kpc sprostowania usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dokonuje się z urzędu. Również inne osoby, które mają w tym interes prawny mogą złożyć tego typu wniosek. Powódka w ostatecznie sprecyzowanym stanowisku domagała się uzgodnienia treści księgi wieczystej (...) prowadzonej w IV Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Pułtusku dla nieruchomości oznaczonej numerami ewidencyjnymi (...) o łącznej powierzchni 1,1300 ha, z rzeczywistym stanem prawnym poprzez prawidłowe oznaczenie w/w nieruchomości w dziale I-O tej księgi polegające na:
3. Jednakże jeżeli ta sama część większej nieruchomości jest objęta dwiema księgami wieczystymi, w których ujawnieni są różni właściciele, dopuszczalne jest na podstawie art. 10 uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w jednej z tych ksiąg przez wykreślenie z niej wpisów dotyczących wyodrębnionych geodezyjnie działek (tak SN w uchwale z dnia 31 stycznia 1996 roku, III CZP 200/95, OSNC 1996, nr 5, poz. 67). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, albowiem dla nieruchomości powódki nie jest prowadzona księga wieczysta, gdyż jej wniosek w tym względzie został zwrócony wobec nieusunięcia jego braków. Ponadto należy zauważyć, iż zarówno wypis z ewidencji gruntów, jak i wyrys z mapy ewidencyjnej według stanu na dzień 17 lutego 2004 roku i według stanu obecnego określają powierzchnię nieruchomości pozwanych na 1,13 ha, które to dane są ujawnione w dziale I-O przedmiotowej księgi wieczystej, a więc uwzględnienie żądania powódki nie doprowadziłoby do zmiany treści księgi wieczystej w tym względzie, a inne dane z ewidencji gruntów takie jak powierzchnia budynków, określenie rodzaju i powierzchni poszczególnych użytków wchodzących w skład nieruchomości, nie stanowią treści działu I-O księgi wieczystej. Ponadto jak wynika z postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2006 roku wydanego w sprawie (...) (LEX nr 607575) dział I-0 księgi wieczystej nie jest przeznaczony do wpisów praw lecz do wpisywania danych faktycznych. Wpisy w tym dziale nie są objęte domniemaniem prawdziwości z art. 3 ukwh i mogą być sprostowane w trybie art.
kpc z urzędu lub na wniosek albo - w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości - na podstawie art. 27 ukwh. Jednakże, jeżeli oznaczenie w dziale I-0 księgi wieczystej jest tego rodzaju, że obejmuje część gruntu lub innej rzeczy będącej przedmiotem wpisanego prawa nie należącą do uprawnionego z księgi wieczystej lecz stanowiącą przedmiot cudzego prawa to żądanie wykreślenia wpisu w dziale I-0 nie dotyczy tylko sprostowania danych faktycznych lecz zmierza do ustalenia zakresu prawa przysługującego uprawnionemu w celu uzyskania zgodności pomiędzy stanem prawnym wynikającym z wpisu w dziale II księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, którego przedmiot i zakres wyraża dział I-0. W takim przypadku wykreślenie oznaczenia ujawnionego w dziale I-0 danej księgi wieczystej musi być postrzegane jako dotyczące praw osoby wpisanej w dziale II tej księgi wieczystej oraz praw osoby trzeciej dotychczas w księdze wieczystej nieujawnionej i nie może być wynikiem sprostowania w trybie art.
27 ukwh, lecz wymaga uzgodnienia na podstawie art. 10 w/w ustawy. Podzielając powyższy pogląd należy stwierdzić, iż postanowienie to było wydane w zupełnie innym stanie faktycznym, gdyż dotyczyło żądania usunięcia z działu I-O księgi wieczystej prowadzonej dla własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego zapisu, że do prawa tego przynależy piwnica, co błędnie zostało określone w zaświadczeniu spółdzielni. Należy również mieć na uwadze, na co słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z dnia 24 sierpnia 2007 roku w sprawie (...) SA/Wa 215/07 (LEX nr 510396), że zgodnie z art. 5 ukwh w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Rękojmia dotyczy więc jedynie ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości i nie ma charakteru niewzruszalnego (art. 10). Inne elementy nieruchomości składające się na jej identyfikację oznacza się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 26 ust. 1). Stosownie do art. 27 ukwh w razie niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości, wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia jednostki prowadzącej taką ewidencję - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji. Nie istnieje więc rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości, ani jakikolwiek jej prymat nad danymi z ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu to oznacza m.in., że zarówno granice nieruchomości, które są pomiędzy stronami częściowo sporne, jak i obszar nieruchomości pozwanych wynikający z księgi wieczystej, w razie jej sprzedaży, nie spowoduje, że nabywca nabędzie nieruchomość o powierzchni w księdze wieczystej określonej. Pomiędzy stronami istnieje bowiem spór co do przebiegu granicy, a ponadto kwestia powierzchni nieruchomości jest elementem stanu faktycznego nieruchomości i ujawniona w ewidencji gruntów, z różnych powodów, może się różnić od rzeczywistej. Zatem w niniejszej sprawie zachodzi niezgodność danych z ewidencji gruntów z danymi zawartymi w dziale I-O przedmiotowej księgi wieczystej co do oznaczenia nieruchomości. Było to wynikiem błędu w oznaczeniu jej nieruchomości z uwagi na uproszczone wprowadzenie opracowania geodety W. T. do ewidencji gruntów bez wykazania wszystkich załamań granic, albowiem szkic biegłego nie zawierał żadnych miar i takie błędne dane zostały z ewidencji wydane na zewnątrz, które następnie zostały poprawione i złożone do akt księgi wieczystej. Należy przy tym zauważyć, co wynika z opinii biegłego geodety, przy analitycznym obliczeniu powierzchni działek powódki, jak i pozwanych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 28 czerwca 1983 roku, inna jest też powierzchnia tychże działek, która w przypadku działek pozwanych wynosi 1,0847 ha a nie 1,13 ha, a w przypadku działki powódki 1403 ha, zamiast 0,10 ha, co pozostaje w sprzeczności nie tylko z wypisem z ewidencji gruntów według stanu na dzień 17 lutego 2004 roku, ale także z wypisem z ewidencji gruntów według stanu obecnego. Oznacza to, że uwzględnienie powództwa, nawet gdyby uznać, iż jest to możliwe, w istocie prowadziłoby do dokonania wpisu niezgodnego ze stanem faktycznym. W ocenie Sądu rację ma zatem pełnomocnik pozwanych, że właściwym trybem dla ustalenia zarówno rzeczywistej powierzchni nieruchomości stron, jak i przebiegu linii granicznej, jest postępowanie rozgraniczeniowe, którego zakończenie będzie oznaczało precyzyjne określenie tychże atrybutów nieruchomości stron, ujawnienie tychże danych w ewidencji gruntów, a w konsekwencji także zmiana oznaczenia nieruchomości pozwanych w księdze wieczystej oddająca stan faktyczny nieruchomości tak pozwanych, jak i powódki. Konieczne jest jednak złożenie wniosku o rozgraniczenie przez którąkolwiek ze stron w trybie najpierw administracyjnym, a w razie niedoprowadzenia do ustalenia granicy w tym trybie lub braku akceptacji ustalonej granicy przez strony i zgłoszenia odpowiedniego żądania, ostatecznego ustalenia granicy dokona Sąd w postępowaniu cywilnym. Mając na uwadze powyższe przepisy i okoliczności, a także fakt przegrania procesu przez powódkę Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku, w tym o kosztach procesu żądanych w pozwie, na podstawie art. 98 kpc. Wprawdzie zgodnie z art. 98§1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu), jednakże jak wynika z art. 102 kpc w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W niniejszej sprawie powódka jest stroną przegrywającą, jednakże zdaniem Sądu zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na nieobciążanie jej kosztami, albowiem w istocie powódka ma rację, co zresztą przyznał pełnomocnik pozwanych (k 72), że podstawa wpisu w dziale I-O przedmiotowej księgi wieczystej jest nieprawidłowa i została dokonana na podstawie błędnej mapy sytuacyjnej nieruchomości stron sporządzonej przez Starostwo Powiatowe w N.. Wobec tego obciążanie powódki kosztami, z uwagi na niezasadne żądanie pozwu sformułowane przez jej pełnomocników, byłoby po prostu niesprawiedliwe. Mając to na względzie Sąd orzekł jak w punkcie 2. sentencji. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć powódce z pouczeniem o apelacji oraz pełnomocnikowi pozwanych. P., dnia 04 sierpnia 2014 roku SSR Arkadiusz Piotrowski
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.