą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest bowiem realne zapewnienie obywatelowi prawa do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy, a nie dyskrecjonalne pozbawianie go tych przywilejów jedynie na skutek nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego bądź niedostatecznej analizy przepisów. Reasumując, Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do odmowy przyznania ubezpieczonemu prawa do zasiłku. Badanie odbyło się bowiem w okresie wcześniejszej niezdolności do pracy, zaś nowe zwolnienie rozpoczęło się w terminie nie późniejszym niż 4 dni po badaniu, co przesądziło o spełnieniu przesłanek z § 7 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, a tym samym potwierdziło prawidłowość zaświadczenia lekarskiego, na podstawie którego ustalono prawo do zasiłku. Powyższe skutkowało zmianą zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie odwołującemu się J. P. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 12 lutego 2026 r. do dnia 9 marca 2026 r. Zupełnie na marginesie należy wskazać, że Sąd nie ma informacji, czy wystawione było odrębne zwolnienie na 11 lutego 2026 r., skoro odwołano zaplanowany na ten dzień zabieg barku. Jeśli nie, istniały podstawy do zmiany zwolnienia lekarskiego tak, by objęło ono ten dzień, bo bez wątpienia stan zdrowia odwołującego się był wówczas taki sam jak 10 lutego i 12 lutego 2026 r. (§ 14 ww. rozporządzenia) lub wystawienia nowego zwolnienia na ten dzień. Mając powyższe na uwadze, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 477 14 § 2 kpc.