Sygn. akt. I ACa 97/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: S.S.A. Joanna Walentkiewicz- Witkowska (spr.

§ 2pkt 4 w zw.

z art. 404 § 1 Kodeksu spółek handlowych: poprzez błędne uznanie, że wskazana w pozwie uchwała nr 4 zwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki (...) S.A. z dnia 25 czerwca 2010 r. - w takim zakresie, w jakim dotyczy ona ustalenia dnia dywidendy - nie jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i nie miała na celu pokrzywdzenia powódki, jako akcjonariusza spółki (...) S.A. oraz poprzez błędne uznanie, że powódka nie miała legitymacji do wniesienia powództwa o uchylenie wskazanej wyżej uchwały zwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki (...) S.A.; -art. 58 §

§ 3kodeksu cywilnego w zw.

z art. 2 kodeksu spółek handlowych oraz w zw. z art. 425 §

w zw. z art. 422 § 1 Kodeksu spółek handlowych, poprzez błędne uznanie, że nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności, ani też uchylenie uchwały nr 4 zwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki (...) S.A. z dnia 25 czerwca 2010 r. w części dotyczącej ustalenia dnia dywidendy; 2. przepisów postępowania, a to: - art. 87 oraz art. 97 k.p.c. poprzez uznanie za skuteczne złożenie odpowiedzi na pozew przez osobę nie posiadającą umocowania do reprezentowania pozwanego i uznanie za skuteczne późniejsze potwierdzenie tej czynności przez Pozwanego; - art. 479 14 §

§ 2k.p.c.

i 3.
uzasadnienia pozwu, co skutkowało błędną oceną w zakresie celu, w jakim została podjęta zaskarżona uchwała w sprawie ustalenia dnia dywidendy na dzień 17 sierpnia 2010 r. oraz w zakresie skutków tak podjętej uchwały. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, poprzez: -stwierdzenie nieważności uchwały nr 4 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy spółki (...) Spółka Akcyjna, które odbyło się w dniu 25 czerwca 2010 r., w sprawie podziału zysku netto za rok obrotowy obejmujący okres od dnia 1.01.2009 r. do dnia 31.12.2009 r. - w zakresie § 2 tej uchwały, w części dotyczącej ustalenia dnia dywidendy, ewentualnie: uchylenie uchwały nr 4 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy spółki (...) Spółka Akcyjna, które odbyło się w dniu 25 czerwca 2010 r., w sprawie podziału zysku netto za rok obrotowy obejmujący okres od dnia 01.01.2009 r. do dnia 31.12.2009 r. - w zakresie § 2 tej uchwały, w części dotyczącej ustalenia dnia dywidendy. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja podlegała oddaleniu z mocy art. 385 k.p.c., a to wobec uznania za bezzasadne zarzutów zawartych w wywiedzionym przez powódkę środku zaskarżenia . Na wstępie należało się odnieść do zarzutów apelacji, dotyczących naruszenia przepisów postępowania, gdyż determinuje to rozważania co do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Jedynie nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania, mogą być podstawą oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego. Od razu zastrzec należy, że Sąd Apelacyjny w całej rozciągłości aprobuje i przyjmuje za własne prawidłowe i precyzyjne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji uznając, że nie ma potrzeby ponownego ich przytaczania w dalszych rozważaniach Jak zasadnie wskazał Sąd Okręgowy okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały ustalone na podstawie dokumentów złożonych do akt przez obie strony procesu, które nie zostały zakwestionowane. Okoliczności faktyczne są co do zasady niesporne i winny być ocenione przez pryzmat obowiązującego prawa w zakresie istniejącego między stronami sporu. Wobec tego Sąd Okręgowy zasadnie oddalił wnioski dowodowe powódki, powołane w pkt. 3.9 i 3.11 uzasadnienia pozwu, wobec czego zarzut naruszenia art. 217 k.p.c., 22 i (...) k.p.c. jest niezasadny. Powódka sformułowała w ramach uchybień procesowych zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. co do ustalenia, iż uchwała nie zostałaby podjęta bez kwestionowanego dnia dywidendy. Ten zarzut apelacji ogranicza się jednak do polemiki z ustaleniami Sądu Okręgowego, bez wskazania naruszenia zasad doświadczenia życiowego albo braku logiki w toku rozumowania Sądu. Szeroki zakres swobody przyznanej Sądowi orzekającemu na mocy analizowanego przepisu nie może zostać podważony jedynie odmiennym przekonaniem strony skarżącej co do oceny zebranych dowodów. Strona powodowa polemizuje w apelacji ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, który odwołał się wprost do zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, stwierdzając, że nie jest prawdopodobne, ani wręcz możliwe, ażeby większościowi akcjonariusze (...) B. podjęli zamiast zaskarżonej uchwały uchwałę o treści wnioskowanej przez powódkę, na mocy której dywidendę przyznano by zupełnie innej grupie beneficjentów. Stanowisko swe Sąd Okręgowy wystarczająco wnikliwie uzasadnił. Co do zarzutu naruszenia art. 87 oraz art. 97 k.p.c. poprzez uznanie skutecznego złożenia odpowiedzi na pozew przez osobę nie posiadającą umocowania do reprezentowania pozwanego i uznanie za skuteczne późniejszego potwierdzenia tej czynności przez pozwanego oraz naruszenia art. 479 14 §

§ 2k.p.c.

w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, poprzez uwzględnienie przy rozstrzyganiu sprawy twierdzeń, zarzutów i wniosków dowodowych powołanych przez pozwanego w nieskutecznie złożonej odpowiedzi na pozew oraz dalszych pismach procesowych należy wskazać, że odpowiedź na pozew została podpisana przez W. S., dla którego zostało załączone pełnomocnictwo ogólne, poświadczone za zgodność przez radcę prawnego J. T.. Zostało ono przyjęte bez zastrzeżeń. Na skutek zarzutów zgłoszonych przez powódkę w dniu 17 czerwca 2011 roku do akt sprawy wpłynęło oświadczenie członków zarządu (...) S.A., potwierdzające wszystkie czynności procesowe dokonane w toku postępowania w imieniu Spółki przez jej pracownika W. S., w szczególności czynność wniesienia odpowiedzi na pozew.( k- 869 akt). W toku rozprawy w dniu 2 sierpnia 2011 roku strona pozwana została wezwana do uzupełnienia braku formalnego odpowiedzi na pozew przez jej podpisanie przez osoby upoważnione albo poprzez złożenie pełnomocnictwa dla osoby która podpisała odpowiedź na pozew. W dniu 8 sierpnia 2011 roku strona pozwana przedłożyła ponownie odpis pełnomocnictwa z dnia 3 sierpnia 2011 roku, udzielonego W. S. ze skutkiem na dzień 1 września 2010 roku , a także kopię pełnomocnictwa z dnia 31 sierpnia 2010 roku, załączonego do odpowiedzi na pozew. Oryginał pełnomocnictwa z dnia 3 sierpnia 2011 roku znajduje się w aktach na k- 842 . Z oświadczeń zawartych w szeregu pism procesowych strony pozwanej wynika, że W. S. jest pracownikiem Spółki, oświadczenie takie zawarli także upoważnieni do reprezentacji członkowie zarządu, potwierdzając czynności pełnomocnika w dniu 17 czerwca 2011 roku. Odpis pełnomocnictwa załączonego do odpowiedzi na pozew nie został w prawidłowy sposób uwierzytelniony, ale nie wzbudził zastrzeżeń Sądu. Zobowiązanie z rozprawy w dniu 2 sierpnia 2010 roku zostało wykonane . Faktu uzupełnienia dostrzeżonych braków pełnomocnictwa w zakreślonym terminie apelujący nie dostrzega, bądź dostrzegając tę okoliczność prezentuje pogląd o braku możliwości dokonania potwierdzenia czynności dokonanych przez osobę nie legitymująca się należytym umocowaniem. Podzielając stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 23 stycznia 2009 roku w sprawie III CZP 118/08 (Baza LEX 470691) Sąd Apelacyjny uznaje , że brak formalny odpowiedzi na pozew w postaci nienależytego umocowania W. S. został usunięty w wyznaczonym przez Sąd terminie, a czynności dokonane przez W. S. zostały skutecznie potwierdzone przez osoby uprawnione do reprezentacji Spółki. Oświadczenie członków zarządu o tym, że W. S. jest pracownikiem Spółki nie budziło już wątpliwości i strona pozwana nie była wzywana do złożenia umowy o pracę. Trafnie także pozwana Spółka powołuje się na możliwość udzielenie pełnomocnictwa do protokołu ze złożeniem jedynie oświadczenia o pozostawaniu osoby przyjmującej umocowanie w stosunku pracy. Wobec tego należało uznać, że fakt pozostawania W. S. w stosunku pracy został należycie wykazany. Stanowisko takie prezentował także Sąd Okręgowy, skoro przeprowadził dowody wnioskowane przez pozwanego w odpowiedzi na pozew, zastrzegając uprzednio wezwanie świadków D. M. i T. P. po wykonaniu zarządzenia o uzupełnieniu braków formalnych odpowiedzi na pozew. ( zarządzenie na k- 922 akt). Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii czy zakwestionowana przez powódkę uchwała numer 4 z dnia 25 czerwca 2010 roku w zakresie obejmującym ustalenie dnia dywidendy wynikała z porządku obrad , czy zatem powódka miała legitymację do wytoczenia powództwa i czy w ramach porządku obrad dopuszczalne było podjęcie uchwały w zakresie jej §

W ocenie Sądu Apelacyjnego, zbieżnej za stanowiskiem Sądu I instancji, zaskarżona uchwała została objęta ogłoszonym i przyjętym porządkiem obrad, co powinno skutkować oddaleniem roszczeń zgłoszonych w pozwie z uwagi na brak legitymacji czynnej powódki (art. 425 § 1 k.s.h. w związku z art. 422 § 2 ). Sąd Apelacyjny podzielił w niniejszym procesie stanowisko i argumentację wyrażoną przez Sąd Apelacyjny w sprawie I ACa 75/12, analogicznej do sprawy niniejszej . W sprawie poza sporem pozostawały dwie okoliczności: pierwsza, że do porządku obrad walnego zgromadzenia pozwanej należało podjęcie uchwały w przedmiocie „podziału zysku netto spółki za rok obrotowy obejmujący okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r." i druga, że przedmiotową uchwałą, oprócz podziału zysku i przeznaczeniu jego części na dywidendę, dokonano jeszcze ustalenia dnia dywidendy na dzień 17 sierpnia 2010 roku. Zgodnie z poglądami wyrażanymi w doktrynie przez porządek obrad walnego zgromadzenia spółki akcyjnej należy rozumieć listę spraw, w których mają być podjęte uchwały. Wedle art. 402 § 2 k.s.h. nie ma obowiązku załączania projektów uchwał, ani nawet przedstawiania w ogólnym zarysie proponowanych rozwiązań. Wyjątkiem jest jedynie kwestia zmian w statucie. Żaden z przepisów k.s.h. nie ustanawia precyzyjnych wymogów co do stopnia szczegółowości proponowanego porządku obrad walnego zgromadzenia spółki akcyjnej. Nie ulega natomiast wątpliwości, że przedmiot obrad zawsze formułowany jest w sposób ogólny i stanowi listę spraw (art. 404 § 1 k.s.h.). a nie listę uchwał, jakie mają być podejmowane. Podkreśla się celowość możliwie szerokiego określania porządku obrad, aby w ramach kategorii sprawy w nim wymienionej, możliwe było podjęcie uchwał o jak najbardziej szerokim spektrum rozstrzygnięć. Wymóg takiego wskazania kategorii sprawy, co do której na walnym zgromadzeniu będzie podejmowana uchwała, spełnia wskazanie na podział zysku netto pozwanej za rok obrotowy 2009, co skutkowało możliwością podjęcia uchwały, mocą której spółka nie tylko przeznaczyłaby część zysku na dywidendę, ale również ustaliłaby dzień dywidendy na inną datę, niż dzień podjęcia uchwały. Wbrew wywodom apelacji Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni art. 402 § 2 k.s.h. i art. 395 § 2 pkt 2 k.s.h. oraz zasadnie nie zastosował art. 404 § 1 k.s.h., przyjmując, iż rozpatrywany punkt porządku obrad Walnego Zgromadzenia obejmował podjęcie decyzji w przedmiocie sposobu podziału zysku, w tym ustalenia dnia dywidendy. Stosowny zapis porządku obrad stanowił w istocie powielenie przepisu art. 395§ 2 k.s.h Zarzuty apelacji, dotyczące błędnej wykładni art. 404 § 1 k.s.h. należy uznać za zupełnie chybione, bowiem rozstrzygnięcie Sądu instancji opiera się na założeniu, że art. 404 § 1 k.s.h. nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Ustalenie dnia dywidendy jest nierozłącznym elementem każdej uchwały o podziale zysku. Jak wskazuje się w doktrynie pod pojęciem daty ustalenia prawa do dywidendy należy rozumieć moment, w którym powstaje roszczenie akcjonariusza o wypłatę dywidendy za dany rok obrotowy. Z mocy art. 348 § 2 k.s.h. każda uchwała o podziale zysku przesądza kwestię dnia dywidendy domyślnie (nie wskazując innej daty niż dzień odjęcia uchwały) lub wprost (ustalając konkretną datę). W związku z powyższym punkt obrad dotyczący powzięcia uchwały w sprawie podziału zysku netto za rok obrotowy, obejmujący okres od dnia 01.01.2009 r. do dnia 31.12.2009 r.” dla każdego akcjonariusza musi oznaczać również decyzję, co do daty według której ustalony zostanie krąg osób uprawnionych do udziału w zysku. Sąd I instancji zasadnie podkreślił, że sama decyzja o tym, że dywidenda ma zostać wypłacona jest pozbawiona sensu bez ustalenia na czyją rzecz wypłata nastąpi i odwrotnie -nie mogłaby funkcjonować w obrocie uchwała ustalająca dzień dywidendy w przypadku uchylenia jej pozostałej części, dotyczącej podziału zysku. Zatem zgodnie z wyrażonym wprost w k.s.h. stanowiskiem ustawodawcy ustalenie dnia dywidendy ma miejsce zawsze, gdy dokonywany jest podział zysku z przeznaczeniem na dywidendę i brak podstaw do rozróżniania „ustalenia” i „przesunięcia” dnia dywidendy. Sąd I instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na wprowadzeniu tożsamych wymogów, dotyczących formułowania porządku obrad dla sytuacji, gdy dzień dywidendy ustalany jest w dacie podejmowania uchwały, jak również gdy taki dzień jest ustalany na późniejszą datę. Nie sposób przecież przyjąć, że akcjonariusze, podejmując decyzję o podziale zysku z przeznaczeniem na dywidendę, pozostawiają poza swoją decyzją ustalenie dnia dywidendy. Wykładnia art. 348 § 2 k.s.h., aprobowana przez Sąd Apelacyjny w niniejszej sprawie zakłada, że ustalenie dnia dywidendy nie wymaga ujęcia w odrębnym punkcie porządku obrad, bowiem w każdym przypadku, kiedy dochodzi do przeznaczenia całości bądź części zysku na dywidendę, ustalany jest krąg jej beneficjentów . Oczywistym jest, że celem regulacji art. 402 § 2 i art. 404 § 1 KSH jest niedopuszczenie do podjęcia uchwał, które mogłyby stanowić zaskoczenie dla akcjonariuszy (vide teza z uzasadnienia wyroku SN z dnia 19 września 2007 r. II CSK 165/07, Lex 4904220 przywołanego przez Sąd I instancji) Jak trafnie podnosi strona pozwana okoliczności niniejszego procesu wskazują, że powódka niewątpliwie oczekiwała, że w toku Walnego Zgromadzenia w dniu 25 czerwca 2010 roku dojdzie do podziału zysku z przeznaczeniem jego części na dywidendę. Nie jest zatem prawdą, że dla powódki podejmowanie przez Walne Zgromadzenie decyzji w kwestii ustalenia kręgu beneficjentów dywidendy było zaskoczeniem. Przeciwnie, powódka oczekiwała ustalenia dnia dywidendy na 25 czerwca 2010 ( wynika to wprost z treści żądania powódki). Sąd Okręgowy trafnie więc skonstatował, że powódka nie mogła być w sposób obiektywnie uzasadniony zaskoczona treścią kwestionowanej uchwały, w szczególności określeniem dnia dywidendy. Jeżeli powódka poczuła się w jakiś sposób zaskoczona, to nie faktem rozstrzygania przez Walne Zgromadzenie danej kwestii, ale samą treścią rozstrzygnięcia. Brzmienie spornego punktu porządku obrad Walnego Zgromadzenia z dnia 25 czerwca 2010 roku dla każdego należycie dbającego o swój interes akcjonariusza oznaczało możliwość dokonania podziału zysku, wpłaty dywidendy i ustalenia zasad, w tym kręgu beneficjentów tej wypłaty. Przechodząc do kolejnego zarzutu naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że Sąd I instancji skonstatował, że w realiach sprawy nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności i ewentualne uchylenie jedynie części zaskarżonej uchwały nr 4, a mianowicie jej §
Na gruncie art. 252 i 425 k.s.h. dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności części uchwały walnego zgromadzenia wspólników (akcjonariuszy), ale jedynie pod dwoma warunkami: - zaskarżona część uchwały musi mieć charakter autonomiczny i nie może być ona nierozerwalnie związana z innymi elementami kwestionowanej czynności prawnej. Natomiast w razie, gdy zaskarżona część czynności prawnej stanowi jej istotny składnik i z okoliczności wynika, że strony nie powzięłyby uchwał bez zakwestionowanych postanowień, stosowanie art. 58 § 3 in principio jest niedopuszczalne. Gdyby powódce w niniejszej sprawie chodziło o stwierdzenie nieważności uchwały w całości i doprowadzenie do ponownego, „poprawnego” jej zdaniem podjęcia decyzji w sprawie podziału zysku jest wielce prawdopodobne, że walne zgromadzenie Spółki podjęłoby takie same rozstrzygnięcia co do przeznaczenia i sposobu rozdysponowania zysku – brak ku temu jakichkolwiek kontrargumentów z uwagi na wynik głosowania. W rozważanym stanie faktycznym Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że niemożliwe było podjęcie uchwały w przedmiocie podziału zysku spółki (...), która jedynie dokonywałaby podziału zysku i wypłaty jego części jako dywidendy, bez określenia dnia dywidendy na dzień 17 sierpnia 2010 roku. Czyni to niedopuszczalnym uchylenie uchwały jedynie w części, gdyż zaskarżona uchwała bez jej § 2 nie zostałaby dokonana (por. art. 58 § 3 in fine KC w zw. z art. 2 KSH). Należy bowiem pamiętać, iż samo przeznaczenie określonej części zysku na dywidendę jeszcze nie pozwala na wypłacenie tej dywidendy. Konieczne jest przecież ustalenie osób uprawnionych do dywidendy za dany rok obrotowy spółki. W okolicznościach niniejszej sprawy strona powodowa dąży natomiast do przekształcenia treści uchwały, poprzez ustalenie jej innego brzmienia na mocy orzeczenia Sądu. Ingerencja Sądu w treść konkretnej uchwały Walnego Zgromadzenia poprzez stwierdzenie nieważności lub uchylenie jej fragmentów w sposób oczywisty prowadziłaby do zmiany woli akcjonariuszy, którzy głosowali za przyjęciem danych postanowień. Eliminacja fragmentu uchwały oznaczałaby, że będzie ona miała zupełnie inną treść i będzie wywierać zupełnie inne skutki prawne. W razie stwierdzenia nieważności albo uchylenia uchwały, akcjonariusze mają niewzruszalne prawo do ponownego podjęcia w danej kwestii decyzji, która będzie najlepsza z perspektywy ich interesu oraz z perspektywy interesu danej spółki. Wbrew zarzutom apelacji Sąd nie może zdecydować za akcjonariuszy (...) B. kto będzie uprawniony do udziału w jej zysku. Takie rozstrzygnięcie Sądu oznaczałoby, że dywidenda trafi nie do tych osób, które wskazała większość akcjonariuszy Kopalni w toku Walnego Zgromadzenia, ale do osób, dysponujących nikłą liczbą głosów. Nie sposób zaakceptować sytuacji, w której każdy akcjonariusz, który nie zgadza się z wolą większości, miałby roszczenie umożliwiające merytoryczne przekształcenie w postępowaniu sądowym treści podjętych już uchwał. Znamienne jest właśnie to, że powódka nie zaskarżyła całej Uchwały, ale kwestionuje jej § 2, usiłując zmodyfikować ją tak, by całkowicie zmienić jej treść na swoją korzyść. Powołane powyżej argumenty dotyczące braku legitymacji czynnej powódki oraz braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej części uchwały świadczą o braku autonomiczności oraz o nierozerwalnym związku kwestionowanego fragmentu uchwały z jej pozostałą częścią. Okoliczności istniejące w dacie podejmowania uchwały wskazują jednoznacznie, iż mogła ona zostać poparta większością głosów tylko w dokładnie takim brzmieniu, w jakim została uchwalona, co z kolei czyni niemożliwym stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym li tylko dnia dywidendy, ustalonego na 17 sierpnia 2010 roku. Rozważenia wymaga wreszcie ostatni zarzut apelacji, obejmujący naruszenie art. 422 §

§ 2pkt 4 w zw.

z art. 404 § 1 kodeksu spółek handlowych poprzez błędne uznanie, że zaskarżona uchwała nr 4 zwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy spółki (...) S.A. z dnia 25 czerwca 2010 r. - w zakresie dotyczącym ustalenia dnia dywidendy nie jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i nie miała na celu pokrzywdzenia powódki, jako akcjonariusza spółki (...) S.A. Przypomnieć należy, że zasady konwersji akcji zostały określone w ustawie z dnia 7 września 2007 roku o zasadach nabywania od Skarbu Państwa akcji w procesie konsolidacji spółek sektora elektroenergetycznego (Dz.U. Nr 191 poz.1367 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Skarbu Państwa z dnia 19 lutego 2008 roku w sprawie sposobu określenia liczby akcji spółki konsolidującej, podlegających zamianie i trybu dokonywania zamiany akcji lub prawa do akcji spółki konsolidowanej na akcje spółki konsolidującej. ( Dz.U. Nr 41,poz.250) Walne zgromadzenie spółki akcyjnej dysponuje swobodą w zakresie decyzji dotyczącej określenia dnia, według którego zostanie ustalona lista akcjonariuszy, uprawnionych do dywidendy za dany rok obrotowy. Jest to uprawnienie wynikające wprost z przepisu art. 348 § 2 k.s.h.. Nie sposób zatem mówić w wypadkach wykonywania ustawowych uprawnień o naruszeniu dobrych obyczajów, czy też krzywdzeniu kogokolwiek. Jednocześnie k.s.h., poza wymogiem podjęcia stosowanej uchwały przez walne zgromadzenie nie wprowadza żadnej dodatkowej przesłanki materialnej ustalenia dnia dywidendy. Sam fakt określenia dnia dywidendy , jako taki nie może być uznany za sprzeczny z dobrymi obyczajami i krzywdzący. W każdym wypadku pewna grupa podmiotów nie będzie uprawniona do dywidendy, jeżeli w okresie, w którym k.s.h. dopuszcza wyznaczenie dnia dywidendy dochodzi do zmian w akcjonariacie. Zgodnie z k.s.h. i statutem walne zgromadzenie dysponuje swobodą w ustaleniu dnia dywidendy od daty podjęcia uchwały o podziale zysku do dnia przypadającego na dwa miesiące później. Taka regulacja pozwala wszystkim akcjonariuszom podejmować racjonalne z punktu widzenia ich ekonomicznego interesu decyzje, a każdy akcjonariusz, który zobowiązuje się do zbycia akcji w okresie przypadającym do dwóch miesięcy od daty odbycia zwyczajnego walnego zgromadzenia musi brać pod uwagę kwestię swojego udziału w zysku. Istota prawa do ustalenia dnia dywidendy polega właśnie na tym, iż zmianie ulega krąg osób partycypujących, natomiast wymogi k.s.h. zapewniają należytą przewidywalność możliwych przesunięć. Elementy stanu faktycznego niniejszej sprawy pozostają w zakresie ścisłej regulacji k.s.h., ustawy konsolidacyjnej, rozporządzenia i statutu Kopalni. Zarzut naruszenia dobrych obyczajów, stawiany w rozpatrywanych okolicznościach, powinien być stosowany do sytuacji zupełnie wyjątkowych, których w niniejszej sprawie brak. Brak jest podstaw do uznania zarzutu, dotyczącego pokrzywdzenia „akcjonariuszy mniejszościowych”, skoro zgodnie z treścią uchwały każdy kto w dniu 17 sierpnia 2010 roku był akcjonariuszem (...) S.A. uzyskał prawo do dywidendy w wysokości proporcjonalnej do posiadanej liczby akcji. Jeżeli natomiast przed ustalonym dniem dywidendy któryś z akcjonariuszy zdecydował się na zbycie swoich akcji, to z dniem skutecznego zbycia utracił status akcjonariusza (...) B. oraz wszelkie związane z tym prawa -w tym również prawo do dywidendy. Prawo do udziału w zysku jest prawem majątkowym, wynikającym z posiadania akcji. Nie można zgodzić się z założeniem , iż powódka ma jakieś szczególne, przyznane osobiście prawo do uzyskania dywidendy z zysku Kopalni za rok 2009, niezależnie od tego czy swoje akcje postanawia zachować, czy zbyć. Nie ulega wątpliwości, że uchwała umożliwiła wszystkim akcjonariuszom uczestniczenie w zysku Kopalni na jednakowych zasadach, natomiast -co oczywiste- nie przyznała prawa do dywidendy osobom nie posiadającym statusu akcjonariusza. Należy podkreślić, że to ustawodawca (a nie pozwana bądź inni akcjonariusze Spółki) na mocy stawy konsolidacyjnej i rozporządzenia postawił część akcjonariuszy spółek konsolidowanych – w tym powódkę – przed wyborem czy posiadane akcje skonwertować czy też nie. Analizując powyższy zarzut należy podkreślić, że nie istnieje dobry obyczaj zabraniający czynienia wyboru ekonomicznego, przed którym stoi inny uczestnik rynku, wyborem trudnym. Jak zasadnie przyjął Sąd Okręgowy zarzucane utrudnienie wyboru ekonomicznego nie było celem uchwały i nie może być kwalifikowane, jako pokrzywdzenie akcjonariusza. Nie sposób uznać zasadności powództwa ewentualnego w sytuacji, w której decyzja większości akcjonariuszy o wyznaczeniu dnia dywidendy nie zapewniła powódce możliwości wielokrotnego i kumulatywnego uzyskania wymiernych korzyści majątkowych z tytułu posiadania de facto tych samych akcji (najpierw Kopalni a następnie spółki konsolidującej, wydanych w zamian za akcje Kopalni). Strona powodowa kwestionuje zatem, iż nie mogła jednocześnie uzyskać dywidendy z zysku (...) S.A. oraz dywidendy w spółce konsolidującej wraz ze spodziewanymi korzyściami na giełdzie w następstwie zamiany posiadanych akcji Kopalni na akcje (...) S.A. i w ostateczności na akcje (...) S.A. Należy zauważyć, iż ani na Zarządzie Spółki, ani na jej pozostałych akcjonariuszach nie ciąży jakikolwiek obowiązek w zakresie zapewnienia stronie powodowej możliwości realizacji zarówno uprawnień do konwersji akcji, jak i otrzymania dywidendy z zysku Kopalni. Tym samym decyzje podjęte w zakresie wyznaczenia dnia dywidendy innego, niż wskazywany przez apelującą, nie mogą być uznane za sprzeczne z dobrymi obyczajami lub skutkujące pokrzywdzeniem któregokolwiek z akcjonariuszy Kopalni. Mając to na wszystko na uwadze należy wskazać, podobnie jak to uczynił Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny w Łodzi w sprawie I ACa 75/12, że przeciwko uwzględnieniu powództwa przemawia także cały faktyczny kontekst sprawy. Motywem przesunięcia zaskarżoną uchwałą dnia dywidendy było zrównanie sytuacji tych akcjonariuszy spółki (...) S.A., którzy skorzystali z prawa zamiany jej akcji na akcje spółki konsolidującej przed dniem powzięcia uchwały i tych, którzy takie oświadczenie złożyli już po tej dacie. W takiej sytuacji ci akcjonariusze pozwanej, którzy dokonali zamiany akcji w trybie konsolidacji, niezależnie kiedy to uczynili, otrzymywali wyłącznie dywidendę od spółki konsolidującej. Natomiast ci akcjonariusze pozwanej, którzy z takiego prawa nie skorzystali, otrzymywali dywidendę od spółki (...). Wyrok uwzględniający powództwo w sprawie niniejszej pozwoliłby powódce uzyskać prawo do dywidendy w obu spółkach - konsolidowanej i konsolidującej na podstawie tych samych akcji. Uchylenie § 2 uchwały nr 4 przy założeniu, że częściowe uchylenie uchwały można byłoby uznać w tym przypadku za możliwe, przyniosłoby bowiem ten skutek, że dniem dywidendy w (...) S.A. pozostałby dzień podjęcia uchwały, tj. 25 czerwca 2005 r. Jeśli więc zważyć, że powódka dokonał zamiany akcji po tej dacie to miałby prawo, w czerwcu 2010 r. pozostając jeszcze akcjonariuszem tej Spółki, do poboru w niej dywidendy , a w sierpniu 2010 r. już byłaby akcjonariuszem (...) (w której dzień dywidendy określono także na dzień 17 sierpnia 2010 r.), również z prawem poboru dywidendy. Taka sytuacja, pozostająca w sprzeczności z dobrymi obyczajami i wręcz ze zdrowym rozsądkiem, nie może być zaakceptowana. Jej zapobieżeniu służyło ustalenie dnia dywidendy w obu spółkach na ten sam dzień. Mając na uwadze powyższe argumenty Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., obciążając nimi w całości powódkę, jako stronę przegrywającą postępowanie apelacyjne. Koszty powyższe objęły wyłącznie koszty zastępstwa procesowego, sprawowanego na rzecz strony pozwanej, ustalone na podstawie §10 ust.1 pkt. 21w zw. z § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu/ t. jedn. Dz. U. z 2013 poz. 461/.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.