← Polska

V U 1112/25

Sygn. akt VU 1112/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2026 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Agnieszka Leżańska Protokolant: sekretarz sądowy Monika Daras po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku A. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość świadczenia w związku z odwołaniem ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia (...), znak: (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyznaje ubezpieczonemu A. P. prawo do ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem prawa do rekompensaty na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 164 ). Sygn. akt VU 1112/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...), w sprawie (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przyznał A. P. prawo do emerytury od (...) tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek oraz odmówił przyznania prawa do rekompensaty za okres pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Organ rentowy wskazał, że wnioskodawca nie udokumentował pracy wykonywanej w takich warunkach wymiarze, co najmniej 15 lat. Jako udokumentowany ZUS uznał okres: 10 lat, 9 miesięcy i 24 dni pracy w warunkach szczególnych. Do stażu pracy w szczególnych warunkach ZUS nie zaliczył okresów zatrudnienia: od 20 listopada 1995 r. do 21 grudnia 2000 r., od 21 czerwca 2002 r. do 30 grudnia 2008 r. na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu oraz od 1 stycznia 2001 r. do 20 czerwca 2002 r. na stanowisku zastępcy kierownika utrzymania ruchu zakładu wskazując, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że pracując na w/w stanowiskach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wnioskodawca nadzorował pracę na stanowiskach wymienionych w rozporządzeniu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. P. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez uwzględnienie do okresu pracy w warunkach szczególnych spornych okresów i przyznanie prawa do rekompensaty. Wnioskodawca wskazał, że pracodawca potwierdził charakter jego pracy w wydanym świadectwie pracy w warunkach szczególnych. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powielając argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: wnioskodawca A. P.urodzony (...), złożył (...)wniosek o emeryturę wraz z rekompensatą z tytułu pracy w warunkach szczególnych (dowód: wniosek wraz załącznikami k.1-14 – akt ZUS). A. P. od 3 października 1983 r. zatrudniony był w Zespole Zakładów (...) w O.. Od początku zatrudnienia wnioskodawca w Zakładzie odbywał staż, a w okresie od (...) do (...) służbę wojskową. Od 21 stycznia 1985 r. pracodawca powierzył skarżącemu stanowisko elektromontera. Od dnia 1 lutego 1987 r. A. P.objął stanowisko mistrza warsztatu (...) i (...), a od 1 sierpnia 1988 r. starszego mistrza w wydziale (...) ZC-

  1. Od 26 marca 1990 r. pracodawca powierzył wnioskodawcy obowiązki mistrza warsztatu (...) i (...). Od 1 sierpnia 1992 r. wnioskodawca pracował na stanowisku mistrza URF w oddziale utrzymania ruchu pras (...) (dowód: umowa o pracę z 29 września 1983 r. k. 1, angaż k. 8, angaż k. 16, angaż k. 22, angaż k. 27, angaż k. 33 – części B akt osobowych). Na stanowisku mistrza warsztatu (...) do obowiązków bezpośrednich wnioskodawcy należało m.in. sprawowanie nadzoru w zakresie przestrzegania obowiązujących aktów prawnych, stosowania bezpiecznych metod pracy, wydawania poleceń na prace przy urządzeniach elektrycznych wydziału formowni, składanie zamówień na części zamienne, aktualizacja instrukcji obsługi urządzeń technologicznych, zapewnianie podległym pracownikom sprzętu ochronny osobistej i bhp przy nadzorowanych pracach, prowadzenie szkoleń bhp stanowiskowych i okresowych, ustalanie zakresów czynności podległych pracowników, rozliczanie pracowników z zadań premiowych. Skarżący pracując na stanowisku starszego mistrza warsztatu (...) m.in. bezpośrednio organizował i nadzorował prace warsztatów (...) i utrzymania ruchu formowni, AKP, Laboratorium (...), sprawował nadzór w zakresie przestrzegania zasad eksploatacji podległych mu urządzeń, przepisów bhp, wydawał ustne polecenia na pracę przy urządzeniach elektrycznych, opracowywał i realizował plany przeglądów i remontów urządzeń technologicznych, warsztatów (...) i AKP, warsztatów utrzymania ruchu, Laboratorium (...), opracowywał i aktualizował instrukcje obsługi urządzeń technologicznych, nadzorował naprawy w przypadkach skomplikowanych uszkodzeń urządzeń zawierających układy elektroniki i (...), opracowywał zakresy obowiązków podległych pracowników, analizował zużycie części zamiennych i materiałów, zapewniał sprzęt ochrony osobistej podległym pracownikom, prowadził szkolenia bhp okresowe i stanowiskowe. Do bezpośrednich obowiązków wnioskodawcy na stanowisku mistrza utrzymania ruchu należało m.in. organizowanie i kontrolowanie pracy podległego personelu, nadzorowanie i koordynowanie pracy pracowników służby konserwacyjnej w zakresie prowadzenia kontroli obecności w czasie dnia pracy, prowadzenia książki raportów zmianowych, rozdzielania pracy dla podległego personelu, przyjmowania pracy pod względem wykonania, przestrzegania instrukcji smarowania, obsługi i konserwacji, szkolenia i instruowania pracowników w zakresie bhp, kontrola zużycia materiałów i części zamiennych oraz zgłaszania potrzeb, prowadzenie ewidencji i terminowego rozliczania zadań oraz dokumentacji płacowej (dowód: zakres obowiązków i odpowiedzialności k. 17, zakres obowiązków i odpowiedzialności k. 23, zakres obowiązków k. 44 – części B akt osobowych). W dniu 20 listopada 1995 r. A. P. objął stanowisko kierownika utrzymania ruchu zakładu (...) (...). W związku ze zmianami organizacyjnymi w Zakładzie, od dnia 1 września 1998 r. wnioskodawca pracował na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu-4 ds. elektrycznych i automatycznych. Na stanowisku tym wnioskodawca pracował do dnia 31 grudnia 2000 r. , zaś od 1 stycznia 2001 r. objął stanowisko zastępcy kierownika zakładu nr
  2. Od dnia 21 czerwca 2002 r. pracodawca powierzył A. P. stanowisko kierownika utrzymania ruchu zakładu, w Zakładzie (...). Na stanowisku tym wnioskodawca zatrudniony był do 1 lipca 2010 r., kiedy to powierzono mu obowiązki kierownika działu technicznego (dowód: angaż k. 46, angaż k. 45, angaż k.62, angaż k. 67, – części B akt osobowych). W związku z modernizacją produkcji i sprowadzaniem nowych urządzeń z W., pracodawca wnioskodawcy uruchamiał nowy zakład produkcyjny nr (...). A. P. objął tam stanowisko zastępcy kierownika, które było stanowiskiem kierowniczym średniego szczebla. W ramach swoich obowiązków dokonywał rozruchu całej linii produkcyjnej tego zakładu. Do bezpośrednich obowiązków wnioskodawcy należało organizowanie i nadzorowanie procesów produkcji płytek ceramicznych, odpowiadał za przydzielania zadań poszczególnym pracownikom oraz nadzorował ich realizację (dowód: pismo (...) S.A z 2 lutego 2026 r. k. 40v – akt sprawy, zeznania świadka K. B. nagranie od minuty 18:11 do minuty 22:36 – protokołu rozprawy z dnia 12 maja 2026r.). Do obowiązków A. P. zatrudnionego na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu należało m.in. zapewnienie sprawności wszystkich maszyn i urządzeń do wykonywania zadań planowych i utrzymania ciągłości produkcji, utrzymanie w sprawności technicznej urządzeń i instalacji energetycznych, elektrycznych oraz mechanicznych, usuwanie awarii instalacji elektrycznych i energetycznych, nadzorowanie wykonywania przeglądów maszyn, urządzeń, instalacji i sieci, dbanie o prawidłową eksploatację maszyn i urządzeń, dbanie o prawidłową konserwację urządzeń, a w szczególności o smarowanie maszyn i urządzeń, usuwanie skomplikowanych uszkodzeń powstałych przy urządzeniach powstałych w zakresie programowania i (...), organizowanie pracy dla podległych pracowników w celu zapewnienia bezawaryjnej pracy zakładu, nadzorowanie pracy podległych pracowników, przestrzeganie przez nich przepisów bhp, organizowanie i przeprowadzanie szkoleń w tym zakresie, kontrolowanie magazynów części zamiennych i materiałów, udzielanie urlopów wypoczynkowych, uczestniczenie w odprawach i naradach oraz nadzorowanie zleconych zadań i ich realizację (dowód: zakres obowiązków i odpowiedzialności k. 47, zakres obowiązków i odpowiedzialności k. 54, karta stanowiska pracy k. 90 – części B akt osobowych). Zakład (...) pracował w trybie ciągłym 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Wydział utrzymania ruchu zajmował się wszystkimi działami produkcyjnymi w całym Zakładzie. Dział przerobowni zajmował się przygotowaniem materiału do produkcji płytek. W dużych młynach, glina oraz inne dodatki do produkcji płytek były razem mielone i mieszane. Materiał ten następnie przechodził do kolejnego działu produkcji formiarni, gdzie formowane były płytki. Następnie uformowane płytki transportowane były do szkliwierni, gdzie po ich ozdobieniu trafiały do wypalenia do piecowni. Po wypaleniu płytki były segregowane na poszczególne gatunki w sortowni. Praca na każdym z działów charakteryzowała się czynnikami szkodliwymi. Na przerobowni był to hałas i pył, na formowni hałas, na szkliwierni zapylenie, w piecowni wysoka temperatura, a na sortowni hałas (dowód: zeznania świadka K. B. nagranie od minuty 02:51 do minuty 09:35 oraz od minuty 15:38 do minuty 18:11, zeznania A. P. nagranie od minuty 33:36 do minuty 38:07 – protokołu rozprawy z dnia 12 maja 2026r.). W ramach powierzonych obowiązków A. P.na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu w okresie od 20 listopada 1995 r. do 31 grudnia 2000 r. oraz od 21 czerwca 2002 r. do 31 grudnia 2008 r. zajmował się utrzymaniem sprawności technicznej maszyn i urządzeń elektrycznych, energetycznych i mechanicznych. Pilnował ciągłości pracy maszyn. Podlegały mu wszystkie działy produkcyjne w zakładzie tj. przerobownia, formiarnia, szkliwiarnia, piecownia, sortownia w związku z czym codziennie musiał obejść wszystkie działy produkcyjne, w celu ich nadzoru. Ubezpieczony sprawdzał przedstawiane mu raporty zmianowe na danych oddziałach i monitorował zakres czynności do wykonania na poszczególnych oddziałach każdego dnia. Kontrolował także prawidłowość przebiegu produkcji. Nadzorował bezpośrednio wykonywaną pracę przez podległych mu pracowników, sprawdzał również wykonane naprawy. Kontrolował sposób i jakość wykonywanych zadań, nadto brał udział osobiście w usuwaniu usterek i awarii (dowód: pismo (...) S.A z 2 lutego 2026 r. k. 40v – akt sprawy, zeznania świadka K. B. nagranie od minuty 02:51 do minuty 09:35 i dalej od minuty 09:35 do minuty 14:32, zeznania A. P. nagranie od minuty 33:36 do minuty 38:07 i dalej od minuty 38:07 do minuty 40:43 – protokołu rozprawy z dnia 12 maja 2026 r .). Wnioskodawca, podobnie, jak mistrzowie, miał wydzielone dla siebie pomieszczenie bezpośrednio na hali produkcyjnej, tzw. pakamerę, albowiem musiał być blisko produkcji, aby szybko reagować w razie wystąpienia problemów. Skarżący w ramach swoich obowiązków brał również udział w codziennych naradach z całym kierownictwem w biurze, które trwały około 15-30 minut. Sprawdzał również w magazynie technicznym stan dostępnych materiałów i części. Plan urlopowy wykonywany był raz w roku. Skarżący wystawiał wnioski urlopowe pracownikom w razie potrzeby. Prowadził również książkę obecności, w której dokonywane były wpisy obecności danego pracownika, jego urlopy, nieobecności. Wnioskodawca nie zliczał czasu pracy pracowników, bo tym zajmowały się kadry na podstawie kart pracy podbijanych w chwili wejścia do zakładu. A. P. rozpoczynał pracę przed wyznaczoną godziną swojej zmiany i zostawał po godzinach pracy. Często też poza godzinami pracy przyjeżdżał do zakładu pracy, aby sprawdzić prawidłowość funkcjonowania procesu. Prace biurowe zajmowały mu średnio do 2 godzin dziennie (dowód: zeznania świadka K. B. nagranie od minuty 22:36 do minuty 31:40 i dalej od minuty 31:40 do minuty 33:36, zeznania A. P. nagranie od minuty 38:07 do minuty 40:43, od minuty 40:43 do minuty 41:26 i dalej od minuty 41:26 do minuty 47:49 – protokołu rozprawy z dnia 12 maja 2026 r .) . W celu realizacji powierzonych obowiązków skarżący posiadał stosowne zaświadczenia kwalifikacyjne w zakresie eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych, uprawniające do zajmowania się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci na stanowisku eksploatacji oraz uprawniające do eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci na stanowisku dozoru (dowód: zaświadczenie k. 45, świadectwo kwalifikacyjne D k. 61, świadectwo kwalifikacyjne E k. 65, świadectwo kwalifikacyjne na stanowisku dozoru k. 78 i 79, świadectwo kwalifikacyjne E na stanowisku eksploatacji k. 85 – części B akt osobowych). Pracodawca wnioskodawcy, wydał w dniu 28 lipca 2025 r. świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach, w których wskazał, m.in. że A. P. w okresie: - od 1 lutego 1987 r. do 31 lipca 1988 r. na stanowisku mistrza warsztatu (...), - od 1 sierpnia 1988 r. do 25 marca 1990 r. na stanowisku starszego mistrza wydziału (...), - od 26 marca 1990 r. do 31 lipca 1992 r. na stanowisku mistrza warsztatu elektrycznego i (...), - od 1 sierpnia 1992 r. do 19 listopada 1995 r. na stanowisku mistrza (...), - od 20 listopada 1995 r. do 31 grudnia 2000 r. na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu, - od 1 stycznia 2001 r. do 20 czerwca 2002 r. na stanowisku kierownika zakładu produkcyjnego, - od 21 czerwca 2002 r. do 31 grudnia 2008 r. na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu tj. na stanowiskach pracy wskazanych w wykazie A, dział XIV, poz. 24 pkt 01 stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z dnia 7 lipca 19897 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach wskazaną w wykazie A, dział XIV – prace różne, pod pozycją 24 – kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na działach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie (dowód: świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach k. 14 – akt ZUS). Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje: odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 5 ustawy z 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (t.j. Dz. U. z 2024r poz. 1696) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Rekompensata zaś to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Przesłankami uprawniającymi do rekompensaty są: 1) utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę we wcześniejszym wieku emerytalnym w związku z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008 roku - w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku - podstawy prawnej przewidującej takie uprawnienie; 2) niespełnienie przez ubezpieczonego warunków uprawniających go do emerytury pomostowej na zasadach wynikających z przepisów o emeryturach pomostowych; 3) legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z FUS; 4) nieuzyskanie przez ubezpieczonego prawa do emerytury według zasad przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Wątpliwości w zakresie interpretacji co do kręgu osób uprawnionych do rekompensaty oraz ram czasowych pracy wykonywanej w warunkach szczególnych rozstrzygnął Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 25 listopada 2010 roku sygn. K 27/09 (OTK-A 2010, nr 9, poz. 109) przyjął, że rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze dla osób, które rozpoczęły pracę przed dniem 1 stycznia 1999 roku i nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Do oceny pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze konieczne jest odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024r. poz. 1631), gdzie wskazano, że rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w art. 32 ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32). Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie warunki wymienione w punkcie 1 i
  3. Z zestawienia § 1 i 2 tegoż rozporządzenia wynika natomiast, że pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tego aktu. Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale, tj. ciągle wykonuje prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 202/11/272). Stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze okresy pracy w warunkach szczególnych, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Należy jednak wskazać, że z cytowanego wyżej § 2 rozporządzenia nie wynika, aby stwierdzenie zakładu pracy w przedmiocie wykonywania przez pracownika pracy w warunkach szczególnych miało charakter wiążący i nie podlegało kontroli organów przyznających świadczenia uzależnione od wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Także brak takiego świadectwa lub jego zakwestionowanie przez organ rentowy, nie wyklucza dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. W przedmiotowej sprawie z uwagi na spełnienie przez wnioskodawcę pozostałych przesłanek do uzyskania prawa do rekompensaty, spór sprowadzał się do ustalenia czy w spornych okresach tj. 20 listopada 1995 r. do 21 grudnia 2000 r., od 21 czerwca 2002 r. do 30 grudnia 2008 r. na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu oraz od 1 stycznia 2001 r. do 20 czerwca 2002 r. na stanowisku zastępcy kierownika utrzymania ruchu zakładu, wnioskodawca wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Wnioskodawca dysponował wystawionym przez pracodawcę świadectwem wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze za sporny okres. Sam fakt zatrudnienia wnioskodawcy we wskazanym powyżej okresie w był niesporny między stronami. Spornym pozostawał charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, to jest czy była to praca wykonywana w szczególnych warunkach, czy też nie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że łączne odczytanie § 2 ust. 1 i pkt 24 działu XIV wykazu A rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku prowadzi do wniosku, że praca polegająca na kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozorze inżynieryjno-technicznym może być uznana za pracę w szczególnych warunków wyłącznie wówczas, gdy pracownik stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego na danym stanowisku sprawował taką kontrolę lub dozór na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie A. Wnioskodawcy zatrudnionemu na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu podlegały wszystkie działy produkcyjne w zakładzie tj. przerobownia, formiarnia, szkliwiarnia, piecownia, sortownia. Praca na każdym z działów charakteryzowała się czynnikami szkodliwymi, albowiem na przerobowni był to hałas i pył, na formowni hałas, na szkliwierni zapylenie, w piecowni wysoka temperatura, na zaś sortowni hałas. ZUS uwzględnił wnioskodawcy, jako pracę wykonywaną w szczególnych warunkach m.in. okresy pracy: od 1 lutego 1987 r. do 31 lipca 1988 r. na stanowisku mistrza warsztatu (...), od 1 sierpnia 1988 r. do 25 marca 1990 r. na stanowisku starszego mistrza wydziału (...), od 26 marca 1990 r. do 31 lipca 1992 r. na stanowisku mistrza warsztatu elektrycznego i (...) oraz od 1 sierpnia 1992 r. do 19 listopada 1995 r. na stanowisku mistrza (...), kiedy to A. P. wykonywał pracę wskazaną w wykazie A, dział XIV poz. 24 tj. kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na działach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie to przyjął tym samym, że na wydziałach tych jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie A. Nadto również w toku niniejszego postępowania organ rentowy nie kwestionował faktu, że na wszystkich oddziałach produkcyjnych podlegających wnioskodawcy świadczona była praca w warunkach szczególnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z dokumentów zawartych w aktach osobowych wnioskodawcy w postaci, umowy o pracę, angaży, zakresów obowiązków, świadectw kwalifikacyjnych, informacji pracodawcy w zakresie charakterystyki stanowiska pracy wnioskodawcy oraz z zeznań świadka K. B., a także z zeznań samego wnioskodawcy na okoliczność pracy faktycznie wykonywanej przez wnioskodawcę w spornym okresie. Przesłuchany w przedmiotowej sprawie świadek potwierdził, że wnioskodawca zatrudniony był jako kierownik utrzymania ruchu oraz zastępca kierownika zakładu i nadzorował pracę pracowników oraz urządzeń, instalacji energetycznych, elektrycznych i mechanicznych w celu utrzymania ciągłości produkcji zakładu. Z zeznań świadka i skarżącego wynika, że wnioskodawca pracował tak stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przy zapewnieniu ciągłości pracy maszyn. Codziennie musiał skontrolować wszystkie działy produkcyjne, sprawdzał przedstawiane mu raporty zmianowe na danych oddziałach i oraz kontrolował plan zadań do wykonania przewidziany na dany dzień pracy. Co ważne, sprawdzanie raportów odbywało się bezpośrednio na konkretnym dziale produkcyjnym, nie zaś w pomieszczeniu biurowym. Skarżący musiał bowiem widzieć naocznie, w jaki sposób wykonywana jest produkcja, co danego dnia podlega remontowi i przeglądowi oraz jak przebiegają prace naprawcze. Wnioskodawca osobiście odpowiadał bowiem za produkcję, musiał więc wiedzieć, jakie będą ewentualne przestoje i opóźnienia. Skarżący nadzorował bezpośrednio wykonywaną pracę przez podległych mu pracowników, sprawdzał również wykonane naprawy. Kontrolował sposób i jakość wykonywanych zadań. Brał udział osobiście również w usuwaniu usterek i awarii. Z osobowych źródeł dowodowych wynika również, że A. P. rozpoczynał pracę przed wyznaczoną godziną swojej zmiany i zostawał po godzinach pracy. Często też poza godzinami pracy przyjeżdżał do zakładu pracy, w celu sprawowania bezpośredniego nadzoru prawidłowości przebiegu produkcji. Prace biurowe zajmowały mu średnio do 2 godzin dziennie, a część pracy związanej ze sprawami pracowniczymi, jak wnioski urlopowe, czy prowadzenie książki obecności, prowadził poza normalnym czasem pracy. Podkreślić również trzeba, że do obowiązków związanych z prowadzeniem spraw pracowniczych należało przeprowadzanie przez skarżącego szkoleń bhp wstępnych i okresowych, które odbywały się bezpośrednio przy urządzeniach w czasie ich normalnej pracy na hali produkcyjnej. Sąd Okręgowy uznał zeznania ww. świadka za wiarygodne i przekonujące, bo logiczne i spójne oraz korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym, także zeznaniami samego skarżącego. Istotną dla Sądu była ta okoliczność, że przesłuchiwany świadek pracował razem z odwołującym, a z uwagi na zajmowane stanowisko miał bezpośrednią i szczegółową wiedzę co do obowiązków pracowniczych ubezpieczonego. Sąd uwzględnił także zeznania samego wnioskodawcy, albowiem były one spójne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nadto z analizy zakresów obowiązków, które obowiązywały wnioskodawcę na stanowisku mistrza i starszego mistrza warsztatu (...), mistrza utrzymania ruchu wynika, że były one podobne do obowiązków na stanowisku kierownika utrzymania ruchu, tylko dotyczyły mniejszego wycinek całej produkcji. Obejmowały bowiem np. tylko formownię, warsztaty (...) i utrzymania ruchu formowni, (...), Laboratorium (...), a na stanowisku kierownika już wszystkie działy produkcyjne. Przy czym zarówno na stanowisku mistrza jak i kierownika skarżący posiadał swoje pomieszczenie, pakamerę bezpośrednio na hali produkcyjnej, a nie w biurze, aby być blisko produkcji i w razie potrzeby szybko zareagować. Będąc zatrudnionym na stanowisku mistrza jak i kierownika wnioskodawca był również odpowiedzialny za prowadzenie części dokumentacji pracowniczej, przeprowadzanie szkoleń bhp, odpowiadał również za odpowiednie zaopatrzenie w części i materiały, zlecał, nadzorował i kontrolował pracę podległych mu pracowników. Sąd zwrócił również uwagę, że w celu realizacji powierzonych obowiązków skarżący posiadał stosowne zaświadczenia kwalifikacyjne uprawniające nie tylko do eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci na stanowisku dozoru, ale także uprawniające do zajmowania się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci. Świadczy to zatem o bezpośredniej, osobistej pracy wykonywanej przez wnioskodawcę na urządzeniach, sieci i instalacjach. Charakter pracy skarżącego na stanowisku zastępcy kierownika zakładu nr (...) od 1 stycznia 2001 r. do 20 czerwca 2022 r., Sąd ustalił na podstawie informacji pracodawcy w zakresie charakterystyki stanowiska pracy wnioskodawcy w tym okresie, zeznań wnioskodawcy oraz częściowo zeznań świadka K. B.. W związku z modernizacją produkcji i sprowadzaniem nowych urządzeń z W., pracodawca wnioskodawcy uruchamiał nowy zakład produkcyjny nr (...). A. P. objął tam stanowisko zastępcy kierownika, które było stanowiskiem kierowniczym średniego szczebla. W ramach swoich obowiązków dokonywał rozruchu całej linii produkcyjnej tego zakładu. Do bezpośrednich obowiązków wnioskodawcy należało organizowanie i nadzorowanie procesów produkcji płytek ceramicznych, odpowiadał za przydzielania zadań poszczególnym pracownikom oraz nadzorował ich realizację. Na tej podstawie Sąd przyjął, że w okresie tym wnioskodawca wykonywał prace tożsame z obowiązkami wykonywanymi na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu. Reasumując, z materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca w spornych okresach zatrudnienia od 20 listopada 1995 r. do 21 grudnia 2000 r., od 21 czerwca 2002 r. do 30 grudnia 2008 r. na stanowisku kierownika utrzymania ruchu zakładu oraz od 1 stycznia 2001 r. do 20 czerwca 2002 r. na stanowisku zastępcy kierownika zakładu wykonywał pracę polegającą na sprawowaniu bieżącej kontroli międzyoperacyjnej, kontroli jakości produkcji i usług oraz dozorze inżynieryjno – technicznym w wydziale, w którym jako podstawowe wykonywane były prace w warunkach szczególnych, czyli pracę wskazaną w wykazie A, Dział, XIV poz. 24 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku. Organ rentowy w toku postępowania nie przedstawił jednocześnie jakiegokolwiek dowodu podważającego dowody zgłoszone przez wnioskodawcę i nie zakwestionował wskazanych w dowodach okoliczności faktycznych. Biorąc zatem pod uwagę, iż wnioskodawca spełnił wszystkie wymagane przepisami rozporządzenia warunki do uzyskania prawa do rekompensaty w formie dodatku do kapitału początkowego z tytułu pracy w szczególnych warunkach należy uznać, że odwołanie wnioskodawcy zasługuje na uwzględnienie. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 4771

(4)§ 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu A. P. prawo do ustalenia wysokości emerytury z uwzględnieniem prawa do rekompensaty na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 164).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.