← Polska

IV Ka 61/26

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 61/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu

§ 4

in fine kk wysławia typ czynu zabronionego, należy rozważyć przedmiot ochrony tego przestępstwa. Bez wątpienia zasadniczym przedmiotem ochrony jest bezpieczeństwo w komunikacji, które może zostać zagrożone poprzez uczestniczenie w niej, w charakterze prowadzącego pojazd mechaniczny, osoby wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w związku ze skazaniem za przestępstwo. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości w kontekście zamieszczenia tego przepisu w rozdziale XXI kodeksu karnego, grupującym przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Natomiast ubocznym przedmiotem ochrony, wynikającym ściśle ze znamion typu czynu, jest także autorytet wymiaru sprawiedliwości, który sprawca narusza niewykonując wcześniej orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, okazując tym samym lekceważenie dla wyroków sądowych. W przypadku przestępstw posiadających tzw. główny i uboczny (dodatkowy) przedmiot ochrony, podstawą ustalenia przynależności porównywanych typów przestępstw do tego samego rodzaju może być każde z atakowanych nimi dóbr, bez znaczenia, czy mieści się ono w głównym, czy ubocznym przedmiocie ochrony. Jeżeli zatem oskarżonemu uprzednio prawomocnie przypisano nie tylko czyn polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, ale także – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, to przestępstwo takie, kwalifikowane z art.

§ 4in fine kk w zw.

z § 1 tego przepisu, jest przestępstwem podobnym – w rozumieniu art. 115 § 3 kk – do popełnionego następnie występku niezastosowania się do zakazu prowadzenia pojazdów stypizowanego w art. 244 kk (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2020 roku w sprawie o sygn. akt IV KK 737/19 ). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, wprawdzie oskarżony był wcześniej skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wydanym w dniu 05 października 2023 roku w sprawie o sygn. akt. II K 1007/23 (utrzymanym w mocy wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 grudnia 2023 roku w sprawie IV Ka 719/23 ) za czyn z art.

§ 4

kk na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 22 stycznia 2024 roku do 19 lipca 2024 roku, ale za przypisany mu zaskarżonym wyrokiem czyn nie odpowiada w warunkach recydywy z art. 64§1kk. Przyjęta kwalifikacja prawna z art.

§ 4

kk w sprawie II K 1007/23 wynikała z ustalenia w opisie przypisanego czynu, że R. O. ,,był wcześniej prawomocnie skazany za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym w stanie nietrzeźwości tj. za przestępstwo z art. 177 § 2 kk w zw. z art. 178 § 1 kk wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 marca 2013 roku w sprawie o sygnaturze II K 927/12” ( K- 37 – odpis wyroku). Brak jest w opisie czynu przypisanego oskarżonemu ustalenia, że dopuścił się zarzuconego mu przestępstwa w w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego opisanym przez sąd rejonowy prawomocnym wyrokiem (II K 927/12). Prawidłowe są ustalenia sądu meriti, że o podobieństwie przestępstw w zakresie czynów z art.

§ 4k.k.

i art. 244 k.k. można mówić tylko wtedy gdy - oskarżonemu uprzednio prawomocnie przypisano nie tylko czyn polegający na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, ale także - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. A contrario – jeżeli do przypisania odpowiedzialności z art.

§ 4k.k.

doszło z uwagi na inny warunek ujęty w treści tego przepisu – nie można mówić iż spełniony jest warunek podobieństwa, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Sąd okręgowy nie może na tym etapie postępowania dokonać korekty ustaleń przyjętych w przypisanym oskarżonemu czynie prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wydanym w dniu 05 października 2023 roku w sprawie o sygn. akt. II K 1007/23. Prokurator mógł ww. wyrok zaskarżyć w ustawowym terminie wnosząc o jego zmianę w tej części, gdyż jego opis nie był pełny. Sąd okręgowy mógłby natomiast na tym etapie postępowania przypisać oskarżonemu popełnienie przypisanego w zaskarżonym wyroku mu czynu w warunkach recydywy z art. 64§1 kk, gdyby zachodziły przesłanki z ww. przepisu w związku z prawomocnym skazaniem oskarżonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wydanym w dniu 27 marca 2013 roku w sprawie o sygn. akt II K 927/12, którym, został skazany między innymi za czyn z art.

§4kk na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i za czyn z art.

177§2 kk w zw. z art. 178§1 kk na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzekł za oba przypisane czyny łączny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 8 lat. Karę pozbawienia wolności z przedmiotowej sprawy R. O. odbywał od 13 stycznia 2014 roku do 28 maja 2016 roku (k- 35 obliczenie kary). Popełniając przypisany mu czyn zaskarżonym wyrokiem w dniu 21 sierpnia 2025 roku oskarżony działał po upływie 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 927/12 za umyślne przestępstwo podobne (art.

§ 4kk).

Reasumując w realiach przedmiotowej sprawy nie można przyjąć, że oskarżony popełnił przypisany mu czyn w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk. Wniosek O zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie opisu czynu i jego kwalifikacji prawnej, jak przyjęta w akcie oskarżenia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Skoro niezasadny okazał się zarzut podniesiony w punkcie pierwszym

(1)apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego przez prokuratora, to brak było podstaw do zmiany orzeczenia w sposób postulowany przez skarżącego. 3.
  1. Zarzut drugi (2- numeracja przyjęta przez sąd okręgowy) podniesiony w apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego przez prokuratora dotyczył rażącej niewspółmierności kary wymierzonej oskarżonemu za czyn z art. 244 kk w stosunku do wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu przypisanego ww. w odniesieniu do jego dotychczasowego sposobu życia, a zwłaszcza uprzedniej wielokrotnej karalności za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i popełnienia przypisanego czynu w warunkach art. 64 § 1 kk popełnionego w okresie obowiązującego dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, co w konsekwencji powoduje, że wymierzona kara nie spełni swych zapobiegawczych i wychowawczych celów, jakie powinna osiągnąć wobec oskarżonego oraz nie realizuje potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd okręgowy w tym składzie podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, że zarzut rażącej niewspółmierności kary jako zarzut z kategorii ocen zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy pomiędzy karą orzeczoną przez sąd I instancji a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary, istnieje wyraźna, istotna, „bijąca wręcz po oczach” różnica. Oznacza to, że zarzut określony w art. 438 pkt 4 kpk zasługuje na uwzględnienie wówczas gdy spełnione są łącznie dwa warunki. Pierwszy z nich to wskazana wyżej, wyraźna, istotna różnica pomiędzy karą orzeczoną a karą jaką należałoby orzec w instancji odwoławczej, a drugi to stwierdzenie naruszenia przez sąd meriti dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 KK, co może nastąpić poprzez pominięcie określonych okoliczności o charakterze obciążającym lub łagodzącym lub też nie nadanie tym okolicznościom właściwego znaczenia przy określaniu rodzaju i wymiaru kary wobec osoby oskarżonej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21.09.2021 r., II AKa 252/20). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, oskarżony nie dostosował się do orzeczonego przez sąd wobec niego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Wprawdzie tłumaczył się koniecznością zrobienia zakupów, w tym kupna leków, jednak nie była to jakaś nadzwyczajna sytuacja, aby zdecydować się na jazdę samochodem. Oskarżony i jego konkubina z pewnością mają rodzinę, czy znajomych, którzy mogli udzielić im pomocy i wsparcia. Podnieść należy, że oskarżony był uprzednio wielokrotnie karany za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przebywał w warunkach izolacji penitencjarnej i z dotychczasowych skazań nie wyciągnął właściwych wniosków. W ocenie sądu odwoławczego wymierzenie oskarżonemu (przy jego dotychczasowej karalności) samoistnej kary grzywny ( przy zastosowaniu art. 37a § 1 kk) jest nieuzasadnionym ,,premiowaniem” sprawcy czynu o wysokim stopniu społecznej szkodliwości rażąco łagodną karą. Czyn z art. 244 kk jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat
  2. W ocenie sądu odwoławczego wymierzona kara 4 miesięcy pozbawienia wolności, zbliżona do dolnej granicy, jest adekwatna do społecznej szkodliwości przypisanego czynu, stopnia winy oskarżonego i jego dotychczasowej karalności. Oskarżony musi mieć świadomość, że w razie popełnienia kolejny raz analogicznego czynu, z dużym prawdopodobieństwem będzie skazany na bezwzględną karę pozbawienia wolności i w wyższym wymiarze, niż w przedmiotowej sprawie. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary 8 miesięcy pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek zasługiwał na częściowe uwzględnienie, bowiem orzeczona przez sąd meriti kara grzywny (wolnościowa) była niewspółmiernie rażąco łagodna do okoliczności podmiotowo - przedmiotowych przypisanego czynu oskarżonemu. Sąd okręgowy nie uwzględnił wniosku apelanta o wymierzenie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, gdyż nie przypisał oskarżonemu popełnienia czynu z art. 244 k w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk.
  3. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
  4. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
  5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
  6. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
  7. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok skazujący oskarżonego za czyn z art, 244 kk, zakaz prowadzenia pojazdów, świadczenie pieniężne. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd okręgowy po dokonanej zmianie odnośnie kary wymierzonej oskarżonemu, w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Sprawstwo oskarżonego odnośnie popełnienia czynu z art. 244 kk nie było negowane. W sprawie brak było podstaw do przyjęcia działania oskarżonego w warunkach recydywy z art. 64 § 1 kk. Nie budziły wątpliwości rozstrzygnięcia w zakresie zakazu prowadzenia pojazdów i świadczenia pieniężnego. 1.
  8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
  9. Przedmiot i zakres zmiany Sąd okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1.- uzupełnił podstawę prawną skazania w punkcie 1 o art. 4 § 1 kk (w brzmieniu przepisów Kodeksu karnego obowiązujących na datę 21 sierpnia 2025 roku), 2.- w miejsce wymierzonej w punkcie 1 kary 300 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych, na podstawie art. 244 kk wymierzył oskarżonemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. Zwięźle o powodach zmiany Sąd okręgowy przyjął, że przepisy Kodeksu karnego obowiązujące w dacie popełnienia czynu przypisanego oskarżonemu były względniejsze dla sprawcy. Przepis art. 43a § 3 kk w brzmieniu ustawy z dnia 4 grudnia 2025 roku (Dz. U z 2025 r. poz.1872), która weszła w życie od 29 stycznia 2026 roku stanowi, że w razie skazania sprawcy między innymi za przestępstwo określone w art. 244 kk, jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 kk na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10 000 złotych. Poprzednio obowiązujące przepisy pozwalały na orzeczenie świadczenia pieniężnego w stosunku do oskarżonego w wysokości 5000 złotych. 1.Sąd okręgowy podzielając zarzut podniesiony przez apelanta w punkcie drugim apelacji w miejsce wymierzonej R. O. kary 300 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych, na podstawie art. 244 kk wymierzył oskarżonemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności. 2.Aktualne są rozważania sądu okręgowego zawarte w punkcie 3.2 uzasadnienia. 5.2.
  10. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.
  11. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
  12. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
  13. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
  14. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
  15. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
  16. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
  17. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.
  18. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
  19. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim 1.O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk. Sąd okręgowy zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 120 złotych z tytułu opłaty za obie instancje i kwotę 20 złotych z tytułu zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze. Wysokość opłaty została ustalona stosowanie do art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. z 1983 r., Nr 49 poz. 223 z późn.zm).
  20. PODPIS 1.
  21. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Skarżone jest na niekorzyść oskarżonego rozstrzygnięcie w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu oraz w zakresie wymierzonej kary. 0.1.1.3.
  22. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☒co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
  23. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 0.1.1.
  24. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.