kc. Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w orzeczeniu z dnia 13.07.2005r. I CK 832/04 w którym doprecyzowując w/w pojęcia kodeksowe SN wyjaśnił , że w rozumieniu art.
kc „rażące naruszenie interesów konsumenta „oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast „ działanie wbrew dobrym obyczajom „ w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych , które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Obie , wskazane w tym przepisie formuły prawne służą do oceny tego, czy standardowe klauzule zawarte we wzorcu umownym przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta „. Odnosząc się do powyższej interpretacji należy stwierdzić, że żądanie kwoty 690,00 zł tytułem hipotetycznych kosztów windykacji godzą zarówno w równowagę kontraktową jak i wprowadzają nieusprawiedliwioną dysproporcję praw pożyczkodawcy i obowiązków pożyczkobiorcy. Żądanie zwrotu hipotetycznych kosztów windykacji należy uznać za przejaw dublowania opłat i dążenie do przerzucania na konsumenta , własnego ryzyka gospodarczego . Zgodnie z art.
kc, postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W § 3 art.
kc, ustawodawca wyjaśnił, że nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Nie budzi wątpliwości Sądu – jako fakt znany z urzędu – (z uwagi na licznie wnoszone przez powódkę pozwy), że powódka posługuje się wzorcem umowy, na treść którego pożyczkobiorcy nie mają wpływu i nie są z nimi uzgadniane indywidualnie . Powódka w obrocie posługuje się formularzem umowy , którego treści od §1 do ostatniego są powielane , jednostronnie ustalone przez powódkę . Postanowienia umowy nie podlegają negocjacjom – pożyczkobiorca nie ma żadnego wpływu na ich treść . Konsument – pożyczkobiorca może albo przystąpić do umowy na proponowanych we wzorcu warunkach albo nie dojdzie do zawarcia umowy . Podkreślić przy tym należy, że ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. (art.
Jak przyznał pozwany była to jego trzecia umowa zawierana z pozwaną o pożyczkę i zawsze była to umowa tej samej treści , pozwany nie mógł negocjować warunków umowy , mógł ją podpisać tylko w przedstawionym do podpisu formularzu ( także w zakresie pkt. 12) albo nie podpisywać w ogóle . Pozwany nie miał wpływu na treść formularza umowy . Zdaniem Sądu nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy dotyczące wysokości kosztów windykacyjnych w sposób oczywisty kształtują obowiązki pożyczkobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Są sprzeczne z ogólnie obowiązującymi przepisami prawa cywilnego kształtującymi zasady odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania ( z art. 361 KC w zw. z art. 471 KC ). To powódkę obciąża obowiązek wykazania wysokości szkody i związku przyczynowego pomiędzy niewykonaniem zobowiązania a szkodą . Powódka E. G. nie potrafiła wskazać z czego wynikają koszty windykacji w żądanych rosnących kwotach ,określając w umowie , że mają charakter stawek ryczałtowych . Jedyne wytłumaczenie powódki to to , że zajmowali się tym prawnicy , a ona nie wnikała z czego wynikają poszczególne kwoty. Wyjaśnić przy tym należy, że co do zasady pożyczkodawca może obciążyć pożyczkobiorcę kosztami jakie powstają w związku z niespłaceniem zadłużenia. Zdaniem Sądu żądane od pozwanego koszty windykacji muszą wynikać z kosztów faktycznie poniesionych przez powoda, bowiem w przeciwnym razie można by jeszcze rozważyć, czy nie mamy tu do czynienia z ukrytą karą umowną, której zastrzeganie przy zobowiązaniach pieniężnych jest niedopuszczalne (art.483 kc). Na marginesie należy od razu dodać, że przepis art. 385 3 pkt 17 kc wprost stanowi, że niedozwolonym postanowieniem umownym jest takie, które nakłada na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego. Nie jest zasadne zdaniem Sądu obciążenia pozwanego kosztami czynności windykacyjnych według stawek określonych w pkt 12 umowy. Choćby co do kosztów wezwań można zauważyć, że koszt sporządzenia wezwania do zapłaty (niezależnie: pierwszego, drugiego, przedsądowego , ostatecznego ) jest co do zasady taki sam. Z podanych powodów powództwo ponad kwotę uznaną przez pozwanego należało oddalić. Należy również podnieść , że podstawy oddalenia powództwa mają swoje uzasadnienie także w treści zarzutów podniesionych przez pozwanego w sprzeciwie. Pozwany M. J. słusznie podnosi , że postanowienia punktu 12 umowy określającej wysokość rosnących kosztów windykacji w takim zapisie jaki obowiązuje w treści umowy proponowanej przez pozwaną pożyczkobiorcom jest na liście klauzul niedozwolonych orzekanych przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i publikowanych na liście klauzul niedozwolonych ( należy wymienić chociażby wyrok z dnia 27.04.2012r. XVII Amc 5533/11 , z dnia 9.10.2006r. XVII Amc 101/05 , z dnia 10.08.2012r. XVII Amc 3629/11 , klauzule niedozwolone zarejestrowane pod numerami wpisu 978, 3770 , (...) ). A jak wypowiedział się Sądu Apelacyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 24 października 2013 r.( I ACa 535/13) , umieszczenie klauzul w rejestrze ma ten skutek, że także inni przedsiębiorcy nie mogą się nimi posługiwać. Wskazuje na to treść art. 479 43 k.p.c., który statuuje tzw. rozszerzoną prawomocność wyroków Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania postanowienia do rejestru) oraz treść art. 24 u.o.k.k., który za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów, skutkujące nałożenie wysokiej kary pieniężnej, uznaje stosowanie przez przedsiębiorców w relacjach z konsumentami postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Przy czym prawomocność rozszerzona powinna być rozumiana jako skuteczność wpisanej do rejestru klauzuli niedozwolonej, nie tylko wobec podmiotu, co do którego zostało wydane orzeczenie, ale również do wszystkich przedsiębiorców stosujących wzorce umowne w obrocie konsumenckim. Celem ustawowym wprowadzonym w treści art. 479 43 KPC było więc usunięcie postanowień wzorca uznanych za abuzywne z obrotu ze skutkiem nie tylko dla stron procesu ale także wobec osób trzecich . Skoro więc pozwany w sprzeciwie podniósł zarzut abuzywności danej klauzuli umownej , sąd w procesie ma prawo dokonać analizy czy wprowadzenie zapisów w umowie , która jest przedmiotem rozpoznania narusza interesy pozwanego jako konsumenta. A to takich wniosków sąd doszedł o czym w powyższych rozważaniach. Mając powyższe na uwadze powództwo ponad kwotę uznana przez pozwanego ( co do której nadano klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty ) należało oddalić. SSR Małgorzata Mikos – Bednarz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.