IV Kz 281/26

Sygnatura akt IV Kz 281/26 Legnica, dnia 8 lipca 2026 r. Sygnatura akt oskarżyciela: 4331-4.Ds.110.2025 POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Legnicy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Paweł Pratkowiecki Protokolant: St. sekr. sąd. Agnieszka Pasowicz w sprawie Ł. Z. oskarżonego o przestępstwo z art. 207 § 1a k.k. i inne odnośnie zażaleń wniesionych przez pełnomocników oskarżycieli posiłkowych na postanowienie Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 19 czerwca 2026 r. o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. p o s t a n a w i a zażalenia pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy nie uwzględnił złożonego w toku postępowania jurysdykcyjnego wniosku pełnomocników oskarżycieli posiłkowych o zastosowanie wobec oskarżonego środka zapobiegawczego w postaci obowiązku opuszczenia lokalu i zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych. Na powyższe postanowienie zażalenia złożyli pełnomocnicy oskarżycieli posiłkowych i wnieśli o jego zmianę i zastosowanie wspomnianych środków. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenia są niedopuszczalne z mocy ustawy. Decyzja o zastosowaniu w toku postępowania jurysdykcyjnego środka zapobiegawczego, może być podjęta przez sąd wyłącznie z urzędu. To zaś oznacza, że wniosek oskarżycieli w tym przedmiocie należało uznać za złożony w trybie art. 9 § 2 k.p.k. Stanowił on jedynie sygnał do rozważenia potrzeby zastosowania środka zapobiegawczego i nie wiązał Sądu Rejonowego, a przez to nie wymagał podjęcia czynności procesowych, jeśli sąd nie widział potrzeby orzekania w tym przedmiocie. W szczególności Sąd Rejonowy nie miał obowiązku wydawania w takiej sytuacji postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosku i nie powinien wydać takiego postanowienia ( por. m.in.: uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z 24 maja 2005 r., sygn. I KZP 5/05, OSNKW 2005/6/48, a ostatnio m.in. końcowy fragment uzasadnienia zarządzenia sędziego Sądu Najwyższego z 16 lipca 2025 r., sygn. III KO 88/25, OSNK 2025/10/71). Należało poprzestać na poinformowaniu stron w czasie rozprawy, że sąd nie znalazł podstaw do zastosowania środka zapobiegawczego i uczynić w tym zakresie stosowną wzmiankę w protokole. Oczywiście argumenty zamieszczone we wniosku sygnalizacyjnym złożonym w trybie art. 9 § 2 k.p.k. powinny być przez sąd rozważone, gdyż mogą stanowić impuls do zmiany dotychczasowego stanowiska i podjęcia z urzędu (nie na wniosek) decyzji, której wnioskujący się domaga. Jeśli jednak sąd tych argumentów nie podzieli, nie powinien wydawać postanowienia „odmownego”. Powyższe stanowisko Sąd Okręgowy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie sygnalizował już kilkukrotnie i nadal je podtrzymuje ( por.: postanowienia Sądu Okręgowego w Legnicy z 27 lipca 2022 r., sygn. IV Kz 255/22, LEX nr 3380192 oraz z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt IV Kz 22/26, LEX nr 4024406). Reasumując, skoro Sąd Rejonowy wydał (niepotrzebnie) postanowienie odmawiające zastosowania środka zapobiegawczego, to należało rozważyć, czy na takie orzeczenie przysługuje zażalenie. Przepis art. 459 § 1 i 2 k.p.k. stanowi, że zaskarżalne są jedynie postanowienia zamykające drogę do wydania wyroku, dotyczące środka zabezpieczającego oraz inne jeśli ustawa tak stanowi. Postanowienie o odmowie zastosowania środka zapobiegawczego w toku postępowania jurysdykcyjnego, z przyczyn omówionych wyżej, nie należy do żadnej z tych kategorii. W szczególności kwestionowanego orzeczenia nie można uznać za „postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego” w rozumieniu art. 252 § 1 k.p.k. Za takie uznaje się bowiem jedynie postanowienia, które posiadają podstawę prawną i zostały wydane zgodnie z przepisami procedury. Tymczasem, jak już wykazano, postanowienie wydane przez Sąd Rejonowy w ogóle nie powinno zapaść. Ustawa nie może zaś dopuszczać zażalenia na postanowienie, które nie powinno pojawić się w obrocie prawnym ( por:. R. A. Stefański (red.), S. Zabłocki (red.), Komentarz do K.p.k., teza 14 do art. 35, LEX). W konsekwencji zażalenia złożone przez pełnomocników należało uznać za niedopuszczalne z mocy ustawy. Powyższe pokazuje, że błędne było stanowisko zamieszczone w protokole rozprawy z 19 czerwca 2026 r., informujące o wydaniu kwestionowanej decyzji w formie postanowienia, po to, by umożliwić stronom jego zaskarżenie (k-630v). Procedura karna nie daje bowiem możliwości dobierania formy rozstrzygnięcia danej kwestii i decydowania w ten sposób przez przewodniczącego lub sąd, czy ma być ona zaskarżalna, czy też nie. O tym decydują przepisy prawa, a te, jak wykazano wyżej, nie przewidują negatywnego rozstrzygania wniosku z art. 9 § 2 k.p.k. w formie „zaskarżalnego postanowienia”. Omawiane stanowisko było więc wewnętrznie sprzeczne – z jednej strony Przewodniczący słusznie dostrzegł, że odpowiednia decyzja (informacja dla stron) powinna zapaść w formie niezaskarżalnego zarządzenia (wzmianki w protokole), ale zarazem doprowadził do wydania jej przez sąd w formie postanowienia i pouczył strony o sposobie zaskarżenia. Z wszystkich tych przyczyn orzeczono, jak na wstępie.