k.p.a. Zgodnie z art.
można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145 a § 2 k.p.a.). Stosownie do treści art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia go w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski”. Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W przypadku orzeczeń, które wiążą się z nakładami finansowymi nie przewidzianymi w ustawie budżetowej, Trybunał Konstytucyjny określa termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego po zapoznaniu się z opinią Rady Ministrów. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku w sprawie sygn. akt SK 140/20 nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw a więc nie wszedł jeszcze w życie i w związku z tym nie rozpoczął się bieg miesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania określony w art.
Na marginesie należy zaznaczyć, że wnioskodawca nie należy do kręgu osób uprawnionych, których dotyczy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku w sprawie SK 140/20. Organ rentowy decyzją z dnia (...) przy obliczaniu wysokości emerytury nie zastosował pomniejszenia podstawy obliczenia emerytury z wieku powszechnego o kwotę pobranych wcześniej faktur. Ponadto wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy osób, które nabyły prawo do wcześniejszej emerytury przed 6 czerwca 2012 roku. Dlatego też, brak jest podstaw do wznowienia postępowania na podstawie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w trybie art.
w zw. z art. 124 ustawy. Z powyższych względów Sąd w punkcie 1. wyroku na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c., oddalił odwołanie skarżącego od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) o emeryturze wnioskodawcy. Ponieważ skarżący J. S. zgłosił do protokołu rozprawy z dnia 7 maja 2026 roku, nowe dokumenty dotyczące stażu pracy oraz wnosił o ponowne przeliczenie wysokości świadczenia emerytalnego w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 roku a nie o wznowienie postępowania (zarówno w odwołaniu jak i do protokołu rozprawy z dnia 7 maja 2026 roku), to wniosek ten powinien być rozpoznany przez organ rentowy w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do powołanego przepisu w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy, na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Przepis ten wprowadza instytucję swoistego wznowienia postępowania. Instytucja ta pozwala na ponowne ustalenie wysokości świadczenia z wykorzystaniem przesłanek wymienionych w tym przepisie, które są znacząco mniej rygorystyczne niż określone w kodeksie postępowania administracyjnego a zwłaszcza w art.
k.p.a. Judykatura traktuje przepis art. 114 ustęp 1 ustawy jako podstawę prawną dla weryfikacji i wzruszalności decyzji organów rentowych, w których zawarto ustalenia pozostające w obiektywnej sprzeczności z ukształtowanym ex lege stanem uprawnień emerytalno-rentowych zainteresowanych (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 249/07, OSNP 2009 nr 11-12, poz. 152; z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 247/09, z dnia 9 grudnia 2015 r., I UK 533/14 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2011 r., I BU 4/11). Uznaje się, że sprzeczność taka zachodzi zarówno w przypadku decyzji organu rentowego błędnie przyznających świadczenie (potwierdzających prawo do świadczenia), pomimo że prawo do niego nie powstało, jak i w przypadku decyzji błędnie odmawiających realizacji prawa do świadczenia, przysługującego ubezpieczonemu z mocy prawa oraz decyzji nieprawidłowo ustalających wysokość tego świadczenia. Niezgodność ta może powstać także na skutek popełnionych przez organ rentowy uchybień normom prawa materialnego. Eliminacja tych sprzeczności stanowi uzasadnienie dla ponowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu rentowego, której rozstrzygnięcie jest niezgodne z ukształtowaną ex lege sytuacją prawną ubezpieczonego. W ponawianym postępowaniu organ rentowy powinien dążyć do ustalenia, czy popełnione uchybienia (przede wszystkim w zakresie prawa materialnego, ale także procesowego) lub przedłożone dowody albo ujawnione fakty mają wpływ na zmianę dokonanych wcześniej ustaleń, od których zależy potwierdzenie uprawnienia ubezpieczonego do określonego świadczenia. Ze względu na specyfikę spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, sposób sformułowania żądania przez skarżącego w odwołaniu, jako o przeliczenie należnej mu emerytury, należy rozpoznać wniosek odwołującego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej, jako szczególnej postaci wznowienia postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponieważ żądanie to zgłoszone zostało wraz z nowymi dokumentami dopiero na rozprawie z dnia 7 maja 2026 roku, to Sąd Okręgowy na podstawie art. 477
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.