VII Ga 312/25

(1)domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Sp. z o.o. w G. kwoty 55.672,88 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Powód uzasadnił żądanie tym, że pozwany zlecił powodowi roboty budowlane w postaci kompleksowego wykonania dachu płaskiego na budynku biurowym w membranie (...) wraz obróbkami blacharskimi i orynnowaniem oraz wykonania termoizolacji budynków biurowych położonych w X.. Jako wynagrodzenie ustalono łączną kwotę 45 262,50 zł netto (55 672,88 zł brutto). Z tytułu wykonania umowy powód wystawił pozwanemu fakturę VAT nr (...) z dnia 08.08.2021 r. zawierającą w pkt 1 i 2 należności za wykonanie ww. robót. Pozwany odmówił zapłaty argumentując to okolicznością, że wskazane w treści ww. faktury VAT prace nie zostały powodowi zlecone, a następnie przesłał powodowi dokument prywatny zatytułowany opinia sporządzony przez inż. P. F.. W rzeczonym dokumencie wskazano wady robót, które rzeczywiście wcześniej istniały, jednakże zostały przez powoda usunięte na wezwanie pozwanego. Pozwany (...) Sp. z o.o. w G. wniósł w odpowiedzi o oddalenie powództwa. Przyznał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w formie ustnej zlecił powodowi wykonanie robót budowlanych. Podniósł, że w żadnym zakresie wynagrodzenie za prace nie zostało ustalone na kwotę wskazaną przez powoda. Brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego wysokość wskazanego wynagrodzenia bowiem takowe wynagrodzenie nie zostało przez strony określone. Z uwagi na istotne wady wykonanych robót budowlanych przez pozwanego, powód zmuszony był zwrócić się o wydanie opinii technicznej przez rzeczoznawcę budowlanego inż. P. F., który opisał istotne wady wykonanych prac przez powoda. Pozwany wezwał powoda w formie ustnej do usunięcia wad dzieła, jednakże z uwagi na ich nieusunięcie pozwany ustnie odstąpił od umowy o roboty budowlane. Pozwany usunął wady na skutek czego poniósł szkodę w wysokości 108.000 zł. i wezwał powoda do zapłaty ww. kwoty. Z ostrożności podniósł zarzut potrącenia tej kwoty stanowiącej sumę zakupu materiałów budowlanych i wykonywanych prac przez pozwanego. II. Pozwem wniesionym 3 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt V GC (...) Sądu Rejonowego w Kielcach C. V.

(1)domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Sp. z o.o. w G. kwoty 16.200 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Powód uzasadnił żądanie tym, że pozwany zlecił powodowi roboty budowlane przy wznoszeniu domu prefabrykowanego wyprodukowanego przez (...) sp. z o.o. w miejscowości D.. Jako wynagrodzenie ustalono kwotę 15 000,00 zł netto (16 200,00 zł brutto). Z tytułu wykonania umowy powód wystawił pozwanemu fakturę VAT nr (...) z dnia 25.05.2021 r. na kwotę 15 000,00 zł netto (16 200,00 zł brutto). Pozwany nie uiścił na rzecz powoda należności, argumentując, że prace nie zostały mu zlecone. Pozwany (...) Sp. z o.o. w G. wniósł w odpowiedzi o oddalenie powództwa. Przyznał, że w formie ustnej zlecił powodowi wykonanie robót budowlanych w miejscowości D.. Podniósł, iż w żadnym zakresie wynagrodzenie za prace nie zostało ustalone na kwotę wskazaną przez powoda. Dodatkowo brak również jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego wysokość wskazanego wynagrodzenia. Realizacja budowy od samego początku w zasadzie rodziła liczne problemy ze strony powoda. Inwestor L. E. i M. E. zgłaszał szereg istotnych wad związanych z wykonaniem dzieła. Pozwany wezwał powoda w formie ustnej do usunięcia wad dzieła, jednakże z uwagi na ich nieusunięcie powód ustnie odstąpił od umowy o roboty budowlane. Z uwagi na istotne wady wykonanych robót budowlanych przez pozwanego, powód zmuszony był zwrócić się o wydanie opinii technicznej przez rzeczoznawcę inż. P. F., który szczegółowo opisał istotne wady wykonanych prac przez powoda. Pozwany zmuszony był usunąć zgłoszone wady przez inny zespół pracowników. W związku z powyższym poniósł z tego tytułu szkodę w wysokości 19.800 zł, o czym poinformował powoda i jednocześnie wezwał do zapłaty ww. kwoty. Faktura Vat z uwagi na odstąpienie od umowy o roboty budowlane została wystawiona niezasadnie i zwrócona powodowi. Z ostrożności podniósł zarzut potrącenia kwoty 19.800 zł stanowiącej sumę zakupu materiałów budowlanych i wykonywanych prac przez innych wykonawców. III. Pozwem wniesionym 3 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt V GC (...) Sądu Rejonowego w Kielcach C. V.

(1)domagał się zasądzenia od pozwanego (...) Sp. z o.o. w G. kwoty 16.200 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Powód uzasadnił żądanie tym, że pozwany zlecił powodowi roboty budowlane przy wznoszeniu domu prefabrykowanego wyprodukowanego przez (...) sp. z o.o. w miejscowości O.

(1). Jako wynagrodzenie ustalono kwotę 15 000,00 zł netto (16 200,00 zł brutto). Z tytułu wykonania umowy powód wystawił pozwanemu fakturę VAT nr (...) z dnia 23.06.2021 r. na kwotę 16 200,00 zł. Pozwany nie uiścił na rzecz powoda należności wskazanej w rzeczonym dokumencie. Pozwany (...) Sp. z o.o. w G. wniósł w odpowiedzi o oddalenie powództwa. Przyznał, że w formie ustnej zlecił powodowi wykonanie robót budowlanych w miejscowości O.

(1). Realizację inwestycji zleciła pozwanemu firma (...), zaś pozwany zlecił ją powodowi. Realizacja budowy od samego początku w zasadzie rodziła liczne problemy ze strony powoda. Inwestor C. V.

(2)zgłaszał szereg istotnych wad związanych z wykonaniem dzieła tj. nieprawidłowy montaż ścian, nieustawienia kratownicy w pionie i inne. Pozwany wezwał powoda w formie ustnej do usunięcia wad dzieła, jednakże z uwagi na ich nieusunięcie powód ustnie odstąpił od umowy o roboty budowlane. Inwestor zwrócił się do (...) sp. z o. o celem usunięcia stwierdzonych wad. Spółka (...) zleciła usunięcie wad innemu podmiotowi jednocześnie obciążając zapłatą za usunięcie wad pozwanego kwotą 29.260,74 zł. Obecnie pozwana i spółka (...) są w sporze. Z uwagi na odstąpienie od umowy o roboty budowlane faktura została wystawiona niezasadnie co było przyczyną zwrócenia jej powodowi i w następstwie również jej niezaksięgowania. IV. Postanowieniem z 27 września 2022 r. Sąd zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw sygn. akt V GC (...) upr i (...) upr ze sprawą prowadzoną za sygn. V GC (...) upr. Wyrokiem z dnia 18 września 2025 r. w sprawie sygn. akt V GC (...) upr Sąd Rejonowy w Kielcach V Wydział Gospodarczy: - w pkt. I oddalił powództwo o zapłatę 55672,88 złotych /obiekt w X./ i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 5417 zł kosztów procesu; - w pkt. II oddalił powództwo o zapłatę 16200 zł /obiekt w D./ i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 3617 zł kosztów procesu; - w pkt. III oddalił powództwo o zapłatę 16200 złotych /obiekt w O.

(2)/ i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 3617 zł kosztów procesu; - w pkt. IV pobrał od C. V.

(1)na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Rejonowy w Kielcach 50,60 zł kosztów sądowych. V. Od powyższego wyroku powód wniósł apelację w odniesieniu do pkt I i II co do całości, a w odniesieniu do pkt III w części co do kwoty 8 977,78 zł oraz kosztów procesu. Wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisu prawa procesowego art. 233 § 1 KPC poprzez sprzeczne z treścią przeprowadzonych dowodów ustalenie stanu faktycznego przez uznanie, iż powoda z pozwanym nie łączyły umowy, których przedmiotami było: - kompleksowe wykonanie dachu płaskiego na budynku biurowym w membranie (...) wraz obróbkami blacharskimi i orynnowaniem oraz wykonanie termoizolacji budynków biurowych położonych w X. należących do (...) sp. z o.o., - montaż domu z elementów prefabrykowanych wyprodukowanych przez (...) sp. z o.o. w miejscowości D., - montaż domu z elementów prefabrykowanych wyprodukowanych przez (...) sp. z o.o. w miejscowości O.

(1), a co za tym idzie oddalenie w całości wszystkich trzech powództw, podczas gdy na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. prokurent pozwanego D. G.

(2)zeznał, że powód i pozwany zawarli umowy, a nadto strona pozwana nie negowała tej okoliczności, a wręcz ją potwierdzała powołując się na rzekomą wadliwość wykonanych umów; 2. naruszenie przepisu prawa procesowego art. 233 § 1 KPC poprzez sprzeczne z treścią przeprowadzonych dowodów ustalenie stanu faktycznego przez uznanie, że powód i pozwany nie umówili się, iż powodowi za usługi wymienione w pkt 1 powyżej będzie przysługiwało wynagrodzenie w wysokościach wskazywanych w pozwach oraz załączonych do nich fakturach VAT, a co za tym idzie oddalenie w całości wszystkich trzech powództw, podczas gdy wysokość wynagrodzenia została potwierdzona w opinii biegłego mgr inż. L. P.

(1)z marca 2025 r., jak również na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. zeznający w charakterze świadka prokurent pozwanego D. G.

(1)zeznał na temat wynagrodzenia oscylującego w wysokościach, jakich dochodzi w niniejszej sprawie powód; 3. naruszenie przepisu prawa procesowego art. 233 § 1 KPC poprzez sprzeczne z treścią przeprowadzonych dowodów ustalenie stanu faktycznego przez uznanie, że powodowi nie przysługuje umówione z pozwanym wynagrodzenie w całości z uwagi na wadliwe wykonanie przedmiotu umowy, a co za tym idzie oddalenie w całości wszystkich trzech powództw, podczas gdy zgodnie z opinią biegłego mgr inż. L. P.

(1)pośród dowodów przeprowadzonych w sprawie nie ma dowodów na podstawie, których możliwym byłoby wyliczenie kosztów ich usunięcia, poza kosztem usunięcia wad w przypadku usługi w miejscowości O.

(1), co do której złożone do akt sprawy wraz z odpowiedzią na pozew fakturę VAT nr (...) z dnia 17 września 2021 r. na kwotę 7222,22 zł netto wystawioną przez M. A., który zeznając jako świadek na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. potwierdził wykonanie zawartych w tejże fakturze prac oraz orientacyjną wysokość otrzymanego za nie wynagrodzenia;

1. naruszenie przepisu prawa procesowego art. 232 KPC w zw. z art. 6 KC poprzez uznanie, że koszty usunięcia wad w robotach wykonanych przez powoda są równe lub wyższe od umówionych przez niego z pozwanym wynagrodzeń, a co za tym idzie oddalenie w całości wszystkich trzech powództw, podczas gdy pozwany, na którym ciężar dowodu, nie przedstawił żadnych dowodów, na których podstawie można by dokonać takowego wyliczenia;
2. naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a to art. 233 § 1 KPC poprzez sprzeczną z resztą materiału dowodowego oraz zasadami logiki i doświadczenia życiowego konkluzję, że stwierdzenie przez biegłego mgr inż. L. P.

(2)podczas ustnego opiniowania na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r., iż wady były istotne, ponieważ dach na hali w X. przeciekał, wykluczają możliwość otrzymania przez powoda jakiegokolwiek wynagrodzenia, a co za tym idzie oddalenie w całości wszystkich trzech powództw, podczas gdy: - dotyczyło to tylko jednej z trzech robot wykonywanych przez powoda i nie posiadało związku z wykonaniem domów w miejscowościach O.

(1)i D., - z załączonej do odpowiedzi na pozew (sygn. akt V GC (...)) opinii technicznej inż. P. F. wynika, że wadliwości w wykonaniu dachu są niewielkiego rozmiaru i nie wymagały do swojego usunięcia nakładu pracy pozwalającego przyjąć, że jego koszt pokryje się z wysokością wynagrodzenia powoda, - wg zeznań świadka M. D. na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. na dachu hali w X. w celu usunięcia wad wykonano uszczelnianie tylko części kominów, aby usunąć przecieki, - wg zeznań świadka L. E. na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. dom w D. wymagał jedynie drobnych poprawek, - zeznania świadka D. G.

(1)na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. w przedmiocie zakresu prac koniecznych do usunięcia wad są pozbawione przymiotu wiarygodności z uwagi na ich sprzeczność z treścią załączonej do odpowiedzi na pozew opinii technicznej inż. P. F. i świadka M. D., - zakres wad i koszt ich usunięcia w przypadku montażu domu z elementów prefabrykowanych w miejscowości O.

(1)został udowodniony na kwotę 7 222,22 zł netto za pośrednictwem dowodu z zeznań świadka M. A. i wystawionej przez niego faktury nr (...) z dnia 17 września 2021 r. na kwotę 7 222,22 zł netto, - pozwany, pomimo rzekomego poniesienia kosztów usunięcia wad nie udokumentował wydatków z tym związanych w przypadku hali w X. i domu w D., podczas gdy uczynił to w przypadku inwestycji w O.

(2), co czyni niewiarygodnym twierdzenie o ich poniesieniu, zwłaszcza w sytuacji, gdy ich wysokość miała wynieść aż 256.800 zł zgodnie z treścią załączonego do odpowiedzi na pozew wezwania do zapłaty, 6. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 471 KC poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy pozwany nie sprostał ciężarowi dowodu zaistnienia przesłanek odpowiedzialności kontraktowej, a w szczególności wysokości doznanej szkody, a mimo to uznanie, iż poniesiona przez pozwanego szkoda z tytułu niewłaściwego wykonania zobowiązania jest równa lub wyższa wynagrodzeniu powoda; 7. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 560 § 1 KC i art. 574 § 1 KC w zw. z art. 638 § 1 KC poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyznanie pozwanemu uprawnienia do obniżenia ceny oraz uzyskania zwrotu kosztów związanych z usuwaniem wad w wysokości, która nie została poparta żadnymi przeprowadzonymi w sprawie dowodami, co doprowadziło do uznania, iż roszczenia pozwanego z tytułu rękojmi za wady są równe lub wyższe od wynagrodzenia powoda; 8. naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 499 KC w zw. z art. 498 § 1 i 2 KC poprzez przyjęcie, że nastąpiło potrącenie roszczeń pozwanego z tytułu poniesionych kosztów usunięcia wad z roszczeniami powoda z tytułu wynagrodzenia za wykonanie dzieła, w sytuacji gdy pozwany nigdy nie złożył pozwanemu oświadczenia o potrąceniu w formie wymaganej przepisami prawa materialnego; 9. naruszenie przepisu prawa procesowego art. 203 1 § 1, 2 i 3 KPC poprzez przyjęcie, że nastąpiło podniesienie przez pozwanego zarzutu potrącenia jego roszczeń z tytułu poniesionych kosztów usunięcia wad z roszczeniami powoda z tytułu wynagrodzenia za wykonanie dzieła, w sytuacji gdy pozwany w toku niniejszej sprawy takowego zarzutu nie podniósł, co doprowadziło do oddalenie wszystkich z powództw; Powód wniósł o zmianę wyroku w następujący sposób:

1. a)w pkt I wyroku w całości poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 55.672,88 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych
2. b)w pkt II wyroku w całości poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 16.200,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych
3. c)w pkt III wyroku w części poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 8977,78 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2021 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwany powód wnosił o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu. Sąd Okręgowy zważył i ustalił, co następuje: Z uwagi na obiektywną niemożliwość sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd odwoławczy musiał zrekonstruować zasadnicze elementy stanu faktycznego sprawy w oparciu o postępowanie dowodowe przeprowadzone przed Sądem I instancji. Bezsporne było, że w ramach prowadzonych działalności gospodarczych pozwana (...) Sp. z o.o. w G. zawierała z powodem C. V.

(1)trzy ustne umowy o roboty budowlane w postaci kompleksowego wykonania dachu płaskiego na budynku biurowym oraz termoizolacji budynków biurowych położonych w X., wzniesienia domu prefabrykowanego w D. oraz wzniesienia domu prefabrykowanego w O.

(2). Roboty te powód wykonał, wystawiając faktury VAT, odpowiednio na kwoty 55 672,88 zł z terminem zapłaty 15 sierpnia 2021 r., 16 200 zł z terminem zapłaty 7 dni od 25 maja 2021 r. i 16 200 zł z terminem zapłaty 7 dni od 23 czerwca 2021 r., za które pozwany nie zapłacił w żadnej części. Pozwany obciążył powoda za pierwszą budowę notą z dnia

2. 2021 r. „kara z tytułu naprawy elewacji dachu i obróbek blacharskich oraz niedotrzymanie terminu wykoania prac, nieusunięcie usterek w terminie, zniszczenie powierzonego materiału” na kwotę 108.000 zł. (k. 61). Pozwany obciążył również powoda za drugą budowę notą z dnia
4. 2021 r. „kara z tytułu niewłaściwego wykonania ścian jak i połaci dachowej przy montażu dach H87 – inwestycja D.” na kwotę 19.800 zł. (k. 127). Na trzeciej budowie w O.

(2)inwestorem był C. V.

(2), który zlecił wykonanie robót (...) sp. z o.o. w A., która podzleciła je pozwanej spółce, która podzleciła je powodowi. Roboty wykonane przez powoda dotknięte były wadami, których nie usunął powód ani pozwany. Spółka (...) zleciła usunięcie wad innym podmiotom, za co została obciążona fakturami VAT na kwoty 11000 zł i 7800 zł i zapłaciła rekompensatę na rzecz inwestora, obciążając pozwanego łącznie kwotą 29.260,74 zł (k. 187-191). Dowodem o zasadniczym znaczeniu w sprawie była opinia biegłego z zakresu budownictwa L. P.

(1)na okoliczność istnienia wad robót i ich wartości, którą należało podzielić w calości. Biegły skonkludował, że roboty budowlane wykonane na budynku w X. oraz zestawienie dwóch budynków prefabrykowanych w miejscowości O.

(1)oraz D. nie zostały wykonane prawidłowo. Nieszczelność dachu czy brak pionowości elementów konstrukcyjnych w ocenie biegłego należy uznać za wady istotne. Biegły ustalił szacunkową wartość robót na rynku budowlanym wykonanych przez C. V.

(1)na kwoty: budynek w (...).809,55 zł netto (w treści opinii zaszła ewidentna omyłka co do ujęcia kwoty jako brutto w świetle sumy łącznej i kosztorysu) i budynki w O.

(2)oraz D.: 25429,19 zł netto, łącznie 92.057,84 zł brutto. Nie jest możliwe dokonanie obecnie obmiaru na obiekcie zakresu prac poprawkowych. Jedynie na podstawie faktur prace poprawkowe w miejscowości O.

(1)wyniosły 7800 zł plus 11000 zł. Przechodząc do oceny zarzutów apelacji, jak już wskazano, niemożliwe było zrekonstruowanie rozumowania Sądu Rejonowego, niemniej wydaje się niezasadny zarzut. naruszenia art. 233 § 1 kpc poprzez uznanie, iż powoda z pozwanym nie łączyły umowy o roboty budowlane – gdyż okoliczność ta została wprost przyznana w odpowiedziach na pozew. O dalszych zarzutach Sąd wypowie się kompleksowo dalej, jako że trudno ustalić, czy i które przypadki naruszenia przepisów prowadziły do oddalenia powództwa. Należy wskazać na wstępie, że w postępowaniu cywilnym obowiązuje model apelacji pełnej, który polega na tym, że sąd drugiej instancji rozpatruje sprawę ponownie, czyli w sposób w zasadzie nieograniczony jeszcze raz bada sprawę rozstrzygniętą przez sąd pierwszej instancji. Tym samym postępowanie apelacyjne ma charakter rozpoznawczy (merytoryczny), a z punktu widzenia metodologicznego stanowi dalszy ciąg postępowania przeprowadzonego w pierwszej instancji. Sąd II instancji rozpoznaje sprawę merytorycznie w granicach zaskarżenia, dokonuje własnych ustaleń faktycznych, prowadząc lub ponawiając dowody albo poprzestając na materiale zebranym w pierwszej instancji (art. 381 i 382 k.p.c.) i ustala podstawę prawną orzeczenia niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2009 r., I UK 37/09). Należy też mieć na uwadze, że nierozpoznanie istoty sprawy ma miejsce w razie dokonania przez sąd pierwszej instancji oceny prawnej żądania bez ustalenia podstawy faktycznej, co wymagałoby czynienia kluczowych ustaleń po raz pierwszy w instancji odwoławczej. Nieuprawniona jest jednak teza, iż o nierozpoznaniu istoty sprawy, świadczy potrzeba poczynienia nowych ustaleń, co do okoliczności faktycznych sprawy, choćby decydujących z punktu widzenia kierunku jej rozstrzygnięcia. Odmienna ocena prawna, nawet jeśli łączy się z potrzebą poczynienia uzupełniających ustaleń w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie upoważnia do przypisania sądowi pierwszej instancji nierozpoznania istoty sprawy, a dowodzi jedynie, że istota sprawy została rozpoznana nieprawidłowo. W takim zaś przypadku, sąd drugiej instancji orzekając na podstawie art. 382 k.p.c. zobowiązany jest naprawić dostrzeżone wadliwości i należycie zastosować prawo materialne (postanowienie Sądu Najwyższego III CZ 12/26 z dnia 11 marca 2026 r., Lex) Przechodząc do prawidłowości zastosowania prawa materialnego, należy przede wszystkim wskazać, że umowa o roboty budowlane jest umową odpłatną, zatem oczywistym jest, że za ich wykonanie strony przewidziały wynagrodzenie. Niefrasobliwością obu stron jako profesjonalnych przedsiębiorców było zawieranie umów ustnych, utrudniające zrekonstruowanie ich treści – niemniej nie może to oznaczać, że w razie sporu powód pozbawiony jest szans na udowodnienie wysokości wynagrodzenia. Przeciwnie – skoro powód twierdzi, że strony umówiły się na oznaczone przez niego wynagrodzenie, i wystawił na takie kwoty faktury VAT (których obowiązek wystawiania zgodnie ze stanem faktycznym wynika z przepisów prawa), to na pozwanym spoczywa ciężar dowodu, że wynagrodzenie to strony ukształtowały inaczej. Pozwany tymczasem ograniczył się do gołosłownego przeczenia twierdzeniom powoda, nawet nie podając w swoim stanowisku procesowym, ile według niego miało wynosić wynagrodzenie powoda z tytułu odpłatnej umowy stron. Działanie takie w ocenie Sądu sprzeczne jest z zasadą lojalności procesowej (art. 3 kpc). Za niewystarczający dowód należy uznać zeznania świadka D. G.

(1), gdyż świadek jest prokurentem pozwanej i mógł w jej interesie podać dowolnie niskie wartości. Różnica zresztą nie jest znaczna i dotyczy jedynie 2-4 tysięcy zł za domy prefabrykowane. Należy zauważyć, że w interesie pozwanego było zabezpieczenie się przed ewentualnymi wygórowanymi żądaniami i określenie wynagrodzenia w umowie pisemnej. Tym samym, w ocenie Sądu brak jest podstaw do zanegowania twierdzeń powoda w tym zakresie – tym bardziej że wynagrodzenie to jest zbliżone poziomem do wynagrodzenia rynkowego wskazanego przez biegłego. Należy zauważyć, ze w przypadku pozycji o największej wartości – budynku w X., biegły nawet wskazał istotnie wyższe kosztorysowe wynagrodzenie 59.809,55 zł netto (powód twierdził o 45 262,50 zł). Bezsporne jest, że roboty wykonane przez pozwanego miały wady. Ciężar dowodu tych wad i ich ewentualnego wpływu na wynagrodzenie spoczywał jednak na stronie pozwanej. Nie ulega wątpliwości, że ekspertyzy sporządzane na zlecenie pozwanego są opiniami prywatnymi, niekorzystającymi z waloru opinii biegłego. O ile można by nawet przyjąć, że dowodzą one istnienia wad, to istnienie wad robót nie przekłada się bezpośrednio na roszczenie wykonawcy o zapłatę wynagrodzenia. W sytuacji wadliwego wykonania robót budowlanych, zlecającemu te roboty przysługują co do zasady dwie ścieżki: dochodzenie naprawienia szkody z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania na zasadach ogólnych (art. 471 kc) albo skorzystanie z rękojmi, w tym możliwość złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny (w odpowiedniej proporcji) albo odstąpieniu od umowy (art. 560 § 1 i 3 w zw. z art. 638 §1 i art. 656 §1 kc). Nie ma tu w każdym razie automatyzmu, polegającego na tym, że jeśli roboty mają wady, wynagrodzenie się nie należy, albo jest automatycznie pomniejszane. Wymagane jest po pierwsze złożenie odpowiedniego oświadczenia woli, a po drugie, udowodnienie przesłanek żądania. Pozwany przy tym nie wykazał (ani w toku postępowania nie podtrzymywał) twierdzeń o tym, że odstąpił od umowy. W niniejszej sprawie pozwany obciążył powoda za pierwszą i drugą budowę notami z tytułu „kary”(?) – nie wiadomo na jakiej podstawie, gdyż pozwany nie udowodnił, ani nie twierdził, że strony uzgodniły kary umowne. Nawet jednak przy przyjęciu, że pozwany zgłasza do potrącenia w istocie kwoty z tytułu odszkodowania, to ani nie udowodnił, ani nawet nie wskazał, co się na te kwoty składa, wobec czego zarzut potrącenia pozostał bezskuteczny. W szczególności pozwany nie uczynił tego w odpowiedziach na pozew, mimo prekluzji dowodowej w sprawach gospodarczych i braku przeszkód ku temu. To po stronie pozwanego było ryzyko nieudostępnienia do chwili sporządzenia opinii biegłego informacji i dokumentów pozwalających na zweryfikowanie jego stanowiska. Nie wyłącza to możliwości dochodzenia przez pozwanego ewentualnych roszczeń odszkodowawczych w odrębnym postępowaniu. W konsekwencji, istniały podstawy tylko do uwzględnienia potrącenia wysokości szkody z tytułu prac poprawkowych w miejscowości O.

(1), które zostały wykazane fakturami VAT w kwocie 7800 zł plus 11000 zł, jakimi został obciążony generalny wykonawca i jakimi obciążył pozwanego. Wysokość szkody w tym przypadku przekracza wysokość wynagrodzenia dla powoda. Mając powyższe na uwadze, Sąd II instancji na podstawie art. 386 §1 kpc zmienił zaskarżony wyrok w pkt. I i II, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwoty 55.672,88 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu oraz 16.200 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty, z tytułu wynagrodzenia za budowy w X. i D., a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Stosownie do rozstrzygnięcia o roszczeniu głównym, Sąd II instancji zmienił rozstrzygnięcie o kosztach procesu na podstawie art. 98 §1 kpc, gdyż powództwo w zakresie dwóch z trzech spraw połączonych do wspólnego rozpoznania było zasadne, zatem w tym zakresie koszty są należne w całości (przy czym koszty zasądzone w pkt. III wyroku pozostają w mocy). Koszty procesu poniesione przez powoda wyniosły: 2784 zł opłaty od pierwszego pozwu, 1000 zł opłaty od drugiego pozwu, odpowiednio 5400 i 3600 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego (§2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych), 2 x 17 zł opłaty skarbowej i 3617 zł wykorzystanej zaliczki na opinię biegłego (pozostała kwota 383 zł winna podlegać zwrotowi). W konsekwencji powodowi należy się zwrot 16.435 zł i w takim zakresie Sąd zmienił pkt III wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 kpc. Powód poniósł zasadne koszty 2700 zł i 1800 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego od apelacji w sprawach o wartości przedmiotu zaskarżenia 55.672,88 zł i 16.200 zł (na podstawie § 10 ust.1 pkt 1 w zw. z §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) i opłaty od apelacji 2700 zł i 1800 zł, od czego należało odjąć koszty pozwanego (wynagrodzenie pełnomocnika procesowego 900 zł w sprawie o wartości przedmiotu zaskarżenia 8998 zł). W konsekwencji powodowi należy się od pozwanego zwrot 7384 zł za II instancję, którą Sąd zasądził w punkcie III. SSO Michał Derela