VIII U 150/14

Sygn. akt VIII U 150/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del. Joanna Smycz Protokolant: Maria Szczęsna po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. w Gliwicach sprawy C. D. (D.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania C. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 9 grudnia 2013 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję przyznając ubezpieczonemu C. D. prawo do emerytury począwszy od 7 listopada 2013r. (-) SSR del. Joanna Smycz Sygn. akt VIII U 150/14 UZASADNIENIE Decyzją z 9 grudnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu C. D. prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu o art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w związku z tym, iż nie udowodnił on 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach przy pracach wymienionych w wykazie A, a jedynie 7 lat, 4 miesiące i 25 dni takiej pracy, a ponadto wobec nie wykazania 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, gdyż ZUS uznał za udowodnione jedynie 24 lata 5 miesięcy i 24 dni takich okresów. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury. Podniósł, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych przez okres ponad 15 lat, a dodatkowo do 31 grudnia 1998r. posiada więcej niż 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury. Podniósł, że zgodnie z zapisami w jego osobowych oraz zeznaniami świadków, o przesłuchanie których wnosił, wykonywał pracę w warunkach szczególnych i tym samym spełnia warunki do przyznania prawa do emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dodatkowo podniósł, że do okresów pracy w warunkach szczególnych nie zaliczył odwołującemu okresu zatrudnienia w Nadleśnictwie B. w okresie od 1 marca 1977r. do 30 listopada 1986r. bowiem z wystawionych przez jego pracodawcę, za ten okres dokumentów wynika, że świadczył pracę jedynie okresowo, co nie pozwala na uznanie jego pracy w tym okresie za wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. Sąd ustalił co następuje: Ubezpieczony C. D., urodzony (...) od 22 lipca 1996r. jest uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, natomiast w dniu 4 listopada 2013r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Ubezpieczony 60 lat ukończył 7 listopada 2013r. Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999r., w ocenie ZUS, legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 24 lata 5 miesięcy i 24 dni, a nadto udowodnił jedynie 7 lat, 4 miesiące i 25 dni okresów pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A. Po przeanalizowaniu sprawy ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 9 grudnia 2013r. Organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uznał za pracę w warunkach szczególnych, pracy wykonywanej w okresie od 1 marca 1977r. do 30 listopada 1986r. w Nadleśnictwie B., ponieważ z wystawionych przez jego pracodawcę, za ten okres dokumentów wynika, że świadczył pracę jedynie okresowo, co w ocenie ZUS nie pozwala na uznanie jego pracy w tym okresie za wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych. W postępowaniu przed Sądem odwołujący domagał się zaliczenia tego okresu za pracę w warunkach szczególnych, argumentując iż w całym tym okresie pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu jako drwal pilarz. Zaś sposób potwierdzania jego zatrudnienia w dokumentach, spowodowany był brakiem możliwości zatrudnienia większej ilości pracowników jako etatowych, bowiem takim pracownikom nadleśnictwo musiałoby zaproponować mieszkania, a takich nie posiadało. Nadto odwołujący domagał się zaliczenia jako składkowego okresu jego zatrudnienia w firmie budowlanej należącej do L. S. i W. S. w okresie od czerwca 1973r. do grudnia 1974r. i od marca do sierpnia 1975r. W toku procesu Sąd ustalił, iż w okresie od czerwca 1973r. do grudnia 1974r. i od marca do sierpnia 1975r. ubezpieczony C. D. zatrudniony był kolejno w Zakładzie Budowlanym (...) w siedzibą w K. oraz Usługi (...) w siedzibą w M.. Była to niewielka prywatna firma budowlana zajmująca się różnego rodzaju pracami remontowymi, wyburzeniowymi i budowlanymi. W firmie tej pracowało kilku pracowników ogólnobudowlanych, w tym murarze i ich pomocnicy. Ubezpieczony w obu powyższych okresach w tej firmie pracował jako murarz. W tym czasie pracował codziennie po około 12 godzin na dobę i dodatkowo w soboty 8 godzin. Pracodawca z tego tytułu zgłosił go do ubezpieczeń społecznych w (...) Oddział w K.. Odwołujący nie posiada za ten okres świadectwa pracy, bowiem razem z innymi pracownikami, na skutek konfliktu z pracodawcą, porzucili pracę i pracodawca nie wydał im świadectw pracy. Razem z odwołującym w tym okresie pracował S. K., jako pomocnik murarza. Dalej w toku procesu Sąd ustalił, że od 1 marca 1977r. do 30 listopada 1986r. ubezpieczony pracował w Nadleśnictwie B.. Był tam zatrudniany jako drwal pilarz, przy wyrębie lasu. W tym czasie w tym nadleśnictwie była prowadzona dość szeroko zakrojona akcja pozyskiwania drewna i z tego względu była niewystarczająca liczba pracowników etatowych przy wyrębie lasu. Nadto nie było możliwości zatrudnienia większej ilości pracowników na stałe, bowiem wewnętrzne przepisy w leśnictwie wymagały zapewnienia takim pracownikom mieszkań, a takowych Nadleśnictwo B. nie posiadało w tym czasie. Z tego też względu dość znaczna ilość pracowników do wyrębu lasu, z upoważnienia nadleśniczego, była bezpośredni zatrudniana przez leśniczych. Wyłącznie nadleśniczy mógł zatrudniać pracowników etatowych na umowy na czas nieokreślony, zaś leśniczy mogli zatrudniać jedynie pracowników w ramach prac sezonowych, ze stawką akordową. Faktycznie duże zapotrzebowanie na pracowników powodowało, że w rzeczywistości pracownicy sezonowi, pozostawali takimi jedynie z nazwy, bowiem ich umowy były nieustannie odnawiane na kolejne okresy. Taka sytuacja była również w wypadku ubezpieczonego, który w takim systemie był zatrudniony przez cały sporny okres. W tym czasie pracował przez nie mniej niż 8 godzin dziennie, bowiem był wynagradzany w systemie akordowym i zależało mu na wypracowaniu jak największej normy, co powodowało pracę przez więcej niż 8 godzin dziennie. Dopiero z końcem roku 1986 w nadleśnictwie zmniejszono plany pozysku drewna i zmniejszyła się też ilość potrzebnych pracowników. Z tego względu niektórzy pracownicy się zwolnili lub przeszli do innych jednostek, zwolniły się mieszkania służbowe, zaś odwołującemu od dnia 1 grudnia 1986r. zaproponowano pracę na umowę na czas nieokreślony. W całym tym okresie odwołujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę drwala pilarza przy wyrębie lasu, bowiem uprawnienia takie uzyskał już wcześniej w roku 1972, tj. w trakcie zatrudnienia w Nadleśnictwie B.. Sąd ustalił również, że po zmianie w grudniu 1986r. charakteru zatrudnienia na pracownik etatowego, charakter i wymiar jego pracy nie uległ zmianie. Natomiast ZUS zaliczył odwołującemu do pracy w warunkach szczególnych okres zatrudnienia po zmianie umowy na umowę na czas nieokreślony. Razem z ubezpieczonym w Nadleśnictwie B. pracował J. M., który był zastępcą nadleśniczego. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, zeznań świadków J. M. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 20 maja 2014r. minuty od 24:31 i nast.) i S. K. (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 25 czerwca 2014r. minuty od 3:45 i nast.) oraz wyjaśnienia odwołującego słuchanego w charakterze strony (zapis nagrania protokołu z rozprawy w dniu 25 czerwca 2014r. minuty od 14:13 i nast.), a także w oparciu o akta osobowe ubezpieczonego (koperta k.15) i kserokopię jego legitymacji ubezpieczeniowej (k.31-32). Zgromadzona w sprawie dokumentacja została sporządzona w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, a zeznania świadków są spójne, wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają, dając łącznie pełny obraz przebiegu i charakteru zatrudnienia odwołującego w spornych okresach. Nadto zeznania świadków korelują z wyjaśnieniami odwołującego zapisami w jego dokumentacji osobowej i legitymacji ubezpieczeniowej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:

1. osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
2. posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
3. W myśl ust. 2 emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku. Kwestie nie przystąpienia przez ubezpieczonego do OFE nie była sporna. Okolicznościami spornymi w przedmiotowej sprawie były posiadanie przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) ponad 25 letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy zaliczył do takiej pracy okres 7 lat, 4 miesiące i 25dni. Zaś okresy składkowe i nieskładkowe zaliczył w wymiarze 24 lata 5 miesięcy i 24 dni. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd uznał, że ubezpieczony C. D., będąc zatrudnionym w okresie spornym od czerwca 1973r. do grudnia 1974r. i od marca do sierpnia 1975r. w Zakładzie Budowlanym (...) w siedzibą w K. oraz Usługi (...) w siedzibą w M., wykonywał w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę w ramach umowy o pracę, a pracodawca zgłosił go z ego tytułu do ubezpieczenia społecznego, zatem po doliczeniu tego okresu do dotychczas uwzględnionych przez organ rentowy, pozwala na uznanie że legitymuje się co najmniej 25 latami okresów składkowych i nieskładkowych. Wprawdzie w potwierdzeniu okresu ubezpieczenia dokonanym przez (...) Oddział K. wskazano inną datę urodzenia odwołującego, jednak zdaniem Sądu nie może on ponosić negatywnych konsekwencji błędów w zgłoszeniu dokonanym przez pracodawcę, tym bardziej, że okoliczność potwierdzenia ubezpieczenia wynika dodatkowo z zapisów w jego legitymacji ubezpieczeniowej, a ponadto z zeznań świadka wynika, iż w tej firmie nie było zatrudnionej innej osoby o takim samym imieniu i nazwisku. Zgodnie bowiem z art. 6, ust. 1, pkt 1 za okresy składkowe uważa się okresy ubezpieczenia. Sąd uznał, że w okresach tych odwołujący pracował w stale i w wymiarze pełnym nadto z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom społecznym. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka potwierdzającego fakt i wymiar pracy ubezpieczonego oraz zapisom z jego legitymacji ubezpieczeniowej, które dodatkowo korelują z informacją (...) Oddział w K., uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału Sąd uznał również, że ubezpieczony C. D., będąc zatrudnionym w okresie spornym w Nadleśnictwie B., wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę w warunkach szczególnych na stanowisku drwala pilarza przy wyrębie lasu, co po doliczeniu tego okresu do dotychczas uwzględnionych przez organ rentowy, pozwala na uznanie że legitymuje się co najmniej 15 latami takiej pracy. Zgodnie z wykazem A, dział VI poz. 1 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, praca drwali jest pracą w szczególnych warunkach, uprawniającą do niższego wieku emerytalnego. Sąd uznał, że w okresie spornym odwołujący pracował w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W tym czasie nie wykonywał innych czynności niż związane z wyrębem lasu przy użyciu piły spalinowej. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka potwierdzającym charakter pracy ubezpieczonego, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Nadto zeznania świadków korelują z zapisami w dokumentacji osobowej ubezpieczonego i jego wyjaśnieniami. Należy podkreślić, że okres zatrudnienia może być zaliczony do pracy w warunkach szczególnych, gdy pracownik faktycznie wykonywał stale i w pełnym wymiarze, prace objęte wykazem prac uprawniających do wcześniejszej emerytury, pomimo że pracodawca nie zwarł z nim w tym okresie umowy o pracę jako z pracownikiem etatowy, a zatrudniał go jako pracownika akordowego w ramach prac sezonowych. Decydujące znaczenie dla zakwalifikowania pracy jako realizowanej w szczególnych warunkach ma nie forma zawartej umowy o pracę, ale rodzaj, charakter, warunki pracy i wymiar w jakim są świadczone w ramach umowy o pracę. Bez znaczenia pozostaje także fakt, że odwołujący w tym czasie był pracownikiem sezonowym. Miał bowiem zawierane kolejne, następujące bezpośrednio po sobie umowy o pracę z pracownikiem sezonowym, co nie przekreśla charakteru jego zatrudnienia jako pracownika. Równocześnie ze znajdujących się w jego aktach osobowych wykazów przepracowanych w tym czasie dniówek roboczych i godzin pracy, wynika jednoznacznie, że praca w tym czasie była świadczona codziennie przez pełne dniówki, zaś przerwy w zatrudnieniu są spowodowane zwolnieniami lekarskimi. Nadto bez znaczenia pozostaje fakt, że nie przedłożył za ten okres świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia - w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Na marginesie wypada zauważyć, że po zmianie formy umowy o pracę, charakter i wymiar pracy odwołującego nie uległ zmianie, a ZUS uwzględnił mu ten okres do pracy w warunkach szczególnych, bowiem odwołujący przedłożył za ten okres świadectwo pracy w warunkach szczególnych. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 25 letnim okresem składkowym i nieskładkowym oraz 15 letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Nadto Sąd uznał, że z momentem osiągnięcia wieku 60 lat odwołujący spełnił wszystkie warunki uprawniające go do otrzymania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd na mocy art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł, jak sentencji wyroku. SSR (del.) Joanna Smycz