Sygn. akt I ACa 328/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia SA Ewa Kaniok (spr.) Sędzia SA Beata Kozłowska Sędzia SO (del.) Beata Byszewska Protokolant Paweł Jadczak po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa R. K., K. R., (...) Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego (...) spółki jawnej z siedzibą w P. przeciwko Towarzystwu (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt XVI GC 880/10 I. zmienia zaskarżony wyrok w punktach 1 (pierwszym) i 2 (drugim) w ten sposób, że zasądza od Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz R. K., K. R., (...) Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego (...) spółki jawnej z siedzibą w P. kwotę 179 017,30 zł (sto siedemdziesiąt dziewięć tysięcy siedemnaście złotych trzydzieści groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2010 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 12 600 zł (dwanaście tysięcy sześćset) tytułem zwrotu kosztów procesu; II. oddala apelację w pozostałym zakresie; III. zasądza od Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz R. K., K. R., (...) Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego (...) spółki jawnej z siedzibą w P. kwotę 12 289,85 zł (dwanaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt dziewięć złotych i osiemdziesiąt pięć gorszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 328/13 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 12.07.2010 r. R. K., K. R., (...) Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo - Usługowe (...) Spółka jawna z siedzibą w C. wniósł o zasądzenie od Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 180.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 06.01.2010 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu powód podniósł, iż w dniu 13.09.2007 r. zawarł z (...) S.A. z siedzibą we W. umowę Leasingu operacyjnego (OH) Nr (...), której przedmiotem była koparko - ładowarka: (...), nr seryjny (...). Wartość przedmiotowej maszyny została ustalona na kwotę 312.001,58 zł brutto. W tym samym dniu powód zawarł z Towarzystwem (...) porozumienie w sprawie ubezpieczeń w leasingu nr (...), którego przedmiotem była w/w maszyna. W wyniku omawianego porozumienia maszyna została ubezpieczona w pozwanym Towarzystwie (...), zaś powód miał ponosić ciężar składek ubezpieczeniowych z tego tytułu. W dniu 24.09.2009 r. doszło do kradzieży ww. koparko - ładowarki (...). Powód po ujawnieniu faktu kradzieży niezwłocznie złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Powód podał, iż w związku z zaistniałą kradzieżą uregulował on wszelkie zobowiązania z tytułu umowy leasingowej z dnia 13.09.2007 .r, następnie w dniu 08.02.2010 r. zawarł umowę cesji wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej do umowy leasingu nr (...). W dniu 10.12.2009 r. Komenda Powiatowa Policji w C. wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie zaistniałej w dniu 24.09.2009 r. w C. kradzieży, po uprzednim włamaniu, koparko – ładowarki (...), na szkodę powodowej Spółki, z powodu nie wykrycia sprawców przestępstwa. Pozwany odmówił wypłaty odszkodowania. W odpowiedzi na pozew pozwany zakwestionował żądanie pozwu zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Wskazał, że koparko-ładowarka będąca przedmiotem sprawy, przed kradzieżą znajdowała się na terenie nieruchomości położonej w C. przy. ul. (...), która nie jest siedzibą powoda. Według pozwanego powód powinien zapewnić warunki, w których pojazd winien znajdować się na terenie zamkniętym (ogrodzonym), strzeżonym i oświetlonym, powinien być zamknięty na wszystkie zamki, wszystkie istniejące zabezpieczenia przeciw kradzieżowe powinny być uruchomione oraz mieć wszystkie szyby w pozycji zamkniętej, tak aby uniemożliwić swobodne ich uruchomienie i/lub otwarcie bez użycia podrobionych kluczy/narzędzi. Z uwagi na brak widocznych śladów sforsowania zabezpieczeń budynku lub terenu, na którym znajdowało się ubezpieczone i leasingowe mienie, pozwany przyjął, iż w niniejszej sprawie doszło do tzw. kradzieży prostej, która nie jest objęta umową ubezpieczenia. Stało się to przyczyną odmowy wypłaty odszkodowania. Urządzenie przechowywane było na terenie formalnie ogrodzonym, ale de facto otwartym, który przeznaczony jest do prowadzenia wielorodzajowej działalności gospodarczej (myjnia samochodowa, całodobowa stacja paliw, galeria handlowa (...), market budowlany M., zakład produkcji okien), gdzie części nieruchomości przeznaczone do prowadzenia poszczególnych rodzajów działalności nie zostały wyodrębnione. W chwili kradzieży miała miejsce rozbudowa łącznika pomiędzy galerią handlową a marketem budowlanym (praca w godzinach wieczornych). Skutkiem tego teren, na którym doszło do kradzieży był otwarty, aż do godziny 00:00, kiedy to zamknięto bramy. Pozwany dodał, iż urządzenie zostało pozostawione na noc na tyłach marketu budowlanego, który nie był objęty dozorem przez Agencje Ochrony (...), gdyż w okresie prowadzonej rozbudowy wstrzymano obchody. Pozwany wskazał, iż wymieniona firma w zakresie swoich obowiązków nie miała dozoru pozostawionego sprzętu. Na terenie nieruchomości zamontowany był system monitoringu przemysłowego, który dokonał zapisu obrazu wyjeżdżającej z terenu posesji koparko - ładowarki, jednak bez możliwości rozpoznania osoby kierującej urządzeniem. Pozwany zakwestionował wysokość odszkodowania dochodzonego przez Powoda, a tym samym wysokość poniesionej przez niego szkody. Wyrokiem z dnia 28.11.2012 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w punkcie 1 oddalił powództwo w całości, w punkcie 2 zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.864,26 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i w punkcie 3 nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 230 zł tytułem nieuiszczonych kosztów procesu. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał: W dniu 13.09.2007 r. powód R. K., K. R., (...) Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo - Usługowe (...) Spółka jawna z siedzibą w C. zawarł z (...) Spółką Akcyjną z siedzibą we W. umowę leasingu operacyjnego (OH) Nr (...), której przedmiotem była maszyna do robót ziemnych:(...)/ Nr seryjny (...). Tego samego dnia powód zawarł z Towarzystwem (...) S.A. porozumienie w sprawie ubezpieczeń w leasingu nr (...), którego przedmiotem była ww. maszyna. W wyniku omawianego porozumienia przedmiotowa maszyna została ubezpieczona w Towarzystwie (...) S.A. na sumę ubezpieczenia 312.001,58 zł, zaś powód miał ponosić ciężar składek ubezpieczeniowych z tego tytułu. Zakres ubezpieczenia obejmował m.in. kradzież z włamaniem. Zgodnie z Ogólnymi warunki ubezpieczenia, przez kradzież z włamaniem był rozumiany zabór ubezpieczonego mienia po wcześniejszym sforsowaniu zabezpieczeń budynku/terenu ogrodzonego przy użyciu narzędzi, podrobionego klucza lub kradzież mienia po wcześniejszym ukryciu się sprawcy w budynku (art. 7 pkt. 4). Wyciąg z warunków umowy generalnej stanowił ponadto, że maszyny i urządzenia, które z racji swych gabarytów i/lub innych uwarunkowań są garażowane lub przechowywane na zewnątrz budynków oraz poza siedzibą leasingobiorcy musza znajdować się na terenie zamkniętym (ogrodzonym), strzeżonym i oświetlonym. (pkt. II. 5a). Mienie leasingowe używane w sposób mobilny poza określoną w umowie ubezpieczenia siedzibą lub miejscem używania może być pozostawione bez dozoru jedynie w przypadku, gdy będzie się znajdowało w zamkniętym pomieszczeniu- magazynie, garażu, parkingu strzeżonym lub na terenie ogrodzonym i dozorowanym oraz w porze nocnej oświetlonym (pkt. VIII. 4). Dnia 24.09.2009 r. ok. godz. 21:23 doszło do kradzieży ww. koparko – ładowarki. Tego samego dnia powód złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W momencie kradzieży maszyna znajdowała się na terenie nieruchomości położonej w C. przy ul. (...). Wszystkie zabezpieczenia koparko - ładowarki były sprawne i uaktywnione. Maszyna stała wówczas na terenie ogrodzonym – prywatnym parkingu za marketem budowlanym M., na który wjazd był możliwy poprzez jedną z trzech bram. W momencie kradzieży co najmniej jedna z tych bram, prowadząca do całodobowej stacji benzynowej, nie była zamknięta, co umożliwiało swobody wjazd i wyjazd z tego terenu. Firma (...) dozorowała plac, na którym stała maszyna, jednak do jej obowiązków nie należała ochrona pojazdów na nim się znajdujących. Powód uregulował wszelkie ciążące na nim zobowiązania umowy leasingowej z dnia 13.09.2007 r. W dniu 08.02.2010 r. została zawarta między (...) S.A. jako cedentem i powodem jako cesjonariuszem umowa cesji wierzytelności z polisy ubezpieczeniowej do umowy leasingu nr (...), której przedmiotem była ww. koparko – ładowarka. W dniu 10.12.2009 roku Komenda Powiatowa Policji w C. umorzyła śledztwo w sprawie kradzieży koparko - ładowarki (...), na szkodę powodowej spółki. Czyn objęty ściganiem został zakwalifikowany jako kradzież z włamaniem. Powód dnia 07.06.2010 r. wezwał pozwanego do dobrowolnej zapłaty dochodzonej należności. Sąd Okręgowy uznał powództwo za nieuzasadnione. Roszczenie wynika z umowy ubezpieczenia majątkowego, dotyczącego mienia objętego leasingiem. Powyższą umowę regulowały szczegółowo ogólne warunki ubezpieczenia przedsiębiorstwa od wszystkich ryzyk oraz warunki umowy generalnej ubezpieczenia mienia w leasingu. Przepisy kodeksu cywilnego regulujące umowę ubezpieczenia (art.805 k.c. – 834 k.c.) zezwalają na szczegółowe uregulowania ubezpieczenia przez strony w drodze ogólnych warunków ubezpieczenia pod warunkiem, że nie są one sprzeczne z przepisami kodeksu cywilnego (art. 807 k.c.) Ponadto przepisy kodeksu cywilnego regulujące umowę ubezpieczenia majątkowego przewidują ograniczenia w odpowiedzialności ubezpieczyciela chociażby art. 827 § 1 k.c. Umowa ubezpieczenia i stanowiące jej integralną część ogólne warunki ubezpieczenia przewidywały odpowiedzialność pozwanego tylko w przypadku kradzieży z włamaniem zdefiniowanej w ogólnych warunkach ubezpieczenia w art. 7 ust. 4. Zgodnie z w/w przepisem przez kradzież z włamaniem należy rozumieć zabór ubezpieczonego mienia po wcześniejszym sforsowaniu zabezpieczeń budynku (terenu ogrodzonego przy użyciu narzędzi, podrobionego klucza lub kradzieży mienia po wcześniejszym ukryciu się sprawcy w budynku). Z kolei wyciąg warunków umowy generalnej ubezpieczenia mienia w leasingu oraz obowiązki korzystającego w zakresie zabezpieczenia mienia, które również mają zastosowanie do umowy ubezpieczenia stron dodatkowo przewidywały, że w przypadku maszyn i urządzeń, które z uwagi na swoje gabaryty garażowane lub przechowywane są na zewnątrz budynku lub poza siedzibą leasingobiorcy, muszą być na terenie zamkniętym, strzeżonym i oświetlonym (pkt. II 5a). Urządzenie leasingowe używane w sposób mobilny poza określoną w umowie ubezpieczenia siedzibą lub miejscem używania mogło być pozostawione bez dozoru, gdy będzie znajdowało się w zamkniętym pomieszczeniu – magazynie, garażu, parkingu strzeżonym lub na terenie ogrodzonym i dozorowanym oraz w porze nocnej oświetlonym (pkt. VIII 4). W ocenie Sądu Okręgowego, z zebranego materiału dowodowego wynika, że nie zostały spełnione przez powoda wszystkie w/w wymogi. Wprawdzie powyższy pojazd był zamknięty i zabezpieczony od wewnątrz, ale znajdował się przed kradzieżą na terenie ogólnodostępnym, a przesłuchani w sprawie świadkowie – ochroniarze zeznali, że do ich obowiązków należało strzeżenie innych obiektów (stacji benzynowej całodobowej) a nie przedmiotowej koparki. Zdaniem Sądu bez znaczenia w sprawie jest, że przyjęta przez ubezpieczyciela definicja kradzieży z włamaniem nie jest w pełni adekwatna do tej przyjętej w procesie karnym, skoro powód przystał na powyższe warunki ubezpieczenia zawarte w ogólnych warunkach ubezpieczenia pozwanego. W tej sytuacji, skoro powód nie zachował należytej staranności przy zabezpieczeniu koparko- ładowarki przed jej kradzieżą, to ubezpieczyciel był uprawniony do uwolnienia się od odpowiedzialności i odmowy wypłaty odszkodowania. Ochroną ubezpieczeniową bowiem objęta była kradzież z włamaniem mienia w rozumieniu umowy stron. W przedmiocie zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku złożył powód zaskarżając go w całości, zarzucając: 1. naruszenie art. 479
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.