(1)zaskarżył postanowienie z 10.07.2025 r. (I 1 Co 449/24), którym sąd oddalił wniosek dłużnika z 30.06.2025 r. o dokonanie wykładni postanowienia z 7.06.2025 r., którym sąd przysądził na rzecz wspólnoty mieszkaniowej egzekwowany udział w nieruchomości. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem postanowienie o przysądzeniu jednoznacznie wskazuje jako nabywcę wspólnotę mieszkaniową, która zgodnie z art. 6 zd. 2 u.w.l. w zw. z art. 33 1 § 1 k.c. ma zdolność prawną (zob. również uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21.12.2007 r., III CZP 65/07, OSNC 2008, z. 7-8, poz. 69, której nadano moc zasady prawnej, odstępując zarazem od poglądu wyrażonego we wcześniejszej uchwale Sądu Najwyższego z 24.11.2006 r., III CZP 97/06), tym samym nie budzi wątpliwości i nie wymaga dodatkowych uściśleń, że w świetle tego postanowienia to wspólnota mieszkaniowa nabyła egzekwowany udział w nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art.

(1)zaskarżył postanowienie z 21.08.2025 r., którym sąd sprostował postanowienie z 18.10.2021 r. w przedmiocie przybicia w zakresie oznaczenia nabywcy (wspólnoty mieszkaniowej). Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem po sprostowaniu nadal oznaczenie wspólnoty (nabywcy) nie odpowiada nazwie ujawnionej w rejestrze REGON. Sąd uznał, że najściślejsze oznaczenie wspólnoty będącej nabywcą egzekwowanych udziałów w nieruchomości, stanowi to ujawnione w rejestrze REGON wraz z numerem identyfikacyjnym REGON. Mając na uwadze powyższe, sąd zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art.

(1)zaskarżył postanowienie z 21.08.2025 r. w przedmiocie przysądzenia jego udziału w nieruchomości. Dłużnik zarzucił:

1. niedokładne oznaczenie nabywcy, zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w postanowieniu o przybiciu;
2. niewykonanie warunków licytacyjnych, wskazując, że zaliczona na cenę nabycia wierzytelność nie znajdowała pokrycia w tej cenie wobec istnienia innych wierzycieli;
3. brak zdolności prawnej nabywcy (wspólnoty mieszkaniowej) do nabycia lokalu garażowego;
4. nieprawomocność opisu i oszacowania w momencie licytacji i udzielania przybicia. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Niedokładne oznaczenie nabywcy, czy to w zaskarżonym postanowieniu, czy to w postanowieniu o przybiciu, skutkuje jedynie koniecznością sprostowania orzeczenia (stosownie do art. 350 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), nie pociąga natomiast za sobą dalej idących konsekwencji. Niezasadne jest też stanowisko dłużnika w zakresie braku zdolności prawnej wspólnoty mieszkaniowej do nabycia lokalu garażowego. Choć pogląd taki wyrażany był w orzecznictwie (w tym również w uchwale III CZP 65/07), z uwagi na brak podstaw prawnych do jego formułowania został on następnie odrzucony (tak postanowienie SN z 16.11.2021 r., I CSKP 244/21, OSNC 2022, z. 11, poz. 111; wyrok SN z 8.03.2018 r., II CSK 354/17; wyrok SN z 26.06.2015 r., I CSK 312/14; wyrok SA w Warszawie z 14.01.2020 r., V ACa 207/18). Pogląd ten został również skrytykowany w literaturze przedmiotu (E. Gniewek, Model wspólnoty mieszkaniowej i spółdzielni w zarządzaniu nieruchomością wspólną po ustanowieniu odrębnej własności lokali [w:] Podmiotowość cywilnoprawna w prawie polskim. Wybrane zagadnienia, red. E. Gniewek, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Wrocławskiego” 2008, z. 304, s. 37–38; J. Frąckowiak, Charakter prawny wspólnoty mieszkaniowej [w:] Rozprawy z prawa prywatnego, prawa o notariacie i prawa europejskiego, ofiarowane Panu Rejentowi Romualdowi Sztykowi , red. E. Drozd, A. Oleszko, M. Pazdan, Kluczbork 2007, s. 108). W stosunkach między stronami, mianowicie między skarżącym dłużnikiem E. U.

(1)a nabywcą (wspólnotą mieszkaniową), rzecz została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21.11.2024 r., I ACa 1475/23 wydanym na skutek pozwu dłużnika E. U.

(2)przeciwko wspólnocie mieszkaniowej o uchylenie uchwały w sprawie zgody na nabycie przed wspólnotę mieszkaniową objętego niniejszym postępowaniem lokalu garażowego. Sąd Apelacyjny za niezasadne uznał stanowisko skarżącego dłużnika, jakoby z ww. przyczyn uchwała wyrażająca zgodę na nabycie przez wspólnotę mieszkaniową lokalu garażowego była sprzeczna z prawem. Sąd w niniejszym składzie stanowisko to podziela, uznając ponadto, że właściwym forum do rozstrzygania tej kwestii było postępowanie w przedmiocie uchylenia uchwały, a nie postępowanie egzekucyjne. Niezależnie od tego, mając na uwadze art. 365 § 1 k.p.c. wykluczone jest w innym postępowaniu dokonywanie odmiennej oceny tej samej kwestii. Podkreślić należy, że polskie prawo prywatne nie zna kategorii specjalnej zdolności prawnej, po uchyleniu art. 36 k.c. Zarzut dotyczący nieprawomocności opisu i oszacowania na wcześniejszym etapie postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie, a to z uwagi na zasadę etapowości egzekucji z nieruchomości. Choć opis i oszacowanie uprawomocnił się 22.09.2022 r., to rzecz ta podlegała badaniu w ramach udzielania przybicia i rozpatrywania zażalenia na postanowienie w przedmiocie przybicia. Na etapie przysądzenia niedopuszczalne jest wracanie do tych kwestii, badaniu podlega natomiast prawomocność przybicia oraz wykonanie warunków licytacyjnych (por. art. 998 § 1 i 2 k.p.c.). Niezasadny był też zarzut dotyczący niewykonania warunków licytacyjnych. Zgodnie z prawomocnym postanowieniem o udzieleniu przybicia cena nabycia wynosi 385 595,25 zł. Nabywca uiścił w gotówce 51 376,80 zł, a na poczet pozostałej części ceny nabycia zaliczył własną wierzytelność, egzekwowaną w przedmiotowej egzekucji z nieruchomości (przekraczającej pozostałą część ceny – vide wyliczenia komornika k. 960v). Na chwilę dokonania tej czynności procesowej (27.05.2024 r.) nabywca był jedynym wierzycielem egzekwującym, a zaspokojeniu w wyższej kolejności podlegały wyłącznie koszty egzekucyjne (por. art. 1025 § 1 k.p.c.), co do których uiścił cenę w gotówce, tym samym czynność była skuteczna. Sąd zważył, że nie pozbawiło tej skuteczności przyłączenie się do egzekucji z nieruchomości żony dłużnika – J. W.. Sąd miał na względzie okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny świadczący, że żona dłużnika, przyłączając się do egzekucji, działa w celu obejścia prawa, mianowicie uniemożliwienia skutecznej egzekucji wierzycielowi, jakim jest wspólnota mieszkaniowa, zarazem nabywca egzekwowanego udziału w nieruchomości. Sąd miał na względzie długotrwałość postępowania egzekucyjnego i konsekwentną, regularną obstrukcję procesową dłużnika E. U.

(2), ciągle od kilkunastu lat zadłużającego egzekwowany lokal i przez to uniemożliwiającego należyte funkcjonowanie wspólnoty mieszkaniowej, a to z uwagi na duży udział w nieruchomości wspólnej przypadający na zadłużany lokal. Wynika z tego w niebudzący wątpliwości sposób nacechowana złą wolą postawa dłużnika. Koreluje z tym niebudząca wątpliwości w ocenie korelacja czasowa wygenerowania przez dłużnika wraz z żoną tytułów egzekucyjnych i wykonawczych. Mianowicie ugody wraz z oświadczeniami o poddaniu się egzekucji sporządzono 12.11.2021 r., tzn. miesiąc po licytacji, która miała miejsce 11.10.2021 r. i niecały miesiąc po udzieleniu przybicia, co miało miejsce 18.11.2021 r. Z kolei o klauzule wykonalności wystąpiono tuż po nieprawomocnym przysądzeniu, które miało miejsce 21.08.2025 r., podczas gdy klauzule wykonalności zostały nadane postanowieniami z 8.10.2025 r. i 25.11.2025 r. Sąd miał też na względzie, że dłużnik zamieszkuje z żoną (wskazują te same adresy) i pozostaje z nią w ustroju rozdzielności majątkowej, tym samym tego rodzaju poddanie się egzekucji co do roszczeń uprzywilejowanych na jej rzecz stanowi klasyczny sposób na wyprowadzenie majątku spod egzekucji sądowej. Sąd miał na uwadze, że wobec kilkunastoletniej nieskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do dłużnika, dobrowolne uznawanie roszczeń z tytułu renty i alimentów, w kwocie łącznej 8 000 zł miesięcznie, które z istoty są zależne od możliwości zarobkowych i majątkowych, stanowi dobitny dowód na nieuczciwość dłużnika i jego cel w postaci wyprowadzenia majątku spod egzekucji. Sąd miał też na względzie, że osoba chcąca dobrowolnie alimentować osobę bliską, czyni to, bez potrzeby poddawania się egzekucji. Z kolei w oczywisty sposób wskazująca na zmierzanie do obejścia prawa pozorną czynnością prawną jest poddanie się egzekucji w akcie notarialnym, a następnie nie uiszczenie dobrowolne ani jednej raty. Zgodnie z art. 804 k.p.c. w postępowaniu egzekucyjnym istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym nie podlega badaniu, może być natomiast badane w ewentualnym powództwie wytoczonym przez osobę mającą w tym interes prawny (art. 189 k.p.c.). Sąd zważył jednak, że wyżej opisana sytuacja na gruncie niniejszej sprawy jest analogiczna jak w stanie faktycznym, na gruncie którego Sąd Najwyższy wydał uchwałę z 4.12.2013 r., III CZP 85/13. W uchwale tej, mimo że również i w postępowaniu klauzulowym wykluczone jest badanie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym, Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że w wyjątkowych sytuacjach, gdy oczywiste jest, że oświadczenie o poddaniu się egzekucji zostało złożone w celu obejścia prawa, sąd może oddalić wniosek o nadanie klauzuli wykonalności. Jak wskazuje się w doktrynie, judykat ten stanowił głęboko przemyślaną odpowiedź orzecznictwa na dostrzegalny w praktyce problem kreowania notarialnych tytułów egzekucyjnych obejmujących wierzytelności uprzywilejowane pod względem kolejności zaspokojenia i uniemożliwienia lub utrudnienia w ten sposób zaspokojenia dalszych wierzycieli dłużnika w postępowaniu podziałowym (M. Cieśliński, A. Sosińska, Głos w sprawie odmowy dokonania czynności notarialnej w postaci dobrowolnego poddania się egzekucji przez dłużnika co do obowiązku zapłaty alimentów, M. Praw. 2024/10, s. 623–630; P. Blus, w: Komentarz KPC, red. J. Świeczkowski, 2025, art. 7821, nt. 6). Następnie ustawodawca, podzielając to zapatrywanie, zaimplementował je w dodanym 7.11.2019 r. art. 782

(1)§ 1 pkt 1 k.p.c., w świetle którego w postępowaniu klauzulowym, gdzie modelowo identycznie jak w postępowaniu egzekucyjnym wykluczone jest badanie istnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, dopuścił w wyjątkowych sytuacjach oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, jeśli w świetle okoliczności sprawy jest oczywiste, że wniosek jest sprzeczny z prawem albo zmierza do obejścia prawa. W niniejszej egzekucji z nieruchomości sytuacja jest analogiczna jak na gruncie stanu faktycznego ww. uchwały SN z 4.12.2013 r., III CZP 85/13. Mianowicie tak jak wówczas przepisy dot. postępowania klauzulowego nie dopuszczały badania istnienia obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym, tak obecnie przepisy dot. postępowania egzekucyjnego nie dopuszczają badania istnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. Jednak cel działania dłużnika, tym samym istota całego procederu, na gruncie stanu faktycznego ww. uchwały SN, jak i na gruncie niniejszego postępowania, jest ten sam – uniemożliwienie rzeczywistemu wierzycielowi prowadzenia skutecznej egzekucji. Również i środek do tego celu jest ten sam – wykreowanie pozasądowego tytułu egzekucyjnego oraz uzyskanie klauzuli wykonalności. Różnica jest tylko w etapie, na którym dochodzi do stwierdzenia nadużycia prawa – wówczas na etapie postępowania klauzulowego (gdzie podważoną czynnością było złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności), a obecnie na etapie postępowania egzekucyjnego, gdzie zakwestionowaną czynnością jest przyłączenie się żony dłużnika do egzekucji (po tym jak wcześniej dokonano tych samych czynności: poddano się egzekucji w akcie notarialnym, złożono wniosek o nadanie klauzuli wykonalności). Co istotne, naganny i niezasługujący na ochronę systemu prawa cel działania dłużnika, wespół z żoną, ujawnia się dopiero na tym etapie, ponieważ to w nadzorowanym postępowaniu egzekucyjnym widać całokształt postawy dłużnika przez wiele ostatnich lat, jego zaległość i jej charakter, sekwencję czasową oraz skutki działania. Istota reagowania na nadużycie prawa procesowego, mianowicie torpedowanie egzekucji z użyciem pozasądowych tytułów egzekucyjnych, jest natomiast ta sama tj. aby nie pozwolić na sprowadzenie roli sądu do organu automatycznie zatwierdzającego nadużywanie przez stronę przyznanych jej praw procesowych. Jak trafnie wyjaśnił Sąd Najwyższy w ww. uchwale, wykluczenie takiego skutku jest priorytetem nad kwestiami doktrynalnymi co do zakresu kognicji sądu w poszczególnych rodzajach postępowań. Mając na uwadze powyższe, sąd zważywszy, że przyłączenie się żony dłużnika z wierzytelnościami (w tym uprzywilejowaną z tytułu alimentów) stwierdzonymi ww. pozasądowymi tytułami, co do których nie istnieje res iudicata i które mogą podlegać weryfikacji w ewentualnie wszczętym procesie (z art. 189 k.p.c. o ustalenie nieistnienia roszczeń nimi stwierdzonych) na tak zaawansowanym etapie egzekucji z nieruchomości, mające na celu ubezskutecznienie zaliczenia na poczet ceny nabycia dochodzonej od kilkunastu lat w niniejszym wierzytelności, stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 4 1 k.p.c. W świetle tego przepisu z uprawnienia przewidzianego w przepisach postępowania (w tym przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości) nie wolno czynić użytku niezgodnego z celem, dla którego uprawnienie to ustanowiono. Tym samym sąd zważył, że zakwalifikowana jako nadużycie prawa czynność żony dłużnika nie skutkowała ubezskutecznieniem czynności wierzyciela egzekwującego, zarazem nabywcy, w postaci zaliczenia wierzytelności na cenę nabycia, a więc uznaniem, że zaliczona na poczet ceny wierzytelność nie znajduje pokrycia w tej cenie. Innymi słowy, oceniając czynność żony dłużnika jako nadużycie prawa, sąd ocenił skuteczność zaliczenia na moment dokonania tej czynności procesowej. Sąd miał na względzie, że niniejsze orzeczenie sądu nie zamyka drogi J. W. do dochodzenia swoich praw, służy jej bowiem tryb z art. 1037 § 1-3 k.p.c., mianowicie o ile nabywca (wspólnota mieszkaniowa) nie doprowadzi do ustalenia, że wierzytelności stwierdzone tytułami wykonawczymi J. W. nie istnieją, względnie nie uzyska tymczasowej ochrony prawnej przez zawieszenie nadzorowanego postępowania egzekucyjnego, przy sporządzaniu planu podziału sąd postanowieniem wezwie nabywcę do uzupełniania ceny nabycia, a po uprawomocnieniu się tego postanowienia, w razie nieuzupełnienia ceny, plan podziału stanowić będzie tytuł egzekucyjny J. W. przeciwko wspólnocie mieszkaniowej, na podstawie którego będzie mogła wszcząć własną egzekucję. Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art.

(1)zaskarżył postanowienie z 17.10.2025 r., którym odrzucono zażalenie dłużnika E. U.

(2)z 21.09.2025 r. na postanowienie z 1.07.2025 r. z uwagi na jego złożenie z uchybieniem terminu. Tymczasem termin na wniesienie zażalenia liczył się od doręczenia dłużnikowi postanowienia z uzasadnieniem (por. art. 394 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 766 1 § 1 k.p.c.), co nastąpiło 17.09.2025 r. (k. 1052, 1031), a zażalenie zostało nadane w urzędzie pocztowym 23.09.2025 r. (k. 1056) tj. w ustawowym terminie. Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art.