VI U 164/24

Sygn. akt VI U 164/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 kwietnia 2026 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Anna Kliś-Marciniak Protokolant: Ewelina Kamińska po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2026 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania T. I. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. o ustalenie stopnia niepełnosprawności

1. oddala odwołanie;
2. koszty postepowania pozostawia na rachunku Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie. Sygn. akt VI U 164/24 UZASADNIENIE Orzeczeniem z dnia 9 października 2023 roku Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w U., nr: (...), zaliczył T. I. do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim na okres do dnia 9 października 2028 roku, o symbolu przyczyny 12-C oraz w zakresie wskazań dotyczących punktu 7 uznał, że nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczeniem z dnia 8 lutego 2024 roku, Nr WN-I.(...).1.(...).(...), Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. zmienił orzeczenie z dnia 9 października 2023 roku w zakresie m.in. stopnia niepełnosprawności, zaliczając T. I. do stopnia umiarkowanego, zamiast do stopnia lekkiego. (orzeczenia (...) i (...) akta (...)) Od powyższego orzeczenia (...) złożono odwołanie oraz o zmianę w zakresie pkt 1 – określenie stopnia niepełnosprawności na znaczny, oraz w zakresie pkt 7 wskazań dotyczących niepełnosprawności. (odwołanie – k. 1-4) W odpowiedzi na odwołanie (...) wniósł o jego oddalenie. (odpowiedź na odwołanie – k. 7-8v) Sąd ustalił, co następuje: Odwołujący urodził się w (...). Jest osobą niepełnosprawną od dzieciństwa z powodu całościowych zaburzeń rozwojowych – zespołu (...). Jest samodzielny w zakresie robienia sobie jedzenia, potrafi przygotować sobie np. kanapki, kotleta schabowego, pierś z kurczaka. Jego mama pierze mu rzeczy, ale sam wkłada brudne rzeczy do pralki. Mama obcina mu paznokcie, pomaga mu w myciu się. Sam wraca do domu ze szkoły, jak się zgubi co się czasem zdarza potrafi skorzystać z nawigacji, jeździ samodzielnie komunikacją miejską. Słabo porozumiewa się z innymi pod względem werbalnym, źle buduje zdania, nie rozumie kierowanych do niego pytań, jest spokojny, bez objawów psychotycznych. Chodzi do klasy integracyjnej, planuje zmienić szkołę, matka nie pracuje, opiekuje się nim. Nie przejawia agresji czynnej wobec siebie i otoczenia, bywa agresywny wobec przedmiotów. Kiedy zostanie zaatakowany przez kolegę, potrafi go uderzyć i zniszczyć np. okulary. Spełnia potrzeby fizjologiczne, czasem nie radzi sobie z zakupami. Ma wybiórczość pokarmową, matka myje mu włosy, wymaga nadzoru, wymaga mobilizacji w zakresie wykonywania obowiązków domowych. Czasem nie dobiera ubioru adekwatnego do sytuacji, w zimę wychodzi bez kurtki. Nie przyjmuje lekarstw, nie unika niebezpieczeństw fizycznych. Podstawowe obowiązki domowe wykonuje w sposób poniżej swoich możliwości, wymaga czasowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych. Odwołujący jest osoba niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym okresowo do 9 października 2028 roku od dzieciństwa. Nie wymaga opieki i pomocy ze strony innych osób w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. (opinia biegłego z zakresu psychiatrii T. X. – k. 16-19; opinia biegłego z zakresu psychologii T. I. – k. 46-52) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie opinii biegłych z zakresu psychiatrii i psychologii. Mimo tego, że opinie nie były zgodne ze stanowiskiem prezentowanym przez stronę odwołującą się to nie składano do nich zarzutów, nie kwestionowała ich także strona pozwana – WZON. Nie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego z urzędu, a strony nie składały dodatkowych wniosków dowodowych. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 -3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. – Dz. U. z 2023r., poz. 100 ze zm.) Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, a do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, zaś do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Niezdolność do samodzielnej egzystencji, to przesłanka, której spełnienie powinno być oceniane przez osoby posiadające fachową wiedzę medyczną, stąd też Sąd w toku niniejszego postępowania dopuścił dowód z opinii biegłych. Przy ustalaniu stanu faktycznego w zakresie zaliczenia odwołującej się do konkretnego stopnia niepełnoprawności, Sąd oparł się na wnioskach z opinii biegłych psychiatry i psychologa, które zostały omówione wyżej przy ocenie stanu faktycznego. Wnioski te są przekonujące dla Sądu, które w całości podziela. Przenosząc na grunt tej sprawy Sąd zważył, że w przypadku T. I. nie zostały spełnione przesłanki zaliczenia do znacznego stopnia niepełnosprawności. Z ustaleń Sądu wynika, że jest samodzielny w zakresie wykonywania czynności samoobsługowych, wymaga przypominania i jedynie częściowego nadzoru. Jest w stanie samodzielnie ubrać się, przygotować i spożyć jedzenie, w trakcie mycia wymaga jedynie częściowej pomocy np. przy myciu głowy. Dodatkowo samodzielnie chodzi do sklepu, robi zakupy, wie czego potrzebuje. Jest w stanie sam podróżować komunikacją miejską, odnajduje się, jeśli się zagubi, ponieważ potrafi korzystać z nawigacji i odnaleźć właściwą drogę do domu. Podstawowe obowiązki domowe jak sprzątanie, przyjmowanie lekarstw wykonuje z pomocą matki. Przekładając powyższe na grunt samodzielnej egzystencji Sąd wskazuje, że jest osobą wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych, a nie niezdolną do samodzielnej egzystencji. Brak podstaw do zaliczenia odwołującego do znacznego stopnia niepełnosprawności, gdy adekwatnym jest zaliczenie go do stopnia umiarkowanego. Odnośnie kwestii wskazań dotyczących punktu 7 tj. wymagania konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, Sąd wskazuje, że podziela wnioski biegłych co do tego, że brak podstaw do ustalenia takiego wskazania. Przez samodzielną egzystencję należy rozumieć to, że bez niczyjej pomocy lub opieki na co dzień, nie jest w stanie egzystować tj. prowadzić gospodarstwa domowego, załatwiać podstawowych potrzeb życiowych. W realiach tej sprawy Sąd zważył, że nie ma w przypadku T. I. mowy o tym, aby bez pomocy innych osób nie mógł prowadzić samodzielnej egzystencji. Odwołujący jest w stanie zrobić sobie jedzenie, zakupy, potrafi odnajdywać się w terenie, korzystać nawigacji, poruszać się komunikacją miejską. W przypadku czynności samoobsługowej, w tym dbania o higienie jest w stanie z częściową pomocą (niepotrzebną w zakresie każdej czynności) myć się, a wymaga pomocy np. przy myciu włosów. Potrafi dbać o porządek, jednak czasem wymaga przypominania, mobilizacji, ale nie jest tak, że musi być to wykonywane przez matkę, z brakiem udziału odwołującego. Resumując wymaga jedynie częściowej pomocy w realizacji ról społecznych i prowadzeniu samodzielnej egzystencji, nie spełnia przesłanek wskazania z punktu 7 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Mając na względzie zakres odwołania, Sąd oddalił je jako bezzasadne.