IV U 905/25

Sygnatura akt IV U 905/25 gm WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2026 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Marta Sedlaczek Protokolant: Patvakan Sahakyan po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 roku we Wrocławiu na rozprawie sprawy z odwołania C. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. z dnia (...)r. znak (...) o prawo do odsetek I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. z dnia (...) r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej C. W. prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie od wypłaconej kwoty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 listopada 2022 r. w kwocie 5.076,00 zł (pięciu tysięcy siedemdziesięciu sześciu złotych) liczonych od dnia 05 października 2023 r. do dnia 10 lipca 2025 r.; II. oddala dalej idące odwołanie; III. nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt IV U 905/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) (znak: (...)) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. działając na podstawie art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 118 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, art. 15 pkt 2 ust 1 i 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych odmówił C. W. prawa do odsetek ustawowych za opóźnienie od przyznanego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 19 maja 2025 r. jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 listopada 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że wyrok, na podstawie którego zostało ustalone jednorazowe odszkodowanie wpłynął do ZUS 12 czerwca 2025 r., a uprawomocnił się on dnia 27 czerwca 2025 r. Dalej organ rentowy wskazał, że na podstawie tego wyroku o przyznał C. W. przedmiotowe świadczenie decyzją z dnia (...) r., w związku z czym nie pozostaje w zwłoce w wykonaniu wyroku i brak jest podstaw do wypłaty odsetek od przedmiotowego świadczenia. Ubezpieczona C. W. w dniu 14.08.2025 r. (data wpływu pisma do ZUS – k. 3) złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie jej prawa do odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku do pracy, licząc od upływu 14 dni od dnia wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji. W uzasadnieniu ubezpieczona wskazała, że organ rentowy błędnie przyjął, że opóźnienie było niezależne od niego, a w jej sprawie przyczyna opóźnienia wynikała wyłącznie z błędnej decyzji organu, nie z obiektywnej niemożności ustalenia prawa do świadczenia. Podniosła, że orzecznictwo Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje, że jeżeli brak wypłaty świadczenia wynika z błędnej decyzji ZUS, odsetki należą się za cały okres opóźnienia. C. W. wskazała, że ZUS przyjął, że za ostatnią okoliczność konieczną do ustalenia do wydania decyzji był wyrok Sądu, a w rzeczywistości wszystkie istotne okoliczności były znane już w toku postępowania powypadkowego. Zdaniem ubezpieczonej błędna ocena stanu faktycznego i prawnego przez organ rentowy nie może być uznana za przyczynę niezależną od niego. W odpowiedzi na odwołanie z dnia 19.08.2025 r. (data prezentaty Sądu - k. 10) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. wniósł o oddalanie odwołania z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu pisma organ rentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podniósł także, że zgodnie z przepisami prawa, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca zasiłki na bieżąco po stwierdzeniu uprawnień i zasiłki te wypłaca się nie później niż w ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłków. W ocenie organu rentowego prawomocny wyrok Sądu, przyznający ubezpieczonej prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy stanowił ostatni dokument niezbędny do przyznania świadczenia, wobec czego odsetki powinni zostać wypłacone po upływie 30 dni od dnia wpływu prawomocnego orzeczenia sądu do organu rentowego. W piśmie procesowym z dnia 29.09.2025 r. (data prezentaty Sądu - k. 23) C. W. sprecyzowała żądanie odwołania, wskazując, że żąda zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 5076,00 zł jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy w związku z powstaniem 4% uszczerbku na zdrowiu, za okres od dnia 5 października 2023 r. do dnia zapłaty odsetek. Pismem z dnia 03.11.2025 r. organ rentowy wskazał, że w przypadku przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22.11.2022 r. decyzją z dnia 21.09.2023 r. hipotetyczny termin wypłacenia ubezpieczonej kwoty tytułem jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy stanowiłby dzień 27.09.2023 r. Na dalszym etapie postępowania strony postępowania podtrzymały stanowiska wyrażone w sprawie. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia: W dniu 22 listopada 2022 r. ubezpieczona C. W. doznała wypadku przy pracy, w wyniku którego doznała urazu przeciążeniowego stawu barkowego z częściowym uszkodzeniem ścięgna nadgrzebieniowego na toczącej się wcześniej chorobie zwyrodnieniowej tego stawu z obecnością zmian etezopatycznych – leczenie i uraz powikłany zespołem ciasnoty podbarkowej - zamrożeniem motorycznym stawu. Bezsporne, a nadto: - protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy nr (...) – w aktach organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy; - wyrok tut. Sądu z dnia 19 maja 2025 r. wydany w sprawie IV U 1156/23 wraz z uzasadnieniem - w aktach sprawy Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt IV U 1156/

1. W dniu 3 lipca 2023 r. ubezpieczona zgłosiła zdarzenie z dnia 22 listopada 2022 r. jako wypadek przy pracy. Powołana przez pracodawcę komisja powypadkowa w protokole nr (...) z 11 lipca 2023 r. z ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy stwierdziła, iż wypadek jest wypadkiem przy pracy. Skutkiem wypadku był zespół czepca ścięgnisto-mięśniowego. W dniu 28 lipca 2023 r. został złożony w Oddziale ZUS wniosek ubezpieczonej o wypłatę jednorazowego odszkodowania. Decyzją z dnia 21 września 2023 r. znak (...) organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. odmówił ubezpieczonej prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w dniu 22 listopada 2022 r., wskazując, że zdarzenie z tego dnia nie stanowi wypadku przy pracy, bowiem brak jest urazu oraz przyczyny zewnętrznej powodującej zdarzenie. Bezsporne, a nadto dowód: - protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy nr (...) – w aktach organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy; - wniosek o wypłatę jednorazowego odszkodowania – w aktach organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy; - decyzja ZUS z 21.09.2023 r. - w aktach organu rentowego dołączonych do akt niniejszej sprawy. Od decyzji organu rentowego z dnia 21 września 2023 r. znak (...) ubezpieczona wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV U 1156/
2. Do akt postępowania prowadzonego w sprawie o prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy odwołująca się przedłożyła następującą dokumentację medyczną: wynik badania USG stawu barkowego z dnia 13.08.2022 r., z dnia 24.03.2023 r., z dnia 30 listopada 2023 r. wynik RTG stawu barkowego, ręki AP plus boczne z dnia 22.10.2023 r., kartę wizyty ambulatoryjnej z dnia 24.05.2023 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 19.05.2023 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 14.11.2023 r., oświadczenie z dnia 26.05.2023 r., RTG stawu barkowego AP z dnia 09.10.2024 r., wyniki badań z dnia 23.11.2023 r., badanie kończyna górna z dnia 01.06.2023 r. Od lipca 2022 r. ubezpieczona leczyła się w poradni ortopedycznej z powodu bólu barku. Badanie USG z dnia 24 marca 2023 r. ujawniło wystąpienie u ubezpieczonej uszkodzenia stożka rotatorów prawego barku. W kwietniu 2023 r. rozpoznano u ubezpieczonej zespół czepca ścięgnisto-mięśniowego, zalecono rehabilitację i skierowano na zabieg artroskopii stawu barkowego prawego. Od tego czasu ubezpieczona regularnie uczęszczała na rehabilitację i przyjmowała leki przeciwbólowe. We wrześniu 2023 r. stwierdzono występowanie u C. W. zapalenia torebki stawowej, tendinopatię nad- i podgrzebieniową, zmiany zwyrodnieniowe stanu oraz zamrożenie prawego barku. Ubezpieczona z powodu dolegliwości regularnie uczęszczała na rehabilitację oraz przyjmowała leki przeciwbólowe. Ubezpieczona pobierała zasiłek chorobowy. W dniu 2.06.2023 r. wydano orzeczenie o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego na okres 5 miesięcy z powodu uszkodzeń barku prawego. Później, ubezpieczona wystąpiła o dalsze świadczenie rehabilitacyjne, a także o rentę z tytułu niezdolności do pracy. W toku postępowania sądowego prowadzonego pod sygnaturą akt IV U 1156/23 Sąd dopuścił dowód z pisemnej opinii (głównej i uzupełniającej) biegłych sądowych z zakresu neurologii oraz ortopedii. Wyrokiem z dnia 19 maja 2025 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną przez ubezpieczoną decyzję i przyznał jej prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, jakiemu uległa w dniu 22 listopada 2022 r., w wysokości 4 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w kwocie 5.076,00 zł. Sąd w pkt III wyroku przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych we K. do rozpoznania roszczenia ubezpieczonej o odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od przyznanej ubezpieczonej kwoty tytułem jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy. Wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem orzeczenia wniosła zarówno ubezpieczona, jak i organ rentowy. Organ rentowy odebrał uzasadnienie wyroku w dniu 12.06.2025 r., a ubezpieczona w dniu 10.06.2025 r., jednak żadna ze stron nie wniosła apelacji. Wyrok uprawomocnił się z dniem 27.06.2025 r. Bezsporne, a nadto dowód: - odwołanie z dnia 29.11.2023 r. wraz z załącznikami, k. 3-5, - dokumentacja medyczna wnioskodawczyni - wynik badania USG stawu barkowego z dnia 13.08.2022 r., z dnia 24.03.2023 r., z dnia 30 listopada 2023 r. wynik RTG stawu barkowego, ręki AP plus boczne z dnia 22.10.2023 r., kartę wizyty ambulatoryjnej z dnia 24.05.2023 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 19.05.2023 r., zaświadczenie lekarskie z dnia 14.11.2023 r., oświadczenie z dnia 26.05.2023 r., RTG stawu barkowego AP z dnia 09.10.2024 r., wyniki badań z dnia 23.11.2023 r., badanie kończyna górna z dnia 01.06.2023 r. k. 20 – 28, 65, 67-71; - opinia biegłych z zakresu neurologii i ortopedii z dn. 10.10.2024 r., k. 74-77, - uzupełniająca opinia biegłych z zakresu neurologii i ortopedii z dn. 18.02.2025r., k. 101, - wyrok z dnia 19.05.2025 r., k.126-127; - elektroniczne potwierdzenie odbioru z dn. 10.06.2025 r. k. 145, - elektroniczne potwierdzenie odbioru z dn.12.06.2025 r. k. 146; wszystkie w aktach sprawy Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt IV U 1156/
3. Pismem z dnia 21 maja 2025 r. ubezpieczona zwróciła się do organu rentowego o realizację wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt IV U 1156/23 poprzez rozpoznanie roszczeń przekazanych do rozpoznania przez Sąd, w tym roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od przyznanej kwoty tytułem jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy. Decyzją z dnia (...) r., znak: (...), organ rentowy przyznał ubezpieczonej jednorazowe odszkodowanie z tytułu 4 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem wypadku przy pracy z dnia 22.11.2022 r. w kwocie 5076,00 zł. Decyzją z dnia (...) r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. odmówił C. W. prawa do odsetek od przyznanego wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia z dnia 19 maja 2025 r. jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 listopada 2022 r. W dniu 10 lipca 2025 r. organ rentowy wypłacił ubezpieczonej jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w formie przelewu, przekazując na jej rachunek bankowy kwotę 5.076 zł. Bezsporne, a nadto dowód: - pismo ubezpieczonej z dnia 21.05.2025 r. – w aktach organu rentowego, dołączonych do akt niniejszej sprawy; - decyzja z dnia (...) r., znak: (...) dot. jednorazowe odszkodowania, – w aktach organu rentowego, dołączonych do akt niniejszej sprawy; - decyzja z dnia (...) r., znak: (...) dot. odsetek od jednorazowego odszkodowania – w aktach organu rentowego, dołączonych do akt niniejszej sprawy; - potwierdzenie przelewu z dnia 10.07.2025 r., k.
4. Do wniosku o przyznanie jednorazowego odszkodowania ubezpieczona przedłożyła całą posiadaną dokumentację medyczną. W toku postępowania sądowego o przyznanie jednorazowego odszkodowania prowadzonego pod sygnaturą akt IV U 1156/23 ubezpieczona nie ujawniła żadnych nowych dokumentów, które nie byłyby już wcześniej przedstawione do wiadomości organu rentowego. Organ posiadał dysponował dokumentacją medyczną ubezpieczonej zgromadzoną w związku z postępowaniem dotyczącym przyznanego jej zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego. Ubezpieczona w trakcie postępowania przed organem rentowym o przyznanie jednorazowego odszkodowania nie była poddawana badaniu czy wzywana na komisję lekarską ZUS. Po opinii głównego orzecznika ZUS organ rentowy odmówił uznania zdarzenia z dnia 22.11.2022 r. za wypadek przy pracy. Dowód: - dokumentacja medyczna wnioskodawczyni zgromadzona w aktach organu rentowego – akta organu rentowego dołączone do akt niniejszego postępowania. - przesłuchanie ubezpieczonej C. W. na rozprawie w dniu 27.01.2026 r., e-protokół z rozprawy, a nadto protokół skrócony rozprawy, k. 71 - 71v. Sąd zważył co następuje: Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części. Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd działał w oparciu o zgromadzony w materiał dowodowy wskazany w treści uzasadnienia, tj. o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony, znajdujące się w aktach organu rentowego oraz znajdujące się w aktach postępowania Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt IV U 1156/23, których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu. Sąd pominął jednak na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2, 3 i 5 dowód z załączonego do pisma z dn. 17 marca 2026 r. wnioskodawczyni dokumentu „chronologia zdarzeń i postępowań ZUS 2022-2026” jako nieistotny, zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania i wykazujący okoliczności, które w przeważającej części nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Chronologia zdarzeń w niniejszej sprawie wynikała z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu, w tym dokumentów zgromadzonych w sprawie, która toczyła się przed tut. pod sygn. akt IV U 1156/23, skutkiem czego ww. był zbędny dla dokonania ustaleń stanu faktycznego. Sąd ustalając przebieg zdarzeń oparł się także na dowodzie z przesłuchania C. W.. W ocenie Sądu jej wywód był logiczny, konkretny i pozostawał w zgodzie z dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu, w konsekwencji czego Sąd uznał powyższy dowód za wiarygodny i dokonał na jego podstawie ustaleń. W niniejszej sprawie C. W. domagała się ostatecznie zmiany decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. z dnia (...) r. znak: (...) poprzez przyznanie jej prawa do odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od wypłaconej kwoty 5076,00 zł jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w dniu 22 listopada 2022 r., liczonych od dnia 5 października 2023 r. do dnia zapłaty odsetek. Z kolei organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania w całości. Stan faktyczny między stronami był w zasadzie bezsporny. Strony zgadzały się co do tego, że dnia 22 listopada 2022 r. ubezpieczona uległa wypadkowi przy pracy, a wskutek tego wypadku doznała uszczerbku na zdrowiu, za który organ rentowy wypłacił ubezpieczonej odszkodowanie dnia 10 lipca 2025 r. Przedmiotem sporu było natomiast to, czy organ rentowy pozostawał w opóźnieniu w wypłacie jednorazowego odszkodowania przyznanego ubezpieczonej prawomocnym wyrokiem Sądu z tytułu wypadku przy pracy, a skutkiem tego, czy uzasadnionym jest żądanie ubezpieczonej o przyznanie jej prawa do odsetek. W tym miejscu należy wskazać, że zasady odpowiedzialności organu za nieterminowe wypłacanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego reguluje przepis art. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 t.j. dalej zwanej ustawą systemową). W myśl tego przepisu, jeżeli Zakład - w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych - nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia, jest obowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie określonych przepisami prawa cywilnego. Nie dotyczy to przypadku, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności. Powołany przepis stanowi materialnoprawną podstawę wypłaty odsetek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, która reguluje przesłanki nabycia przez ubezpieczonego prawa do odsetek od świadczenia z ubezpieczeń społecznych, przyznanego lub wypłaconego przez organ rentowy z naruszeniem obowiązujących terminów. Na gruncie powołanego przepisu za uchybienie terminowi w rozumieniu tego przepisu uważa się zarówno niewydanie w ustawowo określonym czasie decyzji przyznającej prawo, jak i wydanie błędnej decyzji (odmawiającej owego prawa, mimo spełnienia przez wnioskodawcę warunków jego uzyskania lub przyznającej prawo w mniejszym zakresie niż uzasadniają to okoliczności sprawy), następnie zmienionej przez sąd w postępowaniu odwoławczym (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 1998 r., II UKN 171/98, OSNAPiUS 1999 Nr 16, poz. 521; z dnia 9 marca 2001 r., II UKN 402/00, OSNAPiUS 2002 Nr 20, poz. 501). Organ rentowy jest zobowiązany do uiszczenia odsetek od należności głównej zarówno wtedy, gdy można przypisać mu winę w zaistniałym uchybieniu terminowi do ustalenia prawa lub wypłaty świadczenia, jak i wtedy, gdy opóźnienie jest konsekwencją zdarzeń od niego zależnych, choć niezawinionych (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r., II UK 485/03, OSNP 2005 Nr 10, poz. 147 i z dnia 21 kwietnia 2009 r., I UK 345/08, LEX nr 551000). Przekroczenie terminu do ustalenia prawa lub wypłaty świadczenia może zaś być następstwem uchybień organu rentowego w zakresie wykładni lub stosowania prawa materialnego albo naruszenia przepisów postępowania. Podkreślania w tym zakresie wymaga stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 7 października 2004 r. (II UK 485/03, OSNP 2005 Nr 10, poz. 147), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że do przewidzianego w art. 85 ust. 1 zdanie drugie ustawy systemowej, wyłączenia obowiązku wypłaty odsetek nie jest wystarczające wykazanie, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi winy w powstaniu opóźnienia. Oznacza to, że jeżeli organ rentowy wydaje bezprawną decyzję o odmowie wypłaty świadczenia w sytuacji, gdy możliwe było wydanie decyzji zgodnej z prawem, a w szczególności, gdy ubezpieczony wykazał wszystkie przesłanki świadczenia, to opóźnienie nie jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności w rozumieniu art. 85 ust. 1 zdanie drugie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Powyższy pogląd utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie interpretuje, w interesie ubezpieczonych, przepis art. 85 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w ten sposób, że aby stwierdzić, iż organ rentowy wypłacając świadczenie z opóźnieniem nie ponosi za to opóźnienie odpowiedzialności, konieczne jest wykazanie, że w przepisanym terminie przesłanki spełnienia określonego świadczenia nie były wykazane, a zatem ZUS nie mógł jednoznacznie stwierdzić nabycia prawa do określonego świadczenia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, że w niniejszej sprawie organ rentowy ponosił odpowiedzialność na gruncie art. 85 ustawy systemowej. Jak już wyżej wskazywano, za uchybienie terminowi w rozumieniu art. 85 ust 1 ustawy systemowej uważa się zarówno niewydanie w ustawowo określonym czasie decyzji przyznającej prawo, jak i wydanie błędnej decyzji odmawiającej owego prawa, mimo spełnienia przez wnioskodawcę warunków jego uzyskania. W świetle prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wydanego w dniu 19 maja 2025 r., uznającego zdarzenie z dnia 22 listopada 2022 r. za wypadek przy pracy, a nadto przyznającego ubezpieczonej prawo do odszkodowania, niewątpliwie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu 21 września 2023 r. nieprawidłową decyzję, odmawiając ubezpieczonej prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Ponadto, w ocenie Sądu za wydanie takiej błędnej decyzji można organowi rentowemu przypisać odpowiedzialność. Jak ustalił Sąd w niniejszym postępowaniu, organ rentowy w chwili wydawania tej decyzji dysponował wszystkimi danymi pozwalającymi na wydanie decyzji zgodnej z prawem. W toku postępowania dotyczącego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy prowadzonego przed tutejszym Sądem pod sygnaturą akt IV U 1156/23 ubezpieczona nie przedłożyła żadnej nowej dokumentacji medycznej, która by wpływała na to, czy zdarzenie z dnia 22 listopada 2022 r. było wypadkiem przy pracy lub rzutowała na ocenę orzeczonego uszczerbku na zdrowiu. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że Sąd Rejonowy, zmieniając decyzję ZUS, oparł się na tym samym materiale dowodowym, co organ rentowy wydając decyzję z dnia 21 września 2023 r., a także na opiniach biegłych, którzy po przebadaniu ubezpieczonej i zapoznaniu się z jej dokumentacja medyczną wydali odmienne niż główny lekarz orzecznik opinie. Przypomnieć należy, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dysponuje kadrą wykwalifikowanych specjalistów lekarzy medycyny, tak więc posiadał w dacie wydawania decyzji odmawiającej prawa do jednorazowego odszkodowania wszelkie możliwości, aby w sposób prawidłowy dokonać oceny wniosku C. W. i przyznać jej prawo do jednorazowego odszkodowania. Powyższe przekonuje, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej organ rentowy miał możliwość wydania decyzji przyznającej ubezpieczonej prawo do jednorazowego odszkodowania, a dane posiadane przez ZUS zostały po prostu błędnie zinterpretowane przez lekarza głównego orzecznika ZUS, co skutkowało niesłusznym oddaleniem przez organ rentowy wniosku o jednorazowe odszkodowanie. W konsekwencji Sąd ustalił, że w niniejszej sprawie organ rentowy będzie ponosił odpowiedzialność na gruncie art. 85 ustawy systemowej. Nie budzi także wątpliwości, że wobec wypłaty ubezpieczonej jednorazowego odszkodowania dopiero w dniu 10 lipca 2025 r., oraz rentowy pozostawał w opóźnieniu, skoro już w dniu 21 września 2023 r. mógł wydać prawidłową decyzję o przyznaniu wypłaty ubezpieczonej jednorazowego odszkodowania, a następnie dokonać jego wypłaty. W tym miejscu odnieść się także należy do argumentacji organu rentowego, jakoby ZUS nie pozostawał w opóźnieniu, wobec tego, że wyrok Sądu przyznający prawo do odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy miałby stanowić ostatni i niezbędny dokument warunkujący ustalenie prawa do jednorazowego odszkodowania, wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela takiego stanowiska. W ocenie Sądu, taka interpretacja pozostaje w sprzeczności z zasadami funkcjonowania systemu ubezpieczeń społecznych, w szczególności z obowiązkami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako instytucji wyposażonej w wyspecjalizowane struktury organizacyjne, których zadaniem jest bieżąca i rzetelna weryfikacja zasadności zgłaszanych roszczeń — zarówno przez osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, jak i przez osoby nieubezpieczone. Organ rentowy wskazywał wprawdzie, opierając się na przepisie art. 118 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, iż dniem wyjaśnienia ostatniej okoliczności w sprawie był dzień wydania wyroku w sprawie IV U 1156/23, jednak w ocenie Sądu Rejonowego twierdzenia organu rentowego były bezpodstawne. Art. 118 ustawy wskazuje, że organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 1a-3 oraz art. 120 (ust.1.) W razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego (ust.1a). W przypadku gdy ustalenie prawa do zasiłku pogrzebowego oraz jego wysokości wymaga wydania decyzji, decyzja ta jest wydawana w ciągu 14 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji (ust. 1b). Jeżeli w wyniku decyzji zostało ustalone prawo do świadczenia oraz jego wysokość, organ rentowy dokonuje wypłaty świadczenia w terminie określonym w ust. 1, a w przypadku zasiłku pogrzebowego w terminie określonym w ust. 1b (ust.2). Jeżeli na podstawie przedstawionych środków dowodowych nie jest możliwe ustalenie prawa lub wysokości świadczenia, za datę wyjaśnienia ostatniej okoliczności, o której mowa w ust. 1, uważa się datę końcową dodatkowego terminu do przedstawienia niezbędnych dowodów, wyznaczonego przez organ rentowy, albo datę przedstawienia tych dowodów (ust.3). Przy dokonywaniu wypłaty wynikającej z decyzji ponownie ustalającej prawo do świadczenia lub jego wysokość, ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5.(ust.4). Wypłata świadczenia wynikająca z decyzji, o której mowa w ust. 4, następuje w najbliższym terminie płatności świadczenia albo w następnym terminie płatności, jeżeli okres między datą wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji a najbliższym terminem płatności jest krótszy niż 30 dni (ust. 5). Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się, jeżeli umowy międzynarodowe stanowią inaczej (ust.6). Od decyzji organu rentowego przysługują osobie zainteresowanej środki odwoławcze określone w odrębnych przepisach (ust.7). Ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie dotyczy świadczenia którego wnioskodawczyni dochodziła przed organem rentowym. C. W. w 2023 r. dochodziła od organu rentowego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadków przy pracy, a powoływana przez organ rentowy ustawa obejmuje świadczenia w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy, emeryturę, rentę rodzinną, dodatek pielęgnacyjny, dodatek do renty rodzinnej, zasiłek pogrzebowy (art. 3 ustawy). Brak jest więc podstaw do stosowania do stanu prawnego niniejszej sprawy art. 118 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Brak jest jednocześnie z przepisach ustawy z dnia 30 grudnia 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych odesłania do przepisu art. 118 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Odesłania w ustawie wypadkowej w zakresie regulującym prawo do jednorazowego odszkodowania do ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczą jedynie trybu ustalania procentowego uszczerbku na zdrowiu, nadto przepis art. 16 ust. 2 ustawy wypadkowej wskazuje na konieczność jedynie ich odpowiedniego stosowania. W przedmiotowej sprawie opóźnienie w realizacji wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy było bezpośrednią konsekwencją błędnej oceny stanu zdrowia odwołującej się, dokonanej przez lekarza orzecznika ZUS. Wydane wówczas orzeczenie stanowiło podstawę do wydania decyzji administracyjnej, które zostały następnie zaskarżone przez ubezpieczoną. Zasadność zarzutów podniesionych przez C. W. została potwierdzona w wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia, IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wydanym w dniu 19 maja 2025 r. Orzeczenie to nie tyle stanowiło dokument inicjujący prawo do świadczenia, co raczej potwierdzenie uprzednio istniejącego stanu faktycznego, który winien był zostać prawidłowo oceniony przez organy rentowe już na etapie postępowania administracyjnego. Tym samym, odpowiedzialność za opóźnienie w wypłacie świadczenia spoczywa na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, który nie dochował należytej staranności w procesie oceny medycznej i prawnej roszczenia. W końcu, wobec przesądzenia o tym, że organ rentowy w niniejszej sprawie będzie ponosił odpowiedzialność na gruncie art. 85 ustawy systemowej, należy odnieść się do tego, od jakiego dokładnie dnia ubezpieczonej należały się odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia liczone od jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy. W tym miejscu należy wskazać, że przyznanie lub odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania oraz ustalenie jego wysokości następuje w drodze decyzji Zakładu (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zwaną dalej ustawą wypadkową). Organ rentowy wydaje powyższą decyzję w ciągu 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej o ustaleniu wysokości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu albo wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy). Przepis art. 15 ww. ustawy nadto stanowi, że jeżeli w wyniku wydanej decyzji ustalone zostało prawo do jednorazowego odszkodowania oraz jego wysokość, to zakład dokonuje z urzędu wypłaty należnego odszkodowania w terminie 30 dni od wydania decyzji (art. 15 ust. 3 ustawy). Kwestię tego, od jakiego dnia przysługują ubezpieczonej odsetki ustawowe za opóźnienie od przyznanego jej jednorazowego odszkodowania, w przypadku wydania decyzji odmawiającej prawa do jednorazowego odszkodowania, rozstrzygnął natomiast Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 kwietnia 2009 r., w sprawie I UZP 2/09 (Legalis nr 125198). W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy wskazał, że odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania z powodu nieustalania uszczerbku na zdrowiu wskutek nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy wymaga wydania decyzji odmownej po dniu wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania takiej decyzji (art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy wypadkowej). Zdaniem Sądu Najwyższego, odmowa przyznania jednorazowego odszkodowania przyjmuje zatem postać decyzji organu rentowego, która zawiera negatywne orzeczenie o uszczerbku na zdrowiu wskutek nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy. W ocenie Sądu Najwyższego należy przyjąć, iż w przypadku odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu zdarzenia wypadkowego, które nie zostaje uznane za wypadek przy pracy, w istocie rzeczy także dochodzi do wydania orzeczenia o uszczerbku na zdrowiu, tyle że orzeczenia negatywnego w konsekwencji nieuznania przez organ rentowy zaistnienia ryzyka ubezpieczeniowego, jakim jest wyłącznie wystąpienie uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy. Inaczej rzecz ujmując, uszczerbek na zdrowiu doznany wskutek zdarzenia, które nie jest lub nie zostaje zakwalifikowane jako wypadek przy pracy, nie jest objęty chronionym na podstawie przepisów ustawy wypadkowej ryzykiem ubezpieczenia następstw wypadków przy pracy, co uzasadnia odmowę przyznania powypadkowego jednorazowego odszkodowania z ustawy wypadkowej. W takiej sytuacji decyzja o odmowie przyznania jednorazowego odszkodowania zostaje, wszakże oparta na "negatywnym" orzeczeniu o uszczerbku na zdrowiu w rozumieniu art. 46 ustawy wypadkowej z 2002 r. Z treści tego przepisu nie wynika bowiem, iżby orzeczeniem o uszczerbku na zdrowiu było wyłącznie orzeczenie pozytywne stwierdzające taki uszczerbek doznany w wypadku przy pracy, co pozwala twierdzić, że takim orzeczeniem (negatywnym) jest także odmowa ustalenia uszczerbku na zdrowiu oparta na zakwestionowaniu przesłanek prawnych koniecznych dla uznania określonego zdarzenia za wypadek pracy. W konsekwencji Sąd Najwyższy przyjął, że „w razie odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy - orzeczeniem o uszczerbku na zdrowiu w rozumieniu art. 46 ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), jest decyzja organu rentowego o odmowie przyznania jednorazowego odszkodowania (art. 15 ust. 2 pkt 2 tej ustawy). Wysokość jednorazowego odszkodowania ustala się według stawek za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu obowiązujących w dniu wydania tej decyzji, a kwota należnego odszkodowania przysługuje wraz z ustawowymi odsetkami określonymi przepisami prawa cywilnego od daty wydania zaskarżonej decyzji.” Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w powyższej uchwale przez Sąd Najwyższy. W konsekwencji, stwierdzić należało, że prawo do odsetek w razie opóźnienia rentowego przysługiwało ubezpieczonej od daty wydania decyzji, przy czym odsetki na podstawie art. 481 k.c. należało zasądzić od dnia następnego po wydaniu decyzji, bowiem do od tego dnia organ pozostawał w opóźnieniu. Odsetki ustawowe za opóźnienie należały się więc ubezpieczonej od dnia od 22 września 2023 r. (tj. od dnia następującego po dniu wydania decyzji odmawiającej ubezpieczonej prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy), bowiem od tego dnia organ rentowy pozostawał w opóźnieniu i na podstawie art. 481 k.c. uzasadnione stało się roszczenie powódki o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie. C. W. wniosła jednak o zasądzenie na jej rzecz odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 5 października 2023 r., a więc od daty późniejszej niż dzień następujący po wydaniu decyzji o odmowie przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu. Sąd nie mógł zatem przyznać jej odsetek od dnia 22 września 2023 r., bowiem zgodnie z art. 321 § 1 k.p.c. Sąd nie może wyrokować ponad żądanie odwołania. Ponadto, odsetki ustawowe za opóźnienie należały się ubezpieczonej jedynie do dnia 10 lipca 2025 r., tj. dnia dokonania wypłaty odszkodowania za wypadek przy pracy na rzecz ubezpieczonej, bowiem po tej dacie organ rentowy nie pozostawał w opóźnieniu z zapłatą tego świadczenia. W konsekwencji, w punkcie I sentencji wyroku, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we K. z dnia (...) r. znak: (...) w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 listopada 2023 r. w kwocie 5.076,00 zł liczonych od dnia 5 października 2023 r. do dnia 10 lipca 2025 r. W punkcie II sentencji wyroku Sąd oddalił żądanie ubezpieczonej, w zakresie w jakim ubezpieczona wnosiła o zasądzenia na jej rzecz odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 11 lipca 2025 r. do dnia zapłaty odsetek. W punkcie III sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach sądowych zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa, gdyż zarówno ubezpieczona, jak i organ rentowy byli zwolnieni od obowiązku ich uiszczenia na mocy art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (ubezpieczona) oraz art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (organ rentowy). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.