Sygn. akt VI Ka 250/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 sierpnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Tomasz Skowron Sędziowie SR del. do SO Grzegorz Stupnicki (spr.) SO Marek Klebanowicz Protokolant Jolanta Kopeć przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Jeleniej Górze Marii Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014r. sprawy M. P. A., A. B., U. M. B., H. B., T. E., A. H., B. K., D. H. L. P., P. L., O. A. M., A. N., N. N., A. de B. O., M. R., C. S., Z. S., D. S., J. V. i M. von P. oskarżonych z art. 193 kk z powodu apelacji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 3 lutego 2014 r. sygn. akt II K 1489/13 I. uchyla zaskarżony wyrok wobec oskarżonych M. P. A., A. B., U. M. B., H. B., T. E., A. H., B. K., D. H. L. P., P. L., O. A. M., A. N., N. N., A. de B. O., M. R., C. S., Z. S., D. S., J. V. i M. von P. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk postępowanie karne umarza, II. zwalnia oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. w B. od ponoszenia kosztów sądowych za postępowania odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. Sygn. akt VI Ka 250/14 UZASADNIENIE A. N., T. E., C. S., U. M. B., D. S., M. P. A., D. H. L. P., M. V. P., P. L., Z. S., A. B., N. N., A. H., O. A. M., A. B. O., J. V., B. K., H. B. , M. R. byli podejrzani o to, że: w dniu 18 czerwca 2013r. w B. działając wspólnie i w porozumieniu wdarli się na teren ogrodzonego przedsiębiorstwa (...) i wbrew żądaniu osób uprawnionych tj. funkcjonariuszy służby terenu tego nie opuścili tj. o czyn z art. 193 k.k. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział II Karny wyrokiem z dnia 3 lutego 2014r. /sygn. akt II K 1489/13/: 1. ustalił, iż A. N., dopuściła się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 2. ustalił, iż T. E. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 3. ustalił, iż C. S. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 4. ustalił, iż U. M. B. dopuściła się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 5. ustalił, iż D. S. dopuściła się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 6. ustalił, iż M. P. A. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 7. ustalił, iż D. H. L. P. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 8. ustalił, iż M. V. P., dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 9. ustalił, iż P. L. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 10. ustalił, iż Z. S. dopuściła się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 11. ustalił, iż A. B. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 12. ustalił, iż N. N. dopuściła się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 13. ustalił, iż A. H. dopuściła się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 14. ustalił, iż O. A. M. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 15. ustalił, iż A. B. O. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 16. ustalił, iż J. V. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 17. ustalił, iż B. K. dopuściła się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 18. ustalił, iż H. B. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 19. ustalił, iż M. R. dopuścił się czynu opisanego w części wstępnej wyroku, stanowiącego czyn z art. 193 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umarzył postępowanie na okres próby 1 (jednego) roku, 20. na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek zabezpieczonych dowodów rzeczowych w postaci dwóch szlifierek, jednej wiertarek, jednej drabiny aluminiowej wpisanymi do rejestru DRZ (...) do (...) 21. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Apelacje od tego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego (...) SA z siedzibą w B., zaskarżając powyższy wyrok w całości na niekorzyść wszystkich oskarżonych. Na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt 1, 2 i 3 k.p.k. zarzucił temu wyrokowi: 1) mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania a to art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. w zw. z art. 266 k.p.k. w zw. z art. 2 §2 k.p.k. i art. 4 k.p.k. poprzez ich niezastosowanie i zaniechanie koniecznej inicjatywy dowodowej wyrażającej się w zaniechaniu pozyskania dostępnych organom postępowania informacji (...) w zakresie uprzedniej karalności oskarżonych za granicą; 2) mających wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania a to art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 2 §2 k.p.k. i art. 4 k.p.k. poprzez ich niezastosowanie i dokonanie mającej wpływ na treść orzeczenia powierzchownej, miejscami dowolnej i sprzecznej ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonych dowodów; nieuwzględnienie wszystkich okoliczności popełnienia czynu przemawiających na niekorzyść „oskarżonego” a szczególności poprzez nieuwzględnienie przy dokonywaniu oceny zachowania oskarżonych ewidentnie zaplanowanego i zorganizowanego charakteru całego przedsięwzięcia oskarżonych, które to przedsięwzięcie podęte pod szyldem znanej ze spektakularnych naruszeń prawa organizacji, było kolejnym tego rodzaju działaniem o charakterze przestępczym, podjętym na obiektach o charakterze strategicznym dla społeczeństwa i gospodarki kraju, faktycznie bez uzasadniającej takie akurat działanie przestępcze przyczyny i które charakteryzowało się znaczną dezynwolutywą sprawców i okazywaniem lekceważenia względem przedstawicieli pokrzywdzonej jak też funkcjonariuszy publicznych i któremu to zachowaniu towarzyszyło zniszczenie mienia pokrzywdzonej i naruszenie zdrowia i dóbr osobistych pracowników pokrzywdzonej a nadto skutkowało koniecznością zaangażowania funkcjonariuszy z (...) (...)we W. jak i Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Z. a łączny koszt udziału samej tylko straży pożarnej w akcji przekraczał 4500 złotych; 3) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na jego treść a wyrażającą się w wadliwym przyjęciu, że „postawa podejrzanych pozwala na uznanie, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania nie naruszą oni więcej porządku prawnego i że już samo dotychczasowe postępowanie będzie dla nich wystarczającą nauczką na przyszłość” podczas gdy mając na uwadze bezsprzeczne fakty, że oskarżeni nie tylko nie przyznali się do winy, nie wyrazili skruchy i nie zadeklarowali, że czynów takich nie popełnią a wręcz we wniosku o warunkowo umorzenie postępowania karnego przekonywali o rzekomo przysługującym im prawie do podejmowaniu tego rodzaju przestępczych działań i ich słuszności; wadliwym ustaleniu, że wina i stopień społecznej szkodliwości analizowanego w niniejszym postępowaniu czynu są nieznaczne za czym mają przemawiać w ocenie Sądu w szczególności okoliczności, iż „podejrzani weszli w kolizję z prawem aby zapobiec zniszczeniu środowiska naturalnego” oraz, że „ w ich przekonaniu działanie elektrowni wykorzystującej węgiel jest szkodliwe dla środowiska” są działaniami „grupy ekologicznej” oraz „jest to pierwszy konflikt podejrzanych z prawem” podczas gdy okoliczności wskazują, iż w rzeczywistości podejrzani popełniając przypisany im czyn nie działali „aby zapobiec zniszczeniu środowiska naturalnego” ale by – jak ma w zwyczaju organizacja, której są członkami – poprzez spektakularne akty naruszania prawa wzbudzić sensację a w dacie dokonywania czynu nie miała miejsce żądna nadzwyczajna sytuacja, która uzasadniałaby potrzebę czy tym bardziej konieczność podjęcia tego rodzaju bezprawnych zachowań przez oskarżonych na terenie elektrowni (...); chęć głoszenia haseł czy też treści ekologicznych przez podejrzanych nie wymaga ani nie uzasadnia naruszeń prawa ani praw podmiotowych innych podmiotów a zwłaszcza podmiotów, które – jak pokrzywdzona spółka – nie naruszają obowiązujących je przepisów prawa, przestrzegając określonych prawem norm środowiskowych i prowadząc działalność gospodarczą posiadając ku temu wszelkie wymagane pozwolenia, koncesje i certyfikaty, i których produkcja nie tylko służy mieszkańcom i innym podmiotom i instytucjom ale ma strategiczne znaczenie dla całego kraju i zakłócenie prawidłowej działalności mogłoby wywołać wymierne i nieodwracalne skutki dla niezliczonej liczby podmiotów; oskarżeni, właśnie dlatego, że byli członkami grupy ekologicznej, która chlubi się działaniami sprzecznymi z porządkiem prawnym i której członkowie w latach poprzednich dokonywali takich samych aktów przestępczych, mieli pełną świadomość, iż ich zachowanie stanowi czyn zabroniony a mimo to, jak też mimo braku nadzwyczajnej sytuacji, która mogłaby stanowić uzasadnienie dla podjęcia natychmiastowych działań których zaniechanie mogłoby skutkować powstaniem niepowetowanej szkody zdecydowali się popełnić przypisany im czyn odznaczający się ostentacyjnym lekceważeniem poleceń tak przedstawicieli pokrzywdzonej jak i funkcjonariuszy publicznych, użyciem przemocy wobec rzeczy i osób, zniszczeniem mienia pokrzywdzonej, wielogodzinnym przebywaniem na terenie pokrzywdzonej wbrew jej wyraźnej woli, co przemawia za przyjęciem wysokiego stopnia zawinienia oskarżonych oraz znacznego stopnia społecznej szkodliwości popełnionego przez nich czynu, co stanowi przeszkodę do warunkowego umorzenia postępowania. 4) mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę przepisów postępowania a to art. 624 § 1 k.p.k. poprzez jego wadliwe zastosowanie w sytuacji faktycznego braku istnienia podstawy do uznania, że uiszczenie kosztów byłoby dla wszystkich oskarżonych zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności a w szczególności w sytuacji ustalenia, że przynajmniej część z oskarżonych pracuje i uzyskuje dochody a także 5) obrazę przepisów prawa materialnego a to art. 67 § 3 k.k. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie co najmniej zobowiązania sprawców w wyroku warunkowo umarzającym do naprawienia szkody w całości albo chociażby w części. Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu w całości do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku względem wszystkich oskarżonych poprzez wydłużenie okresu próby zastosowanego wobec wszystkich oskarżonych do dwóch lat z jednoczesnym zobowiązaniem oskarżonych do naprawienia w całości szkody wyrządzonej pokrzywdzonej popełnionym przez nich czynem a także z jednoczesnym nałożeniem na oskarżonych obowiązku wymienionego w art. 72 §1 pkt 7a k.k. oraz orzeczeniem stosownego świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. lub nawiązki z obciążeniem oskarżonych kosztami postępowania za obie instancje. Sąd Okręgowy zaważył co następuje: Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego była niezasadna ale w oparciu o art. 434 § 2 k.p.k. skutkować musiała uchyleniem zaskarżonego wyroku i umorzeniem postępowania z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu przypisanego oskarżonym. Sąd Okręgowy uznał bowiem, że utrzymanie wyroku byłoby rażąco niesprawiedliwe (art. 440 k.p.k.). Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, iż oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali dyspozycję art. 193 k.k. , lecz nieprawidłowo ustalił społeczną szkodliwość przypisanego im czynu. Odnosząc się do zarzutów apelacji należy w pierwszej kolejności wskazać, iż wbrew jej zarzutom, nie znajduje uzasadnienia w realiach niniejszej sprawy zarzut dotyczący obrazy przepisów postępowania (art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.). Wbrew supozycji apelującego Sąd Rejonowy prawidłowo zebrał materiał dowodowy i w toku przewodu sądowego przeprowadził dowody przemawiające zarówno na korzyść oskarżonych, jak i przeciwko nim. Dowody te zaś zostały prawidłowo ocenione bez naruszenia granic swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 7 k.p.k. Przekonanie sądu orzekającego o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje bowiem pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. wtedy, gdy:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.