WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2014 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Śliwiński (spr.) Sędziowie: SSO Małgorzata Winkler – Galicka SSR Łukasz Kalawski Protokolant apl. radc. D. K. przy udziale A. D. Prokuratora Prokuratury Rejonowej del. do Prokuratury Okręgowej po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy B. J. skazanego wyrokiem łącznym na skutek apelacji, wniesionej przez skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Pile z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt II K 42/14
- Utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną,
- Zwalnia skazanego od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów postępowania za postępowanie odwoławcze. SSR Łukasz Kalawski SSO Dariusz Śliwiński SSO Małgorzata Winkler–Galicka UZASADNIENIE Skazany B. J. wniósł o wydanie wyroku łącznego obejmującego sprawy prawomocnie zakończone wyrokami: I. Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie VI K 330/05 za przestępstwo z art. 291 § 1 kk popełnione w dniu 15 kwietnia 2005 r. na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem świadczenia nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie, II. Sądu Rejonowego w Chodzieży Zamiejscowy Wydział Grodzki w W. z dnia 25 września 2006 r. w sprawie K 115/06 za przestępstwo z art. 178a § 1 kk popełnione w dniu 23 lipca 2006 r. na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 złotych; nadto orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, III. Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 29 września 2009 r. w sprawie II K 116/08 za przestępstwa: a. z art. 279 § 1 kk i art. 279 § 1 kk i art. 13 § 2 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 91 § 1 kk popełnione w nocy 27/28 maja 2004 r. oraz w dniu 28 maja 2004 r. na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 złotych, b. z art. 278 § 1 kk popełnione w nocy 27/28 maja 2004 r. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 20 stawek dziennych po 10 złotych, powyższe kary pozbawienia wolności i grzywny połączono i orzeczono karę łączną 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat tytułem próby oraz karę łączną 60 stawek dziennych grzywny po 10 złotych, Postanowieniem Sądu Rejonowego w Wągrowcu VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w C. z dnia 26 lutego 2013 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności. IV. Sądu Rejonowego w Pile z dnia 30 października 2009 r. w sprawie II K 296/09 za przestępstwo z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 283 kk popełnione w dniu 21 grudnia 2008 r. na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 złotych, V. Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie II K 812/09 za przestępstwo z art. 160 § 1 kk popełnione w dniu 17 sierpnia 2009 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby oraz karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych po 10 złotych, Postanowieniem Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 17 czerwca 2013 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności. VI. A. B.-T. z dnia 05 marca 2010 r. w sprawie (286 Ds) 94 Js (...) (37/10), VII. Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 13 czerwca 2012 r. w sprawie II K 347/12 za przestępstwa: a. z art. 278 § 1 kk i art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk popełnione w dniu 13 sierpnia 2011 r. na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, b. z art. 278 § 1 kk i art. 275 § 1 kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk popełnione w dniu 6 lutego 2012 r. na karę 4 miesiące pozbawienia wolności, c. z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk popełnione w okresie od 17 do 19 lutego 2011 r. oraz w dniu 30 maja 2011 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, powyższe kary pozbawienia wolności połączono i wymierzono karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat tytułem próby, VIII. Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 31 lipca 2012 r. w sprawie II K 439/12 za przestępstwo z art. 279 § 1 kk popełnione w nocy z 30 września na 1 października 2009 r. na karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby oraz karę grzywny w wysokości 70 stawek dziennych po 10 złotych, IX. Sądu Rejonowego w Pile z dnia 17 października 2012 r. w sprawie II K 811/12 za przestępstwa z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk popełnione w dniach 21 stycznia 2012 r. oraz 9 lutego 2012 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, Wyrokiem z dnia 21 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Pile sprawie sygn. akt II K 42/14:
- Na podstawie art. 575 § 1 kpk rozwiązał węzeł kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 29 września 2009 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II K 116/
- Na podstawie art. 575 § 1 kpk rozwiązał węzeł kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 13 czerwca 2012 r. wydanej w sprawie o sygn. akt II K 347/
- Na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk i art. 87 kk oraz art. 569 § 1 kpk orzeczone wyrokami wskazanymi w punktach I i III kary ograniczenia wolności i pozbawienia wolności połączył i orzekł karę łączną 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności.
- Na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk oraz art. 569 § 1 kpk orzeczone wyrokami wskazanymi w punktach V i VIII kary pozbawienia wolności połączył i orzekł karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
- Na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk oraz art. 569 § 1 kpk orzeczone wyrokami wskazanymi w punktach VII i IX kary pozbawienia wolności połączył i orzekł karę łączną 2 lata i 2 miesiące pozbawienia wolności.
- Na podstawie art. 572 kpk w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.
- Na podstawie art. 577 kpk. na poczet wymierzonej w pkt 5 kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymania w sprawie II K 811/12 Sądu Rejonowego w Pile od dnia 9 lutego 2012 r. do dnia 10 lutego 2012 r.
- Określenie początku i końca odbywania przez skazanego kary łącznej pozbawienia wolności pozostawił administracji zakładu karnego.
- Na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił skazanego w całości od ponoszenia kosztów sądowych. Apelację od powyższego wyroku wniósł skazany zarzucając naruszenie art. 85 i art. 86 § 1 kk oraz art. 572 kpk poprzez wymierzenie w punktach 3, 4 i 5 kar łącznych bez zastosowania zasady pełnej absorpcji. W konkluzji skazany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez obniżenie orzeczonych wobec niego kar łącznych: - w pkt 3 do 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, - w pkt 4 do 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, - w pkt 5 do 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja skazanego okazała się oczywiście bezzasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że apelacja jest oczywiście bezzasadna, jeżeli w sposób oczywisty brak jest wątpliwości, co do tego, że w sprawie nie wystąpiły uchybienia określone w art. 438 kpk oraz art. 439 kpk, a nadto nie zachodzi przesłanka z art. 440 kpk. Apelacją oczywiście bezzasadną jest taka, której bezpodstawność, niezasadność nie budzi wątpliwości. Zasadność (lub jej brak) apelacji wiązać należy bowiem z oceną trafności uchybień, jakie w apelacji zostały wskazane. Wskazane powyżej okoliczności uzasadniające określenie przedmiotowej apelacji za oczywiście bezzasadną niewątpliwie zachodziły w niniejszej sprawie. Dokonując oceny w tym zakresie Sąd Odwoławczy posiłkował się orzecznictwem i poglądami doktryny wypracowanymi na gruncie art. 535 § 2 k.p.k. (vide: F. Prusak „Komentarz do kodeksu postępowania karnego” Wyd. Prawnicze W-wa 1999 s. 1446 teza 17, P. Hofmański „Kodeks postępowania karnego, komentarz” Wyd. C. H. Beck W-wa 1999 s. 857 teza 9, W. Grzeszczyk „Oczywista bezzasadność kasacji w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego” publ. Prok. i Pr. 2002/11/153- t.1, R. Stefański „Rozpoznawanie kasacji na posiedzeniu” Prok. I Pr. 2001/2/62 t.2, S. Zabłocki „Kodeks postępowania karnego Komentarz” pod redakcją Z. Gostyńskiego Wyd. ABC 002/11/153 W-wa 1998 tom II). Uzasadnienie wyroku odpowiada wymogom art. 424 § 1 k.p.k. i pozwala w pełni na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd odwoławczy. Przechodząc natomiast do istoty rozważań w sprawie, w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że zgodnie z art. 565 § 1 kpk wyrok łączny może zapaść, gdy zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej wymienione w art. 85 kk w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów. Te warunki to:
- popełnienie przez sprawcę dwu albo więcej przestępstw,
- popełnienie ich zanim zapadł pierwszy, choćby nieprawomocny wyrok co do któregokolwiek z tych przestępstw, wymierzenie za te przestępstwa kar tego samego rodzaju albo podlegających łączeniu. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w zakresie tego, iż spośród kar jednostkowych zapadłych przeciwko skazanemu połączeniu podlegały kara ograniczenia wolności i kara pozbawienia wolności wymierzone mu wyrokami opisanymi w pkt I i III części wstępnej wyroku łącznego – pierwsza kara łączna, a także kary pozbawienia wolności wymierzone mu wyrokami opisanymi w pkt V i VII części wstępnej wyroku łącznego – druga kara łączna, jak również kary pozbawienia wolności opisane w pkt VII i IX części wstępnej wyroku łącznego – trzecia kara łączna, było prawidłowe. Skazany nie kwestionował trafności orzeczenia w tym zakresie. Również Sąd Okręgowy działając z urzędu nie dopatrzył się w tym zakresie żadnych błędów Sądu I instancji. Jego zastrzeżenia dotyczyły natomiast wymiaru orzeczonych wobec niego kar łącznych pozbawienia wolności. W tym zakresie skazany postulował wymierzenie mu wszystkich kar łącznych z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji. Jednakże, wbrew jego zapatrywaniom, związki przedmiotowo-podmiotowe skazań objętych poszczególnymi karami łącznymi nie uzasadniały ukształtowanie tychże kar w wymiarze najbardziej korzystnym dla skazanego. Warto zaznaczyć utrwalony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, iż zastosowanie zasady pełnej absorpcji możliwe jest w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a ponadto kara łączna nie może być uznana jako instytucja premiująca wielokrotnych przestępców. Jeżeli chodzi o pierwsza karę łączną Sąd Rejonowy był władny orzec ją w wymiarze od 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności do 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Wszystkie z przypisanych oskarżonemu czynów w skazaniach objętych wyrokami z punktów I i III części wstępnej wyroku łącznego godziny w mienie, jednakże uwzględniwszy czas ich popełnienia nie sposób uznać, iż zachodziły warunki do wymierzenia skazanemu kary łącznej z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji. Co prawda dwóch spośród tych czynów skazany dopuścił się w tej samej dacie, tj. w nocy z 27 na 28 maja 2004 r., nie mniej jednak trzeci z przypisanych mu czynów został popełniony w dniu 15 kwietnia 2005 r., a więc blisko rok później. Reasumując rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w przedmiocie wymiaru pierwszej z orzeczonych wobec skazanego kar łącznych w prawidłowy sposób uwzględnia związki przedmiotowo- podmiotowe czynów przypisanych oskarżonemu. Nadto różnica między karą łączną wymierzoną skazanemu – 1 rok i 5 miesięcy pozbawienia wolności, a karą łączną przez niego postulowaną – 1 rok i 3 miesiące pozbawienia wolności, nie jest na tyle znaczna, aby można było uznać, iż jest ona rażąca. Tymczasem ingerencja Sądu Odwoławczego w rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiocie kary uzasadnia tylko stwierdzenie rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec skazanego kary łącznej. Jeżeli chodzi o drugą karę łączną Sąd I instancji był władny orzec ją w granicach od 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności do 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Czyny przypisane skazanemu w wyrokach opisanych w pkt V i VIII nie dzieli znaczny okres czasu (17 sierpnia 2009 r. oraz 30 września/1 październik 2009 r. Tyle że godzą one w różne dobra prawnie chronione tj. w życie i zdrowie oraz mienie. Stąd też również w przypadku tych skazań nie zachodziły przesłanki do wymierzenia skazanemu kary łącznej z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji. Poza tym, analogicznie jak w przypadku pierwszej kary łącznej, różnica między karą łączną wymierzoną skazanemu – 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a karą łączną przez niego postulowaną – 1 rok i 4 miesiące pozbawienia wolności, nie jest na tyle znaczna, aby można było uznać, iż jest ona rażąca. Tymczasem ingerencja Sądu Odwoławczego w rozstrzygnięcie Sądu I instancji w przedmiocie kary uzasadnia tylko stwierdzenie rażącej niewspółmierności orzeczonej wobec skazanego kary łącznej. W przypadku trzeciej kary łącznej Sąd I instancji był władny orzec ją w granicach od 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności do 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Tą karą łączną objęto aż cztery skazania, w tym dwa za ciągi przestępstw. Skazany dopuścił się ich od końca maja 2011 r. do początku lutego 2012 r. W przeważającej części dotyczyły one czynów przeciwko mieniu, jednakże w jednym przypadku czyn oskarżonego godził również w wiarygodność dokumentów. Mając na uwadze ilość skazań objętych tą karą łączną, brak bliskości czasowej przypisanych skazanemu czynów, jak również fakt, iż godziły one w więcej niż jedno dobro prawnie chronione, Sad Rejonowy prawidłowo uznał, że nie zachodziły przesłanki do wymierzenia skazanemu kary łącznej z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji. Wymierzona skazanemu kara łączna 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności nie może był także zasadnie uznana za karę rażąco surową. Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, iż orzeczona wobec oskarżonego kara łączna pozbawienia wolności obejmująca skazania z wyroków opisanych w pkt VII i IX na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania oraz bezwzględną karę pozbawienia wolności, winna być karą bezwzględną, z uwagi na brak możliwości formułowania wobec skazanego pozytywnej prognozy kryminologicznej. Powyższe stanowisko nie było kwestionowane przez skazanego. Sąd Okręgowy nie miał żadnych zastrzeżeń do rozstrzygnięcia Sądu I instancji w przedmiocie zaliczenia na poczet wymierzonej w pkt 5 kary łącznej pozbawienia wolności okres zatrzymania w sprawie II K 811/12 Sądu Rejonowego w Pile od dnia 9 lutego 2012 r. do dnia 10 lutego 2012 r. Reasumując, Sąd Okręgowy nie znalazł powodów, aby uznać, iż kary łączne pozbawienia wolności orzeczone przez Sąd Rejonowy w punktach 3, 4 i 5 wyroku raziły swą surowością, a wręcz przeciwnie, uznając, że są one odpowiednie i sprawiedliwe, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację skazanego za oczywiście bezzasadną. Biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i majątkową skazanego Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk zwolnił go od obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. /Ł. K./ / D. Ś./ /M. G./