Sygn. akt VI Ko 9/26 WYROK 1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2026 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w Wydziale VI Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący - Sędzia Robert Bednarczyk(spr.) 1.1Sędziowie Andrzej Tekieli Daniel Strzelecki Protokolant Karolina Matyjewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. w sprawie M. F. skazanej za czyn z art. 286 § 1 k.k. z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie rozpoznawanej przed Sądem Rejonowym w Bolesławcu o sygn. akt II K 952/23 zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 26 marca 2024 r.; I. na podstawie art. 542 § 1 i 3 k.p.k. wznawia postępowanie wobec skazanej M. F. zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Bolesławcu w sprawie o sygn. akt II K 952/23 zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 26 marca 2024 r.; II. na podstawie art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. k. uchyla wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 26 marca 2024 r.; w sprawie o sygn. akt II K 952/23 zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2019 r. wobec skazanej M. F. i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu jako Sądowi I instancji; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. Ł. kwotę 720 zł tytułem kosztów obrony w postępowaniu wznowieniowym oraz dalsze 165 zł 60 gr podatku od towarów i usług IV. kosztami postępowania wznowieniowego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UWP Sygnatura akt VI Ko 9/26
- Oznaczenie orzeczenia sądu Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 26 marca 2024 r w sprawie II K 952/23
- USTALENIE FAKTÓW 2.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany lub zarzucany oskarżonemu M. F. Przestępstwo z art. 286 § 1 kk Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty Stan zdrowia psychicznego skazanej w czasie popełnienia zarzucanego mu czynu i w toku postępowania: Z treści przeprowadzonych w innych postepowaniach opinii sądowo – psychiatrycznych wynika, że M. F. z powodu rozpoznanej schizofrenii w trakcie prowadzonych w zbliżonym okresie postępowań karnych nie była zdolna do prowadzenia samodzielnej obrony oraz że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jej poczytalności w chwili czynu. Opinie sądowo psychiatryczne k. 45-55,56-65, 68-79, 82-99 2.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany lub zarzucany oskarżonemu Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione. Dowód Numer karty
- Ocena DOWODów 3.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Opinie sądowo psychiatryczne Opinie sporządzone w oparciu o dokumentację lekarską, akta sprawy i badanie M. F., przez lekarzy psychiatrów są rzetelne i jasne. Nie zachodzą przy tym okoliczności, o jakich mowa w art. 201 kpk a co za tym idzie brak jest podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. 3.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1 albo 2.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU 0.14.
- Wznowienie postępowania Przyczyna i zakres wznowienia Podstawa prawna Oskarżona nie miała w postępowaniu obrońcy, którego udziału był obowiązkowy art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k Zwięźle o powodach wznowienia Zgodnie z regulacją zawartą w art. 542 § 1 i 3 k.p.k., przesłanką do wznowienia postępowania z urzędu jest ujawnienie się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (pod warunkiem, że nie były one dotąd przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji – art. 542 § 4 k.p.k.), przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt. 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. Bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia - o której jest mowa w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k., a nadto w zw. z art. 79 § 4 k.p.k. - zachodzi, gdy w postępowaniu przed sądem oskarżony nie miał obrońcy lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy wówczas, gdy:
- organ procesowy powziął wątpliwości co do tego, czy sprawca mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem (art. 31 § 1 k.k.) albo, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem nie była w znacznym stopniu ograniczona (art. 31 § 2 k.k.), a także wówczas, gdy co prawda brak wątpliwości wskazanych wyżej, ale istnieją one, w ocenie organu procesowego, co do tego, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na jego udział w postępowaniu, a jeśli nawet tak, to czy może w tym stanie zdrowia prowadzić samodzielną, rozsądną obronę i w celu wyjaśnienia którejkolwiek z tych wątpliwości dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów (art. 202 § 1 k.p.k.) - od momentu powzięcia tych wątpliwości, a więc również przed złożeniem przez biegłych opinii;
- biegli lekarze psychiatrzy stwierdzili, iż sprawca nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem (art. 31 § 1 k.k.), a także gdy stwierdzili, że w czasie popełnienia przestępstwa jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona (art. 31 § 2 k.k.), a także wówczas, gdy biegli wprawdzie nie stwierdzili zniesionej lub ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności sprawcy tempore criminis, ale organ procesowy nadal ma wątpliwości w tej kwestii i podejmuje dalsze czynności, zmierzające do zweryfikowania zasadności tych wątpliwości;
- nie zachodzą wprawdzie okoliczności wymienione wyżej w pkt 2, ale z opinii biegłych lekarzy psychiatrów wynika, że ze względu na stan zdrowia psychicznego oskarżonego tempore procedendi nie jest on w stanie brać udziału w postępowaniu lub, co najmniej, nie może bez pomocy obrońcy prowadzić rozsądnej obrony albo - pomimo braku zastrzeżeń ze strony biegłych lekarzy psychiatrów także i w którejkolwiek z tych kwestii - organ procesowy nie usunął swych wątpliwości i zmierza do ich potwierdzenia lub wykluczenia. (OSNKW 2010/8/65, Prok.i Pr.-wkł. 2010/10/3, Biul.SN 2010/7/17-18). W realiach niniejszej sprawy w sposób niezawiniony przez Sąd Rejonowy doszło do naruszenia prawa do obrony skazanej M. F.. Sąd bowiem rozpoznając sprawę na rozprawie głównej procedował pod nieobecność prawidłowo zawiadomionej oskarżonej i nie mógł tym samym podjąć wątpliwości o jakich mowa w art. 31 § 1 i 2 k.k., jak i co do tego, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonej pozwalał na jej udział w postępowaniu, a jeśli nawet tak, to czy mogła w tym stanie zdrowia prowadzić samodzielną, rozsądną obronę. W tej sytuacji Sąd Rejonowy nie dopuścił dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów (art. 202 § 1 k.p.k.), przy czym wskazać należy, że przesłuchiwana w toku postępowania przygotowawczego oskarżona nie podała jakichkolwiek okoliczności, które by budziły wątpliwości co do jej stanu zdrowia psychicznego. Natomiast okoliczności wynikające z dokumentów zgromadzonych przez Sąd Okręgowy w postępowaniu wznowieniowym uzasadniały konieczność ustanowienia oskarżonej obrońcy z urzędu na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., jak również zasięgnięcie opinii biegłych psychiatrów na okoliczności poczytalności oskarżonej w chwili popełnienia zarzucanego czynu. Mowa tu o opiniach sądowo-psychiatrycznych, pozyskanych w sprawie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w sprawie III K 626/24, Sądu Rejonowego w Głogowie w sprawie II K 1184/25 oraz Sądu Rejonowego w Tczewie w sprawie II K 583/
- Z opinii tych jednoznacznie wynika, że skazana jest osoba chorą psychicznie z rozpoznaniem schizofrenii a stan jej zdrowia nie pozwala na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Uchybienie tym obowiązkom stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. i stosownie do art. 542 § 1 i 3 k.p.k. skutkowało koniecznością wznowienia przedmiotowego postępowania. Z tych samych powodów stosownie do art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Sąd Okręgowy uchylił wskazane wyżej orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu jako Sądowi I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy pozyska opinię biegłych z dziedziny psychiatrii a w razie potrzeby także psychologa celem ustalenia poczytalności oskarżonej w chwili czynu, wyznaczy jej obrońcę z urzędu i przeprowadzi rozprawę główną z zapewnieniem M. F. udziału w niej obrońcy. 0.14.
- Rodzaj rozstrzygnięcia na skutek wznowienia 0.14.2.
- Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Przyczyna i zakres Podstawa prawna Stosownie do treści art. 547 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Sąd Okręgowy uchylił wskazane wyżej orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bolesławcu jako Sądowi I instancji. Art. 542 § 3 kpk w zw. z art. 439§ 1 pkt.10 kpk Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Powody uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w Bolesławcu wskazane zostały w sekcji. 4.1 Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy, ustanowi oskarżonej obrońcę z urzędu. Następnie Sąd ten prowadzi w całości postępowanie dowodowe, w tym także pozyska opinię sadowo-psychiatryczną, w razie potrzeby także z udziałem biegłego psychologa, co do poczytalności M. F. w czasie zarzucanego jej czynu oraz możliwości wzięcia przez nią udziału w rozprawie głównej.. W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd ten wyda odpowiednie rozstrzygnięcie. 0.14.2.
- Uchylenie orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego Przyczyna i zakres Podstawa prawna uchylenia orzeczenia Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i uniewinnienia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej uniewinnienia 0.14.2.
- Uchylenie orzeczenia i umorzenie postępowania Przyczyna i zakres Podstawa prawna uchylenia orzeczenia Zwięźle o powodach uchylenia orzeczenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 0.14.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Pkt. III i IV O kosztach postępowania orzeczono stosownie do przepisów art. 639 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k., zaś na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy koszty obrony skazanego w postępowaniu wznowieniowym, ich wysokość opierając o przepis § 17 ust. 4 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. (Dz. U. z 2019 r. poz. 18).
- PODPIS