VII Pa 116/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 8 maja 2026 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca: sędzia (del.) Magdalena Pytel Protokolant: sekr. sądowy Maria Nalewczyńska po rozpoznaniu 8 maja 2026 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. U. przeciwko (...) sp. z o. o. z siedzibą w C. o przywrócenie do pracy na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z 4 września 2024 r. w sprawie VI P 153/21 1) oddala apelację, 2) zasądza od R. U. na rzecz (...) sp. z o. o. z siedzibą w C. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty. VII Pa 116/24 UZASADNIENIE Wyrokiem z 4 września 2024 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu sprawy z powództwa R. U. przeciwko (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C. o przywrócenie do pracy:
(2). Miałby on znaczenie, gdyby powództwo było usprawiedliwione co do zasady i decydowałaby się kwestia, czy powód może być przywrócony do pracy z uwagi na swój stan zdrowia. Skoro jednak wypowiedzenie umowy o pracę zostało dokonane w sposób prawidłowy i powód niezasadnie się od niego odwoływał, to nie ma już znaczenia dla sprawy, czy mógłby zostać przywrócony do pracy z uwagi na swój stan zdrowia. Dokonując rozważań prawnych, Sąd Rejonowy wskazał, że powództwo podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 44 KP pracownik może wnieść odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę do sądu pracy, o którym mowa w dziale dwunastym. Powód wniósł pozwem takie odwołanie w niniejszej sprawie i kwestionował przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Zgodnie z art. 30 § 4 KP (w brzmieniu sprzed zmiany Ustawą z 9 marca 2023 r. (Dz.U.2023.641) zmieniającej nin. ustawę z dniem 26 kwietnia 2023 r. - z uwagi na datę wypowiedzenia) w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. Zgodnie z art. 45 § 1 KP (w brzmieniu sprzed zmiany Ustawą z 9 marca 2023 r. (Dz.U.2023.641) zmieniającej nin. ustawę z dniem 26 kwietnia 2023 r. - z uwagi na datę "powiedzenia) w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o "powiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. W realiach niniejszej sprawy przyczynę podaną jako nieprzewidziane, długotrwałe, powtarzające się absencje chorobowe, powodujące dezorganizację pracy oraz konieczność nagłego i ciągłego organizowania zastępstwa uznać należało za konkretną i rzeczywistą. Konkretną, gdyż klarownie i w sposób zrozumiały dla pracownika zawierała informację, co jest przedmiotem zarzutu w stosunku do powoda. Umożliwiała skuteczne podjęcie obrony, jasne były bowiem granice tego, co stanowiło podstawę wypowiedzenia. Przyczyna była również prawdziwa, gdyż po pierwsze postępowanie nie wykazało, aby istniała jakaś inna (rzeczywista) przyczyna, zaś przyczyna faktycznie podana stanowiła jedynie pozór, pretekst (przyczyna pozorna), przy czym z ustalonego stanu faktycznego wynika, że pracodawca miał podstawy, aby zarzut tej treści powodowi postawić. Analizując prawdziwość przyczyny wypowiedzenia Sąd Rejonowy na wstępie podniósł, iż pracodawca zarzucił powodowi nie tylko nieprzewidziane, długotrwałe, powtarzające się absencje chorobowe ale też ich skutek, w postaci dezorganizacji pracy i konieczności nagłego i ciągłego organizowania zastępstwa. Sąd Rejonowy wskazał, że aby ocenić, czy miały miejsce długotrwałe, powtarzające się absencje chorobowe, wystarczy przeanalizować zestawienie tychże absencji w okresie zatrudnienia powoda u pozwanej. Natężenie tychże absencji było tak duże, że można w ocenie Sądu mówić o permanentnej nieobecności przerywanej okresami pracy. Nie każda z nich była długotrwała ale istotna część takim przymiotnikiem określona być może. Absencja chorobowa z natury jest nieprzewidziana, więc kwestia ta nie wymaga szerszego komentarza. Istnienie więc nieprzewidzianych, długotrwałych, powtarzających się absencji chorobowych jest stanem, który można ocenić zero - jedynkowo. Jest albo go nie ma. Na podstawie tylko samej listy absencji. W tym wypadku zdaniem Sądu Rejonowego tak było. Dezorganizacja pracy oraz konieczność nagłego i ciągłego organizowania zastępstwa związana z absencjami powoda również zostały potwierdzone w ustalonym stanie faktycznym. Nie było żadnych przestojów, które sprawiałyby, że absencje chorobowe powoda nie wywierałyby wpływu na organizację pracy w zespole powoda. Było wręcz przeciwnie, powód był niezbędny i jego nieobecności wywoływały komplikacje. Nie ma tu potrzeby powtarzania tego, co zostało wskazanym w uzasadnieniu faktycznym. Na podstawie zawartego tam opisu, można uznać za prawdziwe, iż absencje chorobowe powodowały dezorganizację pracy oraz konieczność nagłego i ciągłego organizowania zastępstwa. Przyczyny wypowiedzenia była zatem prawdziwe, były zgodne z rzeczywistością. Takie zaś fakty mogły uzasadniać rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem. Pracodawca jest upoważniony do swobodnego doboru pracowników i zatrudniać tych, którzy najlepiej realizują jego cele. Permanentne zwolnienia lekarskie, które dezorganizują pracę zespołu i wymagają zastępstw są obiektywną okolicznością, która może decydować o tym, że pracodawca nie chce z danym pracownikiem dłużej współpracować. Nie było oczywiście winą powoda to, że ze zwolnień lekarskich korzystał i nie było przedmiotem zarzutów pracodawcy jego jakiekolwiek niewłaściwe postępowanie. Wszelkie okoliczności „łagodzące”, które powód podnosił nie miały zatem znaczenia dla sprawy. Dla Sądu liczył się jedynie fakt, czy miały miejsce okoliczności wskazane w wypowiedzeniu. Sąd I instancji nie doszukał się także nadużycia prawa po stronie pracodawcy (art. 8 KP). Pracodawca zatrudnia pracownika celem korzystania z jego pracy, nie zaś, aby mógł on odbyć rehabilitację. Nie temu w ogóle służy stosunek pracy. Oczywistym jest, że pracownicy po wypowiedzeniu im umowy o pracę nierzadko znajdują się w trudnej sytuacji życiowej. Stan zdrowia czy finansów pracownika nie ogranicza jednak pracodawcy w dokonaniu wypowiedzenia. O naruszeniu zasad współżycia społecznego nie można mówić, gdy pracodawca realizuje swoje kodeksowe prawo, nie naruszając przy tym żadnych norm społecznych, moralnych, kulturowych. W punktach 2. i 3. Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 102 KPC, mając na względzie trudną sytuację życiową, zdrowotną i zawodową powoda. O kosztach zastępstwa Sąd I instancji orzekł zgodnie z art. 98 § 1 KPC Zasądzona kwota wynika z 9 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 1935 ze zm (dwukrotność płacy minimalnej uzasadniona nakładem pracy pełnomocnika). Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód R. U., zaskarżając wyrok w całości. Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz uwzględnienie powództwa poprzez zasądzenie na rzecz powoda odszkodowania w trybie i w wysokości przewidzianych w art. 45 i art. 47 1 KP zważywszy na niemożliwość/niecelowość przywrócenia Powoda do pracy u dotychczasowego pracodawcy, względnie o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- a)art. 30 § 4 KP - brak istnienia prawdziwej przyczyny umowy o pracę dokonanego pismem z 18 maja 2021 r. przez pracodawcę: absencje powoda nie spowodowały bowiem żadnej dezorganizacji pracy w zakładzie pracy pozwanego,
- b)art. 327 1 § 1 pkt 1 KPC - Sąd I instancji nie przedstawił w uzasadnieniu przyczyn, dla których odmówił wiarygodności zeznaniom S. M. - bezpośredniego przełożonego powoda: zeznania te w oczywisty i zasadniczy sposób pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadka J. S. oraz częściowo z zeznaniami M. M. i bardzo wyraźnie wskazują na to, że absencje powoda nie spowodowały jakiejkolwiek dezorganizacji pracy oraz konieczności nagłego i ciągłego organizowania zastępstwa,
- c)art. 232 zd. 2 i ew. art. 278 § 1 KPC - niepowołanie przez Sąd I instancji nowego biegłego dla zbadania stanu zdrowia Powoda pod kątem jego zdolności do podjęcia pracy u pozwanego na stanowisku elektromontera - z uwzględnieniem faktu zatrudnienia powoda przez nowego pracodawcę ((...) Sp. z o.o.) na stanowisku pracy bardziej uciążliwym w stosunku do poprzedniego zakładu pracy, względnie powołanie biegłej J. U. w sytuacji, gdy wszystkie wiadomości specjalne niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy były już zawarte w opiniach lekarza orzecznika medycyny pracy wydanych w trakcie zatrudnienia powoda w (...). W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że w rzeczywistości nie istniała prawdziwa przyczyna wypowiedzenia powodowi w maju 2021 r. umowy o pracę, ponieważ w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie wykazano, aby zaistniał związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy absencjami powoda, a rzekomą dezorganizacją pracy pozwanego i rzekomą koniecznością nagłego i ciągłego organizowania zastępstwa, co w pełni uzasadnia uwzględnienie powództwa w zakresie wskazanym w pkt
- l)niniejszej apelacji. Nadto, apelujący wskazał, że Sąd w świetle dyspozycji art. 232 zd. 2 KPC powinien z własnej inicjatywy powołać biegłego. Przede wszystkim przemawiał za tym fakt, że powód 1 września 2022 r., rozpoczął pracę u nowego pracodawcy ((...) Sp. z o.o.) i to w warunkach prawdopodobnie cięższych od tych występujących w (...) na stanowisku elektromontera, podczas gdy opinia biegłej została wydana na podstawie badania stanu zdrowia powoda przeprowadzonego 25 lipca 2022 r. O tym, że Sąd - po uzyskaniu informacji o nowym zatrudnieniu powoda - traktował ją jako istotny element stanu faktycznego świadczy m. in. okoliczność, że jeszcze na rozprawie 10 kwietnia 2024 r. Apelujący podniósł również, że twierdzenie Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 4 września 2024 r. jakoby opinia biegłej J. U. była nieprzydatna dla rozstrzygnięcia sprawy, w istocie stanowi próbę odwrócenia uwagi od merytorycznej oceny tej opinii, jak również od oceny zasadności samej decyzji organu procesowego o powołaniu tego biegłego. Przecież, po przesłuchaniu S. M. w dnia 10 stycznia 2022 r. które jednoznacznie wskazywało na brak jakiegokolwiek związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy absencjami powoda, a dezorganizacją pracy u Pozwanego - Sąd powinien niezwłocznie zmierzać do wydania wyroku na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego (dowody z dokumentów, przesłuchanie powoda oraz świadków zawnioskowanych przez stronę pozwaną). To, że tak się nie stało, a postępowanie zupełnie niepotrzebnie toczyło się jeszcze przez kolejne dwa lata, było spowodowane przede wszystkim tym, że Sąd podjął 17 marca 2022 r. zasadniczo błędną decyzję procesową o dopuszczeniu wnioskowanego przez pełnomocnika pozwanego dowodu z opinii biegłego. Decyzja ta była dalece nieuzasadniona, ponieważ z założenia kwestionowała rzetelność i profesjonalizm lekarza orzecznika medycyny pracy, który trzykrotnie w trakcie zatrudnienia powoda w (...) wydał orzeczenie dopuszczające go do pracy na stanowisku elektromontera i którego szczegółowość badania oraz merytoryczna poprawność wyprowadzonych wniosków nie powinna budzić żadnych wątpliwości (vide: pkt. I - II pisma pełnomocnika Powoda z 30 września 2023 r.). Patrząc z tej perspektywy, być może decyzji Sądu z 17 marca 2022 r. o powołaniu biegłego należałoby zarzucić również naruszenie art. 278 § I KPC, skoro wiadomości specjalne wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy były już wcześniej zawarte w opiniach wspomnianego lekarza orzecznika. Nadto, apelujący wskazał, że ze względu na fakt pozostawania powoda w stosunku pracy z innym pracodawcą na podstawie umowy na czas nieokreślony ((...) Sp. z o.o.) oraz zaprzestanie przez (...) obsługi serwisowo - remontowej elektrociepłowni w T. oraz w T., przywrócenie powoda do pracy u pozwanego jest niemożliwe, względnie niecelowe, co uzasadnia orzeczenie przez Sąd II instancji odszkodowania i jest zbieżne ze stanowiskiem zaprezentowanym przez pełnomocnika pozwanego podczas rozprawy 7 marca 2022 r. (apelacja - k. 448 - 456). W odpowiedzi na apelację pozwana (...) sp. z o.o. wniosła o oddalenie apelacji w całości jako bezzasadnej oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska odniosła się do zarzutów powoda i wskazała, że nie pozostawia wątpliwości fakt, że Sąd I instancji nie dopuścił się żadnych naruszeń rozpoznając niniejszą sprawę, a wydany przezeń wyrok odpowiada prawu. Wszystkie zarzuty podniesione przez stronę powodową w apelacji uznać należy za chybione, tym samym zasadnym jest jej oddalenie w całości jako bezzasadnej i zasądzenie na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania wg norm przypisanych (odpowiedź na apelację - k. 463 - 470). W toku postępowania apelacyjnego pozwany (...) sp. z o. o. zmienił firmę na (...) sp. z o. o. ((k. 484). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy materiału dowodowego, skutkiem czego zaskarżony wyrok zawiera trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy podziela dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne i argumentację przedstawioną w motywach zaskarżonego wyroku, przyjmując ustalenia i oceny tego Sądu za własne w myśl art. 387 § 2 1 pkt 1 i 2 KPC Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku nie wykazała, aby Sąd Rejonowy dopuścił się uchybień w toku procedowania, błędów w ocenie materiału dowodowego lub w ustaleniach faktycznych, które miałyby wpływ na treść zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 30 § 4 KP Zdaniem Sądu II instancji przyczyna wypowiedzenia wskazana powodowi w piśmie z 18 marca 2021 r. była zarówno konkretna, jaki i rzeczywista. Pracodawca wskazał bowiem nie tylko na występujące po stronie powoda nieprzewidziane, długotrwałe i powtarzające się absencje chorobowe, lecz również na ich skutki organizacyjne w postaci dezorganizacji pracy oraz konieczności nagłego i ciągłego organizowania zastępstwa. Wbrew stanowisku apelującego, zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził występowanie obu elementów wskazane przyczyny. Nie budzi wątpliwości, że absencje chorobowe powoda miały charakter częsty i długotrwały. Sam powód okoliczności tej nie kwestionował spór sprowadzał się natomiast do oceny, czy absencje te wpływały na organizację pracy po stronie pozwanego. W tym zakresie Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że działalność pozwanego wymagała zapewnienia stałej obsady pracowniczej, gotowości do wykonywania prac awaryjnych oraz utrzymywania dyżurów domowych. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że nieobecności powoda powodowały konieczność przeorganizowania pracy zespołu, obciążania dodatkowymi obowiązkami pozostałych pracowników, organizowania zastępstwa oraz modyfikowania harmonogramów pracy. Świadkowie wskazywali również na konieczność przejmowania przez innych pracowników obowiązków powoda oraz wykonywania dodatkowych dyżurów. Nie sposób zatem podzielić stanowiska apelującego, jakoby pozwany nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy absencjami powoda a dezorganizacja pracy. W realiach niniejszej sprawy dezorganizacja pracy nie musiała przybrać postaci całkowitego wstrzymania działalności zakładu pracy oraz niewykonania kontraktu. Już sama konieczność stałego dostosowywana organizacji pracy oraz nieprzewidywalnych nieobecności pracownika, organizowania zastępstwa oraz zwiększania obciążeń pozostałych członków zespołu stanowi dezorganizację pracy w rozumieniu przyjmowanym w orzecznictwie sądowym. Nie można przy tym tracić z pola widzenia utrwalonego stanowiska judykatury, zgodnie z którym częste i długotrwałe absencje chorobowe pracownika mogą stanowić uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę, jeżeli powodują zakłócenia w funkcjonowaniu zakładu pracy, nawet wtedy, gdy nieobecności te są całkowicie niezawinione przez pracownika. Wypowiedzenie umowy o prace w takim przypadku nie stanowi sankcji za chorobę pracownika, lecz jest konsekwencją obiektywnych potrzeb organizacyjnych pracodawcy. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 327 1 § 1 pkt 1 KPC Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na pełną kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy wskazał dowody, na których oparł ustalenia faktyczne, wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia oraz przedstawił tok rozumowania prowadzący do uznania wypowiedzenia za uzasadnione. Skarżący w istocie nie wykazuje wadliwości uzasadnienia, lecz polemizuje z dokonaną przez Sąd oceną materiału dowodowego. Nadto, nie sposób podzielić twierdzenia apelującego, że zeznania świadka S. M. podważały ustalenia Sądu Rejonowego. Nawet jeśli świadek ten nie dostrzegł wszystkich skutków organizacyjnych absencji powoda, nie prowadzi to do podważenia ustaleń opartych na całokształcie materiału dowodowego. Ocena dowodów nie polega bowiem na bezkrytycznym przyjęciu stanowiska jednego świadka, lecz na zestawieniu wszystkich przeprowadzonych dowodów i wyprowadzeniu logicznych wniosków. Takiej oceny Sąd Rejonowy dokonał prawidłowo. Chybiona jest również zarzut naruszenia art. 232 zdanie drugie KPC oraz art. 278 § 1 KPC. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena zasadności wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego w maju 2021 r. Decydujące znaczenie miały zatem okoliczności istniejące w dacie złożenia przez pracodawcę oświadczenia o wypowiedzeniu. Natomiast późniejszy stan zdrowia powoda oraz fakt podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy pozostawały bez wpływu na ocenę prawidłowości tej czynności prawnej. Stanowisko zajmowane obecnie przez powoda oraz stanowisko elektromontera, które zajmował w spółce nie mają tożsamych czynników ryzyka, stąd bez znaczenia pozostaje to, czy powód jest zdolny do pracy na stanowisku pracownika fizycznego, dla oceny tego, czy jest zdolny do pracy na stanowisku elektromontera. Sąd Rejonowy trafnie uznał, że dowód z opinii biegłego medycyny pracy mógł mieć znaczenie wyłącznie w przypadku uznania wypowiedzenia nieuzasadnione i konieczności rozważenia możliwości przywrócenia powoda do pracy. Skoro jednak już sama przyczyna wypowiedzenia okazała się rzeczywista i uzasadniona, dalsze prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie zdolności powoda do pracy było zbędne. Nie można podzielić stanowiska apelującego, że Sąd był zobowiązany do powołania kolejnego biegłego z urzędu. Przepis art. 232 zdanie drugie KPC ma charakter wyjątkowy i nie nakłada na sąd obowiązku zastępowania stron w inicjatywie dowodowej. Tym bardziej brak było podstaw do przeprowadzenia dalszego dowodu z opinii biegłego w tej sytuacji, gdy okoliczność ta pozostawała bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy stwierdził, że skarżone rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego było prawidłowe. Z kolei podniesione przez powoda zarzuty stanowiły jedynie nietrafną i nieuzasadnioną polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego i nie mogły skutkować jego wzruszeniem. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 KPC oddalił apelację, o czym orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania za instancję odwoławczą Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 2 KPC. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego została ustalona na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). SSR (del.) Magdalena Pytel