← Polska

IV P 72/14

Obsah (4)§1§ 2§ 3§5

Sygn. akt IV P 72/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2014 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie : Przewodniczący SSR Teresa Maślukie

§1

kp wszyscy pracownicy, w szczególności bez względu na cechy i okoliczności wymienione w przepisie art. 11 3 kp, powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Przepis art.

§ 2

kp utożsamia przy tym zasadę równego traktowania w zatrudnieniu z zasadą niedyskryminacji stanowiąc, że równe traktowanie oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z uwzględnieniem niedozwolonych kryteriów. Zgodnie z przepisem art.

§ 3

kp dyskryminowanie bezpośrednie istnieje, gdy pracownik z jednej lub z kilku przyczyn określonych w § 1 art.

kp był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy. Z kolei dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka przyczyn określonych w § 1 cytowanego przepisu, chyba, że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne. Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 przepisu art.

kp jest także działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady oraz niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie) – przepis art.

§5kp.

W myśl przepisu art. 18 3b §1 kp za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w przepisie art. art.

§1

kp, którego skutkiem jest w szczególności: 1) odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy, 2) niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą, 3) pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe - chyba, że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami. Zasady równego traktowania nie naruszają działania, proporcjonalne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji pracownika polegające na: 1) niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art.

§1

, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, 2) wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi pracowników bez powoływania się na inną przyczynę lub inne przyczyny wymienione w art.

§ 1

, 3)stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność, 4) stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze względu na wiek (przepis art. 18 3b §2 kp). Z powyższego wynika, że do naruszenia zasady równego traktowania pracowników i zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu może dojść tylko wówczas, gdy różnicowanie sytuacji pracowników wynika wyłącznie z zastosowania przez pracodawcę niedozwolonego przez ustawę kryterium, co opiera się wprost na założeniu, iż różnicowanie praw pracowniczych nie ma w tym przypadku oparcia w odrębnościach związanych z obowiązkami ciążącymi na danych osobach, sposobem ich wypełnienia, czy też ich kwalifikacjami (zob. wyrok SN z dnia 05.10.2007r., II PK 14/07). Zgodnie z przepisem art. 18 3d kp osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. Przepis art. art. 18 3b §1 kp zmienia rozkład ciężaru dowodu przewidziany w przepisie art. 6 kc w zw. z art. 300 kp zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten zwalnia pracownika z konieczności udowodnienia jego dyskryminacji; pracodawca, chcąc się zwolnić z odpowiedzialności, musi udowodnić, że nie dyskryminuje pracownika. W orzecznictwie Sądu Najwyższego za ugruntowany należy uznać pogląd, że pracownik dochodzący odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania musi najpierw wykazać, że był w zatrudnianiu dyskryminowany (wskazać przyczynę dyskryminacji oraz okoliczności dowodzące nierównego traktowania z tej przyczyny), a dopiero następnie pracodawcę obciąża dowód, że przy różnicowaniu pracowników kierował się obiektywnymi przesłankami (zob. postanowienie SN z dnia 24.05.2005r., II PK 33/05; wyrok SN z dnia 09.06.2006r., III PK 30/06; wyrok SN z dnia 09.01.2007r., II PK 180/06). Sąd w pełni dał wiarę zeznaniom I. S., P. K. i P. O. przesłuchanych w niniejszej sprawie w charakterze świadków, albowiem depozycje tych osób były spójne, logiczne, w pełni ze sobą korespondowały, a nadto znalazły potwierdzenie w pozostałych przedłożonych przez strony dokumentach. Autentyczność i wiarygodność tych dokumentów nie były kwestionowane przez żadną ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Zeznaniom powoda Sąd dał wiarę w takiej części, w której pokrywały się one z zeznaniami ww. świadków i pozostałymi, zebranymi w sprawie dowodami. Przebieg zatrudnienia powoda wynikał z dokumentów znajdujących się w jego aktach osobowych i nie był kwestionowany. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostawał fakt, iż w okresie od dnia (...). K. K.

(1)niezdolny był do pracy z powodu choroby. Poza sporem było i to, że pracodawca miał prawo powierzyć innemu pracownikowi wykonywanie w tym okresie na zajmowanym dotychczas przez pozwanego stanowisku pracę. Wreszcie, iż miał on prawo powierzyć powodowi wykonywanie innych obowiązków, niż te które przypisał mu na początku jego zatrudnienia. Okolicznością tym powód nie przeczył. W kontekście wyżej wymienionych regulacji, a także twierdzeń powoda, koniecznym było ustalenie czy działania pracodawcy – właściwie lidera zespołu (...) – w zakresie powierzonych powodowi po dniu (...) zadań pracowniczych, były działaniami uzasadnionymi i obiektywnymi, czy abstrakcyjnie nakierowanymi na niekorzyść K. K.
(1), mającymi poniżyć go w oczach innych pracowników. Zakaz dyskryminacji obejmuje ustalenie praw i obowiązków pracownika, co odnosi się zwłaszcza do rodzaju i rozmiaru pracy wyznaczonej pracownikowi. Z zeznań świadka P. K. wynika, że powód stawił się w pracy w dniu (...) i zajął swoje dotychczasowe miejsce pracy. Obok K. K.
(1)świadek zauważył wówczas nowo zatrudnionego pracownika, który podjął pracę na stanowisku obsadzonym uprzednio przez powoda. Świadek zeznał, że widząc tą sytuację i chcąc jednocześnie nauczyć K. K.
(1)wykonywania innych czynności na linii montażowej polecił jednemu ze swoich podwładnych, aby zaprowadził powoda na inne stanowisko pracy, gdzie pod nadzorem doświadczonego pracownika powód miał zająć się montażem kuchennych szuflad. K. K.
(1)odmówił, bezpodstawnie jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, podjęcia pracy na wskazanym przez P. K. stanowisku twierdząc, że nie został przeszkolony. Jak wskazywali I. S., P. K. i P. O. w skład instruktażu stanowiskowego, który odbył powód w pierwszych dniach zatrudnienia u strony pozwanej, a który to instruktaż przeprowadził jeden z liderów zespołu, wchodzi omówienie wszystkich stanowisk na danej linii. Z zeznań świadków wynikało nadto, że i ryzyko zawodowe z którym zapoznał się K. K.
(1)jest jednakowe dla wszystkich monterów bez względu na rodzaj stanowiska i linii na której pracują. Ww. świadkowie wskazali ponadto, że aby zapewnić płynność produkcji w zakładzie pozwanej monterzy – w zależności od potrzeb i nakładu pracy – rotują pomiędzy stanowiskami. W ten sposób uczą się wykonywać różne czynności – jak P. O. wskazał na 6 liniach produkcyjnych zatrudnionych jest około 600 pracowników – a strona pozwana ma szeroką możliwość zadysponowania takim wszechstronnie przygotowanym do pracy monterem. Taka praktyka była więc zjawiskiem normalnym i ogólnie przyjętym u pozwanej. P. K. jako lider zespołu był bezpośrednim przełożonym powoda i jako taki miał prawo przesuwać K. K.
(1)do pracy na inne stanowiska. Ponadto powód winien stosować się do wydawanych mu przez P. K. poleceń. I. S. i P. K. wskazali tymczasem, że powód niechętnie to czynił. Zmiany w instrukcji bezpieczeństwa pracy, w tym i zakaz przechowywania prywatnych rzeczy na stanowiskach pracy, został wprowadzony wraz z zakazem słuchania radia przez dwie słuchawki, który podyktowany była wcześniejszym zachowaniem powoda. W zakładzie pracy pozwanej dopuszczalne było słuchanie muzyki, ale pracownikom – ze względów bezpieczeństwa – zwracano szczególna uwagę aby używali tylko jednej słuchawki, ponieważ musieli słyszeć co się działo w zakładzie. Powód nie stosował się jednak do tych poleceń, powołując się na brak stosowanych w tym zakresie zapisów. Strona pozwana wskazał ponadto, że zlecanie prac porządkowych jest obowiązującą w zakładzie pozwanej zasadą. Każdy monter jest zobowiązany do przestrzegania porządku na swoim stanowisku pracy. W świetle powyższego trudno przyjąć, by powierzenie powodowi obowiązków w zakresie wykonywania prac porządkowych miało na celu, lub by pracodawca miał tym zamiar, poniżyć lub upokorzyć powoda. Nie może być wątpliwości, że łącząca strony umowa o pracę byłą umową terminową, a więc umową, która ulega rozwiązaniu z upływem czasu, na który była zawarta. Pozwana zaprzeczyła twierdzeniom powoda i wskazała, że główną przyczyną nieprzedłużenia umowy z K. K.
(2)był spadek zamówień na wyroby pozwanej i związana z tym potrzeba dostosowania zatrudnienia do wysokości produkcji. Jak P. O. zeznał, w związku z tym, w miesiącu grudniu 2013r. strona pozwana nie przedłużyła umów o pracę z 17 pracownikami, a w dniu (...) z około 8, w tym i z K. K.
(1). Reasumując, na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, iż pozwana (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział w Ś. nie naruszyła wobec powoda K. K.
(1)zasady równego traktowania w zatrudnieniu, stąd też orzekł jak w pkt I wyroku. Zgodnie z przepisem art. 98 § 1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Mając na uwadze treść przepisu § 6 pkt 3 w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (teks jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490) Sąd zasądził od powoda K. K.
(1)na rzecz pozwanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. Oddział w Ś. kwotę 450,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt II wyroku).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.