Sygn. akt III AUa 603/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA

§ 1i 2 KPC).

Spory rozstrzygane w postępowaniu w sprawach z ubezpieczenia społecznego rolników wynikają ze stosunku prawnego opierającego się na relacji między organem ubezpieczeń społecznych, ubezpieczonym i osoba, którą organ rentowy traktuje jako zobowiązanego do opłacania składek. W postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych powinny więc w interesie ogólnym brać udział wszystkie strony tego stosunku. Powinność taka wynika wprost z przepisu art.

§ 2

KPC, nakazującego sądowi brać pod uwagę interes także tego z podmiotów stosunku ubezpieczenia społecznego, który ma tylko potencjalne warunki, by stać się stroną procesu w sensie formalnym. Przepis ten bowiem nakazuje sądowi działanie z urzędu i, przez wezwanie zainteresowanego, spowodowanie jego przystąpienia do procesu (nawet jeżeli nie uczynił tego organ rentowy). Należy zatem rozumieć, że stronami postępowania przed sądem rozpoznającym sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych są wszystkie podmioty materialnego stosunku ubezpieczenia społecznego, czyli osoby wymienione w art.

§ 1KPC.

Przenosząc powyższe ogólne twierdzenia na grunt niniejszej sprawy, trzeba stwierdzić, że wymienieni imiennie w decyzji rolnicy, którzy jednocześnie są jako płatnicy zobowiązani do płacenia składek są podmiotami stosunku ubezpieczenia społecznego powstałego w związku z ustaleniem podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Żona wnioskodawcy, jako strona w znaczeniu materialnym, ma uczestniczyć w procesie, a Sąd uczestnictwo to powinien był zapewnić przez zawiadomienie w trybie art.

§ 2KPC.

Nie czyniąc tego stworzył sytuację, w której rolnik – płatnik nie mógł stać się stroną przez uczestniczenie w postępowaniu, czyli stroną w znaczeniu formalnym, a przez to pozbawił go możności obrony swych praw. Zaniechanie tego obowiązku przez Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznający odwołanie wnioskodawczyni od decyzji uchylającej decyzje ustalające podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników, tego obowiązku powoduje, że jego postępowanie dotknięte jest nieważnością (art.

§ 1KPC w związku z art. 379 pkt 5 KPC) - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2000 roku – II UKN 128/00 –OSNAPi

US 2002, z.15, poz.368 (por. też wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 1991 r., II URN 130/90, OSNCP 1992 z. 9, poz. 168 i z dnia 3 października 1996 r., II URN 36/96, OSNAPiUS 1997 nr 9, poz. 156 oraz uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 1998 r., III ZP 20/98 OSNAPiUS 1998 nr 23, poz. 690). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wezwie do udziału w sprawie w charakterze strony A. D. i przeprowadzi ponownie postępowanie z jej udziałem. Wyrok Sądu Okręgowego podlega uchyleniu z powodu nieważności postępowania i Sąd Apelacyjny na mocy art.386 § 2 KPC orzekł, jak w sentencji.