← Polska

II K 643/25

UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 643/25 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza. 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.1.1. O. D. I. W dniach 22 marca 2024 r., 16 kwietnia 2024 r. oraz 19 kwietnia 2024 r. działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie pomówił (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o postępowanie i właściwości, które mogły poniżyć (...) Sp. z o.o. w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania działalności deweloperskiej w ten sposób, że publicznie, za pośrednictwem serwisu internetowego (...) za pomocą należącego do niego konta o nazwie (...) publikował wpisy oraz filmy sugerujące, że (...) Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za utrudnianie ruchu ulicznego oraz codziennego funkcjonowania lokalnej społeczności w rejonie ulicy (...) w Ł., a ponadto zasugerował, że (...) sp. z o.o. nie wystąpiła o wymagane prawem zgody i zezwolenia związane z realizowaną inwestycją deweloperską, a także, że (...) sp. z o.o. prowadzi działalność niezgodnie z prawem i bez dochowania należytej staranności. II. W dniu 24 lipca 2024 r. pomówił (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o postępowanie i właściwości, które mogły poniżyć (...) sp. z o.o. w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania działalności deweloperskiej w ten sposób, że publicznie, za pośrednictwem serwisu internetowego (...) za pomocą należącego do niego strona 1 z 1 konta o nazwie (...) opublikował film sugerujący, że (...) sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za niszczenie infrastruktury, utrudnianie ruchu ulicznego oraz codziennego funkcjonowania lokalnej społeczności w rejonie ulicy (...) w Ł., a także, że (...) sp. z o.o. prowadzi działalność niezgodnie z prawem i bez dochowania należytej staranności. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione Dowód Numer karty (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: (...)) prowadzi działalność gospodarczą o charakterze deweloperskim. Jedną z inwestycji realizowanych przez spółkę jako generalnego wykonawcę była budowa budynku wielorodzinnego przy ul. (...) w Ł., prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę, na nieruchomości położonej w sąsiedztwie istniejącej zabudowy jednorodzinnej. W okresie objętym zarzutami na terenie inwestycji prowadzone były intensywne roboty budowlane. Realizacja inwestycji wiązała się z jej obsługą komunikacyjną, w tym z dojazdami pojazdów ciężkich dowożących materiały budowlane, w szczególności betonowozów. Dojazdy te oraz postoje pojazdów dostawczych i ciężkich maszyn w rejonie ul. (...) i ulic przyległych skutkowały okresowym blokowaniem jezdni i ruchu pieszego. zeznania M. D. 401-402v, 474v-475v zeznania A. V. 475v-476v decyzja Prezydenta m. st. Ł. z dnia 4 września 2023 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę w sprawie budynków mieszkalnych przy ul. (...) w Ł. oraz zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego; 56-61 umowa zawarta z (...) sp. z o.o. w dniu 24 sierpnia 2023 r. na dostawę betonu na teren inwestycji przy ul. (...); 80-82 pliki zawarte na płycie w folderze „Poparcie społeczne dowody oraz Dokumenty I 484 Inwestorem przedsięwzięcia przy ul. (...) i właścicielem nieruchomości była spółka (...), do której należało występowanie o zgody i zezwolenia administracyjne związane z inwestycją. (...) pełniła funkcję generalnego wykonawcy inwestycji. Teren budowy był ogrodzony, a na ogrodzeniu umieszczone były banery reklamowe z logo i danymi (...). (...) nie zatrudniała na budowie własnych pracowników fizycznych i nie dysponowała własnymi pojazdami. Roboty wykonywali podwykonawcy związani ze spółką umowami, w liczbie od 30 do 40 na jedną inwestycję. Beton dostarczała zewnętrzna spółka (...) sp. z o.o. na podstawie umowy zawartej w dniu 24 sierpnia 2023 r. zeznania M. D. 401-402v, 474v-475v zeznania A. V. 475v-476v umowa zawarta z (...) sp. z o.o. w dniu 24 sierpnia 2023 r. na dostawę betonu na teren inwestycji przy ul. (...) 80-82 Dla obsługi transportowej budowy nie został opracowany projekt czasowej organizacji ruchu. Postój pompy do betonu w pasie drogowym w dniu 19 kwietnia 2024 r. odbywał się bez zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Część robót w pasie drogowym, w tym wykonanie przyłączy przez gestorów sieci, prowadzona była na podstawie odrębnych zezwoleń i wiązała się z czasowym zamknięciem jezdni. W związku ze zgłoszeniami oskarżonego dotyczącymi sposobu korzystania z pasa drogowego na wykonawców nakładane były mandaty karne, w tym mandat za najechanie pojazdu na chodnik. Co najmniej jeden z tych mandatów poprzedzał publikację nagrania. zeznania A. V. 475v-476v wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 Oskarżony O. D. prowadzi w serwisie (...) kanał pod nazwą (...), którego celem jest dokumentowanie i publiczne ujawnianie nieprawidłowości związanych z ruchem drogowym. wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 pliki zawarte na płycie w folderze „Poparcie społeczne dowody”; 484 pliki zawarte na płycie w folderze „Poparcie społeczne dowody oraz Dokumenty III, IV i V” 484 Ulica (...) znajdowała się na codziennej trasie przejazdu oskarżonego do pracy, a w jej pobliżu znajdowało się miejsce zatrudnienia jego żony. Zaobserwowane nieprawidłowości oskarżony zgłaszał straży miejskiej, na numer alarmowy 112 oraz do Urzędu Dzielnicy Ł.-Ł.. Po zgłoszeniach oskarżonego kierownik budowy zwrócił się do dostawcy betonu o zachowanie większej ostrożności przez kierowców, a przy cofających betonowozach ustawiona została osoba asystująca. wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 zeznania A. V. 475v-476v pliki zawarte na płycie w folderze „Poparcie społeczne dowody oraz Dokumenty II, IV i V” 484 Budowa była dwukrotnie kontrolowana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nie stwierdził nieprawidłowości. Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy, przeprowadzona na skutek zawiadomienia, wykazała drobne uchybienia w zakresie BHP u podwykonawców, które zostały niezwłocznie usunięte. Po zakończeniu inwestycji wydane zostało pozwolenie na użytkowanie budynku, a wzdłuż ulicy wykonany został na koszt wykonawcy nowy chodnik wraz z pasem zieleni. zeznania M. D. 401-402v, 474v-475v zeznania A. V. 475v-476v pliki zawarte na płycie w folderze „Poparcie społeczne dowody oraz Dokumenty II i V” 484 W dniu 22 marca 2024 r. oskarżony opublikował na kanale (...) materiał wideo zatytułowany „(...)". Na nagraniu widoczne jest logo (...). Film przedstawia sytuację, w której samochód ciężarowy z dźwigiem obsługujący budowę zaparkował na jezdni ul. (...) w sposób uniemożliwiający przejazd samochodom osobowym. Pojazdy mogły kontynuować przejazd wyłącznie wjeżdżając na chodnik, po którym poruszali się piesi. Oskarżony, dokumentując zdarzenie, ustawił rower na chodniku i zawracał pojazdy próbujące wjechać na chodnik. W opisie zamieszczonym pod filmem oskarżony wskazał, że operator lub kierowca ciężarówki nie wystąpił o pozwolenie na zajęcie pasa drogowego, nie wygrodzył ani nie oznakował odpowiednio przestrzeni, a pretensje okolicznych uczestników ruchu kierowane były pod adresem oskarżonego, nie zaś pojazdu blokującego jezdnię. W materiale oskarżony nie odnosił się bezpośrednio do spółki (...). Obok materiału wideo oskarżony zamieścił w serwisie (...) post zawierający link do nagrania. nagranie filmu opublikowanego w serwisie (...) w dniu 22 marca 2024 r. zatytułowanego „(...) 483 wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 W dniu 16 kwietnia 2024 r. oskarżony opublikował na kanale (...) materiał wideo zatytułowany „(...)". Na nagraniu widoczne jest logo (...), które pojawia się przez kilka sekund. Film przedstawia sytuację, w której ciężarówka blokowała pas ruchu ul. (...), uniemożliwiając oskarżonemu przejazd. Oskarżony podjął rozmowę z kierowcą pojazdu, po czym ciężarówka odjechała, umożliwiając przejazd. W opisie pod filmem oskarżony określił tę sytuację jako „złośliwą próbę przejazdu zgodnie z prawem" i wskazał, że jest to „drugie z trzech podejść do tego samego tematu i miejsca". Obok materiału wideo oskarżony zamieścił w serwisie (...) post zawierający link do nagrania. nagranie filmu opublikowanego w serwisie (...) w dniu 16 kwietnia 2024 r. zatytułowanego „(...) 483 wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 W dniu 19 kwietnia 2024 r. oskarżony opublikował na kanale (...) materiał wideo zatytułowany (...). Na nagraniu widoczne jest logo (...). Film przedstawia sytuację, w której na ulicach w rejonie inwestycji przy ul. (...) stały liczne pojazdy ciężarowe, w tym betoniarki, powodując, że inne pojazdy zmuszone były poruszać się po chodniku. Oskarżony zwrócił się do obecnych w pobliżu funkcjonariuszy straży miejskiej i Policji z żądaniem nałożenia mandatów na parkujące pojazdy, wskazując, że jego zdaniem zajmują pas ruchu bez wymaganych zezwoleń. Następnie oskarżony zapytał kierownika budowy, czy inwestycja posiada zgodę na zajęcie pasa drogowego i dlaczego nie został złożony stosowny wniosek o wygrodzenie pasa drogi. Podczas zdarzeń ukazanych na tym nagraniu na miejscu interweniowali funkcjonariusze Policji, którzy wylegitymowali oskarżonego. W opisie pod filmem oskarżony zamieścił komentarz, w którym stwierdził m.in.: „Deweloper wpadł na pomysł, że może zarobić więcej, jeśli pośród wąskich uliczek i zabudowy jednorodzinnej wybuduje »coś większego«. Nie będzie planował miejsca na zaopatrzenie, nie będzie występował o zajęcie pasa drogowego (…) Wykorzysta działkę do granic możliwości, zaleje ją betonem, a wszystkie utrudnienia i niewygody zostaną przeniesione na lokalną społeczność. Infrastruktura będzie dzień po dniu nadwyrężana w imię zysku. To nie jest działalność charytatywna. To jest bezczelność. (…) Na koniec kierownik budowy wyjaśnia, że nie może wykonywać pracy zgodnie z prawem, bo za długo by to trwało i pewnie deweloper tupałby nóżką". Obok materiału wideo oskarżony zamieścił w serwisie (...) dwa posty zawierające link do nagrania. Kierownikiem budowy był A. V.. Przed publikacją filmu oskarżony przeprowadził z nim rozmowę dotyczącą prowadzenia robót i korzystania z pasa drogowego, której fragmenty zamieścił w nagraniu. Począwszy od 22:52 minuty nagrania głos kierownika budowy został zmodulowany. Kierownik budowy nie wypowiedział w dosłownym brzmieniu słów przytoczonych w ostatnim zdaniu opisu filmu. nagranie filmu opublikowanego w serwisie (...) w dniu 19 kwietnia 2024 r. zatytułowanego „(...)”; 483 wydruk ze zrzutu ekranu obrazującego opis filmu zamieszczony przez oskarżonego pod filmem opublikowanym w dniu 19 kwietnia 2024 r. w serwisie internetowym (...); 17 wydruk ze zrzutu ekranu obrazującego wpis umieszczony przez oskarżonego na portalu społecznościowym J. w dniu 19 kwietnia 2024 r. 20 zeznania A. V. 475v-476v wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 W dniu 22 kwietnia 2024 r. fragment materiałów filmowych autorstwa oskarżonego dotyczących budowy przy ul. (...) został wyemitowany przez telewizję (...) w programie (...). W wyemitowanym materiale widoczne były logo, firma i inne dane identyfikacyjne spółki (...). O emisji oskarżony poinformował tego samego dnia we wpisach zamieszczonych na portalu społecznościowym J.. dwa wydruki ze zrzutów ekranu obrazujących wpisy umieszczone przez oskarżonego na portalu społecznościowym J. w dniu 22 kwietnia 2024 r.; 18 i 19 W dniu 24 lipca 2024 r. oskarżony opublikował na kanale (...) materiał wideo zatytułowany „(...)". W pierwszej części nagrania oskarżony streścił zdarzenia udokumentowane w trzech poprzednich filmach dotyczących ul. (...) oraz poinformował odbiorców o skierowaniu do niego przez spółkę pisma wzywającego do zaprzestania naruszeń. Oskarżony przeprowadził rozmowę z kierownikiem budowy. Dalsza część nagrania dokumentuje zdarzenie, w trakcie którego prezes zarządu spółki (...) wyrwał oskarżonemu kamerę, po czym przekazał ją innej osobie w celu skopiowania zgromadzonych na urządzeniu danych, a następnie wjechał samochodem w oskarżonego. W końcowej części materiału oskarżony kontynuuje dokumentowanie przebiegu budowy przy ul. (...). Na nagraniu widoczne są banery z oznaczeniem (...). nagranie filmu opublikowanego w dniu 24 lipca 2024 r. w serwisie (...) zatytułowanego „(...)”; 104 częściowo zeznania M. D. 401-402v, 474v-475v wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 W żadnym z opublikowanych materiałów oskarżony nie stwierdził, że spółka nie uzyskała pozwolenia na budowę. Wypowiedzi oskarżonego dotyczące zgód i zezwoleń odnosiły się do zajęcia pasa drogowego. nagrania filmów opublikowanych w serwisie (...) w dniach 22 marca 2024 r., 16 kwietnia 2024 r., 19 kwietnia 2024 r. i 24 lipca 2024 r. 104, 483 wyjaśnienia oskarżonego O. D. 476v-477 1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano) 1.2.1. O. D. I. W dniach 22 marca 2024 r., 16 kwietnia 2024 r. oraz 19 kwietnia 2024 r. działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wielokrotnie pomówił (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o postępowanie i właściwości, które mogły poniżyć (...) Sp. z o.o. w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania działalności deweloperskiej w ten sposób, że publicznie, za pośrednictwem serwisu internetowego (...) za pomocą należącego do niego konta o nazwie (...) publikował wpisy oraz filmy sugerujące, że (...) Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za utrudnianie ruchu ulicznego oraz codziennego funkcjonowania lokalnej społeczności w rejonie ulicy (...) w Ł., a ponadto zasugerował, że (...) sp. z o.o. nie wystąpiła o wymagane prawem zgody i zezwolenia związane z realizowaną inwestycją deweloperską, a także, że (...) sp. z o.o. prowadzi działalność niezgodnie z prawem i bez dochowania należytej staranności. II. W dniu 24 lipca 2024 r. pomówił (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o postępowanie i właściwości, które mogły poniżyć (...) sp. z o.o. w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania działalności deweloperskiej w ten sposób, że publicznie, za pośrednictwem serwisu internetowego (...) za pomocą należącego do niego strona 1 z 1 konta o nazwie (...) opublikował film sugerujący, że (...) sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za niszczenie infrastruktury, utrudnianie ruchu ulicznego oraz codziennego funkcjonowania lokalnej społeczności w rejonie ulicy (...) w Ł., a także, że (...) sp. z o.o. prowadzi działalność niezgodnie z prawem i bez dochowania należytej staranności. Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione Dowód Numer karty O. D. pomówił (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. o postępowanie i właściwości, które mogły poniżyć ją w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla wykonywania działalności deweloperskiej w ten sposób, że sugerował, iż (...) jest podmiotem odpowiedzialnym za niszczenie infrastruktury, utrudnianie ruchu ulicznego oraz codziennego funkcjonowania lokalnej społeczności w rejonie ulicy (...) w Ł., a nadto że (...) sp. z o.o. nie wystąpiła o wymagane prawem zgody i zezwolenia związane z realizowaną inwestycją deweloperską, a także, że (...) sp. z o.o. prowadzi działalność niezgodnie z prawem i bez dochowania należytej staranności. całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - 2. OCena DOWOdów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.1 i 1.2.1. wyjaśnienia O. D. Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego w całości. Były one spójne, logiczne i konsekwentne, a przede wszystkim w pełni weryfikowalne – niemal każda podana przez oskarżonego okoliczność znajdowała potwierdzenie w obiektywnym materiale dowodowym. Relacja o dokumentowaniu zdarzeń zastanych na miejscu koresponduje z treścią nagrań, twierdzenia o zgłaszaniu nieprawidłowości służbom i do urzędu dzielnicy potwierdza udokumentowana na nagraniu z 19 kwietnia 2024 r. interwencja Policji oraz zeznania A. V., który wprost przyznał, że w następstwie zgłoszenia oskarżonego nałożony został mandat, a wyjaśnienia dotyczące braku zezwoleń na zajęcie pasa drogowego znalazły oparcie w zeznaniach kierownika budowy o braku projektu organizacji ruchu. Za wiarygodnością wyjaśnień przemawia także ich zgodność z utrwalonym, wcześniejszym wzorcem działania oskarżonego – prowadzeniem od dawna kanału poświęconego nieprawidłowościom w ruchu drogowym i kierowaniem analogicznych wystąpień do innych inwestorów – co wyklucza tezę, że aktywność oskarżonego została obliczona na konflikt z tym konkretnym podmiotem. Oskarżony nie umniejszał przy tym swojej roli ani nie ukrywał żadnych okoliczności, w tym autorstwa i treści publikacji, mimo że to one stanowiły podstawę oskarżenia. Skorzystanie przez oskarżonego z prawa do odmowy odpowiedzi na pytania oskarżyciela prywatnego stanowiło realizację jego uprawnień procesowych i pozostawało bez wpływu na ocenę wiarygodności złożonych wyjaśnień. częściowo zeznania M. D. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka w części – co do prowadzonej działalności gospodarczej i jej skali, realizacji inwestycji przy ul. (...), struktury podmiotowej przedsięwzięcia (Ł. jako inwestor i podmiot występujący o zgody administracyjne, (...) jako generalny wykonawca), korzystania z licznych podwykonawców i zewnętrznego dostawcy betonu, przeprowadzonych na budowie kontroli, wykonania nowego chodnika po zakończeniu inwestycji, kierowania do oskarżonego pism wzywających do zaprzestania publikacji oraz przebiegu zdarzenia z 24 lipca 2024 r. w zakresie samego odebrania oskarżonemu kamery. W tym zakresie zeznania świadka są rzeczowe, dotyczą okoliczności znanych mu z racji pełnionej funkcji i korespondują z dokumentami oraz nagraniami. W pozostałym zakresie zeznania świadka na wiarę nie zasługiwały. Sąd nie dał wiary twierdzeniom o motywacji oskarżonego – jakoby jego działalność nastawiona była wyłącznie na generowanie zysku z kontrowersyjnych materiałów i opierała się na prowokacjach. Twierdzenia te nie stanowią relacji o spostrzeżeniach, lecz przypuszczenia i oceny, których świadek – jako strona konfliktu i inicjator postępowania, żywotnie zainteresowany jego wynikiem – nie potrafił osadzić w żadnych konkretach. Znamienne, że na poparcie tezy o „prowokacjach" świadek przywoływał zdarzenie z udziałem innej osoby (prowadzącego kanał (...)), o którym wiedzę czerpał wyłącznie z publikacji internetowych, przyznając wprost, że jego świadkiem nie był i nie wie, jaka była w nim rola oskarżonego. Sąd nie dał również wiary twierdzeniom, że publikowane filmy zawierały informacje nieprawdziwe i były „spreparowane" – pozostają one w sprzeczności z treścią samych nagrań, a nadto są wewnętrznie niespójne: świadek z jednej strony kategorycznie przypisywał materiałom charakter zniesławiający, z drugiej wielokrotnie zasłaniał się niepamięcią ich treści i przyznał, że nie potrafi wskazać, w którym miejscu któregokolwiek filmu miała paść zniesławiająca sugestia, odsyłając ogólnikowo do „widoczności logo". Niewiarygodne były wreszcie zapewnienia, że spółka dysponowała wszystkimi zgodami na zajęcie pasa drogowego – przeczą im zeznania kierownika budowy o braku projektu organizacji ruchu, postoju pompy bez zezwolenia i nałożonym mandacie, a osłabia je dodatkowo sprzeczność w samych zeznaniach świadka, który najpierw twierdził, że o zezwolenia występowała jego spółka, by następnie przyznać, że o zgody występuje właściciel nieruchomości, czyli inny podmiot. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka również w zakresie, w jakim wskazywał on, że oskarżony działał wyłącznie w celach zarobkowych. To, że oskarżony może czerpać dochody z prowadzenia kanału w serwisie (...) – co jest naturalną cechą działalności twórców internetowych, podobnie jak wynagrodzenie jest naturalną cechą pracy dziennikarza – w żaden sposób nie wyklucza jednoczesnego działania w obronie społecznie uzasadnionego interesu. Zarobkowy charakter działalności publicystycznej i jej funkcja społeczna nie pozostają ze sobą w opozycji, a odmienne zapatrywanie prowadziłoby do wniosku, że ochrony wolności wypowiedzi pozbawiony jest każdy, kto z rozpowszechniania informacji uczynił źródło utrzymania, w tym prasa, której działalność ze swej istoty nastawiona jest na zysk. O tym, że cel zarobkowy nie był celem wyłącznym, świadczy ustalony sposób działania oskarżonego, który zgłaszał nieprawidłowości służbom i organom, a więc podejmował czynności niegenerujące żadnych dochodów, zmierzające wprost do usunięcia zagrożeń. częściowo zeznania A. V. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka w części – co do przebiegu budowy i jej obsługi transportowej przez podmioty zewnętrzne, wyników kontroli PINB i PIP, braku projektu organizacji ruchu, nałożonego mandatu, reakcji na zgłoszenia oskarżonego (uczulenie dostawcy betonu, wystawienie osoby asystującej przy cofaniu betonowozów) oraz przebiegu rozmowy z oskarżonym i sposobu wykorzystania jego wypowiedzi w opublikowanym materiale. Wiarygodność zeznań w tej części wzmacnia okoliczność, że świadek – wieloletni współpracownik oskarżyciela prywatnego, zawodowo i lojalnościowo z nim związany – relacjonował także okoliczności dla oskarżyciela jednoznacznie niekorzystne, w tym przyznał, że dla inwestycji nie opracowano projektu organizacji ruchu, że mandat nałożony po zgłoszeniu oskarżonego był zasadny („jeżeli wykonawcy najeżdżali na chodnik i dostali mandat, to prawidłowo") oraz że udokumentowany na nagraniu problem był „problemem logistyki dostawcy". Zeznania te pochodzą przy tym od osoby o najlepszej bezpośredniej wiedzy o funkcjonowaniu budowy, na której świadek przebywał po kilka godzin dziennie. Sąd nie dał natomiast wiary ocenom świadka co do motywacji oskarżonego (jakoby chodziło o „szukanie sensacyjnego materiału" i „nacisk na zysk") – z przyczyn tożsamych jak przy zeznaniach M. D. są to przypuszczenia, a nie spostrzeżenia, formułowane nadto przez osobę, która sama przyznała, że zapoznała się tylko z jednym z opublikowanych filmów, a więc nie dysponowała podstawą do oceny całokształtu działalności oskarżonego. Nie zasługiwało na wiarę również ogólne stwierdzenie, że budowa nie powodowała żadnego zagrożenia ani uciążliwości w ruchu drogowym – pozostaje ono w sprzeczności z treścią nagrań oraz z pozostałymi zeznaniami samego świadka, nałożenie mandatu i potrzebę podjęcia działań zabezpieczających przy cofających betonowozach. Sąd odmówił również wiary zeznaniom świadka w części, w której sugerował on, że działania oskarżonego nastawione były wyłącznie na zysk. Ewentualne uzyskiwanie dochodów z publikowanych materiałów nie pozostaje w sprzeczności z działaniem w obronie interesu społecznego – oba te cele mogą być realizowane równocześnie, tak jak ma to miejsce w przypadku każdej zarobkowej działalności publicystycznej. Wniosku o wyłącznie komercyjnej motywacji oskarżonego nie sposób przy tym pogodzić z faktami, które świadek sam przyznał: zgłoszenia oskarżonego okazywały się zasadne, skutkowały nałożeniem mandatu oraz podjęciem na budowie realnych działań poprawiających bezpieczeństwo, czego świadek nie kwestionował, a co wskazuje, że aktywność oskarżonego przynosiła wymierny efekt ochronny dla lokalnej społeczności, niezależnie od tego, czy równolegle generowała zyski. kopie dokumentów urzędowych znajdujące się w aktach sprawy Dokumenty sporządzone przez uprawnione organy, w granicach ich kompetencji i w przepisanej prawem formie, korzystające z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności ani zgodności kopii z oryginałami, nie podnoszono zarzutu ich podrobienia lub przerobienia, a Sąd nie znalazł podstaw, by wątpliwości takie powziąć z urzędu. Dokumenty te stanowiły podstawę ustaleń co do formalnoprawnych aspektów inwestycji, w tym udzielenia pozwolenia na budowę. kopie dokumentów prywatnych znajdujące się w aktach sprawy Autentyczność dokumentów i pochodzenie zawartych w nich oświadczeń od osób, które je podpisały, nie były kwestionowane przez strony ani nie budziły wątpliwości Sądu. Sąd miał na względzie, że dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte, nie zaś dowód prawdziwości samej treści oświadczenia, dlatego okoliczności z nich wynikające ustalano w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami świadków i nagraniami. W tym zakresie dokumenty te – w tym umowa z dostawcą betonu – tworzyły spójną całość z pozostałymi dowodami i pozwoliły ustalić strukturę stosunków łączących oskarżyciela prywatnego z podmiotami obsługującymi budowę. nagrania znajdujące się na płytach DVD Dowód o kluczowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, pozwalający na zapoznanie się zarówno z przebiegiem zdarzeń w rejonie budowy, jak i z pełną treścią opublikowanych materiałów wraz z ich opisami – a więc z samym przedmiotem zarzutów. Nagrania zostały zaliczone w poczet materiału dowodowego i uznane za ujawnione bez odtwarzania stosownie do art. 405 § 2 i 3 kpk – żadna ze stron nie wnosiła o ich odtworzenie na rozprawie, co jest o tyle zrozumiałe, że treść nagrań pozostawała między stronami bezsporna: opublikowane materiały są powszechnie dostępne w serwisie (...), obie strony odwoływały się do ich treści w swoich stanowiskach procesowych, a spór dotyczył wyłącznie prawnej oceny zarejestrowanych wypowiedzi i obrazów, nie zaś tego, co zostało utrwalone. Nagrania rejestrują zdarzenia w sposób obiektywny, co czyni je dowodem odpornym na zniekształcenia właściwe dowodom osobowym, i to na ich treści Sąd oparł ustalenia co do przebiegu udokumentowanych zdarzeń oraz zawartości opublikowanych materiałów. Sąd miał na uwadze, że filmy są materiałem autorskim, zmontowanym przez oskarżonego, jednak zabiegi redakcyjne (w tym jawna, rozpoznawalna dla każdego odbiorcy modulacja głosu rozmówcy) nie ingerują w warstwę dokumentacyjną nagrań i same stanowiły okoliczność podlegającą ustaleniu, a nie podstawę dyskwalifikacji dowodu. wydruki z mediów społecznościowych Wydruki potwierdzają fakt, daty i treść publikacji zamieszczonych przez oskarżonego w serwisach (...). Ich zgodność z rzeczywistym stanem publikacji nie była kwestionowana przez żadną ze stron, oskarżony potwierdził autorstwo wpisów, a treść wydruków koresponduje ze złożonymi do akt nagraniami, wzajemnie się z nimi uzupełniając. Stanowiły podstawę ustaleń co do sposobu i zasięgu rozpowszechnienia materiałów oraz brzmienia opisów towarzyszących filmom. dokumenty znajdujące się na płycie DVD Autentyczność i treść tych dokumentów nie były kwestionowane przez strony i nie budziły wątpliwości Sądu. Zostały ocenione według tych samych kryteriów co pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach, a okoliczności z nich wynikające pozostawały zgodne z zeznaniami świadków w części uznanej za wiarygodną oraz z wyjaśnieniami oskarżonego, współtworząc spójny obraz stanu faktycznego. 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1.1.1. i 1.2.1. zrzuty ekranu opinii dot. (...) sp. z o.o. zamieszczonych przez użytkowników na portalu internetowym Z. przed i po publikacji filmów oskarżonego; Dowód pozostawał bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zniesławienie jest przestępstwem formalnym (bezskutkowym) – do jego znamion nie należy rzeczywiste poniżenie pokrzywdzonego ani utrata zaufania, lecz jedynie obiektywna możliwość wystąpienia takiego skutku, oceniana według treści samej wypowiedzi. Reakcje internautów nie mogły zatem współkształtować oceny, czy wypowiedzi oskarżonego zrealizowały znamiona czynu. Niezależnie od tego anonimowe wpisy użytkowników portalu nie poddają się weryfikacji ani co do autorstwa, ani co do rzeczywistego związku z publikacjami oskarżonego. Skala ewentualnych negatywnych następstw po stronie oskarżyciela mogłaby mieć znaczenie co najwyżej dla rozstrzygnięć następczych na wypadek przypisania czynu, co wobec uniewinnienia oskarżonego stało się bezprzedmiotowe. zrzuty ekranu z wiadomości e-mail od potencjalnych klientów; Dowód zmierzał do wykazania skutków publikacji w sferze gospodarczej oskarżyciela, tymczasem skutek taki pozostaje poza znamionami przestępstwa z art. 212 § 1 i 2 kk, które ma charakter formalny. Treść korespondencji od osób trzecich nie mogła też niczego wnieść do oceny samej zawartości opublikowanych materiałów, która była między stronami bezsporna i wynikała wprost z nagrań. Wobec uniewinnienia oskarżonego badanie rozmiaru ewentualnych negatywnych następstw po stronie oskarżyciela stało się bezprzedmiotowe. rachunek zysków i strat działalności (...) sp. z o.o. sporządzony na dzień 31 października 2024 r.; Dokument obrazuje wyłącznie wynik finansowy spółki, a więc okoliczność pozostającą poza znamionami zarzucanych czynów – zniesławienie jest przestępstwem bezskutkowym i pogorszenie kondycji ekonomicznej pokrzywdzonego nie stanowi jego znamienia. Nadto samo zestawienie księgowe nie byłoby zdatne do wykazania związku przyczynowego między publikacjami oskarżonego a zmianą wyników spółki, na które wpływ ma nieograniczona liczba czynników rynkowych. Wobec uniewinnienia oskarżonego ocena skali ewentualnych strat oskarżyciela była bezprzedmiotowa. wydruki artykułów dotyczących oskarżonego i wpis oskarżonego na portalu (...) Dowody bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przedmiotem osądu były konkretne, zindywidualizowane w zarzutach zachowania oskarżonego, a nie całokształt jego aktywności publicznej. Oceny i relacje formułowane przez podmioty trzecie w materiałach prasowych nie determinują charakteru działalności oskarżonego ani nie mogą zastąpić własnych ustaleń Sądu, czynionych na podstawie dowodów bezpośrednio dotyczących zarzucanych czynów – nagrań, wyjaśnień i zeznań. informacji i zestawień dot. spółki (...) Sp. z o.o. Materiały te dotyczyły sytuacji wizerunkowej i gospodarczej oskarżyciela prywatnego, a więc sfery ewentualnych następstw publikacji. Następstwa takie nie należą do znamion przestępstwa zniesławienia, będącego przestępstwem formalnym, i nie mogły wpłynąć na ocenę, czy zachowanie oskarżonego znamiona te zrealizowało. W związku z uniewinnieniem oskarżonego okoliczności te nie podlegały badaniu także na potrzeby jakichkolwiek rozstrzygnięć następczych. zestawienia zawierającego spadek oceny (...) Sp. z o.o. w wizytówce Z. Aktualność zachowują uwagi poczynione przy zrzutach ekranu opinii z portalu Z.. Zbiorcza ocena wystawiana przez anonimowych użytkowników internetu nie stanowi znamienia czynu z art. 212 § 1 i 2 kk ani dowodu jego realizacji, nie sposób też na jej podstawie ustalić, czy i w jakim zakresie zmiana oceny pozostawała w związku z publikacjami oskarżonego, a nie z innymi czynnikami. Wobec uniewinnienia badanie rozmiaru tego zjawiska było bezprzedmiotowe. wydruków wiadomości dokumentujących kierowanie gróźb karalnych wobec prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. i jego rodziny Dowód bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kierowanie gróźb karalnych – jakkolwiek naganne i zasługujące na jednoznaczne potępienie – stanowiło zachowania osób trzecich, za które oskarżony nie ponosi odpowiedzialności i które nie były objęte zarzutami. Ich ściganie może następować w odrębnych postępowaniach przeciwko sprawcom tych czynów. Dla oceny znamion zniesławienia, będącego przestępstwem bezskutkowym, reakcje osób trzecich na publikacje pozostawały bez znaczenia, a wobec uniewinnienia oskarżonego nie podlegały badaniu także jako okoliczność obrazująca następstwa jego działania. zdjęć chodników w okolicach inwestycji przy ul. (...) oraz przy ul. (...) w Ł. i innych inwestycji (...) Sp. z o.o. Fotografie dokumentują stan infrastruktury po zakończeniu poszczególnych inwestycji, w tym inwestycji innych niż objęta zarzutami. Zachowanie oskarżyciela polegające na odtworzeniu i ulepszeniu infrastruktury po zakończeniu robót – jakkolwiek zasługujące na pozytywną ocenę – nie dotyczy okresu objętego zarzutami i nie mogło podważyć ustaleń co do stanu istniejącego w datach publikacji, udokumentowanego na nagraniach. Przedmiotem wypowiedzi oskarżonego było bowiem bieżące obciążanie infrastruktury w toku budowy, a nie jej stan docelowy. zgód i pozwoleń dotyczących inwestycji przy ul. (...) w Ł. oraz ul. (...) w Ł. – pozwolenia na budowę, protokołu odbioru inwestycji przez PINB Dokumenty te w części dotyczyły innej inwestycji (przy ul. (...)), nieobjętej zarzutami, w części zaś – jak protokół odbioru inwestycji – odnosiły się do etapu następującego po zakończeniu robót, a więc do okresu innego niż objęty zarzutami. Formalna legalność samej budowy (pozwolenie na budowę, pozytywny odbiór) nie była przy tym kwestionowana i została ustalona na podstawie dowodów wskazanych w sekcji 1.1, natomiast wypowiedzi oskarżonego nie dotyczyły pozwolenia na budowę, lecz korzystania z pasa drogowego w toku robót, czego dokumenty te nie obejmują. wniosków i zgód na zajęcie pasa drogowego, potwierdzenia opłat administracyjnych Przedłożone przez oskarżyciela dokumenty nie dotyczyły okresu objętego zarzutami – żaden z nich nie obejmował dat, w których oskarżony udokumentował postoje pojazdów i sprzętu w pasie drogowym. Nie mogły zatem podważyć ustalenia, że w datach utrwalonych na nagraniach zdarzeń korzystanie z pasa drogowego odbywało się bez stosownego zezwolenia, które to ustalenie znajduje oparcie w zeznaniach kierownika budowy o braku projektu organizacji ruchu i nałożonym mandacie. wydruku z Internetu ze strony portalu (...) publikacji: „«Życzą mi, żebym nie miał dzieci». Autor kanału (...) szczerze o kierowcach” – (...); Dowód bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przedmiotem osądu są konkretne zachowania oskarżonego opisane w zarzutach, a ich charakter Sąd ustalił samodzielnie, na podstawie dowodów bezpośrednich – treści nagrań i publikacji, wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań świadków. Medialne opinie o oskarżonym i jego ogólnej działalności, niezależnie od ich wydźwięku, nie determinują oceny zarzucanych czynów – tak jak pochlebna publikacja prasowa nie mogłaby ekskulpować sprawcy zniesławienia, tak publikacja krytyczna nie mogłaby obciążać osoby, której zachowanie znamion przestępstwa nie realizuje. Ocena celu i charakteru działania oskarżonego w niniejszej sprawie została dokonana in concreto, w odniesieniu do poszczególnych zarzucanych zachowań, i dowód z ocen formułowanych przez dziennikarzy na tle innych zdarzeń nie mógł na nią wpłynąć. wydruku z Internetu ze strony (...): „(...) – „(...) edukuje kierowców. «H. zachęceni moimi działaniami, mają odwagę zwracać uwagę innym»”. Aktualność zachowują uwagi poczynione przy wydruku z portalu (...). Materiał ten relacjonuje działalność oskarżonego na tle zdarzeń nieobjętych zarzutami i zawiera oceny dziennikarskie, które nie mogły zastąpić własnych ustaleń Sądu co do charakteru zarzucanych zachowań, dokonanych na podstawie dowodów bezpośrednio ich dotyczących. Okoliczność, że oskarżony działał w warunkach dozwolonej krytyki i w obronie społecznie uzasadnionego interesu, Sąd ustalił w oparciu o jego udokumentowane zachowania w niniejszej sprawie, nie zaś w oparciu o medialny wizerunek oskarżonego, który dla tej oceny pozostawał obojętny.

  1. b)oświadczenie O. A. Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 1 kpk, albowiem przeprowadzenie tego dowodu jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 174 kpk dowodu z zeznań świadka nie wolno zastępować treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych. Pisemne oświadczenie osoby trzeciej, sporządzone poza procesem i na użytek strony, stanowi właśnie taki niedopuszczalny surogat zeznań – pozbawia ono Sąd i strony możliwości bezpośredniego przesłuchania, zadawania pytań i weryfikacji relacji, a osobę relacjonującą uwalnia od odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy. Oskarżyciel prywatny, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie złożył przy tym wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań tej osoby w charakterze świadka.
  2. c)postanowienie o wszczęciu dochodzenia z dnia 19 listopada 2024 r. wydane w sprawie o sygn. akt (...) przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej Ł.-W. Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, albowiem okoliczność, która miała zostać udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Fakt wszczęcia postępowania przygotowawczego w innej sprawie nie przesądza ani o popełnieniu czynu, którego postępowanie to dotyczy – oskarżonego chroni domniemanie niewinności – ani tym bardziej o realizacji znamion czynów zarzucanych w niniejszym postępowaniu, które podlegają samodzielnej ocenie Sądu na podstawie dowodów przeprowadzonych w tej sprawie.
  3. d)płyta CD z oświadczeniem Ł. Z. opublikowanym na kanale (...) (...) dnia 19 lutego 2026 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 1 kpk, albowiem przeprowadzenie tego dowodu jest niedopuszczalne. Utrwalone na nagraniu, pozaprocesowe oświadczenie osoby trzeciej dotyczące okoliczności, które miałyby podlegać dowodzeniu, stanowi obejście zakazu z art. 174 kpk – zastępuje dowód z zeznań świadka relacją złożoną poza rygorami procesowymi, bez uprzedzenia o odpowiedzialności karnej i bez możliwości zadawania pytań przez Sąd i strony. Oskarżyciel prywatny nie wnioskował o przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka. oświadczeń mieszkańców sąsiednich nieruchomości do inwestycji przy ul. (...) w Ł. Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 1 kpk, albowiem przeprowadzenie tego dowodu jest niedopuszczalne. Zbiorcze, pisemne oświadczenia mieszkańców, zebrane przez stronę na potrzeby procesu, stanowią klasyczny przykład niedopuszczalnego zastępowania dowodu z zeznań świadków treścią pism (art. 174 kpk). Jeżeli oskarżyciel zamierzał wykazać, że budowa nie była dla sąsiadów uciążliwa, właściwą drogą było zawnioskowanie o przesłuchanie tych osób w charakterze świadków, czego – mimo reprezentowania go przez profesjonalnego pełnomocnika – nie uczynił. zawiadomienia o przesłaniu aktu oskarżenia z dnia 18 lutego 2025 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, albowiem okoliczność, która miała zostać udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Samo skierowanie aktu oskarżenia przeciwko oskarżonemu w innym postępowaniu nie dowodzi popełnienia objętego nim czynu – do czasu prawomocnego skazania oskarżonego chroni domniemanie niewinności – a tym bardziej nie ma jakiegokolwiek przełożenia na ocenę znamion czynów zarzucanych w niniejszej sprawie. postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt (...) Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, albowiem okoliczność, która miała zostać udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Orzeczenie zapadłe w postępowaniu cywilnym, w dodatku o charakterze wpadkowym, nie wiąże sądu karnego, który zgodnie z zasadą samodzielności jurysdykcyjnej (art. 8 § 1 kpk) samodzielnie rozstrzyga zagadnienia faktyczne i prawne. Treść tego rozstrzygnięcia pozostawała bez związku ze znamionami czynów zarzucanych oskarżonemu. wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dot. działalności oskarżonego pod firmą (...) Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, albowiem okoliczność, która miała zostać udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowód zmierzał do wykazania, że oskarżony prowadzi działalność gospodarczą związaną z aktywnością w internecie, a więc że jego działalność ma charakter zarobkowy. Okoliczność ta – nawet gdyby ją wykazać – pozostaje bez znaczenia dla oceny znamion zarzucanych czynów, albowiem zarobkowy charakter działalności publicystycznej nie wyklucza jednoczesnego działania w obronie społecznie uzasadnionego interesu, o czym była mowa przy ocenie zeznań świadków.
  4. e)dowody wskazane w piśmie oskarżyciela z 18 maja 2026 Sąd oddalił wniosek dowodowy na podstawie art. 170 § 1 pkt 2 kpk, albowiem okoliczności, które miały zostać udowodnione, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowody te dotyczyły zdarzeń z okresu nieobjętego zarzutami, w tym zachowań oskarżonego znacznie późniejszych niż zarzucane. Przedmiotem procesu karnego są wyłącznie czyny opisane w akcie oskarżenia, wyznaczające granice rozpoznania sprawy, a zdarzenia późniejsze nie mogą współkształtować oceny realizacji znamion czynów popełnionych w datach objętych zarzutami. 3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU ☒3.5. Uniewinnienie I i II O. D. Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia Odpowiedzialności karnej z art. 212 § 1 kk podlega ten, kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Typ kwalifikowany z art. 212 § 2 kk polega na dopuszczeniu się pomówienia za pomocą środków masowego komunikowania, do których zalicza się także serwisy internetowe umożliwiające rozpowszechnianie treści wśród nieoznaczonego kręgu odbiorców, w tym (...) i J.. Przedmiotem ochrony jest cześć zewnętrzna (dobre imię), a w odniesieniu do osoby prawnej – jej renoma oraz zaufanie potrzebne do prowadzenia działalności danego rodzaju. Czynność sprawcza pomówienia polega na podniesieniu lub rozgłoszeniu zarzutu dotyczącego postępowania lub właściwości pokrzywdzonego. Zarzut musi być obiektywnie zdatny do poniżenia pokrzywdzonego w opinii publicznej lub narażenia go na utratę zaufania. O realizacji tego znamienia nie decyduje subiektywne odczucie pokrzywdzonego, lecz zobiektywizowana ocena dokonywana z perspektywy przeciętnego, rozsądnego odbiorcy, z uwzględnieniem pełnego kontekstu wypowiedzi. Zniesławienie jest przestępstwem formalnym z narażenia – rzeczywiste poniżenie lub utrata zaufania nie należy do znamion, konieczna jest jednak obiektywna możliwość wystąpienia takiego skutku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ugruntowane jest rozróżnienie wypowiedzi o faktach, które poddają się weryfikacji według kryterium prawdy i fałszu oraz sądów wartościujących (ocen, opinii, krytyki), które takiej weryfikacji nie podlegają i mogą być badane jedynie pod kątem istnienia dostatecznej podstawy faktycznej oraz formy (por. wyrok ETPCz z 8 lipca 1986 r. w sprawie Lingens przeciwko Austrii, skarga nr 9815/82). Wypowiedzi ocenne w ogóle nie mogą być weryfikowane w kategoriach prawdy bądź kłamstwa, wobec czego przeprowadzenie co do nich dowodu prawdy jest z istoty niemożliwe, a znamiona zniesławienia mogą one realizować jedynie w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, gdy ich treść jest w sposób oczywisty i rażący niesłuszna (por. postanowienie SN z 31 marca 2022 r., II KK 39/22). Realizowanie funkcji ochronnej przepisu art. 212 § 1 kk nie może przy tym prowadzić do kryminalizacji życia społecznego, którego nieodłączną cechą jest występowanie sytuacji konfliktowych, wzbudzających emocje i powodujących wyrażanie ocen zachowania – ich negatywny odbiór przez innych uczestników życia społecznego nie zawsze musi być oceniany w kategoriach przestępstwa (por. postanowienia SN z 31 marca 2022 r., II KK 39/22 oraz z 5 czerwca 2019 r., V KK 215/19). Znamienia podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu nie realizuje także wypowiedź sformułowana w postaci pytania, przypuszczenia lub wyrażenia wątpliwości, o ile forma ta nie stanowi jedynie pozoru skrywającego kategoryczne twierdzenie o fakcie. Tym bardziej pomówieniem nie jest zwrócenie się do organów powołanych do kontroli przestrzegania prawa o zweryfikowanie dostrzeżonych nieprawidłowości – stanowi ono realizację uprawnień przysługujących każdemu obywatelowi. Przepis art. 212 kk musi być nadto wykładany w zgodzie z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a sankcja karna za wypowiedź może stanowić jedynie ultima ratio (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2006 r., P 10/06). Bezwzględne egzekwowanie ochrony interesów jednostki wynikającej z art. 212 § 1 kk oraz uznanie, że osoby pomawiane mają absolutne i niepodlegające ograniczeniom prawo do ochrony ze strony państwa, które na pomówienia miałoby reagować za pomocą prawa karnego, byłoby niezasadne z punktu widzenia istoty społeczeństwa demokratycznego, w którym wolność wypowiedzi ma charakter fundamentalny (por. wyrok SN z 31 marca 2021 r., II KK 422/20 oraz przywołane tam postanowienia SN z 25 września 2017 r., II KK 146/17 i z 5 czerwca 2013 r., III KK 387/12). W sferze życia publicznego zakres wolności słowa musi być szerszy, a jego uczestnicy muszą liczyć się z krytyką, gdyż świadomie i w sposób nieunikniony wystawiają swe słowa i działania na reakcje społeczeństwa – krytyka jako wkład w debatę publiczną i zarazem kontrola społeczna jest niezbędna w demokratycznym państwie prawa (por. postanowienie SN z 28 sierpnia 2003 r., III KK 246/03). Granice dopuszczalnej krytyki podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność na znaczną skalę i oddziałującego na otoczenie są szersze niż granice krytyki osoby prywatnej. Przedsiębiorca, który swoją działalnością dobrowolnie wkracza w przestrzeń publiczną, musi wykazać się większą odpornością na krytykę i liczyć się z bieżącą kontrolą społeczną swoich poczynań (por. wyrok ETPCz z 15 lutego 2005 r. w sprawie Steel i Morris przeciwko Zjednoczonemu Królestwu, skarga nr 68416/01), a jego renoma ma wymiar komercyjny i pozbawiona jest pierwiastka moralnego charakteryzującego cześć osoby fizycznej (por. wyrok ETPCz z 19 lipca 2011 r. w sprawie Uj przeciwko Węgrom, skarga nr 23954/10). Wzmożona ochrona wolności wypowiedzi przysługująca „publicznym stróżom" (public watchdog) obejmuje nie tylko prasę, lecz również organizacje społeczne, blogerów i aktywistów wykonujących funkcję społecznej kontroli w sprawach budzących uzasadnione zainteresowanie opinii publicznej (por. wyrok Wielkiej Izby ETPCz z 8 listopada 2016 r. w sprawie Magyar Helsinki Bizottság przeciwko Węgrom, skarga nr 18030/11). Zniesławienie jest występkiem umyślnym. Sprawca musi obejmować świadomością, że jego wypowiedź zawiera zarzut zdatny do poniżenia pokrzywdzonego lub narażenia go na utratę zaufania, i chcieć podniesienia takiego zarzutu albo na to się godzić. Zamiaru zniesławienia nie można domniemywać z samego faktu opublikowania materiału krytycznego. Gdy celem wypowiadającego się jest udział w debacie publicznej i zasygnalizowanie dostrzeżonych nieprawidłowości, a nie zdeprecjonowanie określonego podmiotu, brak jest podstaw do przypisania zamiaru, także ewentualnego. Zgodnie z art. 213 § 2 pkt 2 kk nie popełnia przestępstwa określonego w art. 212 § 1 lub 2 kk, kto publicznie podnosi lub rozgłasza prawdziwy zarzut służący obronie społecznie uzasadnionego interesu. Kontratyp ten odnosi się do wypowiedzi o faktach, a prawdziwość zarzutu ocenia się co do jego istoty, nie zaś co do każdego szczegółu użytego sformułowania. Interes społeczny musi być rzeczywisty, a nie pozorny – należy do niego niewątpliwie bezpieczeństwo ruchu drogowego i pieszych oraz prawo społeczności lokalnej do informacji o uciążliwościach i nieprawidłowościach towarzyszących inwestycjom realizowanym w jej otoczeniu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że zachowania zarzucone oskarżonemu w obu punktach oskarżenia nie wyczerpują znamion czynu z art. 212 § 1 i 2 kk, a w zakresie, w jakim opublikowane materiały zawierały wypowiedzi o faktach, oskarżony działał nadto w warunkach kontratypu z art. 213 § 2 pkt 2 kk. Z uwagi na tożsamy mechanizm działania objęty oboma zarzutami Sąd omawia je łącznie. Po pierwsze, wypowiedzi oskarżonego nie miały obiektywnie charakteru zniesławiającego. Opublikowane filmy dokumentowały rzeczywiste, niearanżowane zdarzenia rozgrywające się w przestrzeni publicznej: blokowanie jezdni ul. (...) przez pojazdy obsługujące budowę, przejazdy samochodów po chodniku, postoje betonowozów i pompy do betonu w pasie drogowym. Kierownik budowy potwierdził, że pojazdy najeżdżające na chodnik karane były mandatami, że dla obsługi budowy nie opracowano projektu organizacji ruchu, a postój pompy w dniu 19 kwietnia 2024 r. odbywał się bez zezwolenia. Utrwalenie i upublicznienie prawdziwego obrazu zdarzeń zastanych w miejscu publicznym nie stanowi podniesienia zarzutu w rozumieniu art. 212 § 1 kk. Widoczne na nagraniach logo i dane spółki znalazły się tam wyłącznie dlatego, że sama spółka umieściła banery reklamowe na ogrodzeniu budowy, adresując je do nieograniczonego kręgu odbiorców. Zarejestrowanie wyglądu miejsca zdarzeń wraz z reklamą inwestycji nie może być poczytane za pomówienie. Film z 22 marca 2024 r. nie zawierał nadto jakiegokolwiek odniesienia do (...) ani w warstwie słownej, ani w opisie, w którym oskarżony krytykował wyłącznie zachowanie operatora ciężarówki i kierowców omijających ją chodnikiem. Już z tego względu materiał ten nie mógł pomawiać oskarżyciela prywatnego. Wypowiedzi oskarżonego zawarte w opublikowanych materiałach miały w przeważającej mierze charakter opinii, przypuszczeń i pytań, nie zaś kategorycznych twierdzeń o faktach. Opis filmu z 19 kwietnia 2024 r. stanowił krytyczną ocenę modelu inwestycji, w którym uciążliwości związane z jej obsługą przenoszone są na otoczenie („wszystkie utrudnienia i niewygody zostaną przeniesione na lokalną społeczność", „infrastruktura będzie dzień po dniu nadwyrężana w imię zysku", „to jest bezczelność"). Oceny te dysponowały dostateczną podstawą faktyczną w postaci udokumentowanych na nagraniach zdarzeń, nałożonych mandatów oraz przyznanego przez kierownika budowy braku projektu organizacji ruchu – nie sposób więc uznać ich za oceny w sposób oczywisty i rażący niesłuszne, a tylko takie mogłyby wyjątkowo realizować znamiona zniesławienia (por. postanowienie SN z 31 marca 2022 r., II KK 39/22). Końcowe zdanie opisu („kierownik budowy wyjaśnia, że nie może wykonywać pracy zgodnie z prawem, bo za długo by to trwało i pewnie deweloper tupałby nóżką") miało czytelnie ironiczny, hiperboliczny charakter – choćby z uwagi na infantylizujący zwrot o „tupaniu nóżką". Dla przeciętnego odbiorcy stanowiło to prześmiewcze, autorskie podsumowanie rozmowy, a nie jako wierna relacja z cudzej wypowiedzi. Oskarżony w żadnym z materiałów nie stwierdził kategorycznie, że spółka nie dysponuje wymaganymi zgodami i zezwoleniami, a kwestii tej w ogóle nie odnosił do pozwolenia na budowę – jego wypowiedzi dotyczyły wyłącznie zajęcia pasa drogowego. Wątpliwości w tym zakresie oskarżony podnosił w formie pytań kierowanych do osób pracujących na budowie – kierownika budowy pytał, czy inwestycja posiada zgodę na zajęcie pasa drogowego i dlaczego nie wystąpiono o wygrodzenie pasa drogi – oraz w formie próśb o weryfikację kierowanych do funkcjonariuszy Policji i straży miejskiej, którym sygnalizował, że jego zdaniem pojazdy zajmują pas ruchu nielegalnie i należy sprawdzić, czy posiadają potrzebne zezwolenia. Były to pytania w pełni uprawnione – zastany na miejscu stan rzeczy, potwierdzony następnie nałożonymi mandatami, brakiem projektu organizacji ruchu i postojem pompy bez zezwolenia, dawał rzetelne podstawy do ich zadania. Zadanie pytania osobom odpowiedzialnym za prowadzenie robót oraz zwrócenie się do właściwych organów o kontrolę nie stanowi podniesienia ani rozgłoszenia zarzutu w rozumieniu art. 212 § 1 kk, lecz realizację uprawnień przysługujących każdemu obywatelowi. Trzeba przy tym zauważyć, że obowiązek uzyskiwania zgód i zezwoleń administracyjnych związanych z inwestycją ciążył na inwestorze i właścicielu nieruchomości – spółce (...), będącej podmiotem odrębnym od oskarżyciela prywatnego – wobec czego sugestie dotyczące niewystępowania o zgody tym trudniej uznać za pomówienie akurat (...), pełniącej funkcję generalnego wykonawcy inwestycji. Odnośnie do czynu z punktu II: film z 24 lipca 2024 r. relacjonował rzeczywiste zdarzenie z udziałem prezesa zarządu spółki oraz dokumentował dalszy przebieg budowy, a obciążanie lokalnej infrastruktury przejazdami i postojami ciężkiego sprzętu było zjawiskiem realnym, czego nie zmienia okoliczność, że po zakończeniu inwestycji wykonawca ułożył nowy chodnik. W konsekwencji materiały oskarżonego – oceniane z perspektywy przeciętnego, rozsądnego odbiorcy i w pełnym kontekście – stanowiły dopuszczalną krytykę uciążliwości budowy oraz sposobu korzystania z dróg publicznych przez pojazdy ją obsługujące, nie zaś zarzut nieuczciwego czy bezprawnego prowadzenia działalności deweloperskiej. Pomówienie nie zaistniało w perspektywie obiektywnej, a jedynie w subiektywnym odbiorze oskarżyciela prywatnego. (...), jako przedsiębiorca uczestniczący w realizacji inwestycji wielorodzinnej silnie oddziałującej na otoczenie, musiała przy tym liczyć się z bieżącą, także dosadną w formie kontrolą społeczną swojej działalności. Spór między inwestorem a członkiem lokalnej społeczności dokumentującym uciążliwości inwestycji jest typową sytuacją konfliktową życia społecznego, a realizowanie funkcji ochronnej art. 212 § 1 kk nie może prowadzić do jego kryminalizacji (por. postanowienie SN z 31 marca 2022 r., II KK 39/22). Nie zostało zatem zrealizowane znamię czynności sprawczej – strona przedmiotowa czynu z art. 212 § 1 i 2 kk nie została wypełniona. Ponadto, niezależnie od powyższego, oskarżonemu nie sposób przypisać zamiaru zniesławienia – ani bezpośredniego, ani ewentualnego. Ulica (...) leżała na codziennej trasie przejazdu oskarżonego. Prowadzony przez niego kanał konsekwentnie poświęcony był nieprawidłowościom w ruchu drogowym, a analogiczne uwagi oskarżony kierował wcześniej także wobec innych deweloperów. Zaobserwowane nieprawidłowości zgłaszał straży miejskiej, na numer alarmowy 112 i do urzędu dzielnicy, anonimizował wizerunki osób trzecich i działał jawnie. Skuteczność jego zgłoszeń – nałożone mandaty, zwrócenie się przez kierownika budowy do dostawcy betonu o ostrożność kierowców, wystawienie osoby asystującej przy cofających betonowozach – potwierdza, że celem oskarżonego było wyeliminowanie realnych zagrożeń dla pieszych i porządku w ruchu drogowym, a więc udział w debacie publicznej w roli społecznego kontrolera, nie zaś zdeprecjonowanie oskarżyciela prywatnego. Brak zamiaru wyklucza realizację znamion strony podmiotowej. Co więcej, nawet gdyby przyjąć, że któreś z twierdzeń o faktach zawartych w materiałach oskarżonego było zdatne do narażenia spółki na utratę zaufania potrzebnego do prowadzenia działalności deweloperskiej, to twierdzenia te były prawdziwe co do istoty (utrudnienia w ruchu, przejazdy po chodnikach, postoje sprzętu w pasie drogowym bez zezwolenia, brak projektu organizacji ruchu) i zostały podniesione publicznie w obronie społecznie uzasadnionego interesu, jakim jest bezpieczeństwo pieszych w rejonie budowy, przestrzeganie przepisów ruchu drogowego oraz prawo lokalnej społeczności do rzetelnej informacji o uciążliwościach inwestycji realizowanej w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Interes ten był rzeczywisty, a nie pozorny, co potwierdzają nałożone mandaty i podjęte na budowie działania naprawcze. Spełnione zostały zatem obie przesłanki kontratypu z art. 213 § 2 pkt 2 kk, co wyłączałoby bezprawność także tych wypowiedzi. Wypowiedzi ocennych kontratyp ten w ogóle nie musi obejmować, skoro – jak wskazano wyżej – nie poddają się one dowodowi prawdy i już z tej przyczyny nie realizują znamion zniesławienia (por. postanowienie SN z 31 marca 2022 r., II KK 39/22). Sąd miał wreszcie na względzie, że prawnokarna reakcja na wypowiedzi uczestnika debaty publicznej może stanowić jedynie ostateczność. Skazanie oskarżonego za udokumentowaną i prawdziwą w warstwie faktów krytykę wywołałoby efekt mrożący dla kontroli społecznej sprawowanej przez obywateli nad sposobem prowadzenia inwestycji oddziałujących na przestrzeń publiczną. Okoliczności sprawy – żądanie usunięcia wszystkich materiałów, rozszerzenie oskarżenia pismem z dnia 19 grudnia 2024 r., a następnie podjęta w piśmie z dnia 18 maja 2026 r. próba kolejnego rozszerzenia oskarżenia, która wobec treści art. 398 § 1 kpk i braku zgody oskarżonego nie mogła odnieść skutku – zbliżają ją do kategorii działań prawnych zmierzających do stłumienia udziału w debacie publicznej (strategic lawsuit against public participation - SLAPP), których ryzyko dostrzeżono także w prawodawstwie unijnym (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1069 z 11 kwietnia 2024 r.). Nakazywało to tym większą powściągliwość w sięganiu po instrumenty prawa karnego. Z tych względów, wobec ustalenia, że zarzucane czyny nie wyczerpują znamion czynu zabronionego, Sąd na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk uniewinnił oskarżonego od popełnienia obu zarzucanych mu czynów. 4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie 5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU 6. inne zagadnienia 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III W punkcie III wyroku Sąd, na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, wymierzył oskarżycielowi prywatnemu (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. opłatę w wysokości 240 złotych. Przywołany przepis stanowi, że w razie uniewinnienia oskarżonego w sprawie z oskarżenia prywatnego sąd wymierza oskarżycielowi prywatnemu opłatę w wysokości od 60 do 240 złotych. Określając ją na poziomie górnej granicy ustawowej, Sąd miał na względzie, że oskarżycielem prywatnym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą na znaczną skalę, dla którego opłata w tej wysokości nie będzie stanowiła odczuwalnego obciążenia, a także to, że zainicjował on postępowanie karne w sprawie, w której zachowanie oskarżonego mieściło się w granicach dozwolonej krytyki. IV W punkcie IV wyroku Sąd, na podstawie art. 632 pkt 1 kpk, orzekł, że koszty procesu ponosi oskarżyciel prywatny (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł.. Zgodnie z przywołanym przepisem w razie uniewinnienia oskarżonego w sprawach z oskarżenia prywatnego koszty procesu ponosi oskarżyciel prywatny, a rozstrzygnięcie to ma charakter obligatoryjny. Do kosztów procesu należą przy tym uzasadnione wydatki strony, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy (art. 616 § 1 pkt 2 kpk), wobec czego konsekwencją uniewinnienia było zasądzenie od oskarżyciela prywatnego na rzecz oskarżonego O. D. kwoty 1008 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Na powyższą kwotę złożyła się stawka minimalna w wysokości 720 złotych, ustalona na podstawie § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, właściwa dla obrony przed sądem rejonowym w postępowaniu szczególnym, do którego zalicza się postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego. Stosownie do § 17 pkt 1 przywołanego rozporządzenia stawka ta podlegała podwyższeniu o 20% za każdy następny dzień rozprawy. Rozprawa została przeprowadzona na trzech merytorycznych terminach – 5 marca 2026 r., 12 maja 2026 r. i 3 czerwca 2026 r. – co uzasadniało jej dwukrotne podwyższenie o 20%, to jest łącznie o 288 złotych (2 × 144 złote). Suma tych kwot dała zasądzone 1008 złotych. 7. Podpis

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.