Sygn. akt III Ca 1041/13 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym do Sądu Rejonowego w Łęczycy powód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. Oddział w K. wystąpił przeciwko J. Ł. z powództwem o zapłatę kwoty 2.037,35zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2008r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu . Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy w Łęczycy nakazał pozwanej J. Ł., aby zapłaciła (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w G. Oddział w K. kwotę 2.037,35zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2008r. do dnia zapłaty oraz kwotę 643zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 600zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu, albo wniosła w tymże terminie sprzeciw.W dniu 23 marca 2009r. pozwana J. Ł., wniosła sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W sprzeciwie pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2009r. Sąd przywrócił pozwanej J. Ł. termin do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego Łęczycy z dnia 8 października 2008r. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013r. pełnomocnik powoda wniósł o zasądzenie od pozwanej kwoty 1.961,35zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 2.037,35zł od dnia 11 kwietnia 2008r. do dnia 5 grudnia 2008r. i z ustawowymi odsetkami od kwoty 1.961,35zł od dnia 6 grudnia 2008r. do dnia zapłaty, w pozostałym zakresie cofnął powództwo wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej stawce z uwagi na nakład pracy pełnomocnika w rozpoznawanej sprawie. Wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Kutnie zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1961,35zł. wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 2037,35 od dnia 11 kwietnia 2008r. do dnia 5 grudnia 2008r. oraz od kwoty 1961,35zł od dnia 6 grudnia 2008r. do dnia zapłaty , w pozostałym zakresie umorzył postępowanie. Sąd I instancji zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwot 3819zł z tytułem kosztów postępowania oraz nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Kutnie kwotę 7708,69zł tytułem zwrotu wydatków. Sąd I instancji oparł rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach stanu faktycznego: W dniu 8 października 2001r. (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K., poprzednik prawny (...) S. A. w G. Oddział w K. zawarł z J. Ł. umowę sprzedaży energii elektrycznej o nr (...). Na podstawie zawartej umowy pozwana deklarowała odbiór i kupno energii elektrycznej dla potrzeb gospodarstwa domowego położonego w miejscowości W. nr 5, gminy Ś., powód zobowiązał się dostarczać energię elektryczną do budynku mieszkalnego pozwanej. Rozliczenia z tytułu realizacji umowy sprzedaży energii elektrycznej odbywały się według cen i stawek opłat oraz warunków ich zastosowania określonych w Taryfie dla energii elektrycznej powoda, dla wybranej przez pozwaną grupy taryfowej G11. W umowie ustalono, że w przypadku naruszenia bądź nienależytego wykonania umowy przez pozwaną lub stwierdzenia pobierania energii elektrycznej przez pozwaną w sposób nielegalny, zostanie ona obciążona przez powoda opłatami zgodnie z obowiązującą taryfą. U pozwanej zainstalowany został licznik indukcyjny jednofazowy typu (...) o numerze fabrycznym (...). Licznik ten został zalegalizowany w roku 1999, posiadał cechę legalizacji w postaci tzw. „plomby”. Licznik zainstalowany został w korytarzu budynku mieszkalnego pozwanej . Budynek mieszkalny położony w miejscowości W. nr 5, zarówno w dacie zawierania umowy, jak i w dacie kontroli przeprowadzonej, w dniu 31 stycznia 2008r., przez pracowników powoda kontroli, był zamieszkany jedynie przez J. Ł. . Zainstalowany u pozwanej licznik energii elektrycznej zaczął działać nieprawidłowo, wykazywał błąd dodatni pomiaru. Źródłem takiego błędu licznika było uszkodzenie magnesu stałego i w związku z tym zmniejszenie momentu hamującego tarczę obrotową. Licznik ten miał rozmagnesowany magnes stały, który wytwarzał pole magnetyczne o mniejszym natężeniu i w związku z tym wytwarzał za mały moment hamujący. Uszkodzenie magnesu stałego nastąpiło wskutek przyłożenia do obudowy licznika magnesu neodymowego, który najpierw spowodował zaniżenie wskazań licznika / hamuje tarczę obrotową /. Po odsunięciu magnesu neodymowego od licznika nastąpiło trwałe uszkodzenie magnesów hamujących licznika i w konsekwencji zawyżone zostało naliczanie zużycia energii elektrycznej. Uszkodzenie magnesu nastąpiło w okresie od 8 sierpnia 2005r. do 8 października 2005r. lub w okresie od 5 marca 2006r. do 7 czerwca 2006r, kiedy to zużycie energii w gospodarstwie domowym J. Ł. spadło ponad dwukrotnie. Realne możliwości dziennego poboru energii elektrycznej u pozwanej wynosiły od 3,05 kWh na dobę do 5,64 kWh na dobę W dniu 31 stycznia 2008r. pracownicy (...) S. A. z siedzibą w G. dokonali w obecności J. Ł. kontroli. Sprawdzona została prawidłowości eksploatacji i działania układów pomiarowych oraz rozliczeń zużycia energii elektrycznej. Przy pomocy licznika kontrolnego stwierdzono uchyb o wartości + 46,06%. W układzie pomiarowym nie było zabezpieczenia przed licznikowego, licznik miał jednak nienaruszoną plombę legalizacyjną. Znajdujący się u pozwanej licznik nr (...) został zdemontowany przez pracowników powoda, a następnie zapakowany w kopertę zabezpieczeniową o numerze (...) i wysłany do laboratorium (...) S. A. w Ś. celem przeprowadzenia badań. W wyniku przeprowadzonych badań w laboratorium (...) S. A. w Ś. stwierdzono uchyb licznika dodatni o wartości od 44,1% do 46,5%, w zależności od obciążenia i cosφ, nie stwierdzono uszkodzeń mechanicznych w liczniku. Za nielegalny pobór energii elektrycznej poprzez ingerencję w układ pomiarowy (...) S. A. w G. Oddział w K. wystawiła pozwanej dnia 27 marca 2008r. notę obciążeniową na kwotę 1.923,40zł z terminem zapłaty do dnia 10 kwietnia 2008r. Ilość pobranej nielegalnie energii elektrycznej powód ustalił na 3.000 kWh, cena energii elektrycznej czynnej na 0,1197zł za kWh, składnik zmienny stawki sieciowej powód ustalił na 0,1641zł za kWh, składnik wyrównawczy stawki systemowej na 0,0254zł za kWh, a składnik jakościowy stawki systemowej na 0,009zł za kWh .Za wymianę urządzenia pomiarowego (...) S. A. w G. Oddział w K. wystawiła pozwanej w dniu 27 marca 2008r. notę obciążeniową na kwotę 123,95zł z terminem zapłaty do dnia 10 kwietnia 2008r. Stosownie do Taryfy Operatora Systemu Dystrybucyjnego (...) Elektrycznej obowiązującej w (...) S. A. w G. Oddział w K., zatwierdzonej decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 17 grudnia 2007r., w 2008r., w grupie taryfowej G11 składnik stawki systemowej jakościowy wynosił 0,0097zł, składnik stawki systemowej wyrównawczy wynosił 0,0254zł, a składnik zmienny stawki sieciowej wynosił 0,1641zł. W przypadku poboru energii elektrycznej z całkowitym lub częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w układ pomiarowo-rozliczeniowy mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ, a gdy nie można było ustalić ilości nielegalnie pobranej energii elektrycznej, (...) S. A. w G. Oddział w K. mógł obciążyć odbiorcę opłatami w wysokości dwukrotności stawek opłat określonych w taryfie dla grupy taryfowej, przyjmując wielkości mocy określone w umowie lub ryczałtowe ilości energii elektrycznej, wynoszące dla układu jednofazowego 3.000 kWh Średnia cena sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym osiągnęła w 2006r. poziom 119,70 zł/MWh W dniu 5 grudnia 2008r. J. Ł. uiściła na rzecz (...) S. A. w G. kwotę 76 zł. W dniu 17 sierpnia 2011r. Okręgowy Urząd Miar w Ł. dokonał ekspertyzy licznika energii elektrycznej nr (...). W tejże ekspertyzie stwierdzono, że licznik posiada błąd dodatni rzędu od 43,1% do 45,5%, w zależności od wielkości i charakteru obciążenia. Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sad I instancji wywiódł , iż powództwo jest uzasadnione w oparciu o przepis art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne / t. j. Dz. U z 2012r., poz. 1059 /, w brzmieniu obowiązującym w dacie ujawnienia w budynku mieszkalnym zajmowanym przez pozwaną J. Ł. nielegalnego poboru energii elektrycznej, w razie nielegalnego pobierania paliw lub energii, przedsiębiorstwo energetyczne może pobierać od odbiorcy, a w przypadku, gdy pobór paliw lub energii nastąpił bez zawarcia umowy, może pobierać od osoby lub osób nielegalnie pobierających paliwa lub energię opłatę w wysokości określonej w taryfie, chyba, że nielegalne pobieranie paliw lub energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności, albo dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych. Przepis ten pozwala przedsiębiorstwu energetycznemu dochodzić odszkodowania w sposób zryczałtowany albo na zasadach ogólnych, tj. na podstawie przepisów regulujących odpowiedzialność deliktową lub kontraktową. W przedmiotowej sprawie roszczenie powoda dotyczy opłaty za nielegalny pobór energii ustalonej w sposób zryczałtowany oraz opłaty za wymianę urządzenia pomiarowego. W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie doszło do pobrania energii elektrycznej przez ingerencję w układ pomiarowo-rozliczeniowy, która wpływa na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy. W ocenie Sądu, strona powodowa udowodniła, że źródłem uszkodzenia licznika było oddziaływanie na niego zewnętrznym polem magnetycznym, magnesem neodymowym, co spowodowało uszkodzenie magnesu stałego, hamującego. Prawa fizyki wskazują trzy możliwe przyczyny powodujące utratę lub zmianę właściwości magnetycznych przez magnes stały: wysoka temperatura przekraczająca 600°C; bardzo silne uderzenie w magnes; silne zewnętrzne pole Strona pozwana nie wykazała, że nielegalny pobór energii wynikał z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności. Pozwana nie wskazała osoby trzeciej, której działanie mogło spowodować uszkodzenie licznika. Zeznania pozwanej, iż niczego nie przykładała do licznika, ani nic jej o przyłożeniu magnesu do licznika nie było wiadome, nie mogą stanowić dowodu, co do działania osoby trzeciej. Przeciwko celowemu lub przypadkowemu uszkodzeniu licznika przez osobę trzecią, wbrew wiedzy pozwanej, przemawia również okoliczność, iż licznik znajduje się wewnątrz budynku pozwanej, nie możliwe jest, więc, aby jakakolwiek osoba przyłożyła do licznika pozwanej magnes neodymowy bez jej wiedzy. Poza tym nikt poza pozwaną nie był zainteresowany obniżeniem rachunków za zużytą energię elektryczną, co było wynikiem działania magnesu neodymowego na układ pomiarowo-rozliczeniowy. Podczas przeprowadzonej w dniu 31 stycznia 2008r. kontroli pracownicy powoda nie dopełnili zwyczajowo formalności przyjętych przy demontażu i kontroli laboratoryjnej licznika. Pozwana nie został powiadomiona, w jakim celu stary licznik zapakowano do zaplombowanej torby i zabrano, do licznika nie przyklejono wskaźnika pola magnetycznego, który zmienia barwę w razie zadziałania na ten wskaźnik polem magnetycznym. Pozwana nie została również pisemnie poinformowana przez powoda o badaniu laboratoryjnym licznika w F. (...) w Ś., w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli przez powoda, czym uchybiono obowiązkowi wynikającemu z treści §16 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2000r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiębiorstwa energetyczne / Dz. U. nr 75 poz. 866 /. Zaniechanie powiadomienia pozwanej o powyższym fakcie nie miało jednakże wpływu na prawdziwość dokonanych ustaleń, co do uchybu licznika. Biegły P. G.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.