Sygn. akt: I C 1392/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 kwietnia 2026 r. Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy P. K. Protokolant: s
§ 2k.p.c.
w zw. z art. 205 12 § 2 k.p.c. Wnioski o przeprowadzenie tych dowodów pierwotnie były złożone przez powodów w punkcie II podpunkcie 3 literach m, n i o pozwu. Pełnomocnik powodów cofnął jednak na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 roku te wnioski dowodowe, w reakcji na co pełnomocnik pozwanej wniósł o przeprowadzenie dowodów z tych źródeł dowodowych na tezy przeciwne (a contrario) do tez sformułowanych we wnioskach dowodowych o przeprowadzenie tych dowodów wymienionych w pozwie. Dowody te były jednak spóźnione. Zgodnie z art.
§ 2
k.p.c., przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. Zgodnie natomiast z art. 205 12 § 2 k.p.c., jeżeli nie zarządzono przeprowadzenia posiedzenia przygotowawczego, strona może przytaczać twierdzenia i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej aż do zamknięcia rozprawy, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, które według przepisów kodeksu mogą dla niej wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu. Przewodniczący zarządzeniem wydanym na rozprawie w dniu 30 września 2024 roku zobowiązał strony do złożenia w terminie miesiąca od dnia rozprawy informacji o poczynionych rozmowach ugodowych, a w przypadku braku zawarcia ugody do ostatecznego sformułowania stanowiska oraz złożenia w tej sprawie wniosków dowodowych pod rygorem ich pominięcia na dalszym etapie postępowania. Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2024 roku (k. 949) przewodniczący przedłużył pozwanej E. B. termin do ostatecznego sformułowania stanowiska oraz złożenia wniosków dowodowych o siedem dni, tj. do dnia 6 listopada 2024 roku. Pozwana aż do rozprawy w dniu 2 kwietnia 2026 roku nie złożyła już jednak żadnych wniosków dowodowych. Nowe wnioski dowodowe podlegały zatem pominięciu na podstawie art.
§ 2k.p.c.
w zw. z art. 205 12 § 2 k.p.c. z uwagi na prekluzję dowodową. W toku postępowania nie zaszły żadne okoliczności usprawiedliwiające złożenie przez pozwaną wniosków o przeprowadzenie dowodów, które istniały wszak już w dacie wytoczenia powództwa dopiero na posiedzeniu, po którym nastąpiło zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku. Fakt, że pozwana złożyła ten wniosek dowodowy dopiero na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2026 roku sugeruje, że został on złożony wyłącznie w celu przedłużenia postępowania i opóźnienia wydania wyroku w sprawie. Co więcej, należy zauważyć, że pozwana choć nie była formalnie stroną postępowania rozwodowego prowadzonego w sprawie (...) oraz postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w T. VI Wydział Gospodarczy w sprawie pod sygn. akt VI GC 151/19, to jednak O. B.
(1)był stroną tego postępowania. Biorąc pod uwagę silny związek łączący E. B. i O. B.
(1), a także okoliczność, że w różnych postępowaniach reprezentuje ich ten sam pełnomocnik – adwokat O. C. (pozwaną w niniejszej sprawie, zaś dłużnika O. B.
(1)w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych przez komornika W. H. o sygn. akt Kmp 5/19 i Km 2424/19) należało przyjąć, że pozwana jest w stanie pozyskać za pośrednictwem swojego syna dowody zgromadzone w tych sprawach. Pozwana przedłożyła wraz z odpowiedzią na pozew dokumenty medyczne dotyczące jej syna, dokument w postaci zaświadczenia z psychoterapii odbywanej przez O. B.
(1), a także otrzymane przez niego dokumenty z postępowania egzekucyjnego. Brak jest podstaw, by sądzić, że nie jest w stanie pozyskać także dokumentów pochodzących ze sprawy rozwodowej prowadzonej uprzednio przez Sąd Okręgowy w T. pod sygn. akt I C (...) i z postępowania prowadzonego przez ten sąd pod sygn. akt VI GC 151/
- Należy też zauważyć, że przeprowadzenie dowodów z protokołów posiedzeń i nagrań z tych posiedzeń dokumentujących zeznania pozwanej w charakterze świadka w innych sprawach w istocie rzeczy byłoby sprzeczne z zasadą bezpośredniości postępowania dowodowego (art. 235 § 1 k.p.c.). Sąd ma w polu widzenia okoliczność, że w wyroku z dnia 12 kwietnia 2018 r. (II CSK 399/17, LEX nr 2483320), Sąd Najwyższy uznał, że dowód z protokołu zeznań świadka przesłuchanego w innym postępowaniu jest dowodem z dokumentu urzędowego odzwierciedlającego treść tych zeznań. Przeprowadzenie tego dowodu nie narusza zasady bezpośredniości (art. 235 § 1 k.p.c.), jego charakter należy jednak uwzględnić przy ocenie dokonywanej na podstawie art. 233 § 1 k.p.c. Niemniej jednak w sprawie niniejszej pozwana mogła zostać przesłuchana w charakterze strony, zgłosiła w tym zakresie wniosek dowodowy, a sąd go uwzględnił – strony w niniejszej sprawie zostały przesłuchane, także na okoliczności, na które pozwana zeznawała jako świadek w postępowaniach przed Sądem Okręgowym w T. prowadzonych pod sygn. akt I C (...) i VI GC 151/
- Brak było zatem potrzeby, by przeprowadzać dowody z dokumentów w postaci protokołów posiedzeń w tych sprawach, na których pozwana zeznawała w charakterze świadka. Należy też zauważyć, że sąd w niniejszej sprawie jest także związany stanowiskiem Sądu Okręgowego w T. wyrażonym w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2026 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VIII Cz 432/
- Sąd okręgowy przyjął natomiast, że rozstrzygnięcie w postępowaniu apelacyjnym prowadzonym w sprawie rozwodowej między J. B.
(2)i O. B.
(1)przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku pod sygn. akt I ACa (...)24 nie stanowi elementu niezbędnego do skutecznego dochodzenia powództwa na podstawie art. 916 k.c., który stanowi w niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną powództwa I. B.
(1)i C. B.. Ocena ta, wyrażona przez Sąd Okręgowy w T. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 stycznia 2026 roku prowadzi Sąd Rejonowy w T. do konstatacji, że zeznania pozwanej w postępowaniu rozwodowym są nieistotne w kontekście rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Tak samo należało ocenić zaś wartość protokołu z zeznań E. B. złożonych w sprawie VI GC 151/19 prowadzonej uprzednio przez Sąd Okręgowy w T.. Dlatego też sąd pominął wnioskowany przez pozwaną dowód z nagrania z posiedzenia z dnia 25 października 2019 roku zawierającego przesłuchanie pozwanej w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt I C (...) przed Sądem Okręgowym w T. I Wydziałem Cywilnym, protokołu z posiedzenia z dnia 25 października 2019 roku zawierającego przesłuchanie pozwanej w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt I (...) przed Sądem Okręgowym w T. (wydruk z PI) oraz protokołu posiedzenia z dnia 9 listopada 2020 roku (wydruk z PI) zawierającego przesłuchanie pozwanej w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt VI GC 151/19 przed Sądem Okręgowym w T. VI Wydziałem Gospodarczym na podstawie art.
§ 2k.p.c.
w zw. z art. 205 12 § 2 k.p.c. Z tożsamych powodów sąd nie oparł ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie na załączonego do pozwu przez powodów protokole z posiedzenia jawnego z dnia 9 listopada 2020 roku w sprawie VI GC 151/19. Obejmował on zeznania E. B. złożone w tej sprawie w charakterze świadka, zaś przeprowadzenie dowodu w tym zakresie nie było konieczne, biorąc pod uwagę, że sąd przeprowadził w niniejszej sprawie dowód z zeznań pozwanej, która zeznawała w charakterze strony. Z analogicznych powodów sąd nie oparł ustaleń faktycznych na dowodzie z protokołu z rozprawy z dnia 14 września 2020 roku w sprawie VI GC 151/19, na której zeznania złożył O. B.
(1)w charakterze strony. O. B.
(1)złożył wszak w niniejszym postępowaniu zeznania w charakterze świadka. Sąd nie oparł ustaleń faktycznych również na protokołach z rozpraw z dnia 22 czerwca 2020 roku, z dnia 11 marca 2020 roku, z dnia 22 stycznia 2020 roku i z dnia 25 listopada 2019 roku w sprawie VI GC 151/19. Na rozprawach w dniach 22 czerwca 2020 roku i 11 marca 2020 roku nie zostały podjęte żadne czynności, które miałyby istotne znaczenie dla faktów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, natomiast ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy w T. w sprawie VI GC 151/19 i Sąd Apelacyjny w Gdańsku w drugiej instancji w sprawie I AGa 175/23 zostały zawarte w sposób wyczerpujący w uzasadnieniach wyroków zapadłych w tych sprawach, którymi Sąd Rejonowy w T. jest związany. Brak było zatem potrzeby i zasadnych podstaw, by opierać się na treści protokołów rozpraw, zresztą gdyby powodowie lub pozwana chcieli przeprowadzić dowody z zeznań innych osób, które zeznawały w postępowaniu w sprawie VI GC 151/19 przed Sądem Okręgowym w T., to z całą pewnością złożyliby w tym zakresie wnioski dowodowe. Poza tym zeznania świadków w przedmiotowym postępowaniu objęte dowodami z dokumentów w postaci papierowego protokołu skróconego są w dużej mierze pozbawione kontekstu. Nie wiadomo bowiem według jakich tez dowodowych świadkowie składali swoje zeznania, ani jak przebiegały poszczególne przesłuchania, przez co odrębna, dokonana przez Sąd Rejonowy w T. ocena wiarygodności tychże zeznań nie tylko nie jest możliwa ze względu na związanie poczynionymi przez Sąd Okręgowy w T. w sprawie VI GC 151/19 ustaleniami opartymi na tych zeznaniach, ale także niemożliwa. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, sąd doszedł do wniosku, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Roszczenie powodów w niniejszym postępowaniu oparte było na podstawie art. 916 § 1 k.c. Zgodnie z jego treścią, osoba, względem której ciąży na dożywotniku ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli wskutek tej umowy dożywotnik stał się niewypłacalny. Uprawnienie to przysługuje bez względu na to, czy dożywotnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, oraz bez względu na czas zawarcia umowy. Między stronami nie było sporne to, że na O. B.
(1)ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Bezsporne między stronami było także i to, że w dniu 8 stycznia 2018 roku O. B.
(1)zawarł z pozwaną E. B. umowę dożywocia na mocy której dłużnik przeniósł na pozwaną własność nieruchomości objętych (...), zaś E. B. wyraziła na to zgodę i w zamian za to zobowiązała się zapewnić O. B.
(1)dożywotnie utrzymanie polegające na przyjęciu go jako domownika, dostarczenia mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału oraz zapewnienia mu odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie. Bezsporna był także fakt, iż w dniu 14 stycznia 2022 roku O. B.
(1)i E. B. dokonali zmiany treści łączącej ich umowy dożywocia, a także treść tej zmiany. Nie było sporne także i to, że w dniu 14 stycznia 2022 roku nieruchomość objęta księgą wieczystą o numerze (...) została sprzedana przez E. G. i C. G.. Sporne było natomiast między stronami to czy na skutek umowy dożywocia zawartej w dniu 8 stycznia 2018 roku dłużnik stał się niewypłacalny oraz to czy powodowie wytoczyli powództwo przed upływem terminu powodującego wygaśnięcie roszczenia dochodzonego pozwem. W pierwszej kolejności należało zauważyć, że wbrew twierdzeniom pozwanej, roszczenie powodów nie wygasło przed wytoczeniem powództwa. Zgodnie z art. 916 § 2 k.c., uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej umowy. Umowa dożywocia zawarta została przez O. B.
(1)z E. B. w dniu 8 stycznia 2018 roku. Pozew w niniejszej sprawie został natomiast wniesiony do Sądu Okręgowego w T. w dniu 9 stycznia 2023 roku. Termin na wytoczenie powództwa powinien upłynąć z dniem 8 stycznia 2023 roku, lecz dzień ten przypadał na niedzielę. Zgodnie z art. 115 k.c., jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Termin z art. 916 § 2 k.c., w którym roszczenie powodów powinno wygasnąć upływał zatem z dniem 9 stycznia 2023 roku, a zatem powództwo zostało wytoczone w niniejszej sprawie przed wygaśnięciem roszczenia. Następnie, choć żadna ze stron nie podniosła w niniejszym postępowania zarzutów dotyczących braku legitymacji procesowej, należało rozstrzygnąć kwestię legitymacji procesowej biernej pozwanej, a zatem ustalić czy pozwana może występować po stronie pozwanej sama. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, że w przypadku zaskarżania umowy dożywocia na podst. art. 916 § 1 k.c. koniecznym jest pozwanie zarówno nabywcy nieruchomości, jak i dożywotnika, co wynika z faktu, że skutek wyroku uwzględniającego powództwo będzie dotykał obu stron umowy. O ile bowiem w przypadku „zwykłego” przeniesienia własności zbywca traci wszelki związek z przedmiotem umowy, o tyle w wypadku jednoczesnego ustanowienia na jego rzecz ograniczonego prawa na rzeczy, związek ten w dalszym ciągu jest zachowany. Zbywca pozostaje zatem zainteresowany prawnym losem nieruchomości. Odmówienie w takiej sytuacji uprawnionemu z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego uprawnienia do występowania w procesie, pozbawiłoby go jakiejkolwiek możliwości ochrony swoich praw (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt I ACa 795/17, P. oraz wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 16 września 2022 r. sygn. akt I C 1025/21, LEX nr 3430308). Sąd Rejonowy w T. nie zgadza się z tym poglądem. W orzecznictwie i doktrynie funkcjonuje bowiem inny nurt, który traktuje powództwo z art. 916 k.c. jako szczególnego rodzaju skargę pauliańską (art. 527 i nast. K.c.). Jak wskazuje się w doktrynie, art. 916 k.c. stanowi lex specialis względem art. 527 i n. i ustanawia szczególną regulację skargi pauliańskiej (por. A. Sylwestrzak(w:) Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX 2026, uwagi do art. 916). Powództwo o uznanie umowy dożywocia za bezskuteczną uprawniony wytacza przeciwko nabywcy nieruchomości (por. art. 531 § 1). Adresatem roszczenia będzie zarówno pierwszy nabywca, który zawarł bezpośrednio z dożywotnikiem umowę mającą za przedmiot nieruchomość, jak i każdy kolejny jej właściciel (tak G. Sikorski(w:) Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX 2024, uwagi do art. 916, teza 4). Mimo zatem, że E. B. zawarła z O. B.
(1)umowę dożywocia, a nie umowę darowizny, w ocenie sądu nie zmienia to w żaden sposób faktu, iż powodowie wytoczyli przeciwko pozwanej powództwo będące szczególnym rodzajem skargi pauliańskiej. Nie wpływa to także na konieczność wytoczenia powództwa przeciwko dożywotnikowi, tj. przeciwko dłużnikowi O. B.
(1). Zgodnie z art. 527 § 1 k.c., gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Przepis art. 527-534 k.c. regulują instytucję skargi pauliańskiej. Konstrukcja skargi pauliańskiej wyklucza bowiem powództwo bezpośrednio przeciwko dłużnikowi i zakłada wytoczenie powództwa przeciwko osobie trzeciej, która na skutek fraudulentnej czynności dłużnika uzyskała korzyść majątkową (dłużnikowi pauliańskiemu). Należy też zwrócić uwagę, że argumenty Sądu Apelacyjnego w Krakowie wyrażone w wyroku z dnia 15 lutego 2018 roku nie są przekonujące. Sąd apelacyjny wskazywał, że skutek wyroku uwzględniającego powództwo pauliańskie będzie dotykał obu stron umowy, ale nie wyjaśnił na jakiej podstawie opiera ten wniosek. Zgodnie z art. 908 § 1 k.c., jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Umowa dożywocia zakłada zatem zobowiązania obu stron – właściciel nieruchomości (dożywotnik) zobowiązuje się przenieść na nabywcę własność nieruchomość, zaś nabywca nieruchomości zobowiązuje się do zapewnienia zbywcy dożywotniego utrzymania. Przepis art. 908 § 1 k.c. nie przewiduje natomiast obowiązku zamieszkiwania czy to wspólnie czy to dożywotnika na nieruchomości objętej umową. W niniejszej sprawie umowa dożywocia obejmowała trzy różne nieruchomości, położone w trzech różnych miejscach. Później zresztą, na skutek zmiany umowy dożywocia w dniu 14 stycznia 2022 roku prawo obciążające nieruchomości zostało ograniczone wyłącznie do jednej – położonej w N., dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). W dodatku O. B.
(1)nie mieszka w tej nieruchomości. Obowiązki E. B. jako nabywcy nieruchomości wynikające z umowy dożywocia obejmują zapewnienie dłużnikowi dożywotniego utrzymania, w tym przyjęcie O. B.
(1)jako domownika, dostarczenia mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału oraz zapewnienia mu odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie. Żadną miarą nie można uznać, że umowa dożywocia obejmuje uprawnienia dożywotnika bądź obowiązki pozwanej w zakresie zamieszkiwania dłużnika na nieruchomościach, których własność przeniósł w ramach umowy na pozwaną. Tym samym w ocenie sądu z perspektywy dłużnika los nieruchomości objętych umową dożywocia, a także wytoczenie powództwa pauliańskiego kwestionującego zawartą umowę dożywocia są prawnie obojętne i nie powodują konieczności uczestnictwa po stronie pozwanej O. B.
(1). Z jego perspektywy bowiem istotne jest, by pozwana wywiązywała się ze swoich obowiązków obligacyjnych nałożonych na nią na podstawie umowy dożywocia, a nie to, czy na skutek uznania czynności prawnej dożywocia za bezskuteczną powodowie będą mogli skierować egzekucję w celu zaspokojenia swoich roszczeń alimentacyjnych do nieruchomości objętej umową dożywocia. Jeśli chodzi o prawo reprezentowania przez J. B.
(2)przed sądem w niniejszej sprawie małoletnich I. B.
(1)i C. B., sąd nie miał wątpliwości co do tego, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wypadek wyłączający prawo reprezentacji dzieci przez ich matkę. Zgodnie z art. 98 § 1 k.r.o., rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka. Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską (art. 92 k.r.o.). I. B.
(1)ma obecnie 12 lat, zaś C. B. 11 lat. Oboje są zatem małoletni (por. art. 10 § 1 i 2 k.c.), wobec czego przed sądem muszą być reprezentowani. Jednocześnie w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek wyłączających reprezentację małoletnich powodów przez rodziców (art. 98 § 2 k.r.o.). Powództwo w niniejszej sprawie nie zostało wszak wytoczone w sprawie dotyczącej czynności pomiędzy dziećmi (art. 98 § 2 pkt 1 k.r.o.), ani pomiędzy dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem (art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o.), pomimo że kwestionowaną czynnością była umowa dożywocia zawarta pomiędzy jednym z rodziców małoletnich powodów, a ich babcią. Powództwo w niniejszej sprawie nie zostało jednak wytoczone w imieniu małoletnich I. B.
(1)i C. B. przeciwko O. B.
(1), wobec czego nie było podstaw, by uznać, że J. B.
(3)nie mogła reprezentować powodów w sporze z pozwaną E. B.. Warto jeszcze w tym miejscu zauważyć, że w pozwie powodowie I. B.
(1)i C. B. domagali się uznania za bezskuteczną w stosunku do nich umowy dożywocia z dnia 8 stycznia 2018 roku zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem E. K.
(1)A numer (...) między O. B.
(1)a E. B., na mocy której O. B.
(1)przeniósł na rzecz E. B. własność nieruchomości, dla których prowadzone są księgi wieczyste o numerach (...) w celu zaspokojenia przysługujących powodom w stosunku do O. B.
(1)wierzytelności z tytułu zaległych alimentów należnych C. i I. B.
(1)w kwocie 22 464,40 zł. Jak wskazywano wcześniej, dług O. B.
(1)z tytułu zaległych alimentów, a ujmując to precyzyjniej, z tytułu przyczyniania się dłużnika do zaspokajania potrzeb małoletnich powodów został spłacony przez E. B.. W piśmie procesowym z dnia 27 września 2024 roku powodowie wskazali, że podstawą prawną dochodzonego przez nich roszczenia jest art. 916 k.c., a ich żądaniem jest uznanie za bezskuteczną w stosunku do nich umowy dożywocia z dnia 8 stycznia 2018 roku zawartej w formie aktu notarialnego przed notariuszem E. K.
(3). (...) między O. B.
(1)a E. B., na mocy której O. B.
(1)przeniósł na rzecz E. B. własność nieruchomości wymienionych w dalszej części pozwu, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 916 k.c. W ocenie sądu tego rodzaju doprecyzowanie żądania powództwa nie jest jego zmianą. Na gruncie art. 916 § 1 k.c., nie ma obowiązku, by wierzytelność alimentacyjna była stwierdzona tytułem egzekucyjnym lub wymagalna (A. Bieranowski(w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, LEX 2019, uwagi do art. 916, teza 5). W zupełności wystarczającym jest, by wierzytelność alimentacyjna istniała. Ta zaś bez wątpienia istnieje, bowiem na dożywotniku, czyli ojcu małoletnich powodów ciąży, wynikający wprost z przepisów ustawy, obowiązek alimentacyjny (art. 128 i art. 133 k.r.o.). Brak wymagalności i zaległości alimentacyjnej nie powoduje, że powództwo oparte na roszczeniu z art. 916 § 1 k.c. przestaje być uzasadnione. Aktualnie w dalszym ciągu, z uwagi na to, że wyrok w sprawie rozwodowej z dnia 28 grudnia 2021 roku wydany w sprawie (...) przez Sąd Okręgowy w T. nie jest prawomocny nie istnieje tytuł wykonawczy zasądzający świadczenie alimenty. Nie znaczy to jednak, że obowiązek alimentacyjny nie istnieje, ani że na skutek uregulowania zaległych alimentów powództwo z art. 916 § 1 k.c. utraciło zasadność. Powodowie domagali się w pozwie uznania czynności prawnej w postaci umowy dożywocia z dnia 8 stycznia 2018 roku za bezskuteczną w stosunku do nich i mimo sprecyzowania podstawy prawnej dochodzonego powództwa nie zmienili tego żądania. W ocenie sądu powyższe oznacza, że przedmiot żądania pozwu, a co za tym idzie także powództwo nie uległy zmianie. Przesłanki warunkujące możliwość żądania uznania za bezskuteczną umowy o dożywocie wskazane w art. 916 k.c. są łagodniejsze niż ogólne przesłanki dochodzenia roszczenia pauliańskiego wynikające z art. 527 k.c. Jedyną bowiem przesłanką, warunkującą możliwość żądania na podstawie art. 916 k.c. uznania za bezskuteczną umowy o dożywocie, jest związek przyczynowy między zawarciem takiej umowy a niewypłacalnością dożywotnika. Wydaje się, że roszczenie przewidziane w art. 916 k.c. może być dochodzone także w przypadku, gdy dożywotnik stał się niewypłacalny w większym stopniu w wyniku zawarcia umowy o dożywocie (por. B. Lackoroński(w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda, Legalis, uwagi do art. 916, teza A). W niniejszej sprawie sąd nie miał wątpliwości co do tego, że przez zawarcie umowy dożywocia z dnia 8 stycznia 2018 roku z pozwaną E. B., dłużnik O. B.
(1)stał się niewypłacalny. Świadczenia alimentacyjne, które zostało zabezpieczone postanowieniem Sądu Okręgowego w T. z dnia 5 lipca 2017 roku w sprawie I (...) i Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22 listopada 2017 roku w sprawie V ACz 928/17 nie były skutecznie egzekwowane przez wiele lat przed wytoczeniem powództwa oraz po jego wytoczeniu. W grudniu 2024 roku doszło do spłaty całego zadłużenia alimentacyjnego w kwocie 46 671,22 zł. Spłaty dokonała pozwana E. B.. 46 671,22 zł, biorąc pod uwagę okoliczność, że O. B.
(1)ma obowiązek uiszczać po 500 zł miesięcznie tytułem jego udziału w przyczynianiu się do zaspokajania potrzeb małoletnich powodów, łącznie ma obowiązek uiszczania kwoty 1 000 zł miesięcznie z tego tytułu na rzecz swoich małoletnich dzieci. Kwota 46 671,22 zł stanowi niemalże równowartość czteroletnich zaległości dłużnika w przyczynianiu się do zaspokajania potrze