IV U 429/24

Sygnatura akt IV U 429/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 24 marca 2026 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania V. V. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w A. z dnia 10 października 2024 r., znak: (...) o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej w związku z pogorszeniem stanu zdrowia I oddala odwołanie, II zasądza od powoda V. V. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w A. kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Powód V. V. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w A. z dnia 10 października 2024 rok, znak (...), którą organ rentowy odmówił powodowi przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej w związku z pogorszeniem stanu zdrowia i wniósł o jej zmianę poprzez ustalenie pogorszenia się stanu zdrowia i zwiększenia uszczerbku na zdrowiu o ponad 10%. W uzasadnieniu powód podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, jak również wskazał, że ze względu na znaczne pogorszenie stanu zdrowia, stopień doznanego przez niego uszczerbku uległ zwiększeniu. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w A. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji oraz podniesiono, iż w odwołaniu nie wskazano nowych istotnych okoliczności dotyczących procentowego uszczerbku na zdrowiu powoda i brak tym samym podstaw do ustalenia uszczerbku w wartości wyższej niż orzeczony przez Komisję Lekarską ZUS z dnia 2 października 2024 roku. Zdaniem organu rentowego u powoda nie doszło do pogorszenia się stanu zdrowia o co najmniej 10%, co pozwalałoby na przyznanie świadczenia. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód V. V. w pracy zawodowej jako górnik dołowy (w latach (...)) narażony był na działanie pyłów zwłókniających. Od (...)roku powód jest na emeryturze. W wyniku przeprowadzonej diagnozy w 1994 roku w Poradni Medycyny Pracy u powoda zdiagnozowano pylicę drobnoguzkową płuc 1q i przedłużające się zapalenie płuc. Następnie, Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 listopada 1995 roku stwierdzono u powoda chorobę zawodową - pylicę płuc. Od 2003 roku rozpoznawana jest u powoda pylica drobnoguzkowa 2q. Powód pozostaje od około 8 lat pod kontrolą pulmonologa z powodu astmy oskrzelowej. W 2023 roku powód leczony był w Oddziale Chorób Wewnętrznych z powodu zatorowości płucnej. W kwietniu 2024 roku przebywał w Oddziale Pulmonologii w celu oceny wydolności układu oddechowego, a na przełomie 2023/2024 roku w Oddziale (...) Kardiologicznej w związku z przewlekłą niewydolnością serca. W grudniu 2024 roku w trakcie gastroskopii usunięto powodowi polip żołądka, natomiast w styczniu 2025 roku w trakcie kolonoskopii usunięto powodowi polipy jelita grubego. Powód cierpi na schorzenia układu krążenia w postaci nadciśnienia tętniczego oraz choroby niedokrwiennej serca, pozostając z tego tytułu w stałym leczeniu specjalistycznym. W aktualnym stanie zdrowia powód skarży się na duszność wysiłkową, wzmożoną męczliwość, suchy kaszel, pobolewania w klatce piersiowej po kaszlu. W latach 1976-1995 (tj. przez 19 lat) powód pozostawał czynnym palaczem tytoniu. Dodatkowo u powoda rozpoznano otyłość pokarmową oraz drobne żylaki podudzi. Decyzją nr (...) z dnia 9 listopada 1994 roku stwierdzono u powoda chorobę zawodową - pylicę płuc. Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 21 grudnia 1994 roku ustaliła 60% stałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową z dnia 9 listopada 1994 roku. Ł. 11 lipca 2024 roku powód złożył wniosek o przyznanie jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej, wobec pogorszenia stanu zdrowia. Orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 4 września 2024 roku ustalono, iż uprzednio orzeczony 60% uszczerbek na zdrowiu powoda nie uległ pogorszeniu. Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 2 listopada 2024 roku podtrzymała ustalenie co do istnienia 60% uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową. Wobec powyższego decyzją z dnia 10 listopada 2024 roku ZUS odmówił powodowi jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej w związku z pogorszeniem stanu zdrowia, wobec niestwierdzenia pogorszenia stanu zdrowia o co najmniej 10%. Stan ogólny powoda jest dobry. Jest samodzielny ruchowo, samodzielny w obsłudze, w dobrym kontakcie słowno-logicznym. W badaniu fizykalnym nie stwierdzono u powoda zmian osłuchowych nad polami płucnymi ani cech niewydolności układu oddechowego. Nie występuje u powoda duszność spoczynkowa, sinica, kaszel, a tor oddychania jest prawidłowy. W obrazie radiologicznym widoczne są zacienienia drobnoguzkowe o charakterze pyliczym, jednak stopień zaawansowania zmian 2q pozostaje stabilny od 2003 roku i nie wykazuje progresji. Wydolność oddechowa płuc mieści się w granicach normy. Badanie spirometryczne przeprowadzone na Oddziale Pulmonologii wykazało łagodną obturację, która ustępuje w próbie rozkurczowej. Powyższe zaburzenia wentylacji należy wiązać z astmą oskrzelową, a nie z pylicą płuc. Obecnie pylica przebiega bez przyrostu zmian radiologicznych, przy zachowaniu prawidłowej wydolności oddechowej i wentylacyjnej. Dolegliwości zgłaszane przez powoda wynikają z zastoinowej niewydolności serca i nie są następstwem pylicy płuc. Wysokość uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową - pylicą płuc wynosi 60%. Stopień zaawansowania zmian pylicznych 2q. Aktualnie brak podstaw do stwierdzenia pogorszenia stanu zdrowia w związku z chorobą zawodową - pylicą płuc. Pogorszenie parametrów krążenia płucnego, objawiające się niewydolnością prawokomorową serca nie wykazuje związku przyczynowego z pylicą płuc. To nie pylica, lecz pozostałe schorzenia układu oddechowego stały się przyczyną pogorszenia stanu zdrowia powoda w 2024 roku. Dowód: - akta ZUS - w załączeniu - opinia biegłej sądowej pulmonolog k. 25-27 - opinia biegłego kardiologa k. 53-54 Odnosząc się do przedłożonej przez powoda opinii biegłego kardiologa w sprawie prowadzonej przez Sąd Okręgowy (...)Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o sygn. akt(...) (...)/24 (k. 36-37) Sąd wskazuje, iż biegły kardiolog dr n. med. O. D. w swej opinii jednoznacznie wskazał, iż rozstrzygnięcie o stanie zdrowia powoda leży w gestii biegłego pulmonologa, który to biegły wypowiedział się w niniejszej sprawie (opinia biegłego pulmonologa - k.25-27). Podkreślenia wymaga, iż biegły kardiolog dr n. med. O. D. został powołany również w niniejszej sprawie (opinia biegłego kardiologa k. 53-54) i odniósł się do wydanej przez siebie opinii w sprawie sygn. akt (...) (...)/24 – już po wydanej opinii biegłego pulmonologa w niniejszej sprawie - przyjmując, że pogorszenie parametrów krążenia płucnego, wyrażające się prawokomorową niewydolnością serca nie ma związku z pylicą płuc. Biegły stwierdził, że to nie pylica, a pozostałe schorzenia układu oddechowego przyczyniły się do pogorszenia stanu zdrowia powoda w 2024 roku. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył: Odwołanie podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, w tym z akt organu rentowego i dokumentacji medycznej powoda. Ponadto stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych. Istota niniejszego sporu sprowadzała się do ustalenia zakresu uszczerbku na zdrowiu powoda pozostającego w wyłącznym związku przyczynowym z chorobą zawodową w postaci pylicy płuc. Podkreślenie powyższego jest niezbędne ze względu na współistnienie u powoda innych schorzeń przewlekłych, takich jak: astma oskrzelowa, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową lewej komory i przewagą niewydolności prawokomorowej, poszerzenie pnia tętnicy płucnej, cechy przeciążenia/niewydolności prawej komory, nadciśnienie tętnicze oraz wtórne nadciśnienie płucne. Należy również uwzględnić stan po przebytej gruźlicy płuc, zatorowości płucnej, stanie po usunięciu polipa żołądka, polipów jelita grubego, a także otyłość pokarmową i żylaki podudzi. Nie bez znaczenia dla ogólnego stanu organizmu powoda pozostaje również fakt, że przez 19 lat powód był czynnym palaczem tytoniu. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. A zatem wysokość odszkodowania uzależniona jest od uszczerbku na zdrowiu, bez zastosowania kryteriów jego oceny wskazanych w uzasadnieniu odwołania jak pogorszenie komfortu życia, czy inna krzywda, która dotknęła powoda na skutek choroby zawodowej. Do realizacji roszczeń z takich przesłanek otwierają drogę przepisy prawa cywilnego związane z dochodzeniem zadośćuczynienia. Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Zaś oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Wysokości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustala się według załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania. Jak wynika z opinii biegłej sądowej pulmonolog, uszczerbek na zdrowiu powoda prawidłowo został oceniony przez lekarza orzecznika i Komisję Lekarską ZUS w związku z chorobą zawodową na 60% i aktualnie brak jest podstaw do stwierdzenia pogorszenia stanu zdrowia w związku z chorobą zawodową - pylicą płuc. Jak wynika z opinii biegłego kardiologa to nie pylica, lecz pozostałe schorzenia układu oddechowego stały się przyczyną pogorszenia stanu zdrowia powoda w 2024 roku. W opiniach biegli dokonali rzetelnej i wnikliwej analizy stanu zdrowia powoda, zawarli pełne i jasne uzasadnienia. Należy wskazać, iż biegły sądowy obowiązany jest orzekać zgodnie z wiedzą medyczną, posiadanymi kwalifikacjami i obowiązującymi przepisami. Dlatego, zdaniem Sądu, sporządzonym opiniom nie można odmówić rzetelności i fachowości co do medycznej oceny stanu zdrowia powoda. Podkreślić należy, że Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Zgodnie zaś z utrwalonym w tej mierze poglądem Sądu Najwyższego - opinie biegłych lekarzy mogą być oceniane przez Sąd wyłącznie przez pryzmat ich zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego oraz wiedzy powszechnej, wystarczające dla uznania bądź nie uznania opinii biegłego za przekonywującą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2005r., II CK 572/04, Lex nr (...)). Opinia biegłego sądowego podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przymiotów kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków. Dlatego też Sąd podzielił dokonane w opiniach ustalenia i przyjął je za podstawę swojego orzeczenia ustalając, iż uszczerbek na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową - pylicą płuc wynosi 60%. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. odwołanie oddalono. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Należy wskazać, iż ubezpieczony zwolniony jest od kosztów sądowych, natomiast w razie przegrania procesu musi liczyć się z potrzebą zapłaty na rzecz strony wygrywającej kosztów procesu, czyli takich jakie poniosła ona do celowej obrony swych praw przed sądem.