Sygn. akt II Ca 546/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący sędzia Pawe

§ 2k.c.

w zw. z art. 292 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, iż pozwana nie nabyła służebności przesyłu na nieruchomości objętej pozwem przez zasiedzenie, podczas gdy pozwana, a wcześniej jej poprzednicy prawni korzystali z infrastruktury posadowionej na nieruchomości należącej do powodów nieprzerwanie przez co najmniej 30 lat, a zatem nastąpiło zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu; 2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia - przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego bez wszechstronnej jego analizy w sposób przekraczający granice swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez pominięcie dowodów z dokumentów złożony wraz z odpowiedzią na pozew, a przez to niezasadne przyjęcie, iż pozwana nie udowodniła nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia, podczas gdy z dokumentacji wynika, iż linie posadowione na nieruchomości powodów pozostają od czasu wybudowania w nieprzerwanym władaniu każdoczesnych przedsiębiorstw przesyłowych. Wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości; zasądzenie od powodów na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych za obie instancje. Powodowie w wniesionej apelacji zaskarżyli wyrok w zakresie pkt 2 - w części dotyczącej oddalenia powództwa ponad kwotę 2.383.00 złotych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

1. naruszenie prawa materialnego - art. 225 w związku z art. 224 k.c. poprzez jego niewłaściwą interpretację w wyniku bezzasadnego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż wyliczona wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu przez biegłego mgr inż. M. R. dla nieruchomości o numerach ewidencyjnych (...) w pełni rekompensuje uszczerbek jakiego doznali powodowi w wyniku posadowienia na ich nieruchomości infrastruktury energetycznej - urządzeń przesyłowych tj. linii 15 kV , poprzez zaniżenie wartości tych nieruchomości szacując wartość jednego metra gruntu na sumę nie większą niż 38,98 złotych , podczas gdy z załączonej do akt sprawy IC 43/13 opinii sądowej biegłej A. J. powyższe nieruchomości zostały wycenione w przedziale od 45 - 50 złotych w 2013 roku;
2. naruszenie prawa procesowego: - art. 233§1 i §2 k.p.c. i art. 286 k.p.c. i art.328§2 k.p.c. poprzez dokonanie przez Sąd I instancji wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego wyniku uznania za miarodajną opinię sporządzoną do sprawy przez biegłego mgr inż. M. R. wydaną w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z wyżej opisanych nieruchomości , podczas gdy opinia ta stoi w wyraźnej sprzeczności z wnioskami zawartymi w opinii biegłej A. J. , która stała się podstawą do wydania następujących wyroków: Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie - sygn. akt II Ca 444/15 , Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie - sygn. akt I C 2184/16 i Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie - sygn. akt II Ca 193/18 ; - art. 386 §4 k.p.c. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie jakim strona powodowa rozszerzyła powództwo w piśmie procesowym z dnia 18 marca 2020 roku , domagając się zasądzenia dodatkowej kwoty 4.594,40 złotych z takiej samej podstawy faktycznej i prawnej co do działek nr (...) - za nowy okres tj. od 1 września 2018 roku do 12 marca 2020 roku , przy pełnej skuteczności procesowej tej czynności; - naruszenie prawa procesowego tj. art. 278 § 1 k.p.c. poprzez nie uwzględnienie na wskazanej podstawie prawnej wniosku pełnomocnika powodów o oparcie wyliczenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntów powodów na podstawie opinii sporządzonej przez innego biegłego - A. J. do analogicznej sprawy, w takim samym stanie faktycznym i prawnym , będącej w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim - sygn. akt I C 43/13 , która stała się podstawą poprzedniego rozstrzygnięcia sprawy , z tą argumentacją, iż nie logicznym jest aby wartość nieruchomości objętej pozwem była wyższa w roku 2013 , niż określona ich wartość w roku 2020 przez biegłego M. R. , co jawnie stoi w sprzeczności z obiektywną tendencją wzrostu wartości nieruchomości w ostatnim okresie 7 lat. Pełnomocnik powodów wniósł również o rozpoznania przedmiotowej apelacji na rozprawie i załączenie akt sprawy I C 43/13 i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości A. J. - na okoliczność ustalenia wysokości należnego powodom wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości przez stronę pozwana, w oparciu o wyliczenia na 2013 rok . W konsekwencji pełnomocnik powodów wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w pkt. 2 i zasadzenie od pozwanego dodatkowej kwoty 8.535, 70 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 sierpnia 2018 roku do dnia zapłaty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Wniesione w przedmiotowej sprawie skargi apelacyjne nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do apelacji strony pozwanej należy wskazać, że jak wynika z dodatkowych ustaleń Sądu Okręgowego, w sprawie sygn. akt I Ns 612/15 (sygn. akt II Ca 367/20) prawomocnym orzeczeniem z dnia 13 marca 2020 r. ustanowiona została na nieruchomościach powodów J. U.

§ 2k.c.

jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 2 kwietnia 2014 r. (sygn. akt V CSK 255/13) właściciel może realizować uprawnienie określone w art.

§ 2KC.

tylko w razie braku tytułu prawnego do korzystania przez przedsiębiorcę z nieruchomości, na której zainstalowane zostały urządzenia przesyłowe oraz porozumienia z właścicielem nieruchomości. W tym miejscu należy podkreślić, że orzeczenie wydane w trybie art.

k.c. ma charakter konstytutywny, co oznacza, że kształtuje ono określony stan prawny. Odwołując się do normy art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przypomnieć należy, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie za niedopuszczalne należało uznać ponowne badanie czy pozwany nie nabył uprawnienia do korzystania z nieruchomości powód przez zasiedzenie. Powyższe rozważania w sposób dostateczny uzasadniają stwierdzenie, że wydając zaskarżone orzeczenie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze apelacyjnej przepisów prawa procesowego i materialnego. W sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisu art.

§ 2k.c.

w zw. z art. 292 k.c. i ustalenia pozwana nabyła służebności przesyłu na nieruchomości objętej pozwem przez zasiedzenie, co w konsekwencji uzasadnia przyjęcie, że pominięcie przedstawionych przez pozwanego na tą okoliczność dowodów nie stanowiło naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. W uzupełnieniu powyższych uwag wyjaśnić należy, że bez znaczenia dla powyższego stanowiska pozostają wywiedzione w skardze apelacyjnej argumenty, iż w analogicznej sprawie zainicjowanej przez sąsiadów powodów odnoszącej się do tej linii (...) S.A. dysponuje prawem do korzystania z nieruchomości o treści służebności przesyłu nabytym na drodze zasiedzenia. W uzasadnieniu skargi apelacyjnej pełnomocnik pozwanego wskazał również, że Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutu podniesionego przez pozwaną zgodnie z którym powodowie nie posiadali legitymacji do dochodzenia roszczenia za okres od 1 stycznia 2016 roku do 13 czerwca 2017 roku w zakresie działek o nr ewidencyjnych (...). Również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Powodowie nabyli własność wskazanych działek nie z datą 13 czerwca 2017 roku, w której uprawomocniło się postanowienie stwierdzające nabycie przez Powodów własności nieruchomości w drodze zasiedzenia a w dacie 24 grudnia 2015 r. Powyższe wynika wprost z postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. wydanego w sprawie sygn. akt I Ns 764/16 i nie wymaga szerszego uzasadnienia. Apelacja w powodów nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest podstaw aby uznać, że sąd I instancji nie rozstrzygnął części roszczenia zgłoszonego na skutek rozszerzenia pierwotnego żądania powodów w piśmie z dnia 18 marca 2020 roku. W uzasadnieniu skargi apelacyjnej pełnomocnik powodów sam przyznaje, że sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji przytoczył pismo rozszerzające zgłoszone przez powodów powództwo. Przypomnieć w związku z powyższym należy, że powodowie domagali się odszkodowania za bezumowne korzystanie z ich nieruchomości w następujących granicach:

1. za okres od 1 października 2016 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku w stosunku do działek: nr (...)
2. za okres od 1 stycznia 2016 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku w stosunku do działek: nr (...)
3. za okresie od 1 września 2018 roku do 12 marca 2020 roku w stosunku działek nr (...) ( na skutek rozszerzenia powództwa). Jak wynika z opinii biegłego M. R., która stanowiła podstawę przyjętego przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia, przy ustaleniu wysokości należnego powodom wynagrodzenia zostały objęte wszystkie wskazanej wyżej okresy ( opinia k. 321, 350,351). Sąd Okręgowy nie podziela również zarzutu wskazującego na, zdaniem skarżących, bezkrytyczne przyjęcie oszacowanej wartości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w oparciu o opinię biegłego mgr inż. M. R.. Przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia wskazaną opinię Sąd meritii nie naruszył powołanych w skardze apelacyjnej przepisów art. 233§1 i §2 k.p.c. i art. 286 k.p.c. i art.328§2 k.p.c. Nie ulega żadnej wątpliwości, że opinia biegłego została sporządzona w sposób profesjonalny i wnikliwy. Wywody w niej zawarte stanowią logiczną całość. Brak jednocześnie podstaw aby ustalając wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości powodów biegły zastosował niewłaściwą, odbiegającą od przyjętych standardów metodę. Porównanie omawianej opinii z opinią biegłej A. J. ( k. 230 i nst. akt sygn. I C 43/13), wskazuje wiele czynników, które spowodowały różnice w wysokości ustalonego wynagrodzenia. Przykładowo M. R. zastosował dodatkowy współczynnik korygujący : - 10% wartości działek, z uwagi na przebieg sieci gazowej. Niewątpliwie jednak istniejąca różnica stanowi konsekwencje rozbieżności w przyjętych cenach transakcyjnych nieruchomości sprzedawanych na obszarze P. W ocenie Sądu Okręgowego brak jest jakichkolwiek podstaw aby zakwestionować prawidłowość dokonanych w tym zakresie przez biegłego M. R. ustaleń. Za zasadnością decyzji o wykorzystaniu omawianej opinii przemawia jednocześnie to, że objęte analizą transakcje, w oparciu o które ustalono wartość nieruchomości zostały przeprowadzone w latach 2019 - 2020 r. a więc są aktualne, podczas gdy transakcje na które powoływała się biegła A. J. miały miejsce w 2013 r. Ponadto M. R. poddał analizie jedenaście transakcji, podstawę opinii A. J. stanowią tylko trzy, co jest dodatkowym argumentem przemawiającym za uznaniem, że opinia biegłego M. R. musi być uznana za bardzie obiektywną. Powyższe argumentacji nie podważa zawarta w skardze apelacyjnej sugestia, że brak podstaw aby wyjaśnić spadek wartości nieruchomości objętej przedmiotowym pozwem, jaką przyjął biegły M. R. na przestrzeni ostatnich 7 lat. Tylko za polemiczna należy tym samym uznać twierdzenie że biegły nieprawidłowo przyjął niższą wartość wycenianych nieruchomości na rok 2020 w stosunku do ich wartości w 2013 roku. W uzupełnieniu powyższych uwag wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie strona powodowa powołując się na sprzeczność w powołanych wyżej opiniach mogła wnosić o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego. Nie skorzystała z tej możliwości, oczekując, że Sąd meritii odwoła się do dowodów pozwalających korzystniejsze dla niej ustalenia. Taką postawę należy uznać za nieusprawiedliwioną. Reasumując, w przedmiotowej sprawie brak było podstaw aby w ramach ponownej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania dokonać zmiany w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Tym samym Sąd Okręgowy ustalenia Sądu pierwszej instancji przyjmuje za własne. W konsekwencji za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenie art. 225 w związku z art. 224 k.c. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie przepisu art. 385 k.p.c. orzekł o oddaleniu wniesionych w przedmiotowej sprawie apelacji. Na podstawie art. 100 k.p.c. Sąd Okręgowy zniósł wzajemnie miedzy stronami koszty procesu za instancję odwoławczą. Paweł Hochman