479 14 § 2 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3.05.2012 r. Zdaniem Sądu nie można wymagać od strony by przewidywała wszelkie możliwe sposoby obrony strony przeciwnej i już w pozwie musiała przedstawiać wszelkie możliwe argumenty i uprzedzać ewentualny sposób obrony przeciwnika (por. np. wyrok SN z dnia 12.01.2012 r., IV CSK 182/11, „Biuletyn SN” 2012, nr 3, s. 12, wyrok SA w Poznaniu z dnia 12.09.2012 r., I ACa 638/12, Lex nr 1237411, wyrok SA w Łodzi z dnia 9.11.2012 r., I ACa 612/12, Lex nr 1237047). Nie sposób uznać, aby w sytuacji, gdy pozwany sam stworzył system dostarczania faktur za pośrednictwem systemu (...), strony zawarły w tym zakresie postanowienie, powód musiał przewidywać, wnosząc pozew, że zarzuty pozwanego będą tego dotyczyć, nawet uwzględniając okoliczność, że mógł wykonać stosowane wydruki z systemu C. Archiwum. Podobnie zresztą strona pozwana nie musiała przewidywać, że powód będzie kwestionował dokument, co do którego wcześniej nie zgłaszał zarzutów (dowód przelewu, specyfikacja), a wręcz będzie kwestionował własne dokumenty (faktury korygujące). W przypadku przepisów, które mają na celu dyscyplinowanie stron i zapobieganie nadmiernemu przedłużaniu postępowania nie można dokonywać takiej ich wykładni, która wypacza istotę wymiaru sprawiedliwości (por. wyrok SN z dnia 5.12.2007 r., I CSK 295/07, „Monitor Prawniczy” 2008, nr 2, s. 61). Nie może ulegać wątpliwości, że zgłoszone przez obie strony dowody pozwoliły w sposób obiektywny i całkowity dokonać prawidłowego rozliczenia pomiędzy nimi. Mając zatem na uwadze powyższe, w oparciu o powołane przepisy, orzeczono jak w punktach II i III sentencji. Z uwagi na cofnięcie pozwu w części, należało ustalić opłatę w sprawie w prawidłowej wysokości, uwzględniając tę okoliczność, a więc uwzględniając treść art. 79 ust. 3 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm., dalej: u.k.s.c.). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., rozdzielając je stosunkowo pomiędzy stronami. Na podstawie art. 80 ust. 1 i art. 84 ust. 2 u.k.s.c. Sąd orzekł o zwrocie na rzecz powoda nadpłaconej przez niego kwoty kosztów (różnica pomiędzy wpłaconą zaliczką a kosztami opinii biegłego sądowego) i opłaty od cofniętej części pozwu. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia złożył pozwany, zaskarżając je w części tj. w punktach II i V Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 471 k.c. w zw. z art. 6 k.c. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, iż na powodzie nie ciążył obowiązek wykazania należytego wykonania dostawy przez powoda oraz że okoliczności te mogą zostać ustalone na podstawie domniemań wywodzonych z oceny całokształtu materiału sprawy, bez inicjatywy dowodowej strony powodowej, jako wywodzącej z danych faktów korzystne dla niej skutki; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 498 k.c. w zw. z art. 22 Załącznika (...) w zw. z art. 36 Załącznika (...) do Umowy, poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie polegające na uznaniu, iż rozliczenie pozwanego z dnia 24 lipca 2012 r. stanowi oświadczenie o potrąceniu zgodnie z art. 498 k.c., pomimo, iż było to potrącenie umowne, zgodnie z Umową nr (...); 3. naruszenie art. 58 § 2 k.c. w zw. art. 353
poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez wskazanie, iż zaszły usprawiedliwione okoliczności dopuszczenia dowodu z dokumentów, tj.: zrzutów ekranu aplikacji (...), porozumienia (...) oraz zeznań świadka p. M. J.
wskazać należy, że Sad Okręgowy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, a Sąd Apelacyjny podziela te ustalenia oraz ocenę materiału dowodowego. Prawidłowo Sąd ten uznał za wykazane w toku postępowania zarówno dostarczenie pozwanemu faktur jak i towaru. W sposób bardzo szczegółowy i precyzyjny zgodnie z regułami wynikającymi z zasady swobodnej oceny dowodów Sąd Okręgowy dokonał oceny zaprezentowanego przez strony materiału dowodowego. O zasadności roszczenia świadczyły nie tylko faktury, ale również listy przewozowe, dokonanie zapłaty za część z tych faktur oraz ich zaksięgowanie przez pozwanego. Dostrzegając nawet pewne nieścisłości w listach przewozowych Sąd Okręgowy dokonał ich analizy wskazując następnie, z jakich przyczyn uznał, że doszło do dostarczenia towaru i w jakiej dacie, a analiza ta zasługuje na aprobatę. Ustalenia te nie zostały zakwestionowane w apelacji. Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (wyrok SN z dnia 10 czerwca 1999 r. - UKN 685/98, OSNAPiUS 2000, Nr 17, poz. 655). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 233§1 k.p.c. wymaga zatem wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności albo nie oparł się na wszystkich dowodach przeprowadzonych w postępowaniu. Gdy bowiem sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym z całości materiału dowodowego, z którego można wysnuć także wnioski odmienne, nie można mu przypisać zarzutu naruszenia art. 233§1 k.p.c. Takie działanie mieści się w przyznanych sądowi kompetencjach do swobodnego uznania, którą z możliwych wersji uznaje za prawdziwą (wyroki SN: z 27 września 2002 r., II CKN 817/00 - Lex Polonica nr 376152; z 9 stycznia 2004 r. IV CK 339/02 - LexPolonica nr 1632812). W ocenie Sądu Apelacyjnego apelujący nie wykazał, aby oceniając materiał dowodowy Sąd Okręgowy przekroczył granice zakreślone przepisem art. 233 § 1 k.p.c. Prawidłowo ocenił zarówno zeznania świadka M. J.
(k. 281 - data nadania w/w pisma 27.04.2012 r.) i składając kolejne wnioski dowodowe m.in. na okoliczność doręczenia faktur - uszczegóławiając je w odniesieniu do tych wskazywanych na etapie pozwu (chodziło o sposób doręczania w formie elektronicznej), a także wnosząc o przeprowadzenie wskazanych w apelacji dowodów. Te okoliczności i zgłoszone na ich poparcie wnioski dowodowe – wskazywane w apelacji - wynikały ze stanowiska pozwanego ujawnionego w odpowiedzi na pozew. A zatem nie można czynić powodowi zarzutu w tym zakresie, że nie przewidział, jakie okoliczności będzie podnosił pozwany w odpowiedzi na pozew, skoro nie ujawniał ich wcześniej w drodze wymiany korespondencji przedprocesowej, a zwłaszcza w reakcji na wezwanie do zapłaty z dnia 23 lutego 2012 r. Z uwagi bowiem na funkcjonowanie systemu (...) i przyjętej przez strony praktyki doręczania faktur drogą elektroniczną, fakt ich doręczenia stronie pozwanej nie mógł dla powoda budzić wątpliwości. Zawnioskowane dowody nie uległy sprekludowaniu, a Sąd Okręgowy słusznie je przeprowadził z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu. Na marginesie wskazać należy, że nie były to jedyne dowody, które skutkowały uznaniem pozwu za zasadny, o czym była mowa wyżej. Dalsze zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie zasługują na uwzględnienie. Apelujący podnosi, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo zastosował art.58§2 k.c. w zw. z art.353 1k.c. uznając art.28 załącznika (...) do Umowy oraz przepisy załącznika (...) do Umowy za nieważne, ignorując jednocześnie zasadę swobody umów. Powyższe stanowisko uznać należało za błędne. Jak podnosi się w judykaturze w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami zasady współżycia społecznego należy rozumieć jako zasady rzetelności i lojalności w stosunku do partnera umowy. Ewentualne nadużycie kontraktowe może podlegać weryfikacji na podstawie art. 58 § 2 i art. 353 1 k.c. W płaszczyźnie stosunków kontraktowych zasady te wyrażają się istnieniem powszechnie akceptowanych reguł przyzwoitego zachowania się wobec kontrahenta. Szczególne znaczenie mają reguły uczciwości i rzetelności tzw. kupieckiej, których należy wymagać od przedsiębiorcy - profesjonalisty na rynku, a mianowicie przestrzegania dobrych obyczajów, zasad uczciwego obrotu, rzetelnego postępowania czy lojalności i zaufania. Każda ze stron umowy powinna zatem powstrzymać się od wszelkich zachowań, które świadczą o braku respektu dla interesów partnera lub wywołują uszczerbek w tych interesach (wyr. SN z dnia 22 czerwca 2010 r., IV CSK 555/09, Lex nr 885035 wyrok z dnia 2 października 2003 r. V CK 241/02, Lex nr 175961). Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że zapisy wspominanych załączników naruszają te zasady. Punkt 28 załącznika (...) wyraźnie narusza interesy powoda, powodując uprawnienie pozwanego do wstrzymania się z zapłatą niezależnie od tego, czy uchybienie wystawcy faktury miało wpływ na świadczenie pozwanego. Judykatura przyjmuje ponadto, że do uznania umowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego może prowadzić skrajne naruszenie zasady równości stron (uchwała SN z dnia 6 marca 1992 r., III CZP 141/91, OSNCP 1992, nr 6, poz. 90; wyrok SN z dnia 10 listopada 2004 r., II CK 202/04, Biul. SN 2005, nr 3, s. 11; wyrok SN z dnia 20 maja 2005 r., II CK 354/03, OSNC 2005, nr 5, poz. 91; wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 432/09, Lex nr 564991. W takim kontekście Sąd Okręgowy odniósł się do wartości faktur na towary, z których niewątpliwie pozwany skorzystał w stosunku do wartości podniesionych braków ilościowych towaru. Artykuł 353 1 k.c. nakłada na strony stosunku prawnego ograniczenia w kształtowaniu umów właśnie m.in. z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Naruszeniem zasad współżycia społecznego będzie zawarcie umowy sprzecznej z uczciwością i rzetelnością kupiecką lub takiej, która kształtować będzie wzajemne stosunki między stronami w sposób ewidentnie uchybiający słuszności. Powyższa ocena nie miała jednak decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro jak prawidłowo uznał Sąd Okręgowy, pozwana nie wykazała różnic ilościowych towaru, których wystąpienie mogłoby spowodować zastosowanie punktu 28 Załącznika (...) Umowy. W kontekście powyższego bezzasadny jest również zarzut nierozpoznania istoty sprawy wobec nie zastosowania w/w punktu 28 Załącznika(...). Skoro nie zostało wykazane, aby wystąpiły różnice ilościowe towaru bądź też takie, które mogłyby uzasadniać odmowę zapłaty faktur przez pozwaną. Sąd Okręgowy bardzo szczegółowo poddał analizie dokumenty przedstawione przez strony, w tym dokumenty prywatne przedstawione przez pozwanego i ocenił je według reguł wynikających z art.253 k.p.c. Analiza tych dokumnetów doprowadziła do niekorzystnych dla pozwanego wniosków, co w żaden sposób nie świadczy o nierozpoznaniu istoty sprawy. Skarżący zarzuca również pominięcie art.19 załącznika(...) do Umowy, który określał termin płatności poszczególnych faktur za dostarczony towar, a tym samym błędne zastosowanie art.481§1 k.c., podnosząc, iż nie zostało wykazane opóźnienie w spełnieniu świadczenia przez pozwanego. Jak wskazano wyżej Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia, z których wynika, że doszło do doręczenia faktur, o których mowa w pozwie (z wyjątkiem 8, co do których powództwo zostało oddalone), o czym świadczą zrzuty z ekranu aplikacji WEB C. (...) oraz zaksięgowanie faktur przez pozwanego. Sąd Okręgowy prawidłowo również uznał za nieważne zapisy art.19 załącznika (...) powołując się na obowiązującą wówczas ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Przepisy tej ustawy były bezwzględnie obowiązujące, a zatem zastosowane przez strony postanowienia regulujące terminy płatności za faktury dłuższe aniżeli wynikające z tej ustawy nie mogły być uwzględnione zgodnie z treścią art.58§1 k.c. Żądanie odsetkowe powoda zostało wykazane poprzez dokonanie dostawy towaru oraz doręczenie faktur, a zatem powód mógł domagać się odsetek już za okres począwszy od 31 dnia po spełnieniu świadczenia. Z tych samych przyczyn za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art.359§1 k.c., żądanie odsetkowe wynika z zasad określonych w ustawie o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Skarżący podnosi także, że rozliczenie z dnia 24 lipca 2012 r stanowiło w istocie potrącenie umowne, określone w Załączniku (...), a nie jak błędnie przyjął Sąd potrącenie, według reguł z art.498 k.c. Sąd tym samym nie ocenił, czy pozwany zastosował prawidłowy tryb rozliczenia z powodem zgodny z postanowieniami umownymi. Nie ulega wątpliwości , że strony mogą w ramach swobody umów ustalić na drodze porozumienia zasady potrącenia umownego. Jednakże konieczną przesłanką potrącenia umownego jest przesłanka wzajemności wierzytelności, bez której nie można mówić o kompensacji. Pozwany zarówno w piśmie, w którym informuje o dokonaniu zapłaty za określone w nim faktury, jak również w toku postępowania nie wskazał, o jakie konkretnie wierzytelności chodzi. Natomiast z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego nie wynika, jakoby takie wierzytelności w stosunku do powoda istniały. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art.385 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98§ 1 i 3 oraz art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c. w zw. z §6 pkt 6, § 12 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349). Niezbędnym kosztem procesu strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika jest również wydatek jednego adwokata w postaci podróży w celu wzięcia udziału w rozprawie. Biorąc pod uwagę, że rozprawa w Sądzie Apelacyjnym została wyznaczona na godzinę 9.40, zaś pełnomocnik powoda chcąc uczestniczyć w niej musiał dotrzeć do budynku Sądu z K., Sąd Apelacyjny uznał za zasadne przyznanie zwrotu kosztów tej podróży drogą lotniczą w wysokości 882 zł. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w obecnej rzeczywistości nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, że podróż do sądu powinna odbywać się przy wykorzystaniu najtańszego środka transportu. Natomiast z uwagi na znaczną odległość do siedziby Sądu (ponad 300km) możliwe jest skorzystanie z transportu lotniczego.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.