k.p.c., uznając za uzasadnione wydatki powódki, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego, w wysokości 510 złotych, ustalone na podstawie § 12 ust. 1 pkt 1 (60 zł.) oraz §12 ust. 1 pkt 2w zw. z §6 pkt 3 (450 zł.) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
w zw. z art. 210 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przeprowadzeniu dowodu z zaświadczenia o wynagrodzeniu, które wskazywało zaniżone wynagrodzenia Powoda już po zamknięciu rozprawy, co uniemożliwiło stronie powodowej ustosunkowanie się do wysokości (zaniżonego) wynagrodzenia Powoda, co doprowadziło do zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda odszkodowanie w zaniżonej wysokości, -art. 365 § 1 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kwota miesięcznego wynagrodzenia Powoda wynosiła 2.774,68 zł zamiast 3.855,81 zł, podczas gdy w sprawie o sygn. akt IV P 247/12 T. S. p-ko Szkoła Podstawowa nr (...) w S. Sąd Rejonowy przyznał rację Powodowi, że Pozwany był zobowiązany do wypłacania Powodowi miesięcznego wynagrodzenia w kwocie 3.855,81, co doprowadziło do zasądzenia od Pozwanego na rzecz Powoda odszkodowania w zaniżonej wysokości;
2 kp w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Sąd pracy może nie uwzględnić żądania pracownika uznania wypowiedzenia za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy, jeżeli ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niemożliwe lub niecelowe; w takim przypadku sąd pracy orzeka o odszkodowaniu. Orzeczenie o roszczeniu innym niż dochodzone przez pracownika jest wyjątkiem od reguły związania sądu żądaniem pozwu. W rezultacie przepis art. 45 § 2 k.p. należy interpretować ściśle. Jak na to zwraca uwagę Sąd Najwyższy, ocena w tym zakresie powinna zmierzać do wyjaśnienia, na ile w świetle okoliczności konkretnej sprawy restytucja rozwiązanego - w drodze wypowiedzenia umowy - stosunku pracy jest realna i czy reaktywowany w wyniku wyroku sądowego stosunek pracy ma szanse na prawidłowe funkcjonowanie (Wyrok SN z dnia 12 maja 2011 r., II PK 276/10, LEX nr 949027). Do sądu pracy należy ocena, czy w konkretnej sprawie spełnione są przesłanki zastosowania art. 45 § 2 k.p. Jak podkreśla Sąd Najwyższy, ocena ta nie może być oczywiście dowolna, a musi być poprzedzona szczegółowymi ustaleniami dotyczącymi takich okoliczności, jak rodzaj przyczyny rozwiązania stosunku pracy ("ciężkie" czy "zwykłe" naruszenie obowiązków pracowniczych, przyczyny niezwiązane z osobą pracownika itp.), podstawa orzeczenia o przywróceniu do pracy (bezzasadność zarzutów czy też naruszenie przez pracodawcę wymagań formalnych obowiązujących przy rozwiązywaniu umów o pracę), skutki mogące wyniknąć dla jednej lub drugiej strony z przywrócenia pracownika do pracy lub z zasądzenia na jego rzecz odszkodowania (konieczność ponownego rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy, zwolnienia dobrze pracujących pracowników, możliwość odrodzenia się sytuacji konfliktowej w zakładzie pracy, pozbawienie pracownika okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia pewnych uprawnień itp.) (Wyrok SN z dnia 18 marca 2008 r., II PK 258/07, LEX nr 846571). Odmowa przywrócenia do pracy ze względu na jego niemożliwość lub niecelowość (art. 45 § 2 k.p.) wymaga odpowiednich ustaleń faktycznych (wyrok SN z dnia 24 marca 1999 r., I PKN 641/98, OSNAPiUS 2000, nr 11, poz. 416). Nie przesądza o niemożliwości lub niecelowości przywrócenia do pracy sam fakt, że pracownik pozostaje z pracodawcą w konflikcie w związku z procesem sądowym (Wyrok SN z dnia 19 maja 1997 r., I PKN 173/97, OSNP 1998, nr 8, poz. 243). Podnieść również należy, iż możliwość orzeczenia o roszczeniu alternatywnym z art. 45 § 1 k.p. istnieje w sprawie, nawet gdy pracownik go nie dochodził. (…) Związek roszczeń alternatywnych powoduje, że wystąpienie z jednym aktualizuje również drugie. Inaczej ujmując takie ustawowe ukształtowanie tych roszczeń oznacza, że samo odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę na czas nie określony w terminie skutkuje wystąpieniem tych roszczeń (przysługujących pracownikowi) w ramach jednego powództwa. Pracownik może trzymać się tylko jednego roszczenia z art. 45 § k.p. 1 lub zmieniać je w toku sprawy, nawet przed drugą instancją, czyli pierwotne roszczenie o przywrócenie do pracy zamienić na odszkodowanie. Sąd pracy w ramach ustawowo zakreślonych roszczeń alternatywnych może także orzec z urzędu o innym roszczeniu niż wybrane przez pracownika(postanow. SN 18-01-2008 II PK 267/07 LEX nr 865927). Sąd pracy powinien uzasadnić zastosowanie art. 45 § 2 k.p. lub na zarzut pozwanego pracodawcy odmowę jego zastosowania (wyrok SN z dnia 17 lutego 1998 r. I PKN 572/97 OSNP 1999/3/83). W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy stwierdzając bezzasadność przywrócenia powoda do pracy z uwagi na istniejący pomiędzy stronami konflikt, powyższych reguł nie naruszył. Przede wszystkim, nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż Sąd Rejonowy orzekł w tej materii ponad żądanie (powód bowiem takiego roszczenia nie zgłaszał, a pozwana nie wskazywała na brak celowości jego przywrócenia do pracy), a konflikt między stronami nie był przedmiotem dowodu, a co za tym idzie nie mógł stanowić podstawy ustaleń faktycznych pozwalających na stwierdzenie, iż restytucja stosunku pracy jest niemożliwa czy niecelowa. Podkreślić jeszcze raz należy, że orzeczenie o roszczeniu alternatywnym jest uprawnieniem sądu, z którego ten może skorzystać z urzędu uznając, iż zgłoszone przez powoda roszczenie jest niezasadne w tym sensie, iż z uwagi na okoliczności sprawy jest niemożliwe do zrealizowania lub niecelowe, bądź nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na zasady współżycia społecznego (por. też treść art. 477 1 kpc). W ocenie Sądu II instancji, materiał sprawy wskazuje na poprawność ustaleń Sądu Rejonowego w powyższym zakresie. Twierdzenia apelacji, co do braku konfliktu pomiędzy stronami uzasadniane treścią zeznań złożonych przez stronę pozwaną w innym postępowaniu toczącym się z udziałem powoda przed sądem pracy, w ocenie Sądu Okręgowego nie stanowią wystarczającego oparcia dla obalenia ustaleń w sprawie w tej materii. Podkreślić należy czego strony w tym skarżący w apelacji nie kwestionują, iż relacje pomiędzy powodem a stroną pozwaną mają charakter niezwykle emocjonalny i napięty. Pozwana zgłaszała zastrzeżenia do pracy powoda, do jego relacji z dziećmi sposobu i efektywności jego sposobu nauczania. Co podkreśla się także w apelacji powód był kilkakrotnie bezzasadnie karany karami porządkowymi na skutek czego odwoływał się w tej kwestii do sądu. Powód kwestionował też na drodze sądowej (również skutecznie) sposób ograniczenia mu wymiaru pensum. W związku ze wskazanymi sprawami sądowymi wielokrotnie był przez pozwaną krytykowany, sam też podnosił, iż depresja na którą cierpi jest wynikiem działań pozwanej, zarzucał dyrektorowi szkoły, iż feruje w stosunku do niego na forum publicznym fałszywe opinie i stawia nieprawdziwe zarzuty, podkreślał też, iż dyrektor pozwanej nie jest osobą prawdomówną. O napiętej relacji pomiędzy stronami świadczy też przebieg wizyty dyrektor pozwanej placówki w domu powoda w dniu 29 maja 2013 r., który relacjonowali w procesie świadkowie i na który wskazuje notatka służbowa sporządzona przez pozwaną. Żadnej ze spornych spraw strony nie potrafiły też rozwiązać na drodze polubownej. W ocenie Sądu Okręgowego powyższe okoliczności świadczą bezsprzecznie o istnieniu konfliktu między stronami. Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż żadna ze stron tego faktu nie podnosiła ani nie był on przedmiotem dowodu. O jego istnieniu świadczą bowiem zarówno okoliczności towarzyszące prowadzeniu niniejszego postępowania, jak i zgromadzone w sprawie dokumenty, tj. wspomniana notatka służbowa, czy protokoły z rady pedagogicznej, czy w końcu zeznania świadków i samych stron, wskazujące na wrogie relacje między nimi i jakikolwiek brak możliwości współpracy, czy porozumienia. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż poczynione przez Sąd ustalenia w tej materii nie miały odzwierciedlenia w rzeczywistości a ponadto, iż wynikały one tylko i wyłącznie z faktów znanych sądowi z urzędu (wobec prowadzenia przez Sąd innych postępowań między powodem a pozwaną). Sama zaś chęć powrotu powoda do pracy, bądź zaprzeczanie przez stronę pozwaną istnienia spornego konfliktu, który na forum publicznym stawia ją w niekorzystnym świetle jako pracodawcę, tej sytuacji nie zmienia i nie dowodzi możliwości restytucji rozwiązanego - w drodze wypowiedzenia umowy - stosunku pracy i szans jego prawidłowego funkcjonowania. Chybionym jest też zarzut apelacji wskazujący na nie zwrócenie przez Sąd Rejonowy stronom uwagi, że posiada z urzędu wiedzę o rzekomym konflikcie między stronami, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło stronie powodowej odniesienie się do twierdzeń o istnieniu rzekomego konfliktu i w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionej zmiany roszczenia o przywrócenia do pracy na roszczenie odszkodowawcze. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż powód w procesie reprezentowany był przez pełnomocnika, który jako profesjonalista winien zadawać sobie sprawę jakiego typu hipotetycznie rozstrzygnięcia na gruncie rozpoznawanego sporu mogą zapaść. Brak pouczenia stron, przez Sąd co do możliwości o orzeczenia o roszczeniu alternatywnym nie sposób zatem zakwalifikować jako uchybienie procesowe. Ponadto podkreślić trzeba, że mimo twierdzeń pozwanej, iż nie widzi możliwości dalszej współpracy z powodem z uwagi na istniejące stosunki w pracy, strona powodowa nie podnosiła, iż ewentualnie reaktywowany stosunek pracy pomiędzy powodem a pozwaną może przebiegać w sposób niezakłócony. Okoliczności sprawy - jak wyżej podniesiono - zaś na to nie wskazywały. Z tych też względów podnoszone w tej materii zarzuty apelacji uznać należy za nieudolną próbę obrony stanowiska procesowego strony powodowej. W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego istniejący między pracownikiem a pracodawcą konflikt może stanowić okoliczność świadczącą o niecelowości przywrócenia do pracy. W szczególności przemawia za tym możliwość odrodzenia się sytuacji konfliktowej w zakładzie pracy. (wyrok SN 05-07-2011 I PK 21/11 LEX nr 1001274).Tym samym w ocenie Sądu Okręgowego zasądzenie na rzecz powoda odszkodowania w miejsce roszczenia o przywrócenie do pracy w świetle art. 45 § 2 oraz 233 § 1 kpc było ze wszechmiar prawidłowe. Skarżący jednak zasadnie podnosi, iż Sąd Rejonowy zasadzając na rzecz powoda odszkodowanie w związku z nieuprawnionym rozwianiem stosunku pracy za wypowiedzeniem błędnie oszacował jego wysokość. Istotnie przyznać należy, iż przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o wynagrodzeniu powoda, przeprowadzono już po zamknięciu rozprawy, co uniemożliwiło stronie powodowej ustosunkowanie się do jego treści. Tymczasem nawet, gdy zachodzą przesłanki z art. 224 § 2 k.p.c., to zamknięcie rozprawy jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strony wypowiedziały się lub co najmniej miały możliwość wypowiedzenia się, co do faktów będących przedmiotem dowodu, który ma być przeprowadzony poza rozprawą. W przeciwnym razie - dla przeprowadzenia tego dowodu - powinna zostać wyznaczona rozprawa, gdyż sąd realizując obowiązek równego traktowania stron powinien zapewnić obydwu stronom możliwość wypowiedzenia się przed zamknięciem rozprawy, co do okoliczności podlegających stwierdzeniu określonym dowodem (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 lipca 2004 r., II CK 423/03, LEX nr 176098; z dnia 9 marca 2005 r., III CK 271/04, LEX nr 175995 i z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CSK 649/10, OSNC 2012 Nr 3, poz. 38, z dnia 28 maja 2013 r. I UK 626/2012 r. LEX nr 1408145). Na gruncie rozpoznawanej sprawy powód nie miał żadnej możliwości zweryfikowania twierdzeń pozwanej co do osiąganych przez niego zarobków stad też ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy w tej materii nie można uznać za prawidłowe. W ocenie Sądu Okręgowego apelujący trafnie przy tym zarzuca, iż kwota miesięcznego wynagrodzenia Powoda wynosić winna 3.855,81 zł nie zaś jak przyjął Sąd Rejonowy 2.774,68 zł, a więc przyznane mu odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę w świetle art. 47 1 k.p. oraz -§ 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U.1996 r., nr 62, poz. 289) w zw. z § 18 w zw. z § 19 w zw. z § 15 Rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U.1997 r., nr 2, poz. 1) wynosić winno łącznie 11.567,43 zł. Podkreślić należy, iż ustalona przez Sąd Rejonowy kwota miesięcznego wynagrodzenia powoda obejmowała 10/18 jego pensum. Tymczasem powód był zatrudniony na cały etat (18/18) i przysługujące mu wynagrodzenie a w konsekwencji zasądzone na jego rzecz odszkodowanie winno uwzględniać właśnie ten wymiar pracy. Ponadto taką wielkość zarobków potwierdził (w chwili obecnej prawomocny) wyrok Sądu Rejonowego w Skierniewicach w sprawie IV P 247/12 z dnia 11 marca 2014 r. którym generalnie nakazano wyrównanie wynagrodzenia powoda do tego właśnie poziomu. Wskazanym rozstrzygnięciem Sąd Okręgowy jest związany (art. 365 § 1 k.p.c.). Powód zaś nie miał, możliwości podniesienia wskazanej okoliczności na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, wobec nie przedstawienia mu do skonfrontowania przedłożonego przez pozwaną zaświadczenia. Z tych też względów poniesioną w tym względzie po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym argumentację należało uwzględnić. Zarzuty naruszenia art. 224 §
w zw. z art. 210 § 3 k.p.c. art. 365 § 1 k.p.c., art. 47 1 k.p, § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U.1996 r., nr 62, poz. 289) w zw. z § 18 w zw. z § 19 w zw. z § 15 Rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U.1997 r., nr 2, poz. 1) okazały się zatem zasadne. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy zgodnie z art. 386 § 1 kpc zmienił zaskarżone orzeczenie w punkcie 1 tylko w ten sposób, iż zasadzoną tam kwotę 8.324,04 zł podwyższył do kwoty 11.567,43 zł, w pozostałym zaś zakresie apelacja powoda na podstawie art. 385 kpc podlegała oddaleniu jako bezzasadna. O kosztach procesu za II instancję orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.a także § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013 r., poz. 461 j.t.) uwzględniając także zwrot opłaty od apelacji.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.